Δευτέρα, 17 Δεκεμβρίου 2018

Ρόμα



Τι είναι αυτό που κάνει μια ταινία να κερδίζει τις εντυπώσεις πριν την είσοδό της στις κινηματογραφικές αίθουσες; Μα φυσικά ο τρόπος που προωθείται στο καταναλωτικό κοινό. Και πως μπορείς να τραβήξεις σινεφίλ κοινό σε μια παραγωγή του Netflix; Με βραβεία και διθυραμβικές κριτικές, τρέιλερ με ασπρόμαυρα πλάνα και με ένα άκρως πιασάρικο τηλεοπτικό teaser ντυμένο με μουσική των Pink Floyd. Έχοντας όλα αυτά τα στοιχεία στο μυαλό μου έφτασα Σάββατο βράδυ στον κινηματογράφο Ατλαντίς. Στην είσοδό του συνάντησα μια τεράστια ουρά που κάλυπτε σχεδόν το μισό οικοδομικό τετράγωνο. Μπαίνοντας στην κινηματογραφική αίθουσα, είχα την αίσθηση πως θα παρακολουθούσα την ομορφότερη ταινία της χρονιάς.
Τα φώτα σβήνουν κι η ανυπομονησία μου χτυπάει κόκκινο. Οι τίτλοι αρχής ξεκινούν με έναν πολύ έξυπνο πλάνο. Τα πλακάκια μιας αυλής πάνω στα οποία κυλάνε κάθε τόσο ποσότητες νερού σκορπώντας έναν μαγευτικό ήχο που ξεπλένει κάθε πληγή που κουβαλάει ο καθένας μας. Η μορφή του αεροπλάνου που καθρεφτίζεται πάνω στην υδάτινη επιφάνεια όταν αυτή ηρεμεί είναι από τις πιο λυρικές σκηνές που 'χω απολαύσει σε ταινία. Δυστυχώς όμως, από εκείνο το σημείο κι έπειτα έρχεται με σταθερούς ρυθμούς η απογοήτευσή μου... 
Η ιστορία στηρίζεται με δυο παράλληλους κόσμους. Την πλούσια αστική τάξη που αποτελείται από λευκούς ανθρώπους, πιθανότατα απογόνους εποίκων του Μεξικού και των γηγενών που έχουν περιπέσει στις κατώτερες κοινωνικές βαθμίδες ζώντας ως υπηρέτες των πλουσίων ή σε φάμπρικες βουτηγμένες στη λάσπη. Δυο κόσμοι που έχουν μάθει να συνυπάρχουν και να συμπορεύονται σε έναν καθημερινό ρυθμό, σαν μια μπάντα του δρόμου που παίζει τη μουσική με σωστό τέμπο. Μέχρι που μια δυο νότες παραστρατούν κι αρχίζει το χάος. Ο σύζυγος της πλούσιας οικογένειας, αινιγματικός, λιγομίλητος και νευρικός αποφασίζει να αποδράσει από τον οικογενειακό κλοιό που τον σφίγγει. Την ίδια περίοδο η μια υπηρέτρια που είναι και πρωταγωνίστρια της ταινίας μένει έγκυος από έναν παρακατιανό. Μία οικογένεια γκρεμίζεται τη στιγμή που μια άλλη ζωή ετοιμάζεται να ρθει στον κόσμο. Οι ισορροπίες μέσα στο σπίτι κλυδωνίζονται κι η ψεύτικη γαλήνη που επικρατούσε ως τότε χάνεται πίσω από τις κραυγές απόγνωσης της συζύγου και των ανεξέλεγκτων εντάσεων που αποκτούν τα παιδιά καθώς δεν μπορούν να διαχειριστούν την νέα κατάσταση. Η μπάντα του δρόμου έχει χάσει πλέον τον ρυθμό της και παίζει τελείως φάλτσα. Δεν υπάρχει ελπίδα καμία Ο μαέστρος περπατάει μπροστά προσπαθώντας να κρύψει την απογοήτευσή του απέναντι στους μουσικούς του. Τι είναι αυτό που μένει τελικά μετά από μια παταγώδης αποτυχία; Η αγάπη κι η συνειδητοποίηση πως ο πόνος της απώλειας είναι κοινός σε όλους τους ανθρώπους είτε είναι πλούσιοι είτε είναι φτωχοί (απλώς οι πρώτοι μπορούν να τα βγάλουν πιο εύκολα βόλτα απ' ότι οι δεύτεροι).
Τι είναι λοιπόν αυτό που μου έμεινε από την ταινία; Σίγουρα τα υπέροχα ασπρόμαυρα πλάνα είναι εκπληκτικά. Πεντακάθαρα κάδρα καλά ισορροπημένα με όμορφες τοποθετήσεις των προσώπων μέσα σ' αυτές. Παρά τον αργό ρυθμό της, η ταινία με έβαλε κατευθείαν μέσα στην ατμόσφαιρά της κάτι που με κανε να μη νιώσω βαρεμάρα παρ' όλο που άκουγα αρκετό κόσμο γύρω μου να δυσανασχετεί. Η σκηνή του τοκετού είναι από τις πιο σκληρές σκηνές που έχω δει. Η ρεαλιστική του αποτύπωση κι οι απεγνωσμένες προσπάθειες των γιατρών ήταν απανωτές γροθιές στο στομάχι. Είχα μαζευτεί στο κάθισμά μου κι αισθανόμουν έναν πρωτόγνωρο πόνο σ' ολόκληρο το σώμα μου, κι αυτό το θεωρώ ως ένα σημαντικό επίτευγμα του δημιουργού. Επίσης η σκηνή της φοιτητικής διαδήλωσης που πνίγεται στο αίμα από τους παρακρατικούς ήταν εξαιρετική. Το άγχος, ο πανικός κι οι κραυγές γέμισαν τη σκοτεινή αίθουσα εντείνοντας την οργή μας απέναντι σε κάθε υπάνθρωπο που γίνεται στρατιωτάκι του κράτους για να τσακίσει τον αγώνα και το πάθος κάθε λαού. 
Από κει και πέρα η ταινία δεν μου πρόσφερε τίποτα παραπάνω. Το ανθρώπινο δράμα των προσώπων έχει παιχτεί πολλές φορές σε κινηματογραφικές ταινίες και σε τηλεοπτικές σειρές. Η συγκεκριμένη ταινία ξεχώριζε για την ψυχική ηρεμία της πρωταγωνίστριας, η οποία προσπαθούσε με στωικότητα να αντιμετωπίσει όλα τα στραβά που της συνέβαιναν. Η ψυχική της ηρεμία αποδεικνύεται σε μία πολεμική άσκηση που ενώ όλοι δυσκολεύονται να πετύχουν, εκείνη το κατορθώνει με ευκολία. Επίσης το σενάριό δεν ήταν ιδιαίτερα δυνατό. Πέρα από δυο τρεις σκηνές που ανέφερα παραπάνω, η υπόλοιπη ταινία δεν με άγγιξε καθόλου. Έπειτα, μου έκανε πολύ άσχημη εντύπωση πως όλοι οι ανδρικοί χαρακτήρες παρουσιάζονταν ως κακοί και μισάνθρωποι ενώ όλες οι γυναίκες φορούσαν το φωτοστέφανο της αγίας. Αν ήταν πιο ισορροπημένη η κατάσταση μεταξύ των δυο φύλων δεν θα αντιλαμβανόμουν κάτι λάθος αλλά αυτός ο υπερβολικός διαχωρισμός με ενόχλησε αρκετά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχω την εντύπωση πως ο δημιουργός επιχείρησε να κλέψει τις εντυπώσεις και την εκτίμηση του γυναικείου κοινού. Η υπερβολή του όμως διαλύει κάθε καλοπροαίρετη φεμινιστική διάθεση. Είμαι υπέρ της ισότητας όλων των φύλων χωρίς να εντείνω το ενοχικό σύνδρομο των ανδρών. 
Τέλος δεν μπορώ να καταλάβω το λόγο που επιλέχθηκε ο συγκεκριμένος τίτλος. Σίγουρα δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την ομότιτλη ταινία του Φελίνι. Επίσης δεν κατάφερα να ερμηνεύσω τους επίμονους συμβολισμούς όπως οι συνεχείς πτήσεις των αεροπλάνων στον μεξικάνικο ουρανό κι οι ακαθαρσίες του σκύλου στην αυλή του σπιτιού που τις έβρισκα υπερβολικές ποσοτικά. 
Για μένα το Ρόμα τοποθετείται στις μεγάλες κινηματογραφικές μου απογοητεύσεις. Ίσως αν έκανε λιγότερο ντόρο να την παρακολουθούσα με άλλη ματιά. Όταν όμως πας στον κινηματογράφο με υψηλές προσδοκίες τόσο μεγαλύτερη γίνεται η απογοήτευση όταν δεν σε ικανοποιεί το έργο. Σίγουρα δεν είναι το αριστούργημα που μας δήλωναν όλους αυτούς τους μήνες κι είμαι βέβαιος πως η ταινία σύντομα θα ξεχαστεί, διότι όπως φαίνεται δεν αγκαλιάστηκε ιδιαίτερα από το κοινό. 

Βαθμολογία: 6/10

Κυριακή, 16 Δεκεμβρίου 2018

Κάθε τέλος είναι μια νέα αρχή...




Πριν ακριβώς τρία χρόνια κι ενώ βρισκόμουν στο νησί για τις γιορτές, σε μια συνάντηση με τον Γιάννη Βούλγαρη, έγινε η πρόταση να αρχίσω να γράφω στην Απλωταριά. Μου ανέθεσαν ένα εβδομαδιαίο βήμα στις Δεύτερες Σκέψεις ενώ στην πορεία προέκυψαν κάποιες συνεντεύξεις με εκλεκτά πρόσωπα. Ως αναγνώστης της Απλωταριάς για πολλά χρόνια, ένιωσα ένα πρωτόγνωρο συναίσθημα περηφάνιας κι ευθύνης. Συναισθήματα που δεν μπορώ να περιγράψω. Όπως δεν μπορώ να περιγράψω τη στεναχώρια μου όταν πάρθηκε η απόφαση να κλείσει ο δεκαετής της κύκλος.
Σ' αυτό το μοναδικό ταξίδι συμπορεύτηκα με τους υπόλοιπους συντελεστές τρία ακριβώς χρόνια, από τον Γενάρη του 2016 μέχρι σήμερα. Μέσα σ' αυτά τα τρία χρόνια γνώρισα και δέθηκα με νέους ανθρώπους. Νέους φίλους στη ζωή και νέες παρέες στις μετέπειτα επισκέψεις μου στο νησί. Ο Γιώργος, η Δέσποινα, ο Βαγγέλης, η Μαρκέλλα, ο Αλέξανδρος, η Ερμιόνη, η Βασιλική, ο Αριστοτέλης, ο Κώστας... Αυτό ήταν το μεγαλύτερο δώρο που μου πρόσφερε η Απλωταριά και της είμαι πραγματικά ευγνώμων.
Μέσα σ' αυτά τα τρία χρόνια ήρθα σε εποικοδομητικούς διαλόγους αλλά κι έντονες αντιπαραθέσεις με αρκετό κόσμο. Απόλαυσα στιγμές προβληματισμού, μοιράστηκα ανησυχίες κι αγνοούσα επιδεικτικά αβάσιμες κραυγές μίσους και φόβου που προσπαθούσαν να με εξοργίσουν και να μ' αποπροσανατολίσουν. Πολλές φορές βρέθηκα στα όριά μου. Εκείνες τις στιγμές είναι που υπερίσχυε το πνεύμα της ομάδας καθώς εκεί που γονάτιζε ένας, μεμιάς εμφανίζονταν δεκάδες χέρια για να τον σηκώσουν ξανά ψηλά. Ένα πνεύμα συντροφικότητας κι άψογης συνεργασίας που σπανίζει στις μέρες μας. Αυτό το πνεύμα αγάπης, αλληλοσεβασμού και παρεΐστικης διάθεσης ήταν αξιοζήλευτο και μοναδικό. Αισθάνομαι τυχερός που το βίωσα μες στην ομάδα της Απλωταριάς.
Κλείνοντας θέλω να ευχαριστήσω μέσα από την καρδιά μου τον Γιώργο που μ' εμπιστεύτηκε και όλη την ομάδα που πρόσφερε όλα αυτά τα χρόνια μια ξεχωριστή πολυεπίπεδη φωνή στην Χίο. Την φωνή της αξιοπρέπειας και της ηθικής. Την φωνή της μνήμης και του πολιτισμού. Την ανθρώπινη φωνή.
Αυτά τα δέκα χρόνια αφήνουν μια πλούσια παρακαταθήκη στον τόπο μας. Μία πλούσια συλλογή πληροφοριών, εργασιών, φωτογραφιών κι ερευνών που είμαι βέβαιος πως θα εκτιμηθούν και θα αξιοποιηθούν στο μέλλον.
Ένας κύκλος κλείνει. Από τη μια αισθάνομαι τυχερός που είμαι ένα μικρό κομμάτι του αλλά από την άλλη με πνίγει μια απέραντη θλίψη. Η Απλωταριά θα αφήσει ένα μεγάλο κενό στον τόπο μας αλλά με την ιστορία της έχει ανοίξει έναν νέο δρόμο, ο οποίος είναι εκεί και μας περιμένει να τον διαβούμε ξανά. Και είμαι σίγουρος πως πολλοί από μας θα σμίξουμε σύντομα για να συνεχίσουμε αυτήν την όμορφη πορεία.
Καλή μας αντάμωση λοιπόν...

Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2018

Βαρσοβία, μια πόλη με δυο διαφορετικές σύγχρονες όψεις



Η Βαρσοβία έχει μια ιδιαιτερότητα που δεν έχω συναντήσει σε άλλες πόλεις. Ξαναχτισμένη πάνω στα αποκαΐδια που άφησαν οι ναζί κι εισερχόμενη σε ένα καθεστώς που διατηρήθηκε τέσσερις σχεδόν δεκαετίες, βρέθηκε σήμερα να έχει πολλά διαφορετικά κεντρικά σημεία αναφοράς. Ενώ η παλιά πόλη και τα υπέροχα πάρκα της κλέβουν τις καρδιές μας και τα μουσεία ευαισθητοποιούν το ενδιαφέρον μας, το Ανάκτορο του Πολιτισμού και της Επιστήμης κεντρίζει τον ενθουσιασμό μας. Με την είσοδο της χώρας στον δυτικό κόσμο και την οικονομική άνθηση που ακολούθησε, σχηματίστηκε ένα ακόμη σημείο αναφοράς, η σύγχρονη Βαρσοβία με τους θεόρατους γυάλινους ουρανοξύστες που ξεπηδούν σαν μανιτάρια πίσω από το Ανάκτορο, προσπαθώντας ανεπιτυχώς να κλέψουν λίγη από την αίγλη του. Επίσης υπάρχει ένα ακόμη κομμάτι της σύγχρονης πόλης στην αντίπερα όχθη του Βίστουλα. Κάποτε ήταν κακόφημο κι επικίνδυνο αλλά σήμερα βιώνει μια εντυπωσιακή μεταμόρφωση καθώς έχει γεμίσει μικρές γκαλερί, πολύχρωμα κτίρια κι όμορφα μπαρ. Αναφέρομαι στην φημισμένη Πράγα της Βαρσοβίας.
Η βόλτα ξεκινάει από το γνωστότερο σημείο της πόλης, το Ανάκτορο του Πολιτισμού και της Επιστήμης (00:04-01:40) μιας και ήταν η πρώτη εικόνα που συναντήσαμε μόλις βγήκαμε από το σταθμό των τραίνων. Ένα τεράστιο άνοιγμα απλώνεται ολόγυρά του, προσφέροντάς του τον αέρα που του αναλογεί. Μόνο του, δεσπόζει στην καρδιά της πόλης προσφέροντας ταυτόχρονα περηφάνια κι αποστροφή στους κατοίκους της Βαρσοβίας.
Η κατασκευή του κτιρίου ήταν δώρο της Σοβιετικής Ένωσης στον πολωνικό λαό σε μια προσπάθεια να εξομαλυνθούν οι σχέσεις των δύο λαών. Η ανοικοδόμησή του ξεκίνησε το 1952 και ολοκληρώθηκε το 1955. Ο σχεδιασμός του στηρίχτηκε σε σοβιετικά σχέδια που μοιάζουν με τα κτήρια των «επτά αδελφών» στη Μόσχα. Ωστόσο ο αρχιτέκτονας Lev Rudnev προσπάθησε να εντάξει αρκετά στοιχεία της πολωνικής αρχιτεκτονικής αλλά και του art deco που κυριαρχούσε στην Νέα Υόρκη. Γι' αυτόν τον λόγο, συναντάμε πάνω στο ανάκτορο αρκετά στοιχεία που θυμίζουν πάρα πολύ τους μεσοπολεμικούς ουρανοξύστες των μητροπόλεων της Αμερικής ντυμένους με πολωνικά και σοβιετικά διακοσμητικά στοιχεία. Για την κατασκευή χρειάστηκαν περίπου 8000 εργάτες, οι μισοί εκ των οποίων ήταν Ρώσοι. Αρχικά το οικοδόμημα ονομάστηκε Ανάκτορο του Πολιτισμού και της Επιστήμης του Ιωσήφ Στάλιν, αλλά στα πλαίσια της «αποσταλινοποίησης» το όνομα Στάλιν αφαιρέθηκε. Ωστόσο σήμερα οι κάτοικοι της Βαρσοβίας συνηθίζουν να αναφέρονται σε αυτό με το παρατσούκλι Pekin («Πεκίνο», εξαιτίας της σύντομης ονομασίας PKiN). To 2000 με αφορμή τους εορτασμούς για το millennium, τοποθετήθηκε στην κορυφή του ένα μεγάλο ρολόι, με διάμετρο 6,3 μέτρα. Για 'κείνη την περίοδο ήταν το υψηλότερο ρολόι σε πύργο στον κόσμο.
Περιμετρικά του κτιρίου συναντήσαμε αρκετά γιγαντιαία γλυπτά σμιλευμένα με το άχαρο σοβιετικό ύφος. Ήταν κυρίως άνδρες που συμβόλιζαν την εργατιά, την μόρφωση και τον πολιτισμό ενώ τα γυναικεία γλυπτά είχαν παραμορφωμένα και χοντροειδή σώματα. Από το σύνολο των γλυπτών, την προσοχή μου κέντρισαν ένας νεαρός που έμοιαζε με φοιτητή και κρατούσε στα χέρια του ένα βιβλίο με τα ονόματα του Μαρξ του Λένιν και του Ένγκελς. Πιο πέρα ένας γεροδεμένος ημίγυμνος άνδρας που καθόταν σε μία έδρα έχοντας γύρω του εργαλεία και βιομηχανικά γρανάζια, εκπροσωπώντας μ' αυτόν τον τρόπο την παραγωγική ανάπτυξη της χώρας ενώ από την μπροστινή πλευρά του κτιρίου, μέσα σε μια εσοχή στεκόταν ένας γλύπτης με τα εργαλεία της δουλειάς στα χέρια και με μία ημιτελής προτομή στα πόδια.
Αξίζει μια επίσκεψη στο εσωτερικό του Ανακτόρου και μια βόλτα στην μεγάλη βεράντα του 30ου ορόφου, όπου μπορεί κανείς να απολαύσει πανοραμικά ολόκληρη την πόλη της Βαρσοβίας από ύψος 114 μέτρων. Για να φτάσει κανείς στον 30ο όροφο χρησιμοποιεί έναν από τους ταχύτερους ανελκυστήρες του κόσμου, ο οποίος σε ανεβάζει σε 19 δευτερόλεπτα. Από εκεί ψηλά διέκρινα τις κόκκινες σκεπές της παλιάς πόλης, τα σοβιετικά μπλοκς της Πράγα και των νότιων προαστίων της πόλης και τους τεράστιους ουρανοξύστες που ορθώνονται δίπλα στο ανάκτορο. Το βλέμμα μου έφτανε ως πέρα στην πολωνική ύπαιθρο καθώς δεν υπάρχει πουθενά το εμπόδιο των βουνών. Ένας απέραντος πολωνικός ορίζοντας.
Ακριβώς δίπλα στο Ανάκτορο ξεπετάγονται οι ουρανοξύστες οι οποίοι αντιπροσωπεύουν τη σύγχρονη οικονομική άνθηση της χώρας με μια πλούσια ποικιλία σχημάτων και χρωμάτων. Κοντά στη γειτονιά μας ορθωνόταν ο πύργος του ξενοδοχείου Marriott. Ήταν πρωτόγνωρο για μένα να ξαπλώνω κάθε βράδυ και να παρατηρώ έξω από το παράθυρο τον θεόρατο όγκο του να χάνεται στον ουρανό. Απ' όλα τα κτίρια όμως, αυτό που τραβούσε περισσότερο την προσοχή ήταν ένας γυάλινος γίγαντας με περίεργο σχήμα που θύμιζε αρκετά με φουσκωμένη τζένοα ιστιοπλοϊκού καθώς ανοίγεται στο πέλαγος.
Κάτω από τους εντυπωσιακούς όγκους των ουρανοξυστών συναντάει κανείς μία ενδιαφέρουσα συλλογή γκράφιτι. Παλιοί γκρίζοι τοίχοι, έχουν γεμίσει με πολύχρωμα σχέδια αρκετά από τα οποία εκφράζουν πολιτικές ανησυχίες, όπως ο τεράστιος τοίχος που έχει γεμίσει στρατιώτες-μαριονέτες των τραπεζών και των ισχυρών νομισμάτων. Αυτό όμως που ερωτεύτηκα ήταν τα δυο αγκαλιασμένα σώματα που σχηματίζουν μια καρδιά. Το γκράφιτι είναι σχεδιασμένο με έντονα χρώματα τα οποία το βράδυ ζωντανεύουν με ειδικά εφέ δίνοντας μια μαγευτική κίνηση σ' ολόκληρη τη σύνθεση.
Η βόλτα μας ολοκληρώνεται στην αντίπερα όχθη του ποταμού Βίστουλα όπου βρίσκεται η περιοχή Πράγα. Από τα χρόνια του σοσιαλισμού, το κομμάτι αυτό ήταν περιθωριοποιημένο καθώς ήταν γεμάτο βιομηχανίες και κατοικούταν από φτωχά στρώματα. Υπήρχε έντονη εγκληματικότητα με καθημερινά μαχαιρώματα ακόμη και ένα παντελόνι τζιν.
Για μένα όμως η Πράγα, ήταν μια περιοχή ανθρωπιάς και καταφύγιο συγκίνησης κι έντονων ανθρώπινων συναισθημάτων από τότε που είδα το 8ο επεισόδιο του θρυλικού Δεκαλόγου από τον αγαπημένο σκηνοθέτη Κριστόφ Κισλόφσκι. Στη φτωχή συνοικία της Βαρσοβίας ένας ράφτης συνέχιζε να προσφέρει της υπηρεσίες του κρατώντας κρυμμένο το πολύτιμο παρελθόν του, καθώς όπως μαθαίνουμε από την ηρωίδα του επεισοδίου, ήταν ο νεαρός που έσωζε εβραιόπουλα από τα χέρια των ναζί. Όταν μία διασωθέντα αποφάσισε να τον συναντήσει για να τον ευχαριστήσει, εκείνος παρέμεινε κλεισμένος στο καβούκι του θέλοντας να αποφύγει την εκτίμηση της. Κι αυτό διότι ο ίδιος τα είχε απολύτως καλά με τον εαυτό του καθώς κάθε του πράξη στο πόλεμο ήταν ανιδιοτελής κι ευσυνείδητη. Αυτή η φιγούρα με τα υπέροχα ζεστά γαλάζια μάτια με στοίχειωσε.
Με τα χρόνια η περιοχή κατακλύστηκε από μποέμ και καλλιτέχνες οι οποίοι είχαν την δυνατότητα να νοικιάσουν ή να αγοράσουν φθηνά διαμερίσματα. Η γειτονιά απέκτησε αμέσως χρώμα, το οποίο συναντήσαμε σε αρκετούς τυφλούς τοίχους με υπέροχα γκράφιτι. Παράλληλα σε πολλά σημεία συναντήσαμε γκαλερί και καλαίσθητα μπαρ.
Εκείνη τη μέρα που βολτάραμε στους δρόμους της ακούγαμε συνέχεια εξατμίσεις μηχανών. Μοτοσυκλέτες διέσχιζαν τους δρόμους με μεγάλη ταχύτητα και θόρυβο. Στην αρχή θεωρούσαμε πως πέσαμε πάνω σε ενοχλητικούς καβαλάρηδες της περιοχή. Όμως όσο περνούσε η ώρα τόσο πιο συχνές γινόταν οι παρουσίες τους. Από ένα σημείο και μετά, πέφταμε σε τεράστια κονβόι μοτοσυκλετιστών που κατευθυνόντουσαν στη μεγάλη εκκλησία της Πράγας, τον καθεδρικό του St. Michael the Archangel and St. Florian the Martyr. Ο προαύλιος χώρος του ναού και των γύρω δρόμων ήταν γεμάτοι μοτοσυκλέτες κι αναβάτες. Δερμάτινα μπουφάν με στάμπες συλλόγων που κουβαλούσαν πάνω τους μία αύρα των δεκαετιών των '80s και '90s. Χωθήκαμε ανάμεσά τους προσπαθώντας να απορροφήσουμε λίγη από την τρέλα τους. Αστραφτερές μηχανές είχαν παραταχθεί κάτω από έναν ολόλαμπρο ήλιο με τους κατόχους τους να στέκονται περήφανοι δίπλα τους. Μια μοναχή, υπεύθυνη του ναού τους παρατηρούσε διακριτικά στην είσοδο της εκκλησίας, δημιουργώντας μια έντονη αντίθεση δυο διαφορετικών κόσμων ντυμένων στα μαύρα. Όταν δόθηκε σήμα αναχώρησης, μία συγχορδία εξατμίσεων και γκαζιών γέμισαν την περιοχή δημιουργώντας ένα πανδαιμόνιο τρέλας και ζωντάνιας.
Με αυτόν τον θορυβώδη τρόπο αποχαιρετήσαμε κι εμείς μια από τις ομορφότερες πρωτεύουσες της Ευρώπης, η οποία προσπαθεί μέσα από την πρωτόγνωρη ζωντάνια της να δηλώσει ένα θορυβώδες παρών ανάμεσα σε άλλες αναγνωρισμένες πρωτεύουσες της Γηραιά Ηπείρου. Είμαι βέβαιος πως δεν αργήσει ο καιρός που θα θεωρείται ως μια από τις ομορφότερες και πιο ποθητές πρωτεύουσες της Ευρώπης. 

Πέμπτη, 13 Δεκεμβρίου 2018

Κίτρινοι προβληματισμοί




Το κίνημα των κίτρινων γιλέκων είναι ένα γεγονός ξαφνικό αλλά αναμενόμενο ενώ η κορύφωσή του υπήρξε απότομη κι εκρηκτική. Ποιος περίμενε πως θα γινόμασταν αποδέκτες εικόνων από τους φλεγόμενους δρόμους του Παρισιού και της βίαιης καταστολής από τις γαλλικές αρχές που προσπάθησαν ανεπιτυχώς να το καταστείλουν. Κι ενώ ένα μεγάλο μέρος του κοινού τασσόταν υπέρ των κίτρινων γιλέκων, προσωπικά προσπάθησα να κρατήσω μια ουδέτερη στάση φοβούμενος την παρείσφρηση και καθοδήγηση της ακροδεξιάς στους κόλπους των εξεγερθέντων.
Οι ανησυχίες μου βασίστηκαν στις καταλήξεις των προηγούμενων πρόσφατων γαλλικών ξεσηκωμών, οι οποίοι ενώ είχαν παλμό και πάθος, τους έλειπε η καθοδήγηση κι η ηγετική μορφή που θα μπορούσε να σταθεί μπροστάρης του πλήθους κι εκφραστής των διεκδικήσεών του. Η χρόνια απουσία αυτών των ηγετών έδωσε ζωτικό χώρο στις ακροδεξιές τάσεις που έχουν αρχίσει να κυριαρχούν πανευρωπαϊκά. Μάλιστα γίναμε μάρτυρες της προσπάθειας που κατέβαλλε η γαλλική ακροδεξιά στο να αγκαλιάσει τα κίτρινα γιλέκα, στο οποίο τελικώς απέτυχε. Υπήρξαν αρκετά πλάνα όπου διαδηλωτές διώχνουν ακροδεξιά στοιχεία που προσπάθησαν να εισχωρήσουν στα μπλοκ τους ενώ σε άλλα παρακολουθήσαμε την δράση παρακρατικών κουκουλοφόρων που προσπάθησαν να αμαυρώσουν το κίνημα βαρώντας διαδηλωτές και σπάζοντας βιτρίνες. Εν τέλει το παρακράτος όχι μόνο δεν κατάφερε να καταστρέψει το κίνημα των κίτρινων γιλέκων, αλλά δυνάμωσε τη συμπάθεια των Γάλλων και λοιπών Ευρωπαίων απέναντι στους κινηματίες.
Ως αφορμή της εξέγερσης υπήρξε ο άδικος φόρος που είχε παρουσιαστεί με οικολογικό περιτύλιγμα, ο οποίος δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ένα ακόμη ταξικό χτύπημα της νεοφιλελεύθερης πολιτικής του Εμμανουέλ Μακρόν προς τα αδύναμα λαϊκά στρώματα. Ο Γάλλος πρόεδρος που κέρδισε τις εκλογές με εκβιαστικό τρόπο καθώς παρουσιάστηκε από τα συστημικά μέσα ενημέρωσης ως η μοναδική επιλογή έναντι της ακροδεξιάς Λεπέν, δεν έπαψε στιγμή να στηρίζει τα συμφέροντα των πλουσίων και των κυρίαρχων καπιταλιστικών ελίτ, εκφράζοντας παράλληλα την αποστροφή του απέναντι στους φτωχούς. Από την πρώτη στιγμή της κυβέρνησής του υπηρετεί πιστά την νεοφιλελεύθερη πολιτική που εφαρμόστηκε δια πυρός και σιδήρου στην Ελλάδα κι οδηγεί στη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τι είναι όμως αυτό που πέτυχαν τα κίτρινα γιλέκα, αναπτερώνοντας ξανά τις ελπίδες μιας κοινωνικής άνοιξης στην Ευρώπη; Η επικράτηση των διεκδικήσεων τους είναι μια σημαντική νίκη μες στη κυρίαρχη μιζέρια της Γηραιάς Ηπείρου που χει βυθιστεί στη λιτότητα, τη φτώχεια, την λαϊκίστική κι αντιευρωπαϊκή ακροδεξιά. Τα κίτρινα γιλέκα άνοιξαν το δρόμο του κοινού αγώνα σε μια περίοδο που οι εκφραστές της νεοφιλελεύθερης πολιτικής δηλώνουν επίμονα πως οι εξεγέρσεις του πεζοδρομίου κι οι ταξικές αντιθέσεις των κοινωνικών στρωμάτων είναι ξεπερασμένες χαρακτηρίζοντας τις διαδηλώσεις και τις συγκρούσεις ως γραφικότητες των μαζών.
Τα κίτρινα γιλέκα αποστρεφόμενα την ακροδεξιά κατάφεραν τα ξεγυμνώσουν τον εκλεκτό των τραπεζών. Όχι μονάχα τον νίκησαν αλλά αποφάσισαν να συνεχίσουν τους αγώνες ως την τελική του πτώση. Η δολοφονική επίθεση στη χριστουγεννιάτικη αγορά του Στρασβούργου ίσως εντείνει τα ήδη αυστηρά μέτρα καταστολής αλλά όπως φαίνεται η όλη κατάσταση οδηγείται πλέον στα άκρα. Κι εδώ δημιουργείται το εξής ερώτημα. Σε περίπτωση που τα Κίτρινα Γιλέκα καταφέρουν να ρίξουν τον Μακρόν κι οδηγηθεί η Γαλλία σ’ εκλογές, ποιος είναι αυτός που θα πάρει τη θέση του;

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2018

Ο καθωσπρέπει εθνικισμός




του Κύρκου Δοξιάδη
(καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Τις προάλλες έπινα τον καφέ μου σε καφετέρια κεντρικού ξενοδοχείου της Αθήνας. Απέναντί μου, σε μακρύ τραπέζι που είχε δημιουργηθεί από συνένωση πολλών μικρών, καθόταν μεγάλη παρέα καθωσπρέπει κυρίων και κυριών. Αρχικά αποκόμισα την εντύπωση ότι επρόκειτο για γενική συνέλευση πολυκατοικίας ή κάποιου εξωραϊστικού συλλόγου.
Δεν άκουγα όλα όσα λέγονταν, από σκόρπιες κουβέντες που έφτασαν στ’ αυτιά μου, όμως, έπειτα από λίγο διαπίστωσα πως ήταν κάτι σαν άτυπη συνέλευση μακεδονικών συλλόγων – συλλόγων που κινητοποιούνται για το Μακεδονικό. Από τα λίγα που άκουσα στη συνέχεια, κατάλαβα ότι σχεδιάζουν συλλαλητήριο στην Αθήνα που φιλοδοξούν να είναι μεγαλύτερο από το προηγούμενο, και σειρά αντιδράσεων στην ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη την ερχόμενη Παρασκευή. («Η επίθεση να είναι μετωπική κατά της κυβέρνησης», ήταν μια από τις ελάχιστες ολόκληρες φράσεις που ξεχώρισα ευκρινώς – ίσως επειδή ειπώθηκε με ανάλογη ένταση.) Δεν έχω ένοχη συνείδηση ότι κρυφάκουγα και τους εκθέτω, ο χώρος αλλά και το ύφος της συγκέντρωσης κάθε άλλο παρά προξενούσαν την εντύπωση της οιασδήποτε μορφής «απόρρητου».
Προφανώς δεν επρόκειτο για χρυσαυγίτες ή για παρόμοιου, ακραιφνώς ναζιστικού τύπου οργανώσεις. Για τη «μη ακραία» τους μορφή μαρτυρούσε και ο καθωσπρεπισμός τους. Και δεν αναφέρομαι μόνο σε επιφανειακά χαρακτηριστικά, όπως το ύφος, το ντύσιμο και οι τρόποι συμπεριφοράς. Υποθέτω πως οι περισσότεροι από αυτούς θα γίνονταν έξαλλοι –και δικαίως– αν κάποιος τους παρομοίαζε με ναζιστές. Ακροδεξιοί όμως είναι. Και η «μη ακρότητα» του ακροδεξιού τους ιδεολογικού χαρακτήρα τούς καθιστά μακροπρόθεσμα ίσως πιο επικίνδυνους από τους «ούγκα ούγκα» ακροδεξιούς της Χρυσής Αυγής.
Το έχω πει παλιότερα και θα το ξαναπώ: Οσο «ήπια» και αν εκφράζεται, ο εθνικισμός της «αποκλειστικής καταγωγής» είναι αναπόφευκτα ακροδεξιός εθνικισμός. Αναρωτιέμαι αν έχουν ποτέ τους αναρωτηθεί όσοι κόπτονται για την αποκλειστικότητα του «ονόματος» και ταυτόχρονα θεωρούν τους εαυτούς τους δημοκράτες τι ακριβώς σημαίνει αυτή τους η πεποίθηση.
Οτι μόνον οι Ελληνες είναι γνήσιοι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου; Ωραία, ας πούμε ότι ισχύει. Και αυτό γιατί είναι τόσο σημαντικό;
Η μόνη απάντηση στο δεύτερο ερώτημα είναι: Διότι οι άλλοι λαοί που δεν είναι γνήσιοι απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου είναι κατώτεροι από εμάς τους Ελληνες (και γι’ αυτό δεν έχουν το δικαίωμα να «μιαίνουν» το όνομα της χώρας του Αλεξάνδρου). Και είναι κατώτεροι όχι επειδή στη σύγχρονη εποχή έχουν λιγότερα επιτεύγματα από εμάς να επιδείξουν, στον πολιτισμό, στις επιστήμες, στην οικονομία, στον αθλητισμό έστω, ή όπου αλλού. Είναι κατώτεροι λόγω καταγωγής. Ο ορισμός δηλαδή του ρατσισμού.
Πρόκειται για έναν εθνικισμό που έχει οριστικά πάρει διαζύγιο από τον «δημοκρατικό πατριωτισμό», από τη δημοκρατία εν γένει, από τον Διαφωτισμό σε οποιαδήποτε από τις παρακαταθήκες του. Ο δρόμος για τον εθνικοσοσιαλισμό είναι ορθάνοιχτος. Και τούτο ισχύει τόσο για τα συλλαλητήρια όσο και για τις μαθητικές καταλήψεις. Αυτό (παριστάνουν ότι) δεν καταλαβαίνουν όσοι θέτουν την (επιφανειακά) αφελέστατη ερώτηση: «Μα είναι δυνατόν να υπονοείτε ότι οι μετέχοντες σε συλλαλητήρια και οι μαθητές που διαμαρτύρονται με καταλήψεις είναι ακροδεξιοί;» Η προφανής απάντηση είναι: «Κι αν δεν είναι ήδη, τρέχουν ολοταχώς προς τα εκεί». Η άρχουσα τάξη τα γνωρίζει όλα αυτά, αλλά διακατέχεται από έναν απύθμενο κυνισμό, που οφείλεται κυρίως στο ότι ποτέ της δεν κατάφερε να αποκτήσει την περιπόθητη ηγεμονία που θα εξασφάλιζε την κυριαρχία της.
«Ντάτα, ντάγιαντβαμ, ντάμιατα» είναι η προτροπή της ινδουιστικής διδασκαλίας που αναπαρήγαγε ο Ελιοτ στους τελευταίους στίχους της «Ερημης χώρας» το 1922. Να δίνεις, να συμπάσχεις, να ελέγχεις. Πανάρχαια συνταγή που για τον δυτικό κόσμο θα μπορούσαμε να δεχτούμε πως αποτελούσε το υπόρρητο τρίπτυχο για την άσκηση μιας σωστής και αποτελεσματικής κοινωνικής ηγεμονίας.
Οι ηγέτιδες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις, απέναντι στις κυριαρχούμενες τάξεις, οφείλουν να προσφέρουν (και υλικές δυνατότητες για αξιοπρεπή διαβίωση), να δείχνουν (κατά τρόπο πειστικό) ότι συμπάσχουν, να ελέγχουν και να καθοδηγούν (και όχι μόνο να καταστέλλουν). Αν κάτι χαρακτηρίζει διεθνώς την άρχουσα τάξη στην παρούσα φάση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού είναι ότι τούτη την αρχαία συνταγή την έχει γραμμένη στα αρχαιότερα των υποδημάτων της. 
Οφείλουμε να είμαστε υπερήφανοι για τη δική μας άρχουσα τάξη. Σε ανύποπτο χρόνο, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, πριν καλά καλά επικρατήσει πλήρως ο νεοφιλελευθερισμός, με τον «καθωσπρέπει εθνικισμό» της αποκλειστικής ελληνικότητας της Μακεδονίας, επινόησε μια εύκολη λύση στο δύσκολο πρόβλημα της ηγεμονίας. Κι ας πρόκειται για λύση που πιθανότατα οδηγεί στην εύκολη «ηγεμονία» του φασισμού.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Τρίτη, 11 Δεκεμβρίου 2018

Στην υπόθεση των Σκουριών η δικαιοσύνη απεδόθη




της Κατερίνας Ιγγλέζη

Η 30ή Νοεμβρίου σηματοδότησε μια πολύ σημαντική νίκη του κινήματος ενάντια στην εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές Χαλκιδικής. Με τη δικαστική απόφαση που αθωώνει όλους τους κατηγορούμενους από τις βαρύτατες κατηγορίες που τους αποδόθηκαν το 2013 για τον εμπρησμό του εργοταξίου της Eldorado Gold, δικαιώνονται όχι μόνο οι ίδιοι οι κατηγορούμενοι και οι οικογένειες τους που επωμίστηκαν όλα αυτά τα χρόνια το βάρος των διώξεων, αλλά και ολόκληρη η τοπική κοινωνία που συστηματικά στιγματίστηκε ως η γενεσιουργός αιτία των «εγκληματικών οργανώσεων» της Βορειοανατολικής Χαλκιδικής.
Η απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων έγινε, λοιπόν, δεκτή με ενθουσιασμό από τους κατοίκους της Χαλκιδικής και τα δάκρυα χαράς και ανακούφισης του κόσμου που βρέθηκε εκείνη την ημέρα στο πλευρό των διωκόμενων δείχνουν με τον πιο γλαφυρό τρόπο την πίεση που ασκήθηκε στην τοπική κοινωνία για περισσότερα από πέντε χρόνια, με μοναδικό σκοπό να καμφθεί η αντίσταση στη σχεδιαζόμενη «επένδυση» της εξορυκτικής βιομηχανίας στην περιοχή.
Ήταν όμως οι διώξεις φρονηματικού χαρακτήρα, όπως υποστηρίζαμε από την πρώτη στιγμή όλοι οι εμπλεκόμενοι σε αυτή τη δικαστική περιπέτεια; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δόθηκε, και δόθηκε μέσα στη δικαστική αίθουσα, καθώς οι αστυνομικές αρχές που κλήθηκαν να μας διαφωτίσουν σχετικά με τον τρόπο επιλογής των κατηγορουμένων παραδέχτηκαν ευθαρσώς ότι το να είναι κανείς «αντιδρών, κάτοικος Ιερισσού, υλοτόμος ή κυνηγός» ήταν επαρκές ώστε να θεωρηθεί τουλάχιστον ύποπτος. Μάλιστα, όπως αποδείχτηκε, τα δύο πρώτα γενικά χαρακτηριστικά (αντιδρών και κάτοικος Ιερισσού ή εν πάση περιπτώσει κάτοικος του Δήμου Αριστοτέλη) αρκούσαν από μόνα τους για να καταστήσουν κάποιον κατηγορούμενο, καθώς οι περισσότεροι διωκόμενοι δεν ήταν ούτε υλοτόμοι αλλά ούτε και κυνηγοί. Δηλαδή για να συνοψίσουμε, κάθε κάτοικος της ΒΑ Χαλκιδικής που αντιδρούσε και αντιδρά στην επέκταση των μεταλλείων θα μπορούσε εν δυνάμει να βρίσκεται στη θέση των κατηγορουμένων!

Κατάσταση ιδιότυπης ομηρίας

Η διαπίστωση λοιπόν ότι η κοινωνία της Βορειοανατολικής Χαλκιδικής βρέθηκε από το 2013 και μετά σε κατάσταση ιδιότυπης ομηρίας επιβεβαιώθηκε με κάθε τρόπο. Η δικογραφία των Σκουριών, όπως και η δικογραφία που αφορούσε την υπόθεση του δημαρχείου, καθώς και πλήθος άλλων δικογραφιών που έχουν καταρρεύσει ως χάρτινοι πύργοι μέσα στις δικαστικές αίθουσες τα τελευταία χρόνια, εξυπηρέτησαν έναν και μοναδικό σκοπό, αυτόν της φίμωσης του κινήματος ενάντια στην εξόρυξη χρυσού και της τρομοκράτησης της τοπικής κοινωνίας ώστε να πάψει να αντιδρά.
Αυτή ήταν άλλωστε η πολιτική κατεύθυνση που δόθηκε εκείνη την εποχή από την κυβέρνηση Σαμαρά. Η γνωστή πλέον δήλωση του τότε πρωθυπουργού, ότι η επένδυση θα πραγματοποιηθεί «με κάθε κόστος», πήρε σάρκα και οστά με τη μορφή άγριας καταστολής σε ειρηνικές διαδηλώσεις, με δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες, με άσκηση ψυχολογικής βίας, με συλλήψεις γυναικών και ηλικιωμένων, με προσαγωγές ανηλίκων, με «απαγωγές» πολιτών, με παράνομες λήψεις γενετικού υλικού, με εισβολή ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας και έρευνες σε σπίτια κατοίκων της περιοχής και με αποκορύφωμα την κατασκευή αβάσιμων, ανυπόστατων και τεχνητά διογκωμένων δικογραφιών που οδήγησαν στη Δικαιοσύνη περισσότερους από 450 κατοίκους της περιοχής.

Ως ένα βαθμό ο σκοπός επετεύχθη

Το κόστος, λοιπόν, ήταν πραγματικά πολύ μεγάλο και κλήθηκε να το επωμιστεί η τοπική κοινωνία. Ήταν τόσο ψυχολογικό όσο και οικονομικό. Το κίνημα ενάντια στην εξόρυξη χρυσού χτυπήθηκε πολύπλευρα και συκοφαντήθηκε. Επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί στο πανελλήνιο ως μια καλά οργανωμένη τρομοκρατική οργάνωση. Αφαιμάχθηκε οικονομικά, καθώς ο αγώνας για την προστασία του περιβάλλοντος μετατράπηκε σιγά σιγά σε αγώνα για την υπεράσπιση των συμπολιτών μας από τις άδικες κατηγορίες μέσα στις δικαστικές αίθουσες. Επιχειρήθηκε να καμφθεί το ηθικό των μελών του με κάθε δυνατό τρόπο, και ως ένα βαθμό ο σκοπός επετεύχθη. Μέσα από τις διώξεις, τις προφυλακίσεις, τη σωματική και ψυχολογική βία προς τον απλό πολίτη που ενδιαφέρεται για το περιβάλλον και τον τόπο του, καλλιεργήθηκε συστηματικά ο φόβος με σκοπό να εμπεδώσουν τα μέλη του κινήματος ότι η τότε κυβέρνηση και οι μηχανισμοί του κράτους που κατευθύνονταν από αυτή, δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό να ποινικοποιήσουν ένα κοινωνικό – περιβαλλοντικό, μη βίαιο κίνημα.
Γίνεται φανερό ότι οι πρακτικές που ακολουθήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια στην Χαλκιδική δεν αρμόζουν σε μία δημοκρατική και ευνομούμενη πολιτεία του 21ου αιώνα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη, όπως έχω επαναλάβει και σε προηγούμενη δήλωσή μου, είναι άκρως ανησυχητικές. Εν τέλει, η πολιτική ατζέντα με την οποία διεκδικεί τη διακυβέρνηση της χώρας εμπερικλείει την συνέχιση του δόγματος της κυβέρνησης Σαμαρά; Δηλαδή παραχώρηση αδειών για τη λειτουργία του εργοστασίου των Σκουριών, χωρίς περιβαλλοντικό έλεγχο, χωρίς τήρηση των συμφωνημένων όρων και καταστολή της τοπικής κοινωνίας;
Προφανώς και η ερώτησή μου είναι ρητορική, καθώς τόσο ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης όσο και στενοί του συνεργάτες έχουν υπάρξει το τελευταίο διάστημα ξεκάθαροι ως προς τις προθέσεις τους. Μάλιστα, χωρίς να έχουν καμία γνώση του τι έλαβε χώρα κατά την εκδίκαση της υπόθεσης των Σκουριών, φρόντισαν να κατηγορήσουν τη Δικαιοσύνη ως μη ανεξάρτητη!

Η συμπαράσταση είναι δεδομένη

Στην υπόθεση των Σκουριών όμως η Δικαιοσύνη απεδόθη. Το δικαστήριο έκρινε ότι κανένα από τα σενάρια που παρουσιάστηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία δεν βασιζόταν σε πραγματικά στοιχεία ικανά να αποδείξουν ενοχή. Η Δικαιοσύνη λειτούργησε, όπως όφειλε, σαν θεματοφύλακας του δημοκρατικού πολιτεύματος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Φυσικά, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπάρξει ψυχική και υλική αποζημίωση των διωκόμενων και των οικογενειών τους, υπήρξε όμως τουλάχιστον ηθική δικαίωση τόσο για τους ίδιους όσο και για το κίνημα συνολικά.
Στις 19 Δεκέμβρη αναμένεται να ξεκινήσει η εκδίκαση της επόμενης μεγάλης υπόθεσης, αυτής του Λάκκου Καρατζά, που αφορά 25 μέλη του κινήματος κατά της εξόρυξης χρυσού. Η συμπαράσταση μου είναι πάντα δεδομένη. Ελπίζω και προσδοκώ να δικαιωθούν για ακόμη μία φορά οι συμπολίτες μας, που δεν έκαναν τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο από το να διεκδικούν με ειρηνικό και μη βίαιο τρόπο το δικαίωμα στη ζωή, την υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος.

Πηγή: Εποχή

Δευτέρα, 10 Δεκεμβρίου 2018

Εφιάλτης ή όνειρο; Από μας εξαρτάται




του Νίκου Γραικού

Τις νύχτες ξυπνούσαμε κάποιες φορές με τις εικόνες από την επίθεση στο Μπατακλάν που είναι στη γειτονιά μας. Νομίζαμε ότι ζήσαμε ό,τι φρικτότερο θα ζούσαμε στη ζωή μας. Κι όμως κάναμε λάθος. Τουλάχιστον λέγαμε ότι πρόκειται για φανατισμένους, για φονταμενταλιστές που δεν έχουν θέση σε δημοκρατικές χώρες.
Τώρα θα ξυπνάμε με τους γονατισμένους μαθητές με τα χέρια στο κεφάλι. Με το σπασμένο άγαλμα της Μαριάννας, σύμβολο της Δημοκρατίας, στην Αψίδα του Θριάμβου. Το ένα μάτι «βγαλμένο». Ενα ολόκληρο σύμβολο για τη μονόφθαλμη Γαλλία. Που βλέπει μόνο με το ένα μάτι. Προς τους πλούσιους.
Μένουμε στη Γαλλία, στο Παρίσι. Πολλά χρόνια. Νιώθουμε πια Ελληνογάλλοι. Ηρθαμε γεμάτοι όνειρα κι αυταπάτες. Τα όνειρα τα κρατάμε, είναι δικά μας, και παλεύουμε για αυτά. Ελευθερωθήκαμε όμως από τις αυταπάτες. Πολλοί νομίζαμε ότι στη Γαλλία τον τόνο τον δίνει η κληρονομιά του διαφωτισμού, της γαλλικής επανάστασης, της κομμούνας, του λαϊκού μετώπου, της αντίστασης, του Μάη του ’68.
Κι όμως γνωρίσαμε την αντίδραση, τα γαλλικά ΜΑΤ, γευτήκαμε δακρυγόνα, είδαμε νεοπλουτισμό, τον Σαρκοζί σε πολιτιστική έξοδο στην Ντίσνεϊλαντ. Είδαμε κυρίως πόσο διαστρωματωμένη είναι αυτή η κοινωνία. Πόσο χωριστές είναι οι συνοικίες. «Να μην μπλέκουμε τα ποτηρόπανα με τις πετσέτες», όπως ευγενικά λένε οι Γάλλοι. Είδαμε το μίσος των αστών στη συγκέντρωσή τους κατά της απόφασης του Δήμου Παρισιού να δημιουργήσει και σε καλές γειτονιές Εστίες για φτωχούς κι αστέγους.
Είδαμε την κατασκευή ενός προέδρου από τα ΜΜΕ και το μεγάλο κεφάλαιο ενός, ουσιαστικά, διευθυντή επιχειρήσεων που νομίζει ότι απευθύνεται σε υπάκουους υπαλλήλους κι όχι σε πολίτες. Και που ένα από τα πρώτα μέτρα που πήρε ήταν η κατάργηση του φόρου μεγάλης ακίνητης περιουσίας.
Ενός προέδρου που τόλμησε να δηλώσει ότι «όταν πας σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό βλέπεις αυτούς που πέτυχαν κι αυτούς που είναι ένα τίποτα». Κι εμείς πιστεύαμε ότι είμαστε στη χώρα των φώτων και των ανθρωπιστικών σπουδών! Και τον άφησαν στην Ελλάδα να κάνει το νουμεράκι του μιλώντας στην Πνύκα και παριστάνοντας τον νέο Μαλρό!
Τελικά βεβαιωθήκαμε ότι υπάρχουν δύο κόσμοι που αντιπαρατίθενται. Οτι η πάλη των τάξεων ζει και βασιλεύει. Κι ότι αν ο χρηματοπιστωτικός καπιταλισμός αντικατέστησε τον παραγωγικό καπιταλισμό, η τεχνοκρατική σκέψη αντικατέστησε επίσης τη μόρφωση των συντηρητικών αστών. Ο Πομπιντού εξέδωσε την ανθολογία της γαλλικής ποίησης και ίδρυσε το ομώνυμο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, ο Σιράκ, το Μουσείο Μπρανλί. Δύο παραδείγματα αρκούν. Η κυρία Μακρόν αλλάζει τις κουρτίνες και τις μοκέτες στο Προεδρικό Μέγαρο. Την ώρα της μεγάλης κοινωνικής κρίσης.
Οι εξεγέρσεις, οι επαναστάσεις δεν αποφασίζονται από κομματικά επιτελεία. Τις εξεγέρσεις δεν τις κάνουν πάντα οι «διαβασμένοι», όπως πολύ σωστά έγραψε φίλος δημοσιογράφος. Τις κάνουν συχνά απελπισμένοι που δεν αντέχουν άλλο τον εμπαιγμό. Κι αυτός ο κόσμος, που είναι πλήθος κι όχι όχλος, δεν έχει ξεκάθαρες πολιτικές σκέψεις και προτάσεις. Εχει αιτήματα, συχνά σωστά, αλλά δεν έχει σαφές πολιτικό πρόγραμμα. Δεν αντέχει να του λένε ότι πρέπει να πληρώσει ξαφνικά μεγάλους φόρους για το αυτοκίνητό του που καίει πετρέλαιο με ψευτο-οικολογικές δικαιολογίες.
Ας πληρώσουν οι βιομηχανίες που μολύνουν, τα κρουαζιερόπλοια που καταστρέφουν τα πάντα. Και ξαφνικά λοιπόν ο κόσμος αυτός φορά το κίτρινο γιλέκο του, το υποχρεωτικό γιλέκο για το αυτοκίνητο που είναι αναγκασμένος να έχει στο παλιό του αυτοκίνητο. Γιατί για να πάει από το ένα χωριό στο άλλο, στην ερειπωμένη από δημόσιες υπηρεσίες επαρχία, έχει ανάγκη το αυτοκίνητο.
Και γιατί δεν καταλαβαίνει τι κάνει η Αριστερά με τα πολλά κόμματα-κομμάτια που δεν ενώνεται για να δώσει μια προοπτική. Που μπερδεύει μερικές φορές τον λόγο της Λεπέν με τον λόγο κάποιων αριστερών που έχουν ως σύνθημα: «Να φύγουν όλοι».
Οι γραμμές αυτές γράφονται ενώ το κίνημα είναι στους δρόμους. Δεν ξέρουμε μέχρι πού θα πάει. Βλέπουμε ότι ξαφνικά όλοι το υποστηρίζουν. Κάποιοι θέλουν να το κατευθύνουν. Πολλοί είχαν ήδη βρεθεί μαζί στους δρόμους, όπως τα κόκκινα γιλέκα των συνδικαλιστών που ενώθηκαν με τα κίτρινα γιλέκα το προηγούμενο Σάββατο. Μια στιγμή μεγάλης συγκίνησης. Κάτι που δεν έγινε τυχαία. Ερχεται από μακριά.
Μήπως σε όλα αυτά τα επεισόδια είναι αναμεμειγμένοι και προβοκάτορες και άλλοι ύποπτοι; Πιθανόν. Το κίνημα της Λεπέν κι άλλες ακραίες συντηρητικές δυνάμεις θα ωφεληθούν; Πιθανόν. Και μήπως αυτή η επιρροή εκφραστεί στις ευρωεκλογές τον Μάιο; Και λοιπόν; Να τους ζητήσουμε να σιωπήσουν;
Επειδή όμως δεν είμαστε οπαδοί αλλά ενεργοί πολίτες, ούτε είμαστε υπέρ της ποδοσφαιροποίησης της πολιτικής ζωής, δεν θα έπρεπε να κοιτάμε μόνο τα ποσοστά. Η πάλη είναι ιδεολογική και μορφωτική και πρέπει να βλέπουμε μακριά. Πολύ νερό βάλαμε στο κρασί μας. Και το καλό γαλλικό κρασί δεν νερώνεται. Υπάρχουν υγιείς αριστερές δυνάμεις, κι όχι συνήθως αυτές που φωνάζουν τα εύκολα συνθήματα, που ή ήδη έχουν πάρει ή θα ξαναπάρουν την ανηφόρα.
Δεν έχουμε πια ψευδαισθήσεις. Αλλά οι ουτοπίες είναι εδώ. Προχωράμε με «λογισμό και όνειρο», όπως λέει ο Σολωμός, γιατί είμαστε σίγουροι ότι «θα πλατύνει ο ουρανός», όπως λέει ο Ελιάρ. Γιατί είμαστε διεθνιστές εργαζόμενοι κι όχι κοσμοπολίτες κεφαλαιοκράτες.

*Καθηγητής της ελληνικής ως ξένης γλώσσας, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Κοινότητας Παρισιού

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Κυριακή, 9 Δεκεμβρίου 2018

Dogman



Είχα καιρό να ενθουσιαστώ τόσο από μια ταινία λιτής περιγραφής αλλά πλούσιας σε ανάλυση χαρακτήρων. Μπορεί το Dogman να είναι μια ακόμη ταινία που πέρασε διακριτικά από τις κινηματογραφικές αίθουσες αλλά κέρδισε εύκολα τις εντυπώσεις και την εκτίμηση όσων επέλεξαν να την δουν. Ένα σύγχρονο γκανγκστερικό είδος που εξελίσσεται σε μία αστική γκρίζα ζώνη, εκεί όπου ο άνθρωπος μπορεί να μετατραπεί μέσα σε μια στιγμή από θύμα σε τέρας.
Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από έναν κακομοίρη Ιταλό με μια απερίγραπτη κι αρκετά συγκινητική αγάπη προς τα σκυλιά. Η επικοινωνία που έχει μαζί τους είναι εντυπωσιακή. Μια επικοινωνία που απουσιάζει με τους συνανθρώπους του. Η μίζερη κι άχρωμη περιοχή που μένει (δε δηλώνεται στην ταινία αν και μοιάζει πολύ με τις παράκτιες περιοχές του Λάτσιο), είναι γεμάτη καταστήματα του υποκόσμου. Ένα μαγαζί με τυχερά παιχνίδια κι ένα ενεχυροδανειστήριο γειτνιάζουν με τον δικό του χώρο, ο οποίος είναι ένα φτωχό κέντρο φιλοξενίας και καλλωπισμού σκυλιών. Η ισορροπία των ανθρώπων που ζουν κι εργάζονται εκεί ταράζεται επικίνδυνα από τα καπρίτσια ενός θηριώδους τραμπούκου. Η χρήση κοκαΐνης κι οι ψυχολογικές διακυμάνσεις του τραμπούκου, φέρνουν σε δύσκολη θέση τον Dogman καθώς εκείνος του προμηθεύει τις δόσεις τους. Η ανοχή που υπάρχει στα ατοπήματα του θηρίου, θα οδηγήσουν τον πρωταγωνιστή σε ένα αρκετά δύσκολο και καταστροφικό δίλημμα καθώς θα αναγκαστεί να επιλέξει μεταξύ του τραμπούκου και των γειτόνων του. Γνωρίζοντας πως είναι ένας αδύναμος άνθρωπος με απελπιστικά χαμηλή αυτοεκτίμηση, κι ενώ έχει προσπαθήσει με κάθε τρόπο να γίνει κοινωνικά αποδεκτός, θα επιλέξει τελικά τον φαινομενικά πιο δυνατό. Όμως η μια καταστροφική απόφαση θα φέρει την άλλη, βυθίζοντας τον πρωταγωνιστή σε μία ατέρμονη απόγνωση καθώς κανείς πια δεν τον εκτιμά ενώ παράλληλα διαπιστώνει πως όλον αυτόν τον καιρό είχε πέσει θύμα εκμετάλλευσης από τον τραμπούκο. Η οργή που φουντώνει εντός του θα είναι ανεξέλεγκτη. Ο άνθρωπος χάνει τον έλεγχο όταν συνειδητοποιεί για πρώτη φορά πως μπορεί να ασκήσει εξουσία και βία στους συνανθρώπους του που θεωρεί πιο δυνατούς.
Το πρώτο στοιχείο που με κέρδισε στη συγκεκριμένη ταινία είναι οι εκπληκτικές ερμηνείες των ηθοποιών. Μάλιστα ο Μαρτσέλο Φόντε στο ρόλο του Dogman κέρδισε το βραβείο ερμηνείας στις Κάννες. Το βλέμμα του γεμίζει συναισθήματα απόγνωσης, ελπίδας, αγάπης κι οργής σε κάθε πλάνο. Χαίρεσαι να απολαμβάνεις την εξαιρετική του ερμηνεία. Η κακομοιριά κι η αγαθότητα δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που θα τον οδηγήσουν σε μια μη αναστρέψιμη μετάλλαξη. Δίπλα όμως στον εξαιρετικό Μαρτσέλο Φόντε, έχουμε την πειστική ερμηνεία του Εντουάρντο Πεσέ στο ρόλο του τραμπούκου. Χωρίς να γνωρίζω τους δυο αυτούς πρωταγωνιστές (εξάλλου δε θυμάμαι να τους έχω δει σε άλλη ταινία) εξεπλάγην περισσότερο όταν αναζήτησα πληροφορίες γι' αυτούς στο διαδίκτυο. Η μεταμόρφωσή τους για να ερμηνεύσουν τους ρόλους της ταινίας ήταν πραγματικά εντυπωσιακή.
Ένα άλλο στοιχείο της ταινίας που λάτρεψα ήταν η σκηνογραφία της. Το τοπίο είναι ρημαγμένο και φθαρμένο. Μία εγκατάλειψη που συναντάμε στα πιο υποβαθμισμένα σημεία της Ευρώπης. Ερημιά κι ερείπια παντού. Και μέσα σ' αυτά να τριγυρνούν σαν φαντάσματα άνθρωποι που ατύχησαν στη ζωή τους ή επέλεξαν έναν δρόμο στην παρανομία και στο εύκολο χρήμα. Οι άνθρωποι που το παίζουν θύματα των τραμπουκισμών του παρανοϊκού είναι παράλληλα και θύτες. Ο ένας τάζει χρήματα σε ανθρώπους μέσω των τυχερών του παιχνιδιών κι ο άλλος αγοράζει τον χρυσό των ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από την εξαθλίωση. Μια σύγχρονη ζούγκλα όπου επικρατεί ο νόμος του ισχυρού.
Θα μπορούσε ο καθένας να βρει αρκετούς συμβολισμούς στις συγκεκριμένες επαγγελματικές επιλογές των προσώπων του έργου και στους λόγους που μένουν μουδιασμένοι στις βίαιες ορέξεις του τραμπούκου. Μήπως επειδή αισθάνονται κι αυτοί το ίδιο τέρατα; Προσωπικά το είδα ως μια περιγραφή της κυριαρχίας της κοινωνικής σαπίλας που τροφοδοτείται από τον εγωισμό, το ατομικό συμφέρον και την απολιτίκ συμπεριφορά των πολιτών, οι οποίοι με τη στάση τους προσφέρουν χώρο στο να φουντώνει και να δρα ανενόχλητα ο φασισμός.
Επίσης το ανατριχιαστικά ρεαλιστικό σενάριο προσφέρει μια διαρκή συναισθηματική αγωνιά, αναστάτωση και ένταση, με μικρές παύσεις τις όμορφες στιγμές που περνάει ο πρωταγωνιστής μαζί με την κόρη του στις υποβρύχιες βόλτες του. Είναι κι οι μόνες στιγμές όπου τα πλάνα είναι ηλιόλουστα και γεμάτα χρώμα.
Βρήκα την τελευταία σκηνή αρκετά συνταρακτική διότι όλοι λίγο ως πολύ έχουμε βρεθεί στην ίδια θέση ή έχουμε δει ένα δικό μας πρόσωπο να μαραζώνει εξαιτίας της ατολμίας του απέναντι σε καίριες αποφάσεις καθώς και στην επιλογή του να τα χει καλά με όλους. Κι οι δυο λανθασμένες στάσεις οδηγούν συνήθως αυτούς τους ανθρώπους στην απελπισία και στην μοναξιά. Αλλά το πιο βασανιστικό είναι που βιώνουν τον αργό θάνατο της αξιοπρέπειάς τους. Δυστυχώς αυτοί οι άνθρωποι δε βρίσκουν ποτέ την αληθινή αγάπη διότι δεν έμαθαν να την προσφέρουν αλλά ούτε να την αποδέχονται από τους γύρω τους.
Η ταινία αυτό που προσπαθεί να μας δείξει είναι οι λεπτές ισορροπίες στις οποίες βρίσκεται η ιταλική αλλά κι η ευρωπαϊκή κοινωνία. Το προσωπείο της δημοκρατίας, της ελευθερίας του λόγου, των ίσων δικαιωμάτων, της αξιοπρέπειας και της Ευρώπης των λαών είναι πλέον έτοιμο να πέσει αποκαλύπτοντας το τέρας που εκκολάφτηκε από τις πολιτικές λιτότητας και του νεοφιλελευθερισμού των τραπεζών και πολυεθνικών εταιριών. Το τέρας είναι ήδη εδώ και βρίσκεται στη διπλανή μας πόρτα.

Βαθμολογία: 7/10

Οταν ο νεκρός (δεν) δεδικαίωται




του Γιώργου Τσιάρα

Σύσσωμη η αμερικανική, αλλά και η διεθνής πολιτική ελίτ συγκεντρώθηκε χτες στον μεγαλοπρεπή καθεδρικό της Ουάσινγκτον, για να αποτίσει φόρο τιμής στον εκλιπόντα Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο.
Ακόμη και ορκισμένοι εχθροί της «δυναστείας» των Μπους, όπως ο 45ος πρόεδρος Τραμπ, ο 44ος Μπαράκ Ομπάμα και το ζεύγος Μπιλ (νο42) και Χίλαρι Κλίντον έκλιναν ταπεινά το γόνυ μπροστά στο φέρετρο του 41ου προέδρου και άκουσαν αγόγγυστα τον επικήδειο διά στόματος του «νο43» γιόκα του, ενώ όλα τα μεγάλα ΜΜΕ του πλανήτη συναγωνίζονταν όλες αυτές τις μέρες του «λαϊκού προσκυνήματος» για το ποιο θα γράψει/προβάλει την πιο συγκινητική, γεμάτη μεγαλοστομίες και ανερυθρίαστα ψέματα αγιογραφία του.
Και τι δεν ακούσαμε/διαβάσαμε αυτές τις μέρες για τη «σπουδαία πολιτική κληρονομιά» του μπαμπά Μπους, του τελευταίου προέδρου της «ηρωικής γενιάς» του Β’ Παγκοσμίου: για το πόσο μεγάλος πατριώτης ήταν, πόσο μετριοπαθής ήταν η στάση του απέναντι στους πολιτικούς αντιπάλους του, πόσο σπουδαία ήταν η συμβολή του στο «συμμάζεμα» της αμερικανικής οικονομίας, και πάνω απ’ όλα πόσο φωτισμένος και πραγματιστής ήταν στην εξωτερική πολιτική, όντας ο πρόεδρος που βγήκε νικητής από τον Ψυχρό Πόλεμο, γκρέμισε την ΕΣΣΔ και το Σιδηρούν Παραπέτασμα και χάρισε σε όλους εμάς τους αχάριστους τη δημοκρατία και την ελευθερία, την Pax Americana της Νέας Τάξης Πραγμάτων...
Η πραγματικότητα, φυσικά, δεν έχει καμιά σχέση με το εν λόγω θρυλικό αφήγημα. Ο πρεσβύτερος Μπους υπήρξε χωρίς αμφιβολία μια από τις σκοτεινότερες προσωπικότητες του 21ου αιώνα, με τις επιλογές του να τραυματίζουν ώς και σήμερα τον αμερικανικό λαό και ολόκληρη την ανθρωπότητα. 
Αυτό, φυσικά, ισχύει για όλους ανεξαιρέτως τους Αμερικανούς προέδρους μετά τον πόλεμο, περιλαμβανομένων και των υποτίθεται «καλύτερων» περιπτώσεων, όπως ο Κένεντι, ο Κάρτερ, ο Κλίντον και ο Ομπάμα: αυτή είναι η φύση κάθε αυτοκρατορίας.
Ειδικά όμως ο συγκεκριμένος, ο νο41, ξεχωρίζει αρνητικά ακόμη και σε σύγκριση με τους χειρότερους. Και η μαύρη «κληρονομιά» του ξεκινά... πριν από τη γέννησή του το μακρινό 1924, από την ίδια του τη βαθιά «διαπλεκόμενη» οικογένεια.
Ο παππούς του και τυπικά «ιδρυτής» της δυναστείας, ο Σάμιουελ Μπους, ήταν ιδιοκτήτης χαλυβουργίας και άνθρωπος του πανίσχυρου Ροκφέλερ, που το 1917 τον έμπασε στην επιτροπή που έδωσε στη Remington το συμβόλαιο για την παραγωγή εκατομμυρίων τουφεκιών, συνδέοντας την οικογένεια με το λόμπι των όπλων.
Ομως ο πραγματικός «γενάρχης» της φαμίλιας ήταν ο συμπέθερος του Σαμ, ο μεγαλοτραπεζίτης Χέρμπερτ Γουόκερ, στην τράπεζα του οποίου δούλεψε για δεκαετίες ο γαμπρός και μετέπειτα γερουσιαστής πατέρας του Τζορτζ, ο Πρέσκοτ Μπους.
Μία από τις βασικές λοιπόν δραστηριότητες του Γουόκερ, για την οποία η τράπεζα καταδικάστηκε το 1942, ήταν η χρηματοδότηση με μεγάλα ποσά αλλά και ο εξοπλισμός με περίστροφα και αυτόματα (μέσω των ιδιόκτητων πλοίων της γραμμής Νέα Υόρκη-Αμβούργο) του ναζιστικού κόμματος της Γερμανίας και του παραστρατιωτικού τους σώματος, των SA.
Και δεν ήταν μόνον οι ναζί. Η οικογενειακή περιουσία των Μπους, χάρη στην οποία χτίστηκε (κυριολεκτικά: αγοράστηκε) η πολιτική καριέρα του γερουσιαστή Πρέσκοτ (γνωστού και με το παρατσούκλι Rubbers, ο «Καπότας», λόγω της μαλθουσιανής μονομανίας του με τα προγράμματα «εθελοντικής» στείρωσης των φτωχότερων τάξεων) και των δύο κατοπινών προέδρων Τζορτζ, βρομάει από όπου κι αν την πιάσεις.
Βέβαια, ο ίδιος ο «πορφυρογέννητος» μετέπειτα πρόεδρος δεν πέτυχε ποτέ στον ρόλο του «πετρελαιά», μετά την εθελούσια κάθοδό του στο Τέξας το 1950 και την ατυχή ενασχόλησή του με τον πετρελαϊκό κλάδο: η μετακόμιση αυτή ωστόσο στο Χιούστον και τον Κόλπο του Μεξικού τού επέτρεψε να αναμιχθεί προσωπικά στον βρόμικο πόλεμο της CIA ενάντια στην κουβανική επανάσταση μετά το 1959.
Η σχέση του με τους αιμοσταγείς Κουβανούς εξόριστους και την «Κόμπανι» υπήρξε διαρκής και κορυφώθηκε με την τοποθέτησή του ως διοικητή της υπηρεσίας εν μέσω της πιο «μαύρης» περιόδου της ιστορίας της, το 1975.
Είχε προηγηθεί, το 1964, μια αποτυχημένη προσπάθειά του να μπει στη Γερουσία, κατά τη διάρκεια της οποίας έδειξε τη διάσημη «μετριοπάθειά» του κατακεραυνώνοντας τη Civil Rights Act, τον νόμο που εξίσωσε τα δικαιώματα λευκών και μαύρων, και ζητώντας τη σύλληψη και παραδειγματική τιμωρία του «επικίνδυνου κομμουνιστή» Μάρτιν Λούθερ Κινγκ!
Η μεγάλη ευκαιρία του Μπους ήρθε πάντως το 1980, όταν ο Ρόναλντ Ρίγκαν αναγκάστηκε υπό πίεση να τον ορίσει υποψήφιο αντιπρόεδρό του.
Ετσι, ο Μπους βρέθηκε από το παράθυρο στον Λευκό Οίκο όπου για τα επόμενα οκτώ χρόνια έλυνε κι έδενε από το παρασκήνιο, συμμετέχοντας ενεργά σε πλήθος «βρομοδουλειές» - από τους ακήρυχτους «μυστικούς πολέμους» στο Αφγανιστάν και τη Νικαράγουα μέχρι το σκάνδαλο Ιράν-Κόντρα, που λίγο έλειψε να καταστρέψει την πολιτική του καριέρα.
Το 1988, όταν ήρθε η σειρά του να κατέβει για πρόεδρος, βρήκε μπροστά του τον χαρισματικό Ελληνοαμερικανό Μάικλ Δουκάκη, τον οποίο τελικά νίκησε χάρη σε μια από τις πιο βρόμικες προεκλογικές εκστρατείες όλων των εποχών, γεμάτη λιβέλους και προσωπικά χτυπήματα κάτω από τη μέση.
Την ίδια χρονιά, ο μεγάλος γιος του Νιλ καταδικάστηκε για ατασθαλίες εκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο του μεγάλου σκανδάλου των ταμιευτηρίων (Savings and Loans) - μια από τις δεκάδες οικονομικές «μαύρες σελίδες» της φαμίλιας.
Ως πρόεδρος για μία και μοναδική τετραετία, ο Μπους έσπειρε πλήθος από «άνθη του κακού», που εξακολουθούν να ταλανίζουν τον πλανήτη μας. Η κατάρρευση της ΕΣΣΔ και των δορυφόρων της ήταν το μεγαλύτερο «δώρο» που του άνοιξε την όρεξη για παγκόσμια κυριαρχία.
Το χειρότερο κατόρθωμά του, φυσικά, ήταν η σκόπιμη «παγίδευση» του μέχρι τότε στενού συμμάχου των ΗΠΑ ενάντια στο Ιράν, του Σαντάμ Χουσεΐν, που πείσθηκε (από την τότε πρέσβειρα στη Βαγδάτη Εϊπριλ Γκλάσμπι, που με τη σειρά της ακολουθούσε τις εντολές του Μπους) πως μπορούσε να εισβάλει στο Κουβέιτ ατιμώρητα, δίνοντας έτσι στους Αμερικανούς το πάτημα που χρειάζονταν για να εισβάλουν και να παγιωθούν στρατιωτικά στο «βενζινάδικο του πλανήτη», τον Περσικό Κόλπο.
Εννοείται πως, αφού «απελευθέρωσε» το Κουβέιτ, ο Μπους παρότρυνε τους Ιρακινούς του Νότου και τους Κούρδους να εξεγερθούν, για να τους εγκαταλείψει στη συνέχεια στα τρομερά αντίποινα του Σαντάμ.
Την κατάκτηση του Ιράκ ολοκλήρωσε φυσικά μία δεκαετία αργότερα ο γιος του, πάλι με ψεύτικο πρόσχημα - αυτή τη φορά, τα περίφημα «άφαντα» όπλα μαζικής καταστροφής, τα οποία πράγματι είχαν δώσει Αμερικανοί και Γάλλοι στον Σαντάμ στη δεκαετία του ΄80...
Αλλά και στη δική μας, την ευρωπαϊκή γειτονιά, ο Μπους έβαλε τη σφραγίδα του επιταχύνοντας το 1990-91 τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας (με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα τα επόμενα χρόνια), υποστηρίζοντας τον Γέλτσιν μετά το πραξικόπημα-οπερέτα στη Ρωσία και πιέζοντας για την επανένωση των δύο Γερμανιών, κόντρα στις προειδοποιήσεις των Αγγλο-Γάλλων.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, δε, συνέχισε τόσο πιστά τα νεοφιλελεύθερα «Ριγκανόμικς», ώστε χάρη στην αγάπη του αμερικανικού λαού πήρε στις εκλογές του 1992 το χαμηλότερο ποσοστό εν ενεργεία προέδρου στην Ιστορία -μόλις 37%- και πήγε σπίτι του, με τον αντίπαλό του Κλίντον να θριαμβεύει χάρη στο απλό σύνθημα: «Είναι η Οικονομία, Ηλίθιε»!

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Παρασκευή, 7 Δεκεμβρίου 2018

Βαρσοβία, μία πόλη γεμάτη πάρκα και μουσεία




Ένα στοιχείο που ζηλεύω στις ευρωπαϊκές πόλεις που επισκέπτομαι, είναι οι μεγάλες εκτάσεις πρασίνου και τα διαδραστικά τους μουσεία. Απολαύσεις που απουσιάζουν αρκετά στις δικές μας πόλεις και κυρίως στην Αθήνα. Η Βαρσοβία, παρά τους θεόρατους ουρανοξύστες και τα συμπαγή τσιμεντένια της αστικά διαμερίσματα, παραμένει μία καταπράσινη πόλη τόσο στο κέντρο της όσο και κατά μήκος του ποταμού Βίστουλα ενώ σε αρκετά σημεία της συναντά κανείς εξαιρετικά κι άκρως ενδιαφέροντα μουσεία.
Αυτή τη φορά η φωτογραφική βόλτα ξεκινάει από τις όχθες του ποταμού Βίστουλα (00:04-00:30) όπου μακρόστενες κερκίδες κατηφορίζουν κατά μήκος του ποταμού προσφέροντας μια άνεση στους περιπάτους αλλά και στις αναπαύσεις των περαστικών. Εντύπωση μου κάνει κάθε φορά που συναντάω ανθρώπους μόνους τους να ρεμβάζουν ή να αφήνονται στα απαλά χάδια του ήλιου. Μία συνήθεια που σπανίζει στη χώρα μας, καθώς έχουμε μάθει να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή με φίλους και συντρόφους.
Ο σχεδιασμός του σύγχρονου κομματιού της πόλης είναι πλούσιος σε πεζοδρόμους και ποδηλατοδρόμους. Οι κάτοικοι περπατούν ανέμελα κι άνετα ενώ υπάρχει άπλετος χώρος και για τους ποδηλάτες. Συνάντησα αρκετές φορές την όμορφη εικόνα γονέα και παιδιού να κάνουν ποδήλατο δίπλα δίπλα. Αυτή η αίσθηση της ελευθερίας κι η άνεση των κινήσεων δίνει ένα επιπλέον κίνητρο να βγουν οι άνθρωποι από τα σπίτια τους. Χαίρονται τις πόλεις τους και τις σέβονται κάτι που δυστυχώς απουσιάζει εντελώς από την Αθήνα.
Ένα ιδιαίτερο πάρκο που επισκεφθήκαμε είναι το Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego (00:30-00:44). Βρίσκεται από την μεριά της άλλοτε κακόφημης περιοχή Πράγας. Στην είσοδό του μας υποδέχεται ένα σοβιετικό μνημείο όπου του χει αφαιρεθεί το σφυροδρέπανο ενώ στις άκρες του φαίνονται έντονα τα υπολείμματα του συμβόλου της Εξέγερσης της Βαρσοβίας. Από κει ξεκινάει μια φαρδιά λωρίδα στρωμένη με πολύχρωμα λουλούδια που μας οδηγεί προς τη λίμνη του πάρκου. Ανάμεσα σ' αυτά τριγυρνούν ανέμελα σκιουράκια τα οποία προσεγγίζουν άφοβα και γεμάτα περιέργεια τους περαστικούς. Υπήρξαν ευχάριστη συντροφιά στις καταπράσινες και δροσερές μας περιπλανήσεις.
Λίγο πιο έξω από την παλιά πόλη βρίσκεται το Εθνικό Πάρκο (00:44-01:03). Μπορεί να είναι μικρότερο σε έκταση από τα υπόλοιπα που επισκεφθήκαμε αλλά έχει μια πλούσια συλλογή διάσπαρτων γλυπτών στους περιπάτους και διακοσμείται στο κεντρικό του σημείο με ένα τεράστιο συντριβάνι. Την προσοχή μου τράβηξε η μορφή ενός ηλικιωμένου, ο οποίος είχε επαναπαυθεί σε ένα παγκάκι και με βλέμμα στοχαστή είχε επικεντρωθεί στους υδάτινους πίδακες.
Όμως το κυρίαρχο πάρκο της Βαρσοβίας κι ένα από τα ομορφότερα και μεγαλύτερα που έχω επισκεφθεί στα μέχρι τώρα ταξίδια μου είναι το πάρκο Łazienki (01:04-02:50). Οι παλιοί βασιλικοί κήποι απλώνονται στο νότιο κομμάτι της πόλης και είναι γεμάτοι μονοπάτια και υδάτινα κανάλια. Μικρές λιμνούλες ξεπετάγονται σε ξέφωτα ενώ σε αρκετά σημεία συναντάμε υπέροχα παλάτια, άλλα πάνω σε λόφους κι άλλα να πλέουν σε τεχνητά νησάκια μέσα στα κανάλια. Το πάρκο μας καλωσόρισε με το επιβλητικό μνημείο του Σοπέν. Αφού ξαποστάσαμε σε ένα παγκάκι απολαμβάνοντας το τοπίο γύρω μας, μια μελωδία έφτασε γεμάτη χάρη ως τα αυτιά μας. Ένα από τα γνωστά "Νυχτερινά" του σπουδαίου Πολωνού συνθέτη ξεπηδούσε πίσω από κάποιους θάμνους. Κινήσαμε προς τα κει για να βρούμε την πηγή της γλυκιάς μελωδίας. Προς μεγάλη μας έκπληξη συναντήσαμε ένα από τα μουσικά παγκάκια της πόλης. Μια πολύ έξυπνη πρωτοβουλία που γέμισε ολόκληρη τη Βαρσοβία με μουσικά παγκάκια πάνω στα οποία υπάρχουν πληροφορίες για τη ζωή του Σοπέν κι ανάλυση του μουσικού κομματιού το οποίο μπορεί να απολαύσει κανείς πατώντας ένα κουμπί. Στην καρδιά του πάρκου βρίσκεται το Ανάκτορο Λαζένκι γνωστό κι ως "Ανάκτορο των Νερών" καθώς βρίσκεται στο κέντρο της λίμνης. Δυο στενά περάσματα ενώνουν το υπέροχο αυτό κτίσμα με τις δύο όχθες, γεμάτο γλυπτά που μπλέκουν παιχνιδιάρικα με τα κρεμαστά φυλλώματα των ιτιών. Λίγο πιο πέρα, βρίσκεται χωμένο μέσα στην πυκνή βλάστηση το αμφιθέατρο του πάρκου. Η σκηνή βρίσκεται μέσα στη λίμνη γεμάτη εγκαταστάσεις που προσπαθούν να δημιουργήσουν μια αίσθηση αρχαίου ρωμαϊκού θεάτρου. Οι κερκίδες που είναι χτισμένες στην όχθη επιβλέπονται από τις γλυπτές μορφές Αρχαίων Ελλήνων που δε μπορέσαμε να διακρίνουμε ποιοι είναι, να στέκονται ανάμεσα σε μεταγενέστερους θεατρικούς συγγραφείς για τους οποίους ούτε εκεί αναγνωρίσαμε τα πρόσωπά τους. Οι περιπλανήσεις μας σ' αυτό το πάρκο κράτησαν πολύ ώρα κι η αλήθεια είναι πως χρειαστήκαμε τον ηλεκτρονικό πλοηγό στα κινητά μας για μπορέσουμε να βγούμε από την έξοδο που επιθυμούσαμε.
Πέρα από τα πάρκα, λατρέψαμε ιδιαίτερα και τα μουσεία που επισκεφθήκαμε. Προσωπικά ενθουσιάστηκα με το μουσείο που είναι αφιερωμένο στη θρυλική Εξέγερση της Βαρσοβίας (02:53-03:34). Από τη πρώτη στιγμή που μπαίνεις μέσα σ' αυτό, ένας ρυθμικός χτύπος καρδιάς σου προϊδεάζει γι' όσα αναμένεται να συναντήσεις. Στη πορεία ένα βίντεο με τον χάρτη της Πολωνίας, εξιστορεί το μοίρασμα της χώρας μεταξύ Γερμανών και Σοβιετικών. Με σημαντικές πληροφορίες και διαδραστική παρουσίαση, περιγράφει το Εβραϊκό γκέτο, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και την ηρωική αντίσταση των Εβραίων της πόλης. Στη συνέχεια μπαίνουμε σιγά σιγά στο κλίμα της πολωνικής αντίστασης. Ένα γερμανικό βομβαρδιστικό χάσκει πάνω από τα κεφάλια μας προσπαθώντας να αποδώσει το φόβο που προκαλούσε με την παρουσία του στους ουρανούς της πόλης. Ένα ντοκιμαντέρ που προβάλλεται σ' ένα αμφιθέατρο περιγράφει την οργάνωση και τις πρώτες επιτυχίες της Εξέγερσης. Την εντυπωσιακή τους αντίσταση απέναντι στους Γερμανούς και την μαρτυρική τους πτώση αφού έμειναν μόνοι κι αβοήθητοι απέναντι στους κατακτητές καθώς οι Σοβιετικοί που είχαν φτάσει έξω από την πόλη, δεν έκαναν απολύτως τίποτα για να τους βοηθήσουν. Σε αντίποινα αυτής της αξιομνημόνευτης Εξέγερσης, ο Χίμλερ έδωσε εντολή να ισοπεδωθεί ολόκληρη η πόλη και να εκτελεστούν οι κάτοικοί της. Σε μια κλειστή αίθουσα παρακολουθήσαμε σε 3D προβολή την ισοπεδωμένη όψη της Βαρσοβίας. Έχοντας ήδη περιπλανηθεί στην πολωνική πρωτεύουσα, βρίσκαμε αδιανόητη την καταστροφή που παρακολουθούσαμε στην οθόνη και παράλληλα ένας σεβασμός αναδυόταν για τους εναπομείναντες κατοίκους που αποφάσισαν να ξαναχτίσουν τον τόπο τους όπως ακριβώς ήταν πριν την λαίλαπα των ναζί.
Κι ενώ το μουσείο Εξέγερσης της Βαρσοβίας κέρδισε τον ενθουσιασμό και την εκτίμησή μου για τον πολωνικό λαό, το κομμουνιστικό μουσείο που βρίσκεται στην περιοχή της Πράγας κέρδισε την καρδιά μου (03:36-03:50). Χωμένο πίσω από μικρά συνεργεία αυτοκινήτων και κρυμμένο μέσα σε ένα παλιό σοσιαλιστικό κτίριο, εισχωρήσαμε σ' ένα μικρό χώρο που σε γυρνάει στην εποχή του υπαρκτού σοσιαλισμού με αντικείμενα καθημερινής χρήσης, αναπαράσταση ιδιωτικών διαμερισμάτων και κυβερνητικών γραφείων καθώς και μιας βίνταζ καφετέριας με προϊόντα εκείνης της εποχής. Το όμορφο σ' αυτό το μουσείο είναι πως μπορούσες να γίνεις κι εσύ ένα κομμάτι με τα εκθέματα. Μπορούσες να κάτσεις στο γραφείο ή να χρησιμοποιήσεις την γραφομηχανή, να μπεις σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο ή να δεις αν το φαγητό στη κουζίνα είναι έτοιμο. Το μουσείο για την καθημερινή ζωή την περίοδο του κομμουνισμού δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό αλλά αξίζει οπωσδήποτε να το επισκεφθείτε.
Τέλος επισκεφθήκαμε το σύγχρονο μουσείο για τη ζωή των Εβραίων της πόλης (03:53-04:30). Φορτωμένο με πάρα πολλές πληροφορίες και ιστορίες, οι οποίες είναι στημένες με έναν αρκετά έξυπνο τρόπο, σε περνάει από εποχή σε εποχή και σου δίνει τη δυνατότητα να ζήσεις την έλευση, την εδραίωση, την άνοδο και τον αφανισμό του εβραϊκού πληθυσμού. Σε κάποια σημεία αισθάνεσαι πραγματικά πως βρίσκεσαι σε μια αληθινή συνοικία γεμάτη μπαρ, σινεμά, μαγαζιά και διαμερίσματα. Αυτό όμως που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν το φουτουριστικό σχέδιο του κτιρίου.
Τέλος για τους μικρούς επισκέπτες αλλά και σε όσους δυσκολευόμαστε να κρύψουμε το παιδί που κουβαλάμε μέσα μας, υπάρχει το Ινστιτούτο Κοπέρνικος. Μέσα εκεί με την εφαρμογή πολύ ευχάριστων τρόπων επιβεβαιώνονται όλοι οι νόμοι της φυσικής κι ερχόμαστε σε επαφή με τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Η επίσκεψή μας στο Κοπέρνικος ήταν ένα ιδιαίτερα ευχάριστο δίωρο.
Η Βαρσοβία δεν εντυπωσιάζει μόνο για την παλιά της πόλη και την ιστορία της αλλά και για την όμορφη σχέση που έχει συνάψει με τους κατοίκους της. Τα πάρκα και τα μουσεία μαρτυρούν μια εξαιρετική παιδεία κι έναν σεβασμό τόσο προς αυτούς που μένουν στην πόλη όσο και σ' αυτούς που την επισκέπτονται. 

Πέμπτη, 6 Δεκεμβρίου 2018

Φτάσαμε τελικά στον πάτο;




Ο φασισμός διεισδύει με θράσος στα σχολεία ενώ ένας υποστηρικτής της Χρυσής Αυγής δολοφονεί έναν οικογενειάρχη μετανάστη για ρατσιστικούς λόγους, την ώρα που η δίκη των μελών του νεοναζιστικού κόμματος δε λέει να τελειώσει.
Συλλαμβάνεται ο μεγαλύτερος μαυραγορίτης που έδρασε στη χώρα μετά την περίοδο της Κατοχής και τα συστημικά μέσα προπαγάνδας αποκρύπτουν το πρόσωπο και το όνομά του, διότι όλα αυτά τα χρόνια ταΐζονταν απ’ αυτόν. Από την άλλη ένας απλήρωτος ντελιβεράς πέφτει θύμα άγριου ξυλοδαρμού από το αφεντικό του επειδή δεν μπορούσε να αναλάβει το πόστο του λόγω ασθένειας.
Η Γαλλία φλέγεται εξαιτίας των μέτρων τηςνεοφιλελεύθερης κυβέρνησης ενός πολιτικού προσώπου, εκπρόσωπου της πλούσιας αστικής τάξης, τον οποίο έχουν πρότυπο διάφορα πρόσωπα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Όμως τα εγχώρια κανάλια αποκρύπτουν τον αναβρασμό της Ευρώπης προσφέροντας τηλεσκουπίδια όπου ξεπλένεται ο σεξισμός κι η κάθε μορφή βίας, την ώρα που δυο νεαροί δολοφονούν ένα κορίτσι στην Ρόδο επειδή τους είπε όχι στις σεξουαλικές τους ορέξεις. Τα βρώμικα site αναφέρουν την αλβανική καταγωγή του ενός δολοφόνου κι αποκρύπτουν την ελληνικότητα του άλλου.
Η αχαλιναγώγητη αστυνομική βία που δικαιολογείται με τη φράση «σε όποιον αρέσει» βρίσκεται ενώπια των ευθυνών της μετά τη στυγνή δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου.
Την ίδια στιγμή που ως κοινωνία βυθιζόμαστε όλο και πιο πολύ σ’ έναν απύθμενο βούρκο οι νοικοκυραίοι επιμένουν στον ωχαδερφισμό κι επικεντρώνονται στο αν το κάθε θύμα ήταν γκέι, πρεζάκι, μετανάστης, ανήθικη κοπέλα κ.ο.κ.
Αλήθεια, πόσα θύματα χρειαζόμαστε ακόμα για να συνειδητοποιήσουμε πως φτάσαμε στον πάτο; Ο Αλέξης Γρηγορόπουλος εκτελέστηκε από αστυνομικό. Ο Λουκμάν Ζαχζάτ δολοφονήθηκε από χρυσαυγίτες ενώ πήγαινε με το ποδήλατο στη δουλειά. Ο Παύλος Φύσσας δολοφονήθηκε από χρυσαυγίτες λόγω των αντιφασιστικών του ιδεών και δράσεων. Ο Βαγγέλης Γιακουμάκης έχασε τη ζωή του έπειτα από χρόνιους τραμπουκισμούς συμφοιτητών του. Ο Θανάσης σκοτώθηκε από ελεγκτή εισιτηρίων καθώς εκείνος τον έσπρωξε πετώντας τον έξω από το λεωφορείο στο Περιστέρι. Ο Ζακ Κωστόπουλος λιντσαρίστηκε από νοικοκυραίους κι αστυνομικούς στην Ομόνοια. Η Ελένη, φοιτήτρια στη Ρόδο βιάστηκε και δολοφονήθηκε από έναν Έλληνα κι έναν Αλβανό. Ο Πετρίτ Ζίφλε πυροβολήθηκε από έναν χρυσαυγίτη στην Κέρκυρα.
Όσο περνάει ο καιρός τόσο πληθαίνουν με αυξητικούς ρυθμούς τα θύματα, οδηγώντας με σφοδρότητα την κοινωνία προς τον πάτο. Η απραγία κι η απάθειά μας σ’ αυτόν τον ξεπεσμό, αποδεικνύει την πλήρης επικράτηση του κοινωνικού σκοταδισμού. Αν είχαμε τη θέληση να παρατηρήσουμε έστω για λίγο τον κόσμο που μας περιβάλλει, θα βλέπαμε ξεκάθαρα την απάνθρωπη παραμόρφωσή μας.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2018

Ισπανία: Το τέλος ενός κόμματος-Κράτους γεννά μια άκρα δεξιά




του Χουάν Ντομίγο Σάντσεθ Εστόπ
επιμέλεια-μετάφραση: Γιώργης-Βύρων Δάβος

Το αποτέλεσμα των περιφερειακών εκλογών στην Ανδαλουσία δρομολόγησε μεγάλες αλλαγές στο τοπικό πολιτικό σκηνικό που, όμως, έχουν και επιπτώσεις σε πανεθνικό επίπεδο. Η κατάρρευση μίας εκλογικής και πολιτικής μονοκρατορίας του σοσιαλιστικού PSOE στην αυτόνομη τούτη περιοχή, που επί σχεδόν 40 χρόνια θεωρείτο "φέουδό" του και ο εκλογικός θρίαμβος της ακροδεξιάς παράταξης Vox, εισάγουν "καινά δαιμόνια" στην πολιτική ζωή και αναμένεται να αποτελέσουν τη θρυαλλίδα μεγάλων εξελίξεων, καθώς αντανακλούν και στην κατανομή δυνάμεων και την επιρροή των κομμάτων μέσα στην κοινωνία. Ήδη το φάσμα συμμετοχής μίας ακροδεξιάς οργάνωσης σε κυβέρνηση, έστω και σε τοπικό επίπεδο, δημιουργεί άλλα δεδομένα, ενώ ενδέχεται η εξέλιξη τούτη να προκαλέσει και πρόωρες εκλογές--με δεδομένο ότι για τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ παραμένει επίσης άλυτο το ζήτημα της ψήφισης του προϋπολογισμού του κράτους.
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ ζήτησε από έναν γνώστη των θεμάτων αυτών, τον Ισπανό πολιτικό αναλυτή και στέλεχος των υπηρεσιών της ΕΕ, Χουάν Ντομίγο Σάντσεθ Εστόπ, να φωτίσει τα πολιτικά ενδεχόμενα που δημιουργεί το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ανδαλουσία και να εξηγήσει ορισμένες από τις πτυχές που γέννησαν αυτές τις εξελίξεις. Ο Σάντσεθ Εστόπ ανταποκρίθηκε, στέλνοντας το άρθρο που ακολουθεί:

Το τέλος ενός κόμματος-Κράτους γεννά μια άκρα δεξιά

Τα αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών της Ανδαλουσίας, που διεξήχθησαν την περασμένη Κυριακή, έθεσαν τέλος στην αδράνεια της τοπικής σοσιαλιστικής κυβέρνησης του PSOE, το οποίο είχε μετατραπεί σε ένα πραγματικό κομματικό καθεστώς. Δεν θα πρέπει σε αυτό το σημείο να αγνοήσουμε τις κοινωνικές επιπτώσεις από την εκλογική κατακρήμνισή του: εάν καταργηθούν οι θέσεις εκείνες των υπαλλήλων που πολιτικά διορίσθηκαν από το Ανδαλουσιανό PSOE, τότε 25.000 άνθρωποι θα χάσουν τη δουλειά τους. Η κυβέρνηση του PSOE στην Ανδαλουσία δεν ήταν μια συνηθισμένη κυβέρνηση, αλλά ένα αυθεντικό καθεστώς βασισμένο στον πελατειακό χαρακτήρα, που ως γνωστόν συνίσταται σε μία συστηματική ανταλλαγή προστασίας ή ευνοιών, με αντάλλαγμα την υπακοή. Τα επίπεδα δωροδοκίας και διαφθοράς στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος, το οποίο παρέμεινε αμετακίνητο στην εξουσία από το 1978 μέχρι τώρα, είναι πολύ σημαντικά. Τούτα τα 40 χρόνια δεν αντικατοπτρίζουν τη διάρκεια μιας κανονικής δημοκρατικής διακυβέρνησης, αλλά αντιστοιχούν στη χρονική διάρκεια ενός καθεστώτος, τόσο ανθεκτικού, όσο και το δικτατορικό καθεστώς του Φράνκο. Η δύναμη ενός πελατειακού καθεστώτος βασίζεται στη δυνατότητα επιβράβευσης της υπακοής με αντίστοιχες εύνοιες. Για μεγάλο χρονικό διάστημα κάτι τέτοιο υπήρξε δυνατό, κάτι που επέτρεψε στην τοπική κυβέρνηση να μετατραπεί σε ένα «κοινωνικό μαξιλάρι» σε μια περιοχή με τεράστιες ανισότητες, που γίνονταν ιδιαίτερα ορατές κυρίως σε περιόδους κρίσης. Τα πάντα όμως αρχίζουν να καταρρέουν όταν λιγοστεύουν τα κονδύλια για πραγματοποιηθεί αυτή η αναδιανομή κεφαλαίων: αυτό συνέβη κατά την τελευταία οικονομική κρίση. Με τη λιτότητα άρχισε συνάμα και μια ισχυρή διάβρωση αυτού του συστήματος εξουσίας.
Οι Podemos της Ανδαλουσίας και η ηγεσία τους αντιπροσωπεύθηκαν από την Τερέσα Ροδρίγεθ, γνωστό και προβεβλημένο στην κοινωνία μέλος της αντικαπιταλιστικής πτέρυγας του κόμματος και προσπάθησαν να αδράξουν την ευκαιρία της κρίσης, αλλά και της δυναμικής των κινητοποιήσεων της 15M (οι καταλήψεις της 15ης Μαΐου 2011 στις πλατείες) και των άλλων μορφών κοινωνικής αντίστασης, προκειμένου να αποσπάσει την ηγεμονία από το PSOE. Μολονότι σε ορισμένες περιπτώσεις κατόρθωσε να επιτύχει σημαντικές επιτυχίες, όπως να αποσπάσει τη δημαρχία στην πόλη του Κάδιθ, σε γενικές γραμμές το κόμμα απέτυχε στους προγραμματικούς του στόχους, ίσως και λόγω της εγγενούς δυσκολίας που υπάρχει σε κάθε στρατηγική η οποία στόχο έχει να «σπάσει» σε ένα μεγάλο βαθμό ένα πελατειακό πολιτικό πλαίσιο. Στην προηγούμενη τοπική κοινοβουλευτική περίοδο, οι Podemos αρνήθηκαν να στηρίξουν τη σοσιαλίστρια πρόεδρο Σουσάνα Ντίαθ, η οποία έως σήμερα κυβερνούσε με την υποστήριξη των Ciudadanos, το νέο κόμμα που διεκδικεί την ηγεμονία στη Δεξιά της Ισπανίας.
Το Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) στην Ανδαλουσία είναι ο κληρονόμος ενός παραδοσιακού δικτύου κηδεμονίας των γαιοκτημόνων και των κομματαρχών (εξέλιξη των παλαιών οπλαρχηγών), που υπάρχει ακόμα και σήμερα, έστω και εάν υπηρετούσε την ηγεμονία, ή είχε τεθεί υπό την αιγίδα του PSOE. Η δεξιά της Ανδαλουσίας παραμένει ακόμη Φρανκική, είναι φονταμενταλιστικά Καθολική και διέπεται από μία «εμφυλιοπολεμική» παράδοση και λογική, μολονότι κάποιοι τομείς της μπόρεσαν κι εκσυγχρονίσθηκαν με τον καιρό. Και το ΡΡ υπέστη επίσης μεγάλη απώλεια ψήφων και εδρών την Κυριακή, που πιθανόν αποτελεί την επανάληψη της καθίζισης σε πανεθνικό επίπεδο ενός κόμματος που έχει ταυτιστεί με τη διαφθορά. Πολλοί ψήφοι του επιμερίσθηκαν, εν μέρει προς τους Podemos, αλλά το ουσιαστικότερο τμήμα του κατέληξε στο νέο αναδυόμενο κόμμα της ακροδεξιάς, το Vox. Το Vox αποτελεί μία καινοτομία στην πολιτική ζωή της Ισπανίας: στην Ισπανία η άκρα δεξιά υπέφωσκε μεν πάντοτε στους εσωτερικούς μηχανισμούς του κράτους, όμως ουδέποτε κατόρθωσε να αποτελέσει μία αυτόνομη πολιτική οντότητα. Ο συνδυασμός της καταλανικής κρίσης και η είσοδος στο προσκήνιο της κοινωνίας του ζητήματος της μετανάστευσης, έδωσε ώθηση σε ένα σχεδόν ανύπαρκτο κόμμα μέχρι πριν από λίγους μήνες, που συγκέντρωσε το 12% των ψήφων. Το Vox, ένα κόμμα που αντιτίθεται στη μετανάστευση, έχει επιτύχει εξαιρετικά αποτελέσματα σε περιοχές όπου η οικονομία βασίζεται ακριβώς στη μεταναστευτική εργασία. Προφανώς, το πραγματικό του ενδιαφέρον δεν είναι να μην υπάρχει μετανάστευση, αλλά κόπτεται ώστε αυτή να παραμείνει παράνομη, προκειμένου να διατηρηθεί η επιλεγόμενη «πλαστική γεωργία», που βασίζεται στην άντληση της απόλυτης υπεραξίας μέσω βάναυσων μορφών εκμετάλλευσης.
Το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής στην Ανδαλουσία μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί πως είναι ο καρπός της μαζικής αποχής από την ψηφοφορία, αποχής που κινήθηκε άνω του 44%. Τούτη η αποχή κατά τεκμήριο πάντα τιμωρεί ιδιαίτερα την Αριστερά. Από τη μία πλευρά αυτό οφείλεται στη η φθορά της Σουσάνα Ντίαθ, αλλά και από την άλλη, ιδιαίτερο βάρος υπέστη η υποψηφιότητα των Podemos και IU (Εμπρός Ανδαλουσία-Adelante Andalucia) από την τρέχουσα στρατηγική της κεντρικής ηγεσίας του κόμματος να στηρίξει την σοσιαλιστική κυβέρνηση του PSOE υπό τον Πέδρο Σάντσεθ. Παράλληλα, άλλοι παράγοντες, όπως η αυτονομιστική κρίση στην Καταλονία μπορούν κάλλιστα να επεξηγήσουν τη μετάγγιση τούτων ψήφων από τα στρώματα της μεσαίας τάξης, που παραδοσιακά υποστήριζε το PSOE, προς τους Ciudadanos και ακόμη-ακόμη προς το Vox. Με αυτόν τον τρόπο, μια περιοχή που θεωρείτο προπύργιο της «Αριστεράς» από τη μεταπολίτευση ίσαμε σήμερα έχει πλέον μια δεξιά κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ακόμη όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά: είναι πιθανό πως δεν πρόκειται να υπάρξει μια ανοιχτή συμμαχία των δύο δυνάμεων της Δεξιάς με την Ακροδεξιά, διότι οι Ciudadanos δεν μπορούν να αντέξουν μια ανοιχτή συμμαχία με το Vox εάν θέλουν να διατηρήσουν τον χαρακτήρα τους ως φιλοευρωπαϊκό κόμμα και να διατηρήσουν επαφές με το Ευρωπαϊκό Φιλελεύθερο Κόμμα. Είναι πολύ πιθανό να σχηματισθεί μία κυβέρνηση των Ciudadanos, που θα υποστηρίζεται από το PSOE, καθώς είναι επίσης δυνατό να υπάρξει και μία κυβέρνηση συμμαχίας Ciudadanos- PP, που θα στηρίζεται εξωτερικά από το Vox. Μολαταύτα, , η άκρα δεξιά -και τούτο είναι η βασική παράμετρος του συμπεράσματος που εξάγεται από το αποτέλεσμα των εκλογών της Ανδαλουσίας--έχει εισβάλλει στην ισπανική πολιτική σκηνή ως φορέας δύο χαρακτηριστικών, που η προηγούμενη συναρμογή της με τον κρατικό μηχανισμό τα καθιστούσε σχετικώς αόρατα, καθώς αυτά δεν πολιτικοποιούνταν με ορατό τρόπο και η εκδήλωσή τους παρέμενε απλώς στο επίπεδο «διακριτικών» διοικητικών πρακτικών: τούτα τα χαρακτηριστικά είναι ο ισπανικός εθνικισμός και η απροσχημάτιστη ξενοφοβία.

Τρίτη, 4 Δεκεμβρίου 2018

Πού βρίσκεται ο φασισμός και πώς αντιμετωπίζεται




του Άγγελου Τσέκερη

Πέντε χρόνια μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσα και την παλαϊκή αντιφασιστική κατακραυγή, οι καταστάσεις μάς υποχρεώνουν να δούμε κατά πρόσωπο την πραγματικότητα. Ο φασισμός είναι εδώ, ζει ανάμεσά μας, καταφέρνει να δημιουργεί μαζικές καταστάσεις, να μεταμφιέζεται σε “πατριωτισμό”, να κινητοποιεί νέους ανθρώπους, να σέρνει πίσω του τμήματα της Δεξιάς αλλά και της απολίτικης μάζας, να βρίσκει χώρο στα κατεστημένα ΜΜΕ που γοητεύονται από τον επιθετικό λαϊκισμό του. Οι ευθύνες της Νέας Δημοκρατίας, η οποία χαϊδεύει τον ακροδεξιό χώρο γιατί δεν μπορεί να τον διεκδικήσει ηγεμονικά, είναι βαρύτατες. Όμως η πολιτική αντιπαράθεση και ο καταλογισμός ευθυνών γύρω από το ζήτημα είναι μόνο μια μικρή πλευρά του προβλήματος. Το ερώτημα πάνω στο οποίο χρειάζεται να σκεφτούμε είναι: πού βρίσκεται ο φασισμός και πώς αντιμετωπίζεται; 
Το πού φύεται και ανθίζει σήμερα η Ακροδεξιά στις σύγχρονες κοινωνίες το ξέρουμε ήδη. Η Ακροδεξιά αναδύεται από την πολιτική απάθεια, τα “όλοι ίδιοι είναι”, “όλοι οι πολιτικοί είναι ψεύτες”, “όλοι οι πολιτικοί είναι προδότες”. Αναδύεται από τη λογική του φιλήσυχου μικροαστισμού που πιστεύει ότι ο Παπαδόπουλος έκανε δρόμους, ότι κάθε ξένος είναι απειλή και ότι η δημοκρατία είναι χάος, αυθαιρεσία και κατάχρηση δικαιωμάτων. Τις εποχές της ανάπτυξης, που ο πολύς κόσμος ζούσε επίσης κάτω από τις ανάγκες του, αλλά είχε τουλάχιστον κάποιες ατομικές προσδοκίες, το ρεύμα αυτό, χειραγωγούμενο από τα δελτία ειδήσεων και τη σκουπιδοτηλεόραση, διοχετευόταν πιο εύκολα στα κόμματα εξουσίας και στο πελατειακό κράτος. Σήμερα τα πράγματα είναι διαφορετικά: η αντιπολιτική έχει γίνει σαφώς πιο βίαιη και επιθετική - και ακόμα περισσότερο ανεξέλεγκτη. Η εχθρότητά της προς κάθε μορφή κοινωνικής ευαισθησίας, δραστηριοποίησης και αλληλεγγύης παραμένει ζωντανή, ενώ τα κανάλια που διοχέτευαν την απάθεια στα κόμματα του παλιού συστήματος εξουσίας έχουν γκρεμιστεί.
Ακόμα, η Ακροδεξιά βρίσκεται στην Ιστορία και στον τρόπο με τον οποίο διδάσκεται. Και δεν εννοούμε την παράδοση και τους απελευθερωτικούς αγώνες του λαού μας. Δεκαετίες μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στον τόπο μας, το αντιδραστικό εκπαιδευτικό δόγμα είναι ακόμα ισχυρό και αποτελεί ένα είδος κατεστημένου. Η κριτική σκέψη έχει εξαλειφθεί από την ύλη των βιβλίων και οι κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις, που χαρακτηρίζουν κάθε περίοδο της Ιστορίας μας, θεωρείται επιβλαβές να διδάσκονται στις σχολικές αίθουσες. Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν ότι το έθνος μας είναι μια συμπαγής οντότητα με αδιατάρακτη ιστορική συνέχεια, ότι η ιστορική του αποστολή στον κόσμο είναι ξεχωριστή από όλων των υπολοίπων, ότι όλοι οι πόλεμοι που έκανε ήταν δίκαιοι, ότι η σημαία μας είναι ιερότερη από τις άλλες και ότι οι εχθροί μας είναι αιώνιοι, δειλοί και απολίτιστοι. Και αυτά τα τεταρτοαυγουστιανά και μετεμφυλιακά ταμπού είναι βαθιά ριζωμένα, όχι πια μόνο στην εκπαίδευση, όπου η αλήθεια είναι ότι έχουν γίνει και γίνονται εκσυγχρονιστικές προσπάθειες, αλλά σε ολόκληρη τη συντηρητική κοινωνία. Η ελάχιστη πρόθεση όχι να τα απορρίψεις, αλλά να τα εμπλουτίσεις με μια ιδέα πιο σύνθετης σκέψης θεωρείται “εθνομηδενισμός”. 
Η Ακροδεξιά βρίσκεται και στη μαζική κουλτούρα. Στη φιλοσοφία των τριτοδεύτερων ταινιών και βίντεο γκέιμς ότι οι νόμοι υπάρχουν για να προστατεύουν τους κακούς. Ότι κάθε συνεπής υπερασπιστής του νόμου και της τάξης χρειάζεται μια γενναία υπέρβαση καθήκοντος και άφθονες κλωτσιές στη μούρη των κακών για να κάνει αποτελεσματικά τη δουλειά του. Ότι οι μεγάλοι πόλεμοι κερδίζονται από εύψυχα και γυμνασμένα κομάντα που σκοτώνουν τους απρόσωπους ηλίθιους εχθρούς σαν τις μύγες. Αλλά, πολύ περισσότερο, βρίσκεται στην αίσθηση ανωτερότητας που σου δημιουργεί η φαντασίωση ότι μπορείς να ασκήσεις όση βία γουστάρεις σε κάποιον που δεν χωνεύεις χωρίς ο ίδιος να πάθεις ούτε γρατζουνιά. Αυτό δηλαδή που κάνουν οι φασίστες στους δρόμους, όταν επιτίθενται είκοσι προς έναν σε ανυπεράσπιστους ανθρώπους. Και φυσικά η Ακροδεξιά βρίσκεται στα γήπεδα, στις εξέδρες των φανατικών, που ζουν για να ανοίξουν τα κεφάλια των αντιπάλων τους την επόμενη Κυριακή και να επιβεβαιώσουν τη μαχητική τους ανωτερότητα.
Τέλος, η Ακροδεξιά τροφοδοτείται από την κοινωνική κρίση. Όταν ξέρεις ότι το να μορφωθείς και να εργαστείς μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή προς το καλύτερο, έχεις σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να κοινωνικοποιηθείς μέσα από τον φασισμό. Αλλά αυτό σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί δικαιολογία. Υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντοτε οι άνθρωποι που απορρίπτουν και θα απορρίπτουν τον φασισμό και που τον πολεμάνε ξεκάθαρα, χωρίς αστερίσκους και χωρίς συμψηφισμούς, όποιες κι αν είναι οι συνθήκες της ζωής τους. Κι αυτοί αποτελούν την ελπίδα της κοινωνίας μας. Ωστόσο, δεν επιτρέπεται να αγνοήσουμε το νέο δεδομένο που εισήγαγε η κρίση: την ευκολία με την οποία η Ακροδεξιά μετασχηματίζεται σε ανοιχτό και απροκάλυπτο φασισμό.
Οι αναλογίες του σημερινού φασισμού με τον φασισμό και τον ναζισμό της δεκαετίας του ’30 δεν προσφέρονται για να αναλύσουμε την κατάσταση. Οι τύποι με τις αρβύλες ούτε κάποιου είδους γενετική υπεροχή της φυλής μας μπορούν να υποστηρίξουν, ούτε να επιβάλουν τον αρχηγό τους ως αδιαφιλονίκητου ηγέτη του κράτους και του έθνους. Και δεν έχει νόημα να εξηγούμε με υπομονή στα παιδιά ότι ο Χίτλερ έκανε τους ανθρώπους σαπούνια, διότι αυτό το ξέρουν όλοι. Δεν έχει νόημα να επιμένουμε σε ηθικές αξίες και αρχές που έχουν ήδη απορρίψει ελπίζοντας ότι θα το ξανασκεφτούν. Ούτε το περίφημο “δεν είναι όλοι αυτοί φασίστες” βοηθά, γιατί το πραγματικό πρόβλημα είναι τα αποτελέσματα της δράσης του φασισμού και όχι το πόσοι είναι αυτοί που δεν τους ενοχλεί να τους λες φασίστες. Τι πρέπει να γίνει λοιπόν;
Ο φασισμός αντιμετωπίζεται αν του κόψεις το οξυγόνο. Και ο τρόπος να του κόψεις το οξυγόνο είναι να δημιουργείς παντού και διαρκώς ισχυρά αντιφασιστικά πρότυπα. Πρότυπα που θα υπερασπίζονται το ουσιαστικό περιεχόμενο της δημοκρατίας και της κριτικής σκέψης, την αυτοεκτίμηση που δίνει στους νέους ανθρώπους η ενεργητική άρνηση του φόβου, του μίσους και της βίας απέναντι στους πιο αδύναμους. Πρότυπα που δίνουν αξία στην κοινωνική δράση, τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη και τις καθιστούν κάτι πιο ουσιαστικό από πεδία εργαλειακής πολιτικής και ξύλινα διακηρυκτικά στερεότυπα.
Δεν είναι οι ιδέες και οι αξίες που μας λείπουν για να πολεμήσουμε τον φασισμό. Είναι ο δυναμισμός των ιδεών και των αξιών αυτών που πρέπει να αναζωογονήσουμε.

Πηγή: Αυγή

Δευτέρα, 3 Δεκεμβρίου 2018

«Λοιπόν τι θέλεις Τζον εδώ; Τι θέλεις; Γύρισε στην πατρίδα σου» Γιάννης Ρίτσος



Κι έτσι ξυπόλυτος σκοτώθηκε ο Παυλής το Δεκέμβρη 
Κι έτσι ξυπόλητα μείναν τα ποδάρια του. 
Δεν τα λειώσε το τανκ σου, Τζον, τα πόδια του, 
κι έτσι ξυπόλυτος, Τζον, κι έτσι ξυπόλυτος 
ο Παυλής τώρα σεργιανάει στην αθανασία.




Τι θέλεις, Τζον, εδώ πέρα; Γύρισε στην πατρίδα σου. 
Η πατρίδα σου είναι μεγάλη, Τζον – είναι όμορφη η πατρίδα σου – 
Είναι κείνα τα φώτα στην ομίχλη – και σε περιμένει, Τζον, η μάνα σου 
Και σεργιανάει ο Βασιλέας Ληρ μες στην ομίχλη 
Ο Βασιλέας Ληρ γδυμένος το βασιλικό του μεγαλείο και στο στέμμα του 
Μ’ ένα κλαδάκι μοναχά αγριελιάς στα άσπρα μαλλιά του, 
Ο Ληρ μες στην Ομίχλη του Λονδίνου 
Ο Ληρ – όχι πια βασιλιάς – μα κάτι πιότερο, Τζον, ο Ληρ άνθρωπος 
Ο Ληρ μες στην ομίχλη του Λονδίνου γυρεύοντας την Κορδέλλια 
Ο Ληρ, Τζον, με τα βρώμικα γένεια του, τυφλός 
Ψάχνοντας με τα δάχτυλά του δίχως δαχτυλίδια 
Ψάχνοντας τον αγέρα και την καρδιά μας να πιάσει το χέρι της αγάπης 
Τυφλός ο Ληρ πλέοντας όλος μες στο θάμπος της αγάπης 
Και κείνα τα φώτα στην ομίχλη φκιάχνοντας ένα φωτοστέφανο 
Γύρω στ’ αχτένιστα μαλλιά του Ληρ – Κι εμείς αγαπάμε, Τζον, το Ληρ 
Κι ο Βεάκης έπαιξε το Ληρ στα θέατρά μας, Τζον, 
Ο Βεάκης, Τζον, που με το φωτοστέφανο του Ληρ 
Κάθεται αυτή την ώρα, Τζον, πίσω απ’ τ’ οδόφραγμα της Κυψέλης 
Αυτήν την ώρα, Τζον, που ανηφοράει το τανκ σου στην Κυψέλη – 
Και μεις, Τζον, 
Πολύ αγαπάμε την Κορδέλλια, θαρρώ την αδελφούλα σου 
Τη λένε Κορδέλλια. Κι η Κορδέλλια σε περιμένει, Τζον, 
Να συνεχίσετε το διάβασμα των στίχων του Βύρωνα. 
Νάτος ο Λόχος, Τζον, του Λόρδου Βύρωνα 
Ο Λόχος, Τζον, των φοιτητών μπροστά στο τανκ σου, Τζον. Δε βλέπεις;




Τι θόρυβο που κάνουν, Τζον, τα κανόνια σας; 
Δεν μ’ ακούς; Πού να μ’ ακούσεις! 
Τα κανόνια σας σκότωσαν πάλι το Γιωργάκη, που τον είχαν σκοτώσει οι Γερμανοί. 
Σκότωσαν πάλι το Βαγγέλη, που τον είχαν σκοτώσει οι Γερμανοί. 
Σκότωσαν πάλι τον Φούτσικ, στην Ελλάδα του Δεκέμβρη. 
Σκότωσαν πάλι τον Βύρωνα που ‘χε πεθάνει για την Ελλάδα. 
Σκότωσαν πάλι τον Περί. 
Σκότωσαν πάλι τον Πέτρο. 
Σκότωσαν πάλι τη Ζόγια. 
Σκότωσαν πάλι την Ηλέκτρα. 
Σκότωσαν πάλι τον Αλέκο 
Σκότωσαν, Τζον, τους διακόσιους μας. 
Σκότωσαν, Τζον, όλους εκείνους που ‘χαν σκοτωθεί για το καλό του κόσμου. 
Μα, Τζον, τέλος πάντων, δεν το 'μαθες; 
Μπορεί να σκοτωθούν οι αγωνιστές της λευτεριάς του κόσμου; 
Δεν το 'μαθες ακόμη Τζον; 
Τα κανόνια σας μόνο την ιστορία σκότωσαν τα κανόνια σας στην Ελλάδα του Δεκέμβρη. 



Από τις «Γειτονιές του Κόσμου», του Γιάννη Ρίτσου

Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου 2018

Τα χρυσά αυγά του φιδιού και το χαμόγελο του Χάσαν




του Γιώργου Τσιάρα

Μια χαρά τα λέει δίπλα ο σπουδαίος Λεβί στον σύντροφο Τσακίρογλου: η Ακροδεξιά καλπάζει στο κενό που της άφησε η καθημαγμένη, ομφαλοσκοπούσα Αριστερά και γεννά τέρατα σε όλο τον κόσμο.
Τα αυγά του φιδιού όμως δεν σπέρνονται από μόνα τους –χρειάζονται και λεφτά. Και τα λεφτά, όπως πάντα, τα βάζουν αυτοί που τα ‘χουν –οι πλούσιοι, φανατικοί καπιταλιστές, οι αντιδραστικοί και απάνθρωποι μισάνθρωποι που, σαν τον Σκρουτζ του Ντίκενς ή τον Σάιλοκ του Σέξπιρ, δεν έχουν άλλο σκοπό στη ζωή τους από τη διαιώνιση των ανισοτήτων και τη συστηματική παρεμπόδιση κάθε κοινωνικής δικαιοσύνης και προόδου.
Διάβαζα προχτές στο γερμανικό Der Spiegel για τον ρόλο που έπαιξε και παίζει ένας τέτοιος «κύριος», ο 88χρονος δισεκατομμυριούχος Αουγκουστ φον Φινκ, στη ραγδαία άνοδο του ακροδεξιού, ρατσιστικού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία –του κόμματος που έφτασε μέσα σε λίγα χρόνια από την πλήρη ανυπαρξία στην αξιωματική αντιπολίτευση και απειλεί να καταλάβει εξ εφόδου μια σειρά από «οχυρά» της παραδοσιακής γερμανικής Δεξιάς.
Ο Φινκ, που λέτε, είναι ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο και δέκατος πλουσιότερος Γερμανός στη λίστα Forbes, με κάπου 8 δισ. ευρώ προσωπική περιουσία.
Πώς την απέκτησε; Ο συνονόματος (Αύγουστος κι αυτός) πατέρας του, μεγαλοτραπεζίτης και ασφαλιστής, υπήρξε ένας από τους βασικούς χρηματοδότες του Χίτλερ και των ναζί, στη δεκαετία του ‘30, και απόσβεσε με το παραπάνω την επένδυσή του «καταπίνοντας» τις περιουσίες χιλιάδων Γερμανοεβραίων κατά τη διάρκεια της περιβόητης «Αριανοποίησης».
Το 1931, δύο χρόνια πριν από την άνοδο του Αδόλφου στην εξουσία, συμμετείχε στο παρεάκι των εκατομμυριούχων που συναντήθηκαν μυστικά με τον μελλοντικό φίρερ στο βερολινέζικο ξενοδοχείο Kaiserhof και του έδωσαν τα «μύρια» που χρειαζόταν για να πετύχει τον σκοπό του και να γίνει καγκελάριος. Ενα από τα «αντίδωρα» του Χίτλερ ήταν η εκχώρηση στην τράπεζα των Φινκ, τη Merck, του μεγάλου βιεννέζικου χρηματοπιστωτικού οίκου Ρότσιλντ.
Μετά τον πόλεμο ο μπαμπάς Φινκ θα έπρεπε κανονικά να καταλήξει στην κρεμάλα, παρέα με τους άλλους «συνοδοιπόρους», αλλά αντ’ αυτού αφέθηκε -με τις ευλογίες των Αμερικανών- να κρατήσει τη ματωμένη περιουσία του και μάλιστα να την αυξήσει αγοράζοντας μεταξύ άλλων μεγάλες εκτάσεις γης στο Μόναχο και άλλες γερμανικές πόλεις.
Στην πορεία ο γιόκας του πούλησε το 1990 την οικογενειακή τράπεζα Merck Finck και το 1999, για να μην πληρώνει φόρους, μετακόμισε σ’ έναν μεσαιωνικό ελβετικό πύργο στο Βαϊνφέλντεν που θα ταίριαζε γάντι σε κάποιον «κακό» του Τζέιμς Μποντ. Από εκεί φυσικά συνέχισε να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στη γερμανική βιομηχανία σαν «θεσμικός επενδυτής», αγοράζοντας και πουλώντας μεγάλα μετοχικά μερίδια σε κολοσσούς όπως τη ζυθοποιία Löwenbräu, την αλυσίδα πολυτελών ξενοδοχείων και εστιατορίων, το μεγάλο βιομηχανικό σύμπλεγμα Von Roll, τη γνωστή μας υπερ-κατασκευαστική Hochtief και φυσικά την... απαραίτητη βιομηχανία όπλων Oerlikon-Bührle.
Αλλά αυτό δεν του έφτανε. Βάλθηκε λοιπόν να περπατήσει στα βήματα του πατέρα του και να χτίσει την δική του αντιδραστική πολιτική δύναμη. Είχε όμως ένα σοβαρό πρόβλημα – η Ακροδεξιά ήταν ακόμη «ταμπού», οι μνήμες της συντριβής και του Ολοκαυτώματος ήταν ακόμη πολύ φρέσκες. Κι έτσι έγινε ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του κόμματος των Ελεύθερων Δημοκρατών, του δήθεν «κεντρώου» αλλά στην πραγματικότητα άγρια νεοφιλελεύθερου FDP και διάφορων «συνδεδεμένων» με αυτό οργανώσεων «ελεύθερων πολιτών», όπου ήδη συμμετείχαν πρόσωπα όπως το σημερινό ηγετικό στέλεχος του AfD Μπεατρίς φον Στορκ.
Το 2009 με το FDP -αυτό το τυπικό παράδειγμα του «Ακραίου Κέντρου»- να συμμετέχει στην κυβέρνηση ως «δεκανίκι» της Μέρκελ, ο όμιλος Mövenpick χάρισε 1,1 εκατομμύρια ευρώ στο FDP, αλλά δεν άργησε καθόλου να τα πάρει πίσω: το κόμμα πίεσε για να περάσει μειώσεις στον ΦΠΑ του ξενοδοχειακού κλάδου χαρίζοντας δεκάδες εκατομμύρια στη Mövenpick. Το σκάνδαλο απασχόλησε τον Τύπο και η κατακραυγή ήταν μεγάλη συμβάλλοντας στη σταδιακή περιθωριοποίηση του «εργαλειακού» αυτού κόμματος, που άλλωστε είχε εκμετρήσει τον χρήσιμο βίο του: το επόμενο δεκανίκι της Μέρκελ δυστυχώς ήταν το ιστορικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας, που συνεχίζει να ξεφτιλίζεται ώς και σήμερα...
Ο Φινκ είχε ήδη έτοιμο το επόμενο πολιτικό πρότζεκτ. Το 2013 ξεκίνησε το νταλαβέρι με δύο ιδρυτικά στελέχη του AfD, τους οικονομολόγους Μπερντ Λούκε και Χανς-Ολαφ Χένκελ, και να τους «σπρώχνει» εκατομμύρια. Μέσω του πληρεξουσίου του στη Γερμανία, Κνουτ Σταλ, αλλά και της πρώτης εκπροσώπου Τύπου του κόμματος, Ντάγκμαρ Μέτσγκερ, το χρήμα έρρευσε και μετατράπηκε σε εκατομμύρια αφίσες, φυλλάδια και εφημερίδες-μπροσούρες ρατσιστικού και ταξικού μίσους, που διανέμονταν δωρεάν στις συγκεντρώσεις του κόμματος.
Η κοινή έρευνα του Spiegel με μια ελβετική εφημερίδα, την WOZ in its research, αποκαλύπτει «ενέσεις» άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ την τελευταία πενταετία. Αποκαλύπτει ακόμη πως ο Φινκ «ανέστησε» -πάντα στο πλαίσιο των πολιτικών σχεδίων του- το 2010 μια χρεοκοπημένη επιχείρηση συναλλαγών σε χρυσό και ασήμι, την περιβόητη Degussa, από τα αρχικά των «Deutsche Gold und Silberscheideanstalt».
Γιατί περιβόητη; Γιατί στον καιρό των ναζί η Degussa, μεγαθήριο τότε, ήταν εκείνη που επιβραβεύτηκε με το λιώσιμο των χρυσών δοντιών και των κοσμημάτων των Εβραίων από τα κρεματόρια, ενώ μια θυγατρική της συμμετείχε στην τροφοδοσία των στρατοπέδων εξόντωσης με το αέριο Zyklon B...
Η «αναστημένη» εταιρεία λοιπόν φρόντιζε ώστε οι αγοραπωλησίες χρυσών νομισμάτων της να γεμίζουν μέσω κρυφών διαδρομών τα μαύρα ταμεία του AfD, μια πρακτική που σταμάτησε μόλις το 2015, όταν η Μέρκελ (ή μάλλον ο Σόιμπλε) κατάλαβαν τι γινόταν και πέρασαν καινούργια νομοθεσία για τις συναλλαγές σε χρυσό. Αλλά ήταν αργά: τα γερμανικά χρυσά αυγά είχαν ήδη επωαστεί.
Ξέρετε κάτι όμως; Δεν θα τους περάσει. Ο φασισμός μπορεί να κερδίζει έδαφος, αλλά δεν θα νικήσει, γιατί με τη θεοποίηση της βίας και τη θανατολαγνεία του πηγαίνει κόντρα στην ίδια τη ζωή και τελικά καταφέρνει να συσπειρώνει εναντίον του τις πιο ετερόκλητες δυνάμεις –έστω και αν κατά κανόνα προλαβαίνει πρώτα να σπείρει μεγάλες καταστροφές, πολέμους και γενοκτονίες.
Αλλά η ζωή στο τέλος νικά. Να, σαν και τούτον δω τον Σύρο πρόσφυγα, τον Χάσαν αλ Κόταρ, που έμεινε εφτά μήνες παγιδευμένος σε ένα αεροδρόμιο της Μαλαισίας ζώντας με τα φιλοδωρήματα των υπαλλήλων, συνελήφθη τον Οκτώβριο από τις αρχές και στάλθηκε σε στρατόπεδο προσφύγων, έτοιμος για απέλαση, και προχτές επανεμφανίστηκε εξαντλημένος, αλλά χαμογελαστός στο Βανκούβερ του Καναδά, αποφασισμένος -αυτός ο «υπάνθρωπος», που κατά το AfD και τα δικά μας χρυσαύγουλα... απειλεί τον Σπουδαίο Δυτικό Πολιτισμό μας- να χτίσει μια καινούργια ζωή...

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Σάββατο, 1 Δεκεμβρίου 2018

Μια ιστορική νίκη για τη Χαλκιδική




Η υπόθεση με την εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές και την προσπάθεια καταστολής του τοπικού κινήματος αντίστασης είναι μια ιστορία που δεν ταιριάζει σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος με περιβαλλοντική νομοθεσία. Ταιριάζει περισσότερο σε αποικιοκρατούμενες χώρες ή σε χωριά Ινδιάνων της Λατινικής Αμερικής, όπου νόμος είναι το δίκαιο της επένδυσης.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι κανένας από τους τοπικούς βουλευτές των τότε κυρίαρχων κομμάτων, δηλαδή της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, δεν μίλησε ποτέ υπέρ της επένδυσης. Ενώ, σε οποιοδήποτε άλλο μέρος της Ελλάδας επιχειρήθηκε να επεκταθούν οι δραστηριότητες της εταιρείας, οι αντίστοιχοι συνάδελφοί τους συμμετείχαν ανοιχτά στις τοπικές αντιδράσεις. Πουθενά δεν ήταν ευπρόσδεκτη η εξόρυξη. Στην Χαλκιδική επιχειρήθηκε να επιβληθεί ως τετελεσμένο. 
Θυμόμαστε ότι η γραμμή Σαμαρά ήταν “επένδυση με κάθε κόστος”. Ότι τη στήριξη της επένδυσης είχε αναλάβει από εδώ με εξαιρετική προθυμία ο ακροδεξιός Άδωνις Γεωργιάδης, αφού οι τοπικοί σιωπούσαν. Ότι τα κατεστημένα ΜΜΕ απέκρυπταν τις μαζικότατες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και παρουσίαζαν το κίνημα κατά της εξόρυξης ως απειλή κάποιων περιθωριακών ενάντια στην κανονικότητα και την ανάπτυξη της χώρας.
Θυμόμαστε τις αστυνομικές επιχειρήσεις, τα δακρυγόνα, τη βία, τις εισβολές σε σπίτια, τους ιδιωτικούς στρατούς με τα ρόπαλα. Και δίπλα σε αυτά κρατάμε τη δέσμευση του Κ. Μητσοτάκη ότι η εξόρυξη θα πάρει άδεια μέσα στον πρώτο μήνα διακυβέρνησης της Ν.Δ.
Η εμπρηστική επίθεση της 16.2.2013 στο εργοτάξιο της Ελληνικός Χρυσός χρησιμοποιήθηκε για να ξεριζωθεί το κίνημα, να εξουδετερωθούν οι εκπρόσωποί του και να τρομοκρατηθούν όλοι οι υπόλοιποι. Εχθές στο δικαστήριο η απόπειρα αυτή κατέρρευσε. Είναι μια ιστορική νίκη.

Πηγή: Αυγή