Κυριακή, 13 Δεκεμβρίου 2015

Το Μαργαριταρένιο Κουμπί


Τι είναι αυτό που μας παρακινεί να κοιτάξουμε προς τα άστρα όταν έχουμε τόσα άλυτα μυστήρια να λύσουμε στη γη; Μία αρχαία φυλή της Παταγονίας είχε βρει την πιο ποιητική απάντηση στο ερώτημα αυτό. Τα άστρα γι' αυτούς ήταν οι πρόγονοί τους και η παρηγοριά για την μετά θάνατον ζωή. Μία φυλή με έντονο το αναρχικό μοντέλο στον τρόπο ζωής της, δεν άφησε κανένα μνημείο πίσω της κι έζησε αρμονικά με τη φύση για χιλιάδες χρόνια. Γι' αυτό και δεν έχουν στο λεξιλόγιό τους λέξεις όπως το "θεός" και "αστυνομία". Μοναδικό τους στοιχείο, οι συμπαντικές ζωγραφιές πάνω στα σώματά τους. 
Οι φυλές της Παταγονίας αφανίστηκαν με τον πιο άγριο τρόπο από τους λευκούς έποικους, οι οποίοι ήθελαν να "αξιοποιήσουν" τα εδάφη τους. Σήμερα ζουν μόνο είκοσι μέλη από τους λαούς αυτούς, κι όλοι σε προχωρημένη ιστορία. Ένα κεφάλαιο της ανθρώπινης ιστορίας κλείνει οριστικά. Δυστυχώς οι διωγμοί και οι σφαγές που προηγήθηκαν σ' αυτήν την γωνιά της γης είχαν μία ύπουλη σιωπή...
Πως όμως ένα κουμπί συνδέεται με την ιστορία αυτού του τόπου;
Όλα ξεκίνησαν με την χαρτογράφηση των ακτών της Νότιας Χιλής. Ήταν η αρχή του τέλους μίας αρμονικής συνύπαρξης του ανθρώπου με τα στοιχεία της φύσης και τη θάλασσα. Για ένα μαργαριταρένιο κουμπί δέχτηκε ένας ιθαγενής να ακολουθήσει τους εξερευνητές στην Βρετανία για να εκπολιτιστεί. Γυρνώντας όμως ξανά στην πατρίδα του, έβγαλε τα βρετανικά ενδύματα για να ενσωματωθεί ξανά στους δικούς του. Τίποτα όμως δεν ήταν πια το ίδιο...
Κι αν ένα μαργαριταρένιο κουμπί μόλυνε την αγνότητα εκείνης της φυλής, ένα άλλο κοκκάλινο κουμπί, κολλημένο πάνω σε μία μεταλλική βαριά ράγα, πρόδωσε την μαύρη περίοδο της δικτατορίας του Πινοσέτ. 
Η θάλασσα, το βασίλειο των φυλών της Παταγονίας, είχε μετατραπεί σε όλη την περίοδο της δικτατορίας σε υγρό τάφο όλων όσων ήθελαν να ξεφορτωθούν τα καθάρματα του καθεστώτος. Όμως η θάλασσα έχει μνήμη και νοημοσύνη. Δεν ήθελε τη συμμετοχή της στο έγκλημα αυτό. Γι' αυτό κι αποφάσισε να ξεβράσει το πτώμα μιας γυναίκας για να αποκαλύψει το έγκλημα...
Η νέα ταινία-δοκίμιο του Πατρίσιο Γκουσμάν, μας ταξιδεύει μέσα στο χρόνο και στο χώρο με μοναδικό μέσο το νερό. Από την αγνότητα και την ειρηνική ύπαρξη των φυλών της Παταγονίας στην αγριότητα των δυτικών που λειτούργησαν ως καρκίνωμα πάνω στην ιστορία και την ισορροπία του τόπου. 
Ο λόγος των προσώπων που συμμετέχουν στην ταινία είναι ποιητικός. Σε μαγεύουν και σε βυθίζουν στην καρέκλα καθ' όλη τη διάρκεια της ταινίας. Η σκληρότητα όμως της αλήθειας έπρεπε να αποτυπωθεί με απόλυτο ρεαλισμό, κι αυτό επιτεύχθηκε με την φωτογραφία του νεκρού προσώπου ενός θύματος του Πινοσέτ. Χαρακτηριστικό στοιχείο της σωρού ήταν τα ανοιχτά μάτια που έμειναν άθικτα καθ' όλη τη διάρκεια της παραμονής του άψυχου σώματος στη θάλασσα. Σαν να ήθελε η ίδια η φύση να μας κοιτάξει κατάματα μέσα απ' αυτό το "ζωντανό" βλέμμα για τα εγκλήματα μας. Γιατί χρησιμοποιώ το πρώτο πληθυντικό; Διότι όπως είπε ένας Χιλιανός ποιητής στην ταινία, σ' αυτά τα εγκλήματα φέρουμε όλοι ευθύνη. Και οι θύτες και τα θύματα αλλά και οι βουβοί θεατές...
Το Μαργαριταρένιο Κουμπί βγήκε στις αίθουσες λίγες μέρες πριν το τέλος κι αυτής της χρονιάς, σπάζοντας έτσι την μοναξιά ενός άλλου αριστουργηματικού ντοκιμαντέρ. Αναφέρομαι στο Αλάτι της Γης του Βίμ Βέντερς. Έτσι αρχίζει να εδραιώνεται ένα νέο είδος κινηματογραφικών ταινιών. Τα κινηματογραφικά δοκίμια.
Όσο για την ταινία, δείτε την οπωσδήποτε. Ένα αξιοπρεπέστατο διαμάντι σε δύο σκοτεινές αίθουσες της Αθήνας, στο Άστυ και στο Πτι Παλαί (συγχαίρω τους δυο συγκεκριμένους κινηματογράφους για τις υπέροχες επιλογές τους).
Βαθμολογία: 9/10 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου