Είχα πολλά χρόνια να απολαύσω μια τόσο πλούσια κι αξιόλογη κινηματογραφική χρονιά. Δεν ήταν μόνο το πλήθος των ταινιών που πέρασαν από τις σκοτεινές αίθουσες αλλά και η ποιότητα των έργων, γεγονός που με δυσκόλεψε να βγάλω κάποιες ταινίες από την τελική δεκάδα. Από τη χρονιά που μας πέρασε, κρατάω ως πιο συγκινητική κινηματογραφική στιγμή, την προβολή του πολυβραβευμένου ντοκιμαντέρ "Πανελλήνιον" του Σπύρου Μαντζαβίνου στον κινηματογράφο Δαναό, το οποίο θεωρώ πως είναι ένα από πιο ανθρωποκεντρικά ντοκιμαντέρ που έχω παρακολουθήσει τα τελευταία χρόνια. Επίσης, θα μου μείνει αξέχαστη η πολυπληθής προβολή της ταινίας "Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ" που ανάγκασε τους ιδιοκτήτες του "Μικρόκοσμου" να ανοίξουν την πίσω πόρτα του κινηματογράφου για να βγούμε καθώς στην είσοδο περίμενε ένας εξίσου μεγάλος αριθμός επισκεπτών.
Ωστόσο, όπως κάθε άλλη χρονιά, έτσι και φέτος υπήρξαν ταινίες που συζητήθηκαν αρκετά αλλά εμένα προσωπικά δεν με άγγιξαν. Κάποιες απ' αυτές ήταν η ταινία "The Brutalist" που διαφημίστηκε ως ένα από τα σημαντικότερα αριστουργήματα των τελευταίων χρόνων. Όπως φάνηκε στην πορεία, η ταινία ξεχάστηκε σχετικά γρήγορα, διαταράσσοντας για μια ακόμη φορά την εμπιστοσύνη μου στο "κινηματογραφικό" μάρκετινγκ. Το ίδιο θα ήθελα να αναφέρω και για την ταινία "Μια Μάχη μετά την Άλλη", η οποία είχε ένα ενδιαφέρον και μια καλοδουλεμένη δράση αλλά σε όλα τα υπόλοιπα ήταν αρκετά επιφανειακή κι αρκετά θορυβώδης. Ούτε επαναστατική, ούτε αντισυστηματική. Ήταν απλώς μια καλή ταινία. Επίσης, μου φάνηκε αρκετά κουραστική η ταινία "Όλα όσα φανταζόμαστε στο Φως". Όσο για την τελευταία ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, έχω εδώ και χρόνια δηλώσει πως δεν μπορώ να δω καμία ταινία του.
Όμως, πριν προχωρήσω στη φετινή δεκάδα των ταινιών που μου άρεσαν, θα ήθελα να κάνω μια σύντομη μνεία σε ταινίες που ήταν αξιόλογες αλλά δυστυχώς δεν κατάφεραν να μπουν στη λίστα μου. Μια απ' αυτές ήταν η ταινία "Σκιές στο Σκοτάδι" (Black Bag), με την έξυπνη πλοκή, τους εύστοχους διαλόγους και τις ωραίες ερμηνείες των πρωταγωνιστών. Μπορώ να πω πως η συγκεκριμένη ταινία ήταν μια από τις πιο απολαυστικές κινηματογραφικές μου βραδιές και μια απρόσμενη έκπληξη της χρονιάς που πέρασε. Μια ακόμη όμορφη κινηματογραφική βραδιά, μου πρόσφερε η ταινία "Συναισθηματική Αξία" (Affeksjonsverdi) του Γιοακίμ Τρίερ, η οποία ανέλυε με μια σπάνια τρυφερότητα τις δυσκολίες που υπάρχουν στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά δεν είχε την ίδια δυναμική της προηγούμενης ταινίας του "Ο Χειρότερος Άνθρωπος στον Κόσμο". Μια ακόμη ταινία που με συγκλόνισε, ήταν "Το Κορίτσι με τη Βελόνα" (Pigen med Nalen) του Μάγκνους Βαν Χορν, ένα horror noir με εκπληκτικά ασπρόμαυρα κάδρα, το οποίο παρουσιάζει την υπόθεση της διαβόητης Ντάγκμαρ Όβερμπι, της μεγαλύτερης serial killer της Δανίας. Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στην ταινία "Το 47" του Μαρσέλ Μπαρένα, η οποία συζητήθηκε αρκετά το καλοκαίρι. Η συγκεκριμένη ταινία με κέρδισε για πολλούς λόγους αλλά αυτό που μου έμεινε περισσότερο, ήταν η συγκινητική ερμηνεία ενός διάσημου αντιφασιστικού τραγουδιού του ισπανικού εμφυλίου στο τέλος της.
Αφήνοντας λοιπόν τις παραπάνω ταινίες στην άκρη, παρουσιάζω τη δική μου λίστα με τις δέκα καλύτερες ταινίες της χρονιάς που μας έφυγε.
10. Μάρκο
Μία από τις εκπλήξεις της χρονιάς, η οποία εστιάζει σε έναν αντιήρωα, ο οποίος προσπαθεί να σφετεριστεί το δράμα των Ισπανών κρατούμενων στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η ταινία των Τζον Γκαράνιο και Αϊτόρ Αρεγκί παραμένει, στην ουσία της, ένα κλασικό, ανθρωποκεντρικό δράμα, το οποίο χτίζει την έντασή του γύρω από το βάρος ενός τεράστιου ψέματος, αφήνοντας παράλληλα να αιωρείται διαρκώς το ερώτημα πίσω από το κίνητρο του βασικού ήρωα του. Εξαιρετική κι η ερμηνεία του Εντουάρντ Φερνάντεθ, ο οποίος κέρδισε το Βραβείο Γκόγια καλύτερης ερμηνείας και μεγάλη έκπληξη η "απρόσμενη" εμφάνιση του γνωστού Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας, ο οποίος είχε ασχοληθεί με την υπόθεση αυτή.
Βαθμολογία: 7/10
9. Θολός Βυθός
Αξιόλογη μεταφορά των αυτοβιογραφικών βιβλίων "Θολός Βυθός" και "Διπλωμένα Φτερά" του Γιάννη Ατζακά από την σκηνοθέτη Ελένη Αλεξανδράκη. Μία ταινία ύμνος στη μνήμη, εστιάζοντας σε μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η δημιουργός καταφέρνει να μας μεταφέρει στις άγριες συνθήκες των παιδουπόλεων της Φρειδερίκης, με εξαιρετικά ασπρόμαυρα κάδρα, με μινιμαλιστικά σκηνικά και με τις όμορφες ερμηνείες τόσο των μικρών πρωταγωνιστών όσο και των γνωστών ηθοποιών που παίζουν στην ταινία. Θεωρώ πως η συγκεκριμένη ταινία ανήκει στην κατηγορία των πιστών μεταφορών διαφόρων βιβλίων στη μεγάλη οθόνη.
Βαθμολογία: 7/10
8.Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ
Μια από τις πιο καθηλωτικές ταινίες της χρονιάς, η οποία έφερε αντιμέτωπη τη συλλογική μας συνείδηση απέναντι στην ένοχη αδράνεια του δυτικού κόσμου, ο οποίος παρακαλουθεί απαθής τη γενοκτονία που συντελείται στη Λωρίδα της Γάζας. Η ταινία εξιστορεί με ηχητικές μαρτυρίες τη δολοφονία της μικρής Χιντ Ρατζάμπ και των συγγενών της, η οποία συγκλόνισε την κοινή γνώμη πριν από δυο χρόνια. Το χρονικό του εγκλήματος παρουσιάζεται μέσα από ένα συνταρακτικό θρίλερ δωματίου, χρησιμοποιώντας τα ντοκουμέντα της αληθινής συνομιλίας. Μπορεί η ταινία κινηματογραφικά να έχει κάποια αδύναμα σημεία, αλλά αυτός δεν είναι λόγος να μην συγκαταλεγεί στις δυνατότερες ταινίες της χρονιάς.
Βαθμολογία: 8/10
7.I am Still Here
Μια ακόμη καλοδουλεμένη μεταφορά βιβλίου στη μεγάλη οθόνη από τον Walter Salles (ο οποίος μας έχει προσφέρει τα εξαιρετικά έργα Motorcycle Diaries και On The Road), η οποία παρουσιάζει τον αγώνα μιας γυναίκας για δικαίωση μετά την αρπαγή και τη δολοφονία του άντρα της από το στρατιωτικό καθεστώς της Βραζιλίας το 1971. Οι ερμηνείες όλων των ηθοποιών είναι εξαιρετικές αλλά απ' όλους ξεχωρίζει η εκπληκτική ερμηνεία της Φερνάντα Τόρρες, στο ρόλο της συζύγου που βιώνει όλη την τραγωδία με ένα βουβό θρήνο και με συγκινητικό πείσμα κουβαλά στους ώμους της το δράμα μιας ολόκληρης χώρας.
Βαθμολογία: 8/10
6. Βερμίλιο: Η Νύφη του Βουνού
Μία από τις ταινίες που ανέμενα με ανυπομονησία, ήταν η ταινία της Μάουρα Ντελπέρο. Το "Βερμίλιο" είναι μια σπονδή στις δύσκολες συνθήκες των κατοίκων των ορεινών περιοχών της βόρειας Ιταλίας κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία παρουσιάζεται μέσα από εκπληκτικά πλάνα των άγριων βουνοκορφών των ιταλικών Άλπεων. Η δημιουργός παρουσιάζει τη φτώχια των ανθρώπων που τους προκάλεσε ο πόλεμος αλλά παράλληλα και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Παράλληλα εστιάζει στα αδιέξοδα, τα οποία προξενούνται από την αυστηρότητα των κυρίαρχων ηθών κι εθίμων των κλειστών κοινωνιών. Αυτό που με εντυπωσίασε επίσης στη συγκεκριμένη ταινία ήταν η επιλογή των προσώπων, η οποία ήταν ανάμεσα σε επαγγελματίες κι ερασιτέχνες ηθοποιούς, οι οποίοι έδεσαν υπέροχα μεταξύ της στα ονειρικά κάδρα της ταινίας, τα οποία θύμιζαν αρκετά τα αντίστοιχα των αριστουργημάτων των δημιουργών Τέρενς Μάλικ κι Αντρέι Ταρκόφσκι.
Βαθμολογία: 8/10
5. No Other Land
Ένα ακόμη συγκλονιστικό έργο της χρονιάς που μας πέρασε, σκηνοθετημένο από έναν Παλαιστίνιο δικηγόρο-influencer κι έναν Ισραηλινό δημοσιογράφο, οι οποίοι καταγράφουν τον αργό θάνατο και τον βάναυσο ξεριζωμό ενός λαού. Τα ντοκουμέντα είναι συνταρακτικά και τα εγκλήματα που συντελούνται εξοργιστικά. Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ καταφέρνει και προσεγγίζει το φλέγον θέμα της Παλαιστίνης με μια συγκινητική ανθρωπιστική ματιά καθώς από την μια παρουσιάζει τα επαναλαμβανόμενα εγκλήματα των Ισραηλινών αλλά από την άλλη καταγράφει την τρυφερότητα, την αλληλεγγύη και την επιμονή που υπάρχει μεταξύ των Παλαιστινίων. Τέλος, ένα ακόμη στοιχείο που πετυχαίνει η συγκεκριμένη ταινία είναι να φέρει αντιμέτωπους τους θεατές με τις αποτρόπαιες πράξεις των Ισραηλινών, με ψυχραιμία και καθαρότητα. Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο που βραβεύτηκε ως καλύτερο ντοκιμαντέρ στην Berlinale αλλά και σε άλλα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ όπως το CPH:DOX, το Visions du Réel και στις Νύχτες Πρεμιέρας.
Βαθμολογία: 8/10
4. Ένα Απλό Ατύχημα
Επιτέλους ένας αξιόλογος Χρυσός Φοίνικας μετά από καιρό δια χειρός Τζαφάρ Παναχί, ο οποίος μας προσφέρει ένα ηχηρό αντιστασιακό έργο, παρουσιάζοντας μια κοινωνία που ασφυκτιά σε ένα απάνθρωπο καθεστώς. Αυτό όμως που κάνει τη συγκεκριμένη ταινία ξεχωριστή, δεν είναι η κραυγή ενός λαού απέναντι στην καταπίεση αλλά κι η αναπάντεχη επικράτηση του ανθρωπισμού που καταφέρνει να αντισταθεί στο τυφλό μίσος και στην αμείλικτη εκδίκηση. Η ταινία διακρίνεται για το καλογραμμένο της σενάριο, τους καλοδουλεμένους χαρακτήρες των πρωταγωνιστών και στο εύστοχο χιούμορ που εκδηλώνεται στους διαλόγους. Με αυτήν την τόσο πετυχημένη κινηματογραφική συνταγή, ο σκηνοθέτης μας οδηγεί σε ένα εκρηκτικό φινάλε, το οποίο θεωρώ πως ήταν από τα πιο συγκλονιστικά που έχω παρακολουθήσει τα τελευταία χρόνια.
Βαθμολογία: 8/10
3. Τα Κύματα της Άνοιξης
Τα "Κύματα της Άνοιξης" ανήκουν στα κινηματογραφικά διαμάντια που προβάλλονται σχεδόν αθόρυβα στις σκοτεινές αίθουσες, μαγεύοντας όσους περνούν την πόρτα των κινηματογράφων για να τα απολαύσουν. Η ταινία του Γίρι Μαντλ είναι ένας ύμνος στους ελεύθερους ανθρώπους που υψώνουν το ανάστημά τους όταν οι καταστάσεις το επιτάσσουν, σηκώνοντας με αυτοθυσία στους ώμους τους τους αγώνες ενός λαού για ελευθερία, δικαιοσύνη και δημοκρατία. Η ιστορία αναφέρεται για μια ομάδα δημοσιογράφων του δημοσίου ραδιοφώνου της Πράγας, οι οποίοι αποφασίζουν να αντισταθούν απέναντι στις απαιτήσεις λογοκρισίας και παραπληροφόρησης που τους επιβάλλει το καθεστώς. Με κεντρικό θέμα τον αγώνα των συγκεκριμένων προσώπων παρουσιάζεται η περίοδος της λαϊκής εξέγερσης με ηγέτη τον Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ μέχρι την εισβολή των τανκς ενόψει του Συμφώνου της Βαρσοβίας, στις 21 Αυγούστου του 1968. Όμως πέρα από τα ιστορικά γεγονότα, η ταινία παρουσιάζει και την επίμονη φλόγα της νεολαίας που κάτω από αντίξοες συνθήκες εξακολουθεί να ελπίζει, να ονειρεύεται, να ερωτεύεται και να αγωνίζεται για ένα καλύτερο μέλλον. Η συγκεκριμένη ταινία κέρδισε το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Κάρλοβι Βάρι κι υπήρξε επίσημη πρόταση της Τσεχίας για τα βραβεία Όσκαρ.
Βαθμολογία: 8/10
2. Φρανκενστάιν
Ίσως η καλύτερη διασκευή του θρυλικού βιβλίου της Μαίρη Σέλλεϋ δια χειρός του μάγου Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, ο οποίος είχε όνειρο ζωής να το γυρίσει σε ταινία. Κρίνοντας από το τελικό αποτέλεσμα, καταλαβαίνει κανείς το πόσο πολύ αγάπησε το συγκεκριμένο βιβλίο. Το "Φρανκσενστάιν" είναι μια ωδή της αγνότητας απέναντι στο σκοτάδι, του ανθρώπου με την αποκρουστική όψη ενάντια στο τέρας με το ανθρώπινο πρόσωπο, της μοναχικής οδύσσειας ενός κατατρεγμένου που αναζητάει τη δική του θέση σ' αυτή τη γη. Επίσης η ταινία εντυπωσιάζει για τα ονειρικά της πλάνα, όπου ο σκηνοθέτης παίζει υπέροχα με τα χρώματα, το απαλά μελαγχολικό φως και τις ισορροπίες των μορφών μέσα στα κάδρα ενώ παράλληλα αποτείνει φόρο τιμής σε παρελθοντικά αριστουργήματα του κινηματογράφου, όπως το Barry Lyndon. Τέλος, εκπληκτικός στο ρόλο του ήταν ο Τζέικομπ Ελόρντι, ο οποίος ενσαρκώνει τόσο υποκριτικά όσο και σωματικά την τραγικότητα του πλάσματος, το οποίο περνά σε μια σταδιακή ενηλικίωση μέσα από εμπόδια κι αντίξοες συνθήκες. Μεγάλο κρίμα που αυτό το αριστούργημα δεν προβλήθηκε στη μεγάλη οθόνη. Πολύ μεγάλο κρίμα.
Βαθμολογία: 9/10
Το "¨Πανελλήνιον" είναι ένα σπάνιο ανθρωποκεντρικό έργο που εστιάζει σε έναν συγκινητικά κλειστό και προστατευτικό πυρήνα ανθρώπων, ο οποίος βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας. Όπως δηλώνει ένας από τους θαμώνες της φιλόξενης σκακιστικής λέσχης, το Πανελλήνιον υπάρχει για να μαζεύει όλα τα "ναυάγια" αυτής της κοινωνίας. Και με αυτή του τη φράση γινόμαστε μεμιάς όλοι πιστοί θαμώνες αυτού του τόσο γλυκόπικρου χώρου. Η ταινία μαγεύει με την ηρεμία και τη νωχελικότητα ενός χώρου που χρόνος δείχνει να 'χει σταματήσει. Μια παύση απαραίτητη για τον καθένα μας, ώστε να μπορέσει να στοχαστεί πάνω σε λευκά και μαύρα τετραγωνάκια, την πορεία της ζωής του, τις αποφάσεις που έχει πάρει, τα λάθη του, τα εμπόδια που συνάντησε και τα όνειρα που δεν εκπληρώθηκαν ποτέ. Ο σκηνοθέτης ως ένας ανήσυχος κινηματογραφικός σκακιστής, σκύβει πάνω από τη λέσχη, η οποία λειτουργεί ως μια μεγάλη σκακιέρα, κι αφουγκράζεται τις σκέψεις και τους προβληματισμούς των θαμώνων, οι οποίοι με τη σειρά τους του ανοίγονται και μοιράζονται μαζί του εμπειρίες ζωής, όμορφες αλλά και στενάχωρες στιγμές της λέσχης και φυσικά το κοινό σημείο που όλους εκεί μέσα τους ενώνει, το σκάκι. Το "Πανελλήνιον" του Σπύρου Μαντζαβίνου είναι ένα από τα πιο στιβαρά κινηματογραφικά ντοκιμαντέρ που έχω παρακολουθήσει τα τελευταία χρόνια και θεωρώ πως επάξια κατέχει τον τίτλο της καλύτερης ταινίας που παρακολούθησα το 2025.
Βαθμολογία: 9/10
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου