Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Ποιων η Δικαιοσύνη το δίκιο θα δικάσει;



της Άντυ Κουκλάδα

Φίλοι, μουσικοί και αλληλέγγυοι, ένωσαν χθες τις φωνές τους για την 29χρονη Ηριάννα, η οποία τον Ιούνιο καταδικάστηκε σε 13 χρόνια κάθειρξη, χωρίς κανένα ακριβές στοιχείο. «Για την Ηριάννα σπάμε τη σιωπή και τον φόβο και δίνουμε δύναμη στον αγώνα για την αλήθεια και το δίκιο» ήταν το μήνυμα των διοργανωτών της συναυλίας, προκειμένου να καλέσουν τον κόσμο να στηρίξει με όλη του τη δύναμη αυτή την προσπάθεια.
Το πρώτο πράγμα που παρατήρησα μπαίνοντας στον συναυλιακό χώρο ήταν νέα άτομα. Στα πρόσωπά τους διέκρινα θυμό και αγωνία. Πού είναι άραγε η ελπίδα; Πού είναι η δικαιοσύνη; Υφίσταται άραγε αυτή η έννοια; Ίσως όχι. «Κάτω τα χέρια από τις ζωές μας», ανέγραφε με μεγάλα μαύρα γράμματα ένα πανό που είχε κρεμαστεί δίπλα από τη σκηνή που θα εμφανίζονταν οι καλλιτέχνες.
Πρώτος ανέβηκε στη σκηνή ο Σπύρος Γραμμένος, τον οποίο διαδέχτηκε ο Φοίβος Δεληβοριάς. «Λευτεριά στην Ηριάννα, παιδιά!», αναφώνησε και αμέσως μετά τραγούδησε το «Γυφτάκι». Φιγούρες μικρών και μεγάλων τριγυρνούσαν στον χώρο, άλλοι έπιναν μπύρες, άλλοι σιγοτραγουδούσαν τα κομμάτια κι άλλοι κάθονταν στο γρασίδι. Άτομα τόσο διαφορετικά. Όμως είχαν έναν κοινό στόχο. Να αθωωθεί η Ηριάννα. Να κυριαρχήσει το δίκιο.
«Είμαστε στον αγώνα ενάντια στον αυταρχισμό, στον αγώνα για το δίκιο», είπαν οι Social Waste, που ανέβηκαν αργότερα στη σκηνή. Το ελληνικό χιπ χοπ συγκρότημα, με το έντονο αντιφασιστικό στίγμα, αφιέρωσε και ένα κομμάτι στον 15χρονο Μπερκίν Ελβάν από την Τουρκία, ο οποίος το 2014 έπεσε θύμα της αστυνομικής βίας, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του και να γίνει σύμβολο μιας εξεγερμένης γενιάς. Γιατί, δυστυχώς, η εξέγερση πολλές φορές είναι το αποτύπωμα ενός έντονου γεγονότος που πυροδότησε μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια. «Ο Παύλος ζει, τσακίστε τους ναζί», ακουγόταν κατά τη διάρκεια του τραγουδιού. Η εξεγερμένη γενιά ήταν και χθες εκεί. Γιατί η «δικαιοσύνη» στερεί σε έναν άνθρωπο το δικαίωμα να ανασάνει ελεύθερος. Στερεί σε μια 29χρονη κοπέλα το αναφαίρετο δικαίωμα να ζήσει και την αναγκάζει να περάσει τα πιο δημιουργικά χρόνια της ζωής της στους τέσσερις τοίχους ενός κελιού.
Η πιο συγκινητική στιγμή της συναυλίας ήταν όταν στενοί φίλοι της Ηριάννας ανέβηκαν πάνω στη σκηνή και πήραν τον λόγο. «Ήμασταν εκεί, όταν παρά τον φόβο και την αγωνία αποφάσισε να μην αφήσει τους περιοριστικούς όρους να περιορίσουν τη ζωή της», φώναξε ο φίλος της με τρεμάμενη φωνή, και συνέχισε, “ήμασταν στη δίκη της και είδαμε τα πάντα. Βιώσαμε τον τρόμο που μεταφραζόταν σε 13 χρόνια φυλάκιση χωρίς αναστολή. Ήμασταν εκεί που την πήραν μέσα από τα χέρια των δικών της, είδαμε την τελευταία αγκαλιά με τον σύντροφό της και ακούσαμε τον ήχο από τις χειροπέδες. Δεν θα την λυγίσουν είπαμε και το βάλαμε σκοπό. Είναι επικίνδυνη για την κοινωνία, είπαν. Όμως, δεν πρέπει να ανεχόμαστε το άδικο, κανείς δεν πρέπει να μένει μόνος. Αρνούμαστε να συνηθίσουμε την Ηριάννα στη φυλακή. Είμαστε περήφανοι για τη φίλη μας, θα είμαστε όπου χρειαστεί να υπερασπιστούμε το δίκιο. Αγάπη και δύναμη μέχρι τέλους. Λευτεριά στην Ηριάννα, λευτεριά σε όλους μας».
Τη σκυτάλη πήρε η Ματούλα Ζαμάνη, η οποία τραγούδησε μεταξύ άλλων, το «Θεέ μου μεγαλοδύναμε» και το «Αερικό». Με καπνογόνα και αναπτήρες αναμμένους, ο κόσμος τραγουδούσε δυνατά «όσες κι αν χτίζουν φυλακές, κι αν ο κλοιός στενεύει, ο νους μας είναι αληταριό, που όλο θα δραπετεύει». Γιατί το μυαλό δεν μπορεί να το φυλακίσει κανείς. Αυτό ήταν το μήνυμα των χιλιάδων ατόμων που κατέφθασαν χθες εκεί.
Στη σκηνή ανέβηκε εκπρόσωπος από το κίνημα ενάντια στην εξόρυξη χρυσού στη Χαλκιδική, αναφέροντας ότι «όπως είπε ο Λουντέμης, χρειάστηκαν χιλιάδες χρόνια τα τέσσερα πόδια να γίνουν δύο, δεν θα τα ξανακάνουμε τέσσερα». «Είμαστε στο πλευρό σου, Ηριάννα. Κουράγιο και σε λίγο καιρό θα είσαι ελεύθερη και δικαιωμένη. Venceremos, αδέρφια! Λευτεριά στην Ηριάννα!».
Στη συνέχεια, διαβάστηκε ένα μήνυμα από τον Παύλο Παυλίδη, ο οποίος δεν μπόρεσε να συμμετάσχει στη συναυλία. « Η καρδιά μας και η ψυχή μας είναι με την Ηριάννα». Το πλήθος παραληρεί. Επόμενη στη σκηνή η Νατάσα Μποφίλου, εμφανώς συγκινημένη. «Είμαστε εδώ για την Ηριάννα, γιατί η αλληλεγγύη είναι το όπλο των λαών».
Ήδη, στη μέση της συναυλίας, έμαθα ότι κόπηκαν πάνω από 30.000 κουπόνια οικονομικής ενίσχυσης για τα δικαστικά έξοδα της Ηριάννας. Κοίταξα γύρω μου, την ώρα που ο Manu Chao είχε ανέβει στη σκηνή με την κιθάρα του και έπαιζε το τραγούδι «Libertad», που σημαίνει «ελευθερία» και το αφιέρωσε φυσικά στην Ηριάννα. Ο κόσμος, τραγουδούσε με πάθος, με ένταση. Το σύνθημα «το πάθος για την λευτεριά, είναι δυνατότερο απ' όλα τα κελιά», αντηχούσε ανάμεσα στο πλήθος. «Oh libertad! Divina libertad! Quiero salir, y no me abren la puerta» («ω ελευθερία, θεία ελευθερία, θέλω να φύγω και δεν μου ανοίγουν την πόρτα»), συνέχισε να τραγουδά ρυθμικά ο Manu Chao.
Στη συνέχεια, ο Δημήτρης Αποστολάκης, αντίκρισε τον κόσμο. «Απόψε θα παίξουμε για την αποφυλάκιση της Ηριάννας», είπε και συνέχισε «είναι αναξιοπρεπές για το ανθρώπινο είδος να υπάρχει το σαδιστικό μέτρο της φυλακής που έχει καταβολές στο φεουδαρχικό σύστημα. Φτου ξελεφτερία για όλους, όχι μόνο για την Ηριάννα. Για ποιον είναι χτισμένες οι φυλακές; Μόνο για αυτούς που αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία του εξουσιαστικού συστήματος, για εσάς, για εμάς όλους». Σε ένα εξαιρετικό ντουέτο με τον Γιάννη Χαρούλη, τραγούδησαν τον «Ακροβάτη», ενώ ο κόσμος εξακολουθούσε να παραμένει στη μαραθώνια συναυλία που διήρκεσε πάνω από 6 ώρες.
Εκ μέρους της οικογένειας την Ηριάννας, ανακοινώθηκε στο κοινό ότι «μέρος των εσόδων που δεν θα διατεθεί για τα έξοδα της Ηριάννας, θα δοθεί σε πρόσφυγες κρατούμενους. Σας ευχαριστούμε και εσάς και όλους τους καλλιτέχνες που ζητούν το δίκιο και μάχονται για το παράλογο. Λευτεριά στην Ηριάννα!».
Κορυφαία στιγμή της συναυλίας, όταν ανέβηκε στην σκηνή ο Δημήτρης Μυστακίδης, μαζί με τον Γιάννη Αγγελάκα, τον Δημήτρη Χαΐνη και τον Θανάση Παπακωνσταντίνου για να τραγουδήσουν ρεμπέτικα. Γιατί, όπως είπε ο Θανάσης, «όπως η Ηριάννα έτσι και τα ρεμπέτικα, κυνηγήθηκαν από τις δομές της εξουσίας». Στο τέλος, τραγουδήθηκε το γνωστό και αγαπημένο «Πεχλιβάνης», ενώ η συναυλία τέλειωσε με τους Villagers Of Ioannina City τις πρώτες πρωινές ώρες.
Η ελπίδα των πάνω από τριάντα χιλιάδων ατόμων που βρέθηκαν χθες στο Άλσος Στρατού στο Γουδή είναι αυτή που κρατά μια γενιά που δέχθηκε το μεγάλο πλήγμα της πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και θεσμικής κρίσης όρθια. Μια γενιά που τολμά να αντιστέκεται για να πάρει πίσω αυτά που της ανήκουν. Για να πάρει πίσω τη ζωή της.
Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε από τη χθεσινή μέραείναι το σύνθημα που ανέγραφε το πανό πίσω από τη σκηνή:
«Ποιων η δικαιοσύνη το δίκιο θα δικάσει;»

Το χρονικό:

Υπενθυμίζεται ότι η Ηριάννα την 1η Ιουνίου του 2017, καταδικάστηκε σε 13 χρόνια κάθειρξη και σήμερα βρίσκεται στις φυλακές της Θήβας, πράγμα που ήταν αποτέλεσμα μιας δίκης με την οποία δεν αποδεικνύεται η ενοχή της.
Στις 14 Μαρτίου του 2011, η αντιτρομοκρατική έκανε έφοδο στο σπίτι του φίλου της Ηριάννας, στο οποίο βρισκόταν και η ίδια εκείνο το βράδυ. Τελικά, προσάγεται στην ΓΑΔΑ όπου δίνει προανακριτική κατάθεση και δείγμα DNA οικειοθελώς και την ίδια μέρα αφήνεται ελεύθερη. Στις 18 Νοεμβρίου του 2011, σύμφωνα με την κατάθεση ενός μάρτυρα που δεν ξανά-εμφανίζεται ποτέ, ανακαλύπτονται όπλα σε χώρο του Πολυτεχνείου στου Ζωγράφου. Έτσι, στις 11 Ιανουαρίου του 2013 συλλαμβάνεται η Ηριάννα και κατηγορείται ως μέλος της Συνομωσίας των Πυρήνων της Φωτιάς και για οπλοκατοχή με βάση ένα χαμηλής ποσότητας και κακής ποιότητας δείγμα DNA που βρέθηκε σε γεμιστήρα όπλου, από τα ευρήματα στο Πολυτεχνείο.
Αφού έγινε έρευνα στο σπίτι και το αυτοκίνητό της, δεν βρέθηκε κανένα στοιχείο και η Ηριάννα αφήνεται ελεύθερη με περιοριστικούς όρους, οι οποίοι αργότερα αίρονται και έτσι η κοπέλα ταξιδεύει στο εξωτερικό για να παρουσιάσει τις δημοσιεύσεις της. Ο σύντροφός της, Κωνσταντίνος παραπέμπεται ως μέλος της ΣΠΦ χωρίς απολύτως κανένα στοιχείο πέρα από τη φιλική του σχέση με δύο μέλη των Πυρήνων. Με πρόταση του εισαγγελέα Σωτήρη Μπάγια και με απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, ο Κωνσταντίνος αθωώνεται αμετάκλητα, ενώ η Ηριάννα οδηγείται σε δίκη, με μοναδικό στοιχείο είναι ένα χαμηλής ποσότητας και κακής ποιότητας δείγμα DNA.
Μάλιστα, όταν από το στάδιο της ανάκρισης, εξειδικευμένος καθηγητής Μοριακής Βιολογίας προσπάθησε να ελέγξει το δείγμα, είπε ότι δεν μπορεί με κανένα τρόπο να γίνει ταυτοποίηση του DNA της κοπέλας με το επίμαχο μερικό δείγμα που βρέθηκε στον γεμιστήρα. Τελικά το Πενταμελές Εφετείο δεν πείστηκε ούτε από τη μη ύπαρξη μαρτύρων, ούτε από την πραγματογνωμοσύνη του ειδικού, ούτε από την κατάθεση της Ηριάννας και των μαρτύρων υπεράσπισης και αποφάσισε την 1η Ιουνίου 2017 να την καταδικάσει σε 13 χρόνια κάθειρξη χωρίς ελαφρυντικά και χωρίς αναστολή, απορρίπτοντας την πρώτη αίτηση αναστολής εκτέλεσης ποινής της Ηριάννας. Η νέα αίτηση αναστολής εκτέλεσης της ποινής της 29χρονης Ηριάννας έχει οριστεί για τις 16 Οκτωβρίου.

Πηγή: Στο Κόκκινο

Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017

Περί δικαίου αίσθημα




Είχαμε δώσει ραντεβού στις 8:30 για να ανεβούμε προς το Γουδί με την εντύπωση πως θα παραβρεθούμε σε μία ακόμη εκδήλωση συμπαράστασης. Από την οδό Μιχαλακοπούλου και μετά, το μποτιλιάρισμα άρχισε να γίνεται αισθητό. Η πρώτη μας απορία ήταν αν όλοι αυτοί ανηφόριζαν προς την συναυλία. Κόψαμε δρόμο κι αποφασίσαμε να πάμε μέσω Καρέα. Κι εκεί συναντήσαμε μεγάλη κίνηση. Μάλιστα από το μετρό Κατεχάκη έβγαιναν κατά εκατοντάδες οι νέοι που συνέρρεαν προς το πάρκο Γουδί.
Αφού καταφέραμε να παρκάρουμε μετά από αρκετή ώρα, διασχίσαμε τις αθλητικές εγκαταστάσεις και μέσα στο σκοτάδι αναζητούσαμε το μονοπάτι που μας οδηγούσε στον συναυλιακό χώρο. Ήδη η οργισμένη μουσική των Social Waste έφτανε στα αυτιά μας, προετοιμάζοντάς μας για τον παθιασμένο παλμό που επικρατούσε εκεί από το απόγευμα.
Καθώς περπατούσαμε στο δάσος, συναντήσαμε μία παρέα μεσήλικων. Ένας απ' αυτούς ανέφερε έκπληκτος πως παίζει να έχουν μαζευτεί μερικές δεκάδες χιλιάδες κόσμο. Γουρλώσαμε τα μάτια μας. Λέει αλήθεια; Κι αν ναι πως χώρεσε τόσος κόσμος εκεί μέσα; Εμείς θα καταφέρουμε να μπούμε; Σε λίγα λεπτά όλα τα παραπάνω ερωτήματα απαντήθηκαν πανηγυρικά.
Είχα χρόνια να ζήσω μία συναυλία με τόσο μεγάλη ένταση. Ζεσταθήκαμε με την υπέροχη φωνή της Ματούλας Ζαμάνης, χορέψαμε με τους ρυθμούς του πολυαγαπημένου μας Manu Chao, ξεσηκωθήκαμε με την κρητική τρέλα των Χαρούλη κι Αποστολάκη και εκτιναχθήκαμε στα ύψη με Δημήτρη Μυστακίδη, Γιάννη Αγγελάκα και Θανάση Παπακωνσταντίνου για να κρατήσουν στη συνέχεια άσβεστη τη φλόγα της συναυλίας οι Villagers of Ioannina City.
Στα μισά της συναυλίας ανέβηκαν πάνω στη σκηνή, οι διοργανωτές της εκδήλωσης για να μας ενημερώσουν πως όχι μόνο καλύφθηκε το κόστος των δικαστικών εξόδων της Ηριάννας αλλά έμεινε κι ένα σημαντικό ποσοστό το οποίο θα προσφερθεί σε πρόσφυγες κι άλλους κρατούμενους. Η συγκίνηση εκφράστηκε με ένα θερμό χειροκρότημα.
Μπορεί να ένιωσα μεγάλος σε σχέση με τον μέσο όρο ηλικίας που επικρατούσε, αλλά αυτό που μου έδωσε απερίγραπτη χαρά και συνάμα μεγάλη ελπίδα ήταν το πάθος της νέας γενιάς. Οι σημερινοί εικοσάρηδες βροντοφώναξαν ένα ηχηρό παρών αποδεικνύοντας πως απέχουν πολύ από την αποχαύνωση στην οποία έχει πέσει η δικιά μου γενιά και στη στασιμότητα των μεγαλυτέρων. Με το αίμα τους να βράζει από έρωτα κι όρεξη για ζωή, έδειξαν πως θα σταθούν απέναντι σε κάθε αδικία και σκοταδιστική δράση. Και το κυριότερο, απέδειξαν πως μπορούν να καταπολεμήσουν κάθε μορφή φασιστικής απειλής που μπορεί να γεννηθεί και να συντηρηθεί από τις μεγαλύτερες γενιές και κοινωνικές τάξεις.
Με τους στίχους των αγαπημένων μας καλλιτεχνών έσπασαν τον φόβο και τη σιωπή της ελληνικής κοινωνίας, δίνοντας νέα ώθηση στον αγώνα για το κοινό δίκαιο.
Και μεις, μεγαλύτεροι πλέον της ενεργούς νεολαίας, νιώσαμε την ανακούφιση πως στην εποχή της σημερινής κοινωνικής νηνεμίας, κάτι όμορφο κινείται και ξεπηδάει από τα κάτω προς τα πάνω.
Χθες βράδυ πάνω από είκοσι χιλιάδες φωνές ενώθηκαν για την ελευθερία, τον έρωτα, την αγάπη και τον άνθρωπο.
Αυτό είναι που μετέτρεψε την χθεσινή συναυλία ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα των τελευταίων ετών.

Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017

«Συγγνώμη Ισπανία, η Καταλονία θα ψηφίσει για την ανεξαρτησία της»



Αποφασισμένοι να προχωρήσουν στη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία τους εμφανίζονται οι Καταλανοί. «Θα ψηφίσουμε είτε το θέλετε είτε όχι» δηλώνει ο πρωθυπουργός Πουιγκντεμόντ. Υπουργικό στη Μαδρίτη για να εκτιμηθεί η κατάσταση.
Ο Κάρλος Πουιγκντεμόν, σε άρθρο του στην Washington Post με τίτλο «Συγγνώμη Ισπανία, η Καταλονία θα ψηφίσει για την ανεξαρτησία της είτε το θέλετε είτε όχι» επαναλαμβάνει την αποφασιστικότητά του και καλεί τους δημοκράτες ανά τον κόσμο να στηρίξουν τις ενέργειές του. 
«Μετά από τρεις αιώνες κάτω από ισπανική κυριαρχία την 1η Οκτώβρη οι πολίτες της Καταλονίας θα έχουν επιτέλους την ευκαιρία να εξασκήσουν το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση» γράφει ο πρωθυπουργός της Καταλονίας κάνοντας λόγο για ένα ιστορικό δημοψήφισμα.
Τονίζει ότι η τοπική κυβέρνηση είναι δημοκρατικά εκλεγμένη, ενώ τα κόμματα υπέρ της ανεξαρτησίας πήραν το 47,8% των ψήφων στις τελευταίες εκλογές σε αντίθεση με το 39,1% που πήραν τα κόμματα που αντιτίθενται σε αυτή την προοπτική.
«Σε αντίθεση με τις κυβερνήσεις του Καναδά και της Βρετανίας, η Μαδρίτη αρνήθηκε να δεχθεί αυτή τη δημοκρατική πρόκληση και έχει κατρακυλήσει στον δρόμο της αυταρχικής καταστολής» γράφει ο Πουιγκντεμόντ και συνεχίζει «Στα περισσότερα μέρη του κόσμου η αστυνομία προστατεύει τις κάλπες, τα αστυνομκά τμήματα και τους ψηφοφόρους. Στην Καταλονία σήμερα η κατάσταση είναι η αντίθετη. Συνέλαβαν αξιωματούχους, παγίδευσαν τηλέφωνα, εισέβαλαν σε κατοικίες και απαγόρευσαν πολιτικές συγκεντρώσεις».
Παράλληλα, κάνει λόγο για παραβίαση της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης από την ισπανική κυβέρνηση. «Όχι μόνο έχει απαγορεύσει τις διαφημίσεις στα δημόσια και ιδιωτικά ΜΜΕ, αλλά έχει προσπαθήσει να μπλοκάρει τις ιστοσελίδες της καταλανικής κυβέρνησης που ενημερώνουν το κοινό για την ψηφοφορία. Έχει μπλοκάρει ακόμη και τους servers, κάτι που συμβαίνει μόνο σε απολυταρχικά καθεστώτα».
«Πρόκειται για ντε φάκτο κατάσταση πολιορκίας» λέει ο Καταλανός πρωθυπουγός και συμπληρώνει ότι η ισπανική κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει πως αυτή η συμπεριφορά είναι ανεπίτρεπτη. 
«Τέσσερις δεκαετίες μετά τον θάνατο του δικτάτορα Φράνκο αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν ακόμη αυταρχικά ένστικτα στην καρδιά της κυβέρνησης της Μαδρίτης. Ο σεβασμός προς τις μειονότητες είναι βασικό δικαίωμα και το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης ένα αναφαίρετο δικαίωμα όλων των εθνών.
Η δέσμευσή μας στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και στη βούληση του Καταλανικού λαού να αποφασίσει το μέλλον του παραμένει ακλόνητη. Η καταπίεση από την ισπανική κυβέρνηση δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό. Την 1η Οκτώβρη οι πολίτες της Καταλονίας θα εξασκήσουν το δικαίωμά τους να αποφασίσουν εάν θέλουν να είναι ανεξάρτητη δημοκρατία, όπως έκαναν και άλλοι λαοί. Αυτή είναι η στιγμή του λαού της Καταλονίας, αλλά δεν είμαστε μόνοι μας σε αυτόν τον αγώνα. Καλούμε όλους τους δημοκράτες να στηρίξουν αυτόν τον μεγάλο αγώνα ανάμεσα στην ελευθερία και τον αυταρχισμό» καταλήγει ο Κάρλες Πουιγκντεμόντ.
Χθες κάλεσε τους Καταλανούς να υπερασπιστούν το δημοψήφισμα της 1ης Οκτωβρίου, με «κοσμιότητα και σθένος» απέναντι στον Ραχόι, που «παραβίασε πολλές κόκκινες γραμμές», ενώ διαβεβαίωσε πως υπάρχουν «εναλλακτικά σχέδια» για να πραγματοποιηθεί η ψηφοφορία.
Στο μήνυμα ο Πουτζεμόντ τόνισε πως ο ίδιος και η κυβέρνησή του αισθάνονται «ότι στηρίζονται πλήρως από τον κόσμο και είναι απολύτως προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες που θα επέλθουν». «Όλος ο μηχανισμός του ισπανικού κράτους είναι προσανατολισμένος στο να εμποδίσει τους Καταλανούς να ψηφίσουν την 1η Οκτωβρίου», τόνισε ο Πουιγκντεμόντ σημειώνοντας ότι οι επόμενες ημέρες δεν πρόκειται να είναι «εύκολες».
Παράλληλα, δημοσίευσε στο Twitter μία ιστοσελίδα όπου οι Καταλανοί μπορούν να συμβουλευθούν για να βρουν τους εκλογικούς καταλόγους και τα κέντρα που μπορούν να προσέλθουν για να ψηφίσουν. Πλέον μένει να βρεθεί τρόπος να αποσταλούν οι προσκλήσεις για τα 55.000 μέλη των εφορευτικών επιτροπών, που θα στελεχώσουν τα 6.200 εκλογικά κέντρα για το δημοψήφισμα. 

Υπουργικό στη Μαδρίτη

Συνεδριάζει το υπουργικό συμβούλιο της ισπανικής κυβέρνησης στη Μαδρίτη σχετικά με τις εξελίξεις στην Καταλονία, όπου κορυφώνονται οι διαμαρτυρίες και η τοπική κυβέρνηση δηλώνει πως έχει εναλλακτικά σχέδια για το δημοψήφισμα.
Το συμβούλιο επρόκειτο να εξετάσει και το περιεχόμενο του προϋπολογισμού του κράτους για το 2018, αλλά η κυβέρνηση του Ραχόι αποφάσισε να αφήσει τα οικονομικά την ερχόμενη εβδομάδα και να αντιμετωπίσει την κατάσταση στην Καταλονία μετά τις πρώτες συλλήψεις στελεχών της τοπικής κυβέρνησης, που είχαν επωμισθεί την οργάνωση του δημοψηφίσματος, αλλά και τις διαρκείς κινητοποιήσεις πολιτών.
Η σημερινή συνεδρίαση έρχεται μετά τις δηλώσεις του Ισπανού πρωθυπουργού ότι πλέον μετά τις επεμβάσεις το δημοψήφισμα αποτελεί πλέον μία «χίμαιρα» και του υπουργού Οικονομικών ότι «μόλις εγκαταλείψουν τα σχέδια περί ανεξαρτησίας μπορούμε να μιλήσουμε». «Η Καταλονία έχει ήδη μία μεγαλύτερη αυτονομία, αλλά μπορούμε να συζητήσουμε για την αναμόρφωση του οικονομικού συστήματος και άλλα θέματα», δήλωσε ο δεύτερος.
Λιγότερο πιθανό σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες φαντάζει το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί την 1η Οκτωβρίου η ψηφοφορία για την ανεξαρτησία της Καταλονίας, καθώς πίσω από την επίσημη εμμονή και των δύο πλευρών στις θέσεις τους εγείρονται προβληματισμοί, ιδίως μετά την προχθεσινή αστυνομική επιχείρηση από τη Μαδρίτη.
Αρκετές φωνές από το εσωτερικό της κυβέρνησης κάλεσαν τον πρόεδρο της καταλανικής Τζενεραλιτάτ Κάρλες Πουιγκντεμόντ να σκεφτεί ψύχραιμα την κατάσταση και επανέλαβαν την πρόθεση της κυβέρνησης για διάλογο με τους Καταλανούς. Μία θέση που αναμένεται να επαναλάβει στην συνέντευξη Τύπου μετά το υπουργικό συμβούλιο και ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης Ίνιγο Μένδεθ ντε Βίγο.
Χθες χιλιάδες διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν έξω από την έδρα του Καταλανικού Ανώτατου Δικαστηρίου στη Βαρκελώνη, μετά το κύμα συλλήψεων και κατασχέσεων προεκλογικού υλικού που πραγματοποιεί η αστυνομία μετά την απόφαση να κηρύξει άκυρη τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος.
Η κινητοποίηση ξεκίνησε το μεσημέρι και συνεχίστηκε και μετά τη δύση του ηλίου με τους συγκεντρωμένους να φωνάζουν συνθήματα υπέρ της ανεξαρτησίας και γνωστά καταλανικά συγκροτήματα να λένε τραγούδια. Σήκωσαν πανό, που μεταξύ άλλων έγραφαν: «Δημοκρατία!»
«Το σύνθημά μας είναι ότι δεν φοβόμαστε», δήλωσε μία 21χρονη φοιτήτρια, που συμμετείχε στη συγκέντρωση. «Θέλουμε να ψηφίσουμε γιατί έχουμε το δικαίωμα να αποφασίσουμε, ανεξάρτητα από το τι ψηφίζουμε» υπογράμμισε η ίδια.
Ο πρόεδρος της οργάνωσης Καταλανική Εθνοσυνέλευση, που συνδιοργάνωσε τη διαμαρτυρία, Τζόρδι Σάντσεθ, χαρακτήρισε «πολιτικούς κρατούμενους» τους 14 συλληφθέντες Καταλανούς δημόσιους λειτουργούς από την Εθνοφυλακή και τους εξίσωσε με αντίστοιχους φυλακισμένους σε χώρες όπως η Βόρειος Κορέα, η Κίνα και η Τουρκία.
Δεκάδες άλλα άτομα συγκεντρώθηκαν επίσης χθες βράδυ έξω από τον στρατώνα της Εθνοφυλακής στην Τραβεσέρα ντε Γκράσια της Βαρκελώνης για να διαδηλώσει κατά των συλλήψεων. Στον στρατώνα κρατούνται έξι από τους 14 συλληφθέντες. Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως: «Απελευθερώστε τους κρατούμενους», «Ανεξαρτησία» και «Έξω οι δυνάμεις κατοχής» και κόλλησαν στους τοίχους αφίσες υπέρ του δημοψηφίσματος.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου 2017

Μήπως οδεύουμε στη βαλκανιοποίηση της ιβηρικής χερσονήσου;



Τα τελευταία γεγονότα στην Καταλονία δημιουργούν περίεργα σενάρια τόσο για τη συνοχή της Ισπανίας όσο και για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έπειτα, το πάθος των Καταλανών για ανεξαρτησία κι η πραξικοπηματική στάση της Μαδρίτης, φέρνουν στη θύμησή μου γεγονότα που έχουμε ξαναδεί πριν μερικές δεκαετίες, όπως για παράδειγμα τα δημοψηφίσματα ανεξαρτησίας σε Σλοβενία και Κροατία λίγο πριν τον μεγάλο πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας.
Η αντιδημοκρατική αντίδραση της Μαδρίτης απέναντι στο δημοψήφισμα της Καταλονίας, φανερώνει το φόβο των Ισπανών πως το επερχόμενο αποτέλεσμα είναι ήδη καθορισμένο, μιας κι είναι κοινώς αποδεκτό πως δεν υπάρχει κάτι που ενώνει τους δυο συγκεκριμένους λαούς της Ιβηρικής χερσονήσου. Αντιθέτως υπάρχουν πολλά στοιχεία που τους χωρίζουν.
Για τον παραπάνω λόγο, η Μαδρίτη επικαλείται τον οικονομικό παράγοντα, απειλώντας την Καταλονία με τα ίδια επιχειρήματα (π.χ. κατακόρυφη πτώση ΑΕΠ, φυγή επενδυτών, έξοδος από την ευρωζώνη κι υποτίμηση τοπικού νομίσματος) που βομβάρδιζαν και μας τα εγχώρια συστημικά μέσα μαζικής ενημέρωσης όταν είχαμε το δικό μας δημοψήφισμα πριν από δύο χρόνια. Τα επιχειρήματα όμως αυτά έριξαν περισσότερο λάδι στη φωτιά μιας κι η Καταλονία θεωρείται ως ένα από τα πλουσιότερα μέρη της Ισπανίας.
Οι χθεσινές όμως εξελίξεις δείχνουν πως η Ισπανία, μες στον πανικό της, κατρακυλάει σε έναν πολιτικό και κοινωνικό σκοταδισμό, δημιουργώντας ανησυχητικά σενάρια για το μέλλον. Αναφέρομαι στην απόφαση του υπουργείου εσωτερικών, το οποίο ανέστειλε την εθνοφυλακή της Καταλονίας και την αντικατέστησε με δυνάμεις της ισπανικής αστυνομίας. Μάλιστα οι Ισπανοί προέβησαν άμεσα σε συλλήψεις, όπως αυτή του γενικού γραμματέα του συμβουλίου οικονομίας της Καταλονίας, Τζουζέπε Μαρία Τζοβέ Λιαδό και στην κατάληψη του κτιρίου όπου στεγάζεται το υπουργείο οικονομίας της Καταλονίας.
Όπως φαίνεται το ποτάμι δύσκολα θα γυρίσει πίσω, μιας και γίνεται όλο και περισσότερο αντιληπτό ότι οδεύουμε σε μία περίοδο ισχυρών κλυδωνισμών που θα επιφέρουν νέες χαράξεις στα σύνορα της Ιβηρικής χερσονήσου, κάτι που θα εντείνει τις αποσχιστικές τάσεις και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης.
Παρακολουθώντας όμως τα χθεσινά γεγονότα στην Καταλονία, άρχισα να αναρωτιέμαι μήπως γινόμαστε θεατές σε μία νέα Γιουγκοσλαβία.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017

Στο φως τα ευρήματα του Εμπορειούς




Εμπορειός από το… εμπόριο, γράφεται και εμπόρειο και βρισκόμαστε τουλάχιστον στον 5ο αιώνα, π.χ. όπου από το λιμάνι του Εμπορειούς, στη θέση που είναι σήμερα ταξίδευε σίγουρα η μαστίχα στον τότε γνωστό κόσμο.
Δεξιά όπως πάμε στην παραλία, μετά τις ταβέρνες, στο οικόπεδο Βασίλη, σήμερα των κληρονόμων του, η Αγγλική Αρχαιολογική Σχολή βρίσκει έναν Χριστιανικό Ναό, που όμως όπως σχεδόν κλασσικά συμβαίνει είναι κτισμένος στα ερείπια ενός άλλου Ναού.
Από τότε και με δικές μας ανασκαφικές εργασίες, με την επίβλεψη τότε της Αρχαιολόγου Κοκόνας Ρούγγου, βρέθηκαν εκπληκτικά ευρήματα, που πιστοποιούν μεταξύ άλλων ότι έχουμε να κάνουμε με Ναό της Αρτέμιδος, που τότε πήγαινε ”πακέτο” με τον Θεό Απόλλωνα.
Η Αρχαιολόγος Δέσποινα Τσαρδάκα, του τμήματος Προϊστορικών και κλασσικών αρχαιοτήτων της Αρχαιολογικής υπηρεσίας Χίου μιλά και μας συναρπάζει.
Μας συναρπάζει η ίδια η ιστορία αφού από την αρχαία εποχή, στην περίπτωση μας μιλάμε για τον 5ο ¨χρυσό αιώνα” μαζί με την Αθήνα ακμάζουν και οι Πόλεις στην σφαίρα επιρροής της, συνεπώς και η Χίος.
Κοντά στο λιμάνι του Εμπορειούς, οι ναυτικοί, ταξιδευτές και έμποροι έχουν την ανάγκη θρησκευτικής λατρείας, ευχαριστούν τους Θεούς για το δύσκολο ταξίδι, ελπίζουν να έχουν και την ίδια επιστροφή. Προσφέρουν λοιπόν το τάμα τους, άλλος πλούσιος ολόκληρο… Κούρο, άλλοι φτωχότεροι ένα πήλινο ειδώλιο.
Ολα αυτά και όσα έφερε στο φώς η Αρχαιολογική σκαπάνη και όσα ”φώτισαν” οι συντηρητές παρουσιάζονται στην περιοδική έκθεση της Αρχαιολογικής υπηρεσίας.

Σ' αυτήν σε σχετικό φυλλάδιο διαβάζομε:

Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στις αρχές της δεκαετίας του 1950,στους πρόποδες του λόφου της προϊστορικής ακρόπολης του Εμποριού, εντοπίσθηκαν τα λείψανα ενός ιερούπου, λόγω της θέση του κοντά στο φυσικό λιμάνι τηςπεριοχής, έμεινε γνωστό ως «Ιερό του Λιμανιού».
Οι παλαιότερες ενδείξεις για τη λατρευτική χρήση του χώρου ανάγονται στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Στιςαρχές του 7ου αι. π.Χ. κατασκευάσθηκαν τρεις αναλημματικοί τοίχοι δίπλα σε ένα δρόμο που οδηγούσε στολιμάνι. Στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. ανοικοδομήθηκε ο πρώτοςναός, που πιθανώς ήταν αψιδωτός ή κυκλικός και απότον οποίο ελάχιστα στοιχεία έχουν σωθεί. Όπως προκύπτει από τα αρχαιολογικά δεδομένα, ο αρχαϊκός αυτός ναός καταστράφηκε από τους Πέρσες. Στο β΄τέταρτο του 5ου π.Χ. αιώνα ξανακτίστηκε λαμπρότερος ναός, τμήμα της κρηπίδας του οποίου βρέθηκε θεμελιωμένη πάνω στον πρωιμότερο, αρχαϊκό ναό.
Βάσει των ανασκαφικών δεδομένων και των αρχιτεκτονικών μελών που χρησιμοποιήθηκαν σε μεταγενέστερα κτίσματα στην ευρύτερη περιοχή, ο ανασκαφέας JohnBoardman προχώρησε στην αναπαράσταση του κλασικού ναού ως αψιδωτού οικοδομήματος με είσοδο στα ανατολικά, πλάτους 6μ., με πρόστυλο αποτελούμενο από τέσσερις ιωνικούς κίονες, χωρίς ραβδώσεις, ύψους4,5μ. Περίτεχνο ιωνικό κυμάτιο, διακοσμημένο με ανθέμια, έλικες και κάλυκες λωτού, κοσμούσε το μνημείο στηθέση της ζωφόρου, ενώ οι βάσεις των παραστάδων είχαν τη μορφή λεοντοπόδαρου.
Μεγάλος αριθμός λατρευτικών αντικειμένων και αναθημάτων βρέθηκαν στις ανασκαφές. Τμήματα απόμαρμάρινα αγάλματα, ειδώλια, αγγεία, σφραγιδόλιθοι,κοσμήματα, εργαλεία, ειδώλια από φαγεντιανή, αιγυπτιακοί σκαραβαίοι, αγγεία από την Εύβοια, τις Κυκλάδες,το νοτιοανατολικό Αιγαίο, την Κύπρο, την Κόρινθο και την Αττική και αναθήματα από άλλες περιοχές, δείχνουν όχι μόνο την εμβέλεια του ιερού, αλλά και την επικοινωνία της Χίου με άλλες περιοχές του αρχαίου κόσμου.
Εντυπωσιακά σε αριθμό ευρήματα υπήρξαν οι χάλκινες γυναικείες ζώνες, «αι παρθενικαί ζώναι», που συνήθιζαν οι κοπέλες να αφιερώνουν πριν από το γάμο τους στη θεά Αρτέμιδα. Ένα όστρακο κύλικας του ζωγράφου Νικήσερμου, που χρονολογείται στα τέλη του 7ου π.Χ.αιώνα, φέρει αναθηματική επιγραφή στη θεά Αρτέμιδα,ενώ πολλά είναι τα ενεπίγραφα όστρακα που τεκμηριώνουν λατρεία του Απόλλωνα. of 5th c. B.C. after J. Boardman

Η ανασκαφή στο οικόπεδο Βασίλη

Η ανασκαφική έρευνα που πραγματοποιήθηκε μεταξύ των ετών 2002-2006 στο οικόπεδο ιδιοκτησίας Βασίλη που βρίσκεται στους πρόποδες της προϊστορικής ακρόπολης και σε απόσταση περίπου 60μ. ΝΑ της θέσης του ιερού, έφερε στο φως οικοδομικά λείψανα που ανήκουν σε τρεις διαδοχικές οικοδομικές φάσεις, από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού έως τον πρώιμο 5ο αι. π.Χ.
Στην τελευταία οικοδομική φάση ανήκουν ισχυροί αναλημματικοί τοίχοι που πιθανώςανήκαν σε περιβόλους του ιερού. Μεταξύ αυτών εντοπίσθηκε στρώμα καταστροφής του β΄μισού του 6ου αι. π.Χ. που προήλθε από εκτεταμένο καθαρισμό του αρχαϊκού ναού που καταστράφηκε το 493 π.Χ. Τα σημαντικότερα ευρήματα αποτελούν δύο μαρμάρινοι κούροι και τμήμα από τον αριστερό λυγισμένο βραχίονακόρης. Τον αναθηματικό χαρακτήρα των γλυπτών επιβεβαιώνει η εύρεση στο ίδιο στρώμα τμήματος μελαμβαφούς κύλικας τύπου Droop, που φέρει στο χείλος εγχάρακτη επιγραφή με το όνομα θεού ΙΕΡΗ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ, καθώς και πλήθος ενεπίγραφων οστράκων. Ο Κούρος ΑΜΧ 14213, από λευκόφαιο χονδρόκοκκο μάρμαρο,έχει σωζόμενο ύψος 1,18μ. και είναι ημίεργος, καθώς δεν έχει υποστεί τελική λείανση. Το άγαλμα που χαρακτηρίζεται από συντηρητισμό και δυσκαμψία αποτελεί προϊόν ενός επαρχιακού εργαστηρίου, πιθανότατα χιακού. Χρονολογείται στο τέλος του β΄ τετάρτου του 6ου αι. π.Χ. Ο Κούρος ΑΜΧ 15456 είναι από λευκό, λεπτόκοκκο μάρμαρο και σώζεται σε ύψος 0,35μ. Ήταν λίγο μικρότερος του φυσικού μεγέθους. Η λεπτοκαμωμένη κατασκευή και το μαλακό πλάσιμο του κορμού, η απλότητα στη σύνθεση της μορφήςκαι η τάση για διακοσμητικότητα στην καμπύλη απόληξη τωνακτινωτά διατεταγμένων πλοκάμων της κόμης παραπέμπουνστους ακέφαλους κορμούς των δύο Κορών του Αρχαιολογι-κού Μουσείου Χίου. Το άγαλμα χρονολογείται περί το 560 π.Χ.και αποτελεί έργο του χιακού εργαστηρίου με έντονες επιρροές από το παριανό εργαστήριο. Το θραύσμα από τον αριστερό λυγισμένο βραχίονα ΚόρηςΑΜΧ 14214 είναι από λευκό, διαυγές μάρμαρο και από τις διαστάσεις του προκύπτει ότι το άγαλμα ήταν μικρότερο του φυσικού μεγέθους. Η Κόρη που ήταν ανάθημα στη λατρευόμενηθεότητα, στυλιστικά παρουσιάζει ομοιότητες με την κόρη τηςΦρασίκλειας και τη Νίκη της Δήλου, που φέρουν έντονες τιςεπιρροές των εργαστηρίων της Πάρου, όπου είναι γνωστό ότι κατά την περίοδο αυτή εργάζονται καλλιτέχνες από τη Χίο, μεταξύ των οποίων και ο γλύπτης Άρχερμος. Το θραύσμα τηςΧίου χρονολογείται μετά τα μέσα του 6ου αι. π.Χ.
Από τα υπόλοιπα αφιερώματα ξεχωρίζουν οι χάλκινες πόρπες από ζώνες και τα χάλκινα κοσμήματα, όπως βραχιόλιακαι δακτυλίδια, ένας σφραγιδόλιθος από υαλόμαζα με παράσταση αετού που επιτίθεται σε αίγαγρο, τμήματα από μελανόμορφα αττικά αγγεία, μικρογραφικά χιακά αγγεία, όπως πτηνόμορφο αγγείο, φιάλες και όλπες, πήλινα και λίθινα υφαντικά βάρη και μεγάλος αριθμός πήλινων ειδωλίων. Τα ειδώλια είναι στην πλειονότητά τους κατασκευασμένα με μήτρα και αναπαριστούν γυμνές ανδρικές μορφές, καθιστές γυναικείες μορφές που φέρουν το αριστερό χέρι στο στήθος κρατώντας άνθος ως προσφορά στη θεότητα, ειδώλια αυλητών και ερμαφρόδιτων μορφών, ειδώλια ζώων κ.ά.

Χαρούμενη γιατί θα μπορεί το κοινό να θαυμάσει τα αρχαιολογικά ευρήματα του Εμπορειούς είναι η Ολγα Βάσση Προϊσταμένη Αρχαιολογικής υπηρεσίας, αφού από σήμερα στην μόνιμη περιοδική έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου εκτίθενται τα ευρήματα του Ιερού, που βρέθηκε αρχικά στην Εμπορειό από την Αγγλική Αρχαιολογική Σχολή και στην συνέχεια ολοκληρώθηκε από την Αρχαιολογική υπηρεσία της χώρας μας το 2004-2006 Τα ευρήματα αυτά μας είπε δεν θα μπορούσαν να έχουν αυτή την παρουσίαση χωρίς την βοήθεια του Προέδρου του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου της Ακροπόλεως Δημ. Πατερμαλή και των συντηρητών Γιώργου Χατζελένη Χιακής καταγωγής και Δημήτρη Κιλκή.







Πηγή: Αλήθεια

Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

Αριστουργήματα του Παρελθόντος: Οι Δώδεκα Ένορκοι (1957)


Η αλήθεια είναι πως δυσκολεύτηκα πολύ να εντάξω τη συγκεκριμένη ταινία στα αριστουργήματα του παρελθόντος, διότι με κούρασαν το ξεπερασμένο της κινηματογραφικό μοντέλο κι η υπερβολή στο παίξιμο κάποιων προσώπων.
Οφείλω όμως να ομολογήσω πως οι διάλογοι καθ'όλη τη διάρκεια της ταινίας, τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούσαν οι ένορκοι για να υποστηρίξουν τη θέση τους κι η εξέλιξη της υπόθεσης, κράτησαν το ενδιαφέρον μου αμείωτο μέχρι το τελευταίο λεπτό. Και το κυριότερο στοιχείο που με συγκλόνισε ήταν η διαχρονική της ουσία.
Αν και γυρισμένη πριν από εξήντα ακριβώς χρόνια, οι "12 Ένορκοι" έρχονται κάθε τόσο για να μας υπενθυμίσουν πως η κοινωνία μας έχει πάρει λάθος δρόμο κι η δημοκρατία μας έχει πολλά κενά σημεία που αδυνατεί να συμπληρώσει μ' αποτέλεσμα να καταλαμβάνονται από κάθε μορφή σκοταδισμού.
Η υπόθεση αναφέρεται στη δίκη ενός παιδιού, το οποίο κατηγορείται για τον φόνο του πατέρα του. Τα εγκληματολογικά στοιχεία κι οι μαρτυρίες δεν αφήνουν αμφιβολία πως ο νεαρός είναι ένοχος και πρέπει να καταδικαστεί σε θάνατο.
Για τους ενόρκους, η υπόθεση φαίνεται πως είναι μία απλή ρουτίνα. Χωρίς δεύτερη σκέψη τον καταδικάζουν όλοι εις θάνατον, εκτός από έναν ο οποίος έχει τις αμφιβολίες του. Η συνεδρίαση φαίνεται πως θα χει διάρκεια, προκαλώντας εκνευρισμό κι εντάσεις μεταξύ των ενόρκων. Όμως σιγά σιγά διεισδύει το μικρόβιο της αμφιβολίας και στους υπολοίπους.
Πόσο εύκολο είναι τελικά να καταδικάζεις κάποιον, παίρνοντας μία απόφαση που κρίνει τη ζωή και τον θάνατο του; Τα δώδεκα πρόσωπα που κλείνονται μέσα στην αίθουσα συνεδριάσεων εκπροσωπούν από ένα διαφορετικό κομμάτι της κοινωνίας. Μ' αυτόν τον τρόπο ο σκηνοθέτης κατηγορεί τον σύγχρονο τρόπο ζωής από πολλές διαφορετικές σκοπιές.
Την πιο άσχημη εντύπωση προκαλούν ένας τύπος που νοιάζεται μόνο για την επιχείρησή του, αναλύοντάς την όλη την ώρα στο διπλανό του αδιαφορώντας για την ζωή του νεαρού κατηγορούμενου κι ενός άλλου που θέλει να βγει γρήγορα το πόρισμα για να προλάβει να δει έναν αθλητικό αγώνα για το οποίο έχει αγοράσει εισιτήρια. Με λίγα λόγια, οι δυο συγκεκριμένοι άνθρωποι τοποθετούν την διασκέδαση, το κέρδος και την καριέρα πιο πάνω από τη ζωή ενός συνανθρώπου τους. Πόσο απάνθρωπη μπορεί να θεωρηθεί αυτή η στάση; Πόσοι από τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν σήμερα εξακολουθούν να έχουν την ίδια τακτική;
Επίσης στην ταινία, εξέχουσα θέση έχει η καταστροφική φύση του ανθρώπινου εγωισμού. Αρκετοί από τους ενόρκους αρνούνται να αλλάξουν τη στάση τους για να μη κατηγορηθούν για αστάθεια στις απόψεις τους. Γι' αυτό όταν υποκύπτει κι ο τελευταίος, έρχεται σε υπαρξιακή κατάρρευση. Γι' αυτούς ο εγωισμός είναι πιο πάνω από τη ζωή ενός πιτσιρικά. Πόσο πιο έντονο είναι αυτό το χαρακτηριστικό στη κοινωνία μας σήμερα που ο ατομικισμός χτυπάει ταβάνι;
Οι διάλογοι, οι εντάσεις αλλά και το πείσμα των ενόρκων, κρατούν την προσοχή μας σε εγρήγορση περιμένοντας με αμείωτο ενδιαφέρον την τελική απόφαση. Μέχρι που έρχεται η στιγμή ενός ενόρκου να μιλήσει για την φυλετική διαφορά λευκών και μαύρων. Με φανατισμό προσπαθεί να πείσει τους υπολοίπους πως οι μαύροι είναι από τη φύση τους εγκληματίες. Με λίγα λόγια καταδίκαζε τον νεαρό επειδή δεν ήταν λευκός. Ήταν η μοναδική στιγμή που όλοι οι ένορκοι του γύρισαν την πλάτη (η φωτογραφία της ανάρτησης προέρχεται από τη συγκεκριμένη σκηνή της ταινίας). Κανείς δε διέκοψε τον ρατσιστικό του λόγο. Τον άφησαν ελεύθερο να εκφράσει την άποψή του μέχρι να συνειδητοποιήσεις πως δεν είναι αποδεκτή από κανέναν. Έστω αργά, ο ίδιος συνειδητοποιεί το λάθος του κι αποσύρεται στην άκρη του δωματίου, κρύβοντας το πρόσωπό του από ντροπή.
Φυσικά η ταινία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα μιας κι εκείνην την εποχή η ρατσιστική στάση των λευκών Αμερικανών απέναντι στους μαύρους συμπολίτες τους βρισκόταν σε έξαρση. Παρ' όλα αυτά η ταινία λειτούργησε ως ένα δριμύ κατηγορώ απέναντι σ' αυτό το απάνθρωπο φαινόμενο που μάστιζε κι εξακολουθεί να μαστίζει την Αμερική. Δυστυχώς όμως, παρόλο που πέρασε μισός αιώνας απ' αυτήν την ταινία, το αίμα των μαύρων Αμερικανών εξακολουθεί να ρέει στις λεωφόρους του αμερικανικού ονείρου.
Ομολογώ πως το έργο πετυχαίνει ένα δύσκολο συνδυασμό μεταξύ κινηματογράφου και θεάτρου. Το σκηνικό είναι καθαρά θεατρικό, καθώς τα δώδεκα πρόσωπα δρουν μέσα σε ένα δωμάτιο. Μέσα από τους διαλόγους καταφέρνουν να ισοπεδώσουν το δυτικό δημοκρατικό μοντέλο, αποθεώνοντας την δημοκρατία της ανθρωπιάς και της ειλικρίνειας.
Δύο είναι τα χαρακτηριστικά που ξεχωρίζουν στην ταινία. Πρώτον το εκπληκτικό βλέμμα του νεαρού που κοιτάει τους ενόρκους. Ένα βλέμμα σιωπηρό χωρίς ίχνος ελπίδας, τόσο καλοστημένο που με στοίχειωσε μέχρι το τελευταίο λεπτό. Και φυσικά το λευκό ντύσιμο που Χένρι Φόντα που ξεχώριζε στο σύνολο των ενόρκων. Συμβόλιζε την αγνότητα της ανθρωπιάς που συμπιέζεται μέσα στην μαυρίλα της σύγχρονης ζωής αλλά εξακολουθεί με πείσμα να λάμπει.
Μπορεί η ταινία να θεωρείται κάπως ξεπερασμένη σε σκηνοθετικά στοιχεία αλλά η ουσία της είναι διαχρονική και το θέμα της σίγουρα θα παραμένει επίκαιρο και για τις επόμενες δεκαετίες.

Βαθμολογία: 8/10

Δευτέρα, 18 Σεπτεμβρίου 2017

Μάγδα Φύσσα: «Αυτή η δίκη μας αφορά όλους, όχι μόνο εμένα»



του Γιάννης Παπαδόπουλος

Υπήρξαν ημέρες, από την έναρξη της δίκης της Χρυσής Αυγής στις 20 Απριλίου 2015 μέχρι και πρόσφατα, που είτε στην αίθουσα του Εφετείου Αθηνών είτε σε εκείνη των φυλακών Κορυδαλλού στις θέσεις του κοινού βρισκόταν μόνο η Μάγδα Φύσσα μαζί με κάποιον συγγενή της. Κανείς άλλος. Σταθερά εκεί, ζούσε ξανά μέσα από μαρτυρίες και στοιχεία τη νύχτα της δολοφονίας του γιου της. 
«Κάποιες φορές είναι λυπηρό να μην είναι άλλοι στο κοινό, αλλά δεν με πειράζει, δεν με ενοχλεί να είμαι μόνη μου», λέει στην «Κ» η κ. Φύσσα. «Δεν είμαι εκεί γιατί έχω αντοχές, αλλά γιατί πρέπει. Το χρωστάω στον Παύλο. Νιώθω ότι είναι και εκείνος εκεί και τους αντιμετωπίζει. Αυτή η δίκη όμως δεν αφορά μόνο εμένα, μας αφορά όλους, όλη την Ελλάδα».
Σήμερα συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα. Τη νύχτα της 17ης Σεπτεμβρίου 2013, μέλη της Χρυσής Αυγής στη Νίκαια έλαβαν μήνυμα στο κινητό τους τηλέφωνο: «Ολοι τώρα στην τοπική. Οσοι είσαστε κοντά. Δεν θα περιμένουμε μακρινούς». Φορώντας μαύρες μπλούζες και παντελόνια παραλλαγής και με αφετηρία τα γραφεία της Νίκαιας κινήθηκαν συντονισμένα με μηχανές προς την οδό Παναγή Τσαλδάρη.
Σε εκείνον τον δρόμο, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, εισήλθε με το αυτοκίνητό του ο Γιώργος Ρουπακιάς, μέλος της Χρυσής Αυγής, βγήκε και μαχαίρωσε θανάσιμα τον Παύλο Φύσσα.

«Ανανδρα και άδικα»

Συναντάμε τη μητέρα του στο διαμέρισμα στο Κερατσίνι, μόλις 300 μέτρα μακριά από το σημείο της δολοφονίας. Στο σαλόνι, μια γωνιά είναι αφιερωμένη στον γιο της. Φωτογραφίες, σκίτσα και ένα αυτοκόλλητο με την αντιναζιστική επιγραφή: «Σιγά μη φοβηθώ». Η κ. Φύσσα, ντυμένη στα μαύρα, φοράει στον λαιμό της μια αλυσίδα με γράμματα που σχηματίζουν το όνομα του Παύλου. Ανάβει τσιγάρο και μιλάει ψύχραιμα και χαμηλόφωνα, με μικρές παύσεις. Λέει ότι ο γιος της δολοφονήθηκε «άνανδρα και άδικα». Απορεί γιατί δεν είχαν κινητοποιηθεί ήδη οι Αρχές σε προηγούμενα περιστατικά βίας. «Γιατί έπρεπε να φτάσουμε εκεί; Γιατί έπρεπε να χάσει τη ζωή του ο Παύλος; Αυτά τα “γιατί” θα μας φάνε».
Οι καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας ολοκληρώνονται σύντομα. Η δίκη όμως έχει ακόμη δρόμο μπροστά της. «Συνεχίζεται, με κανονικούς ρυθμούς», λέει η κ. Φύσσα. «Ξέρουμε ότι θα πάρει χρόνο γιατί είναι μεγάλη. Εδώ είμαστε και όποιος αντέξει μέχρι το τέλος». Ρωτάμε τι περιμένει. «Δεν περιμένω, απαιτώ. Απαιτώ δικαιοσύνη. Δικάζεται μια εγκληματική οργάνωση που είναι κόμμα στη Βουλή. Να διαλυθεί. Να μπει μέσα ο πιο μικρός μέχρι τον πιο μεγάλο ως μέλος εγκληματικής οργάνωσης. Να φτάσει στο τέλος και να δω την καταδίκη τους», λέει.

«Εστω έναν να γλιτώσουμε»

Με αυτή την προσμονή πορεύεται εδώ και τέσσερα χρόνια. Εχει σκεφτεί όμως την επόμενη μέρα μετά την ανακοίνωση της απόφασης του δικαστηρίου; «Για εμάς δεν θα αλλάξει κάτι. Δεν θα έχουμε τον Παύλο πίσω. Το θέμα είναι να βγει κάτι για τη γενιά σας, να μην υπάρξουν και άλλα θύματα. Εστω κι έναν να γλιτώσουμε πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό», τονίζει.
Περιμένει ακόμη ότι η τελική απόφαση ίσως αφυπνίσει ορισμένους πολίτες. Μπορεί κάποιοι που μέχρι πρότινος αδιαφορούσαν, τότε να ασχοληθούν. «Ξέρουμε ποιοι ήταν οι ταγματασφαλίτες και δεν γίνεται να μη γνωρίζουν την Ιστορία (οι ψηφοφόροι). Είναι τόσο πρόσφατη, για να τη ξεχνούν ακόμη και οικογένειες που είχαν έστω κι ένα θύμα στην Κατοχή. Δεν πίστευα ότι θα ζήσω τέτοιες καταστάσεις. Οι δύο παππούδες του Παύλου έδιωξαν τους Γερμανούς και ξαφνικά χάνουν εγγόνι από τα χέρια των δωσίλογων. Δεν μπορούσα να το φανταστώ».
Εξηγεί ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη διεξαγωγή της δίκης παραμένει η επιλογή της αίθουσας. Ο χώρος στον Κορυδαλλό, όπως έχουν δηλώσει και δικηγόροι της πολιτικής αγωγής παλιότερα, δεν είναι κατάλληλος. Τα μικρόφωνα δεν λειτουργούν, η ακουστική είναι κακή και η μετάβαση δεν είναι το ίδιο εύκολη με το Εφετείο στο κέντρο της Αθήνας.
Μέσα και έξω από τις δικαστικές αίθουσες, πάντως, όλα αυτά τα χρόνια δεν έλειψαν οι απειλές και οι προσβολές. Οπως συνέβη τον περασμένο Φεβρουάριο στο Εφετείο όταν ένας χρυσαυγίτης την εξύβρισε. Τον Ιούνιο, το Ζ΄ Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών τον καταδίκασε σε ποινή φυλάκισης 7 μηνών με αναστολή για λόγω και έργω εξύβριση και προσβολή μνήμης νεκρού. Η κ. Φύσσα μάς δείχνει την κίνηση που έκανε με το χέρι του μπροστά της, σαν να υπονοεί ότι ο γιος της είναι νεκρός. Αυτό που δεν πρόκειται να ξεχάσει όμως είναι το μίσος στο πρόσωπό του. «Δεν είναι η κίνηση, ούτε τι λέει ο άλλος, αλλά αυτό που βγαίνει από τα μάτια του. Αυτό που βλέπω στα μάτια του εκείνη την ώρα», επισημαίνει.

Η βεβήλωση του μνημείου

Στη γειτονιά της μένουν κάποιοι εκ των κατηγορουμένων. Βλέπει στον δρόμο άλλους χρυσαυγίτες, περαστικούς, που δείχνουν φανερά την ταυτότητά τους με τις μπλούζες που φορούν. Εξηγεί όμως ότι δεν φοβάται. Δεν υπάρχει, λέει, άλλο κακό που μπορεί να της συμβεί. Παλιότερα, το μνημείο του γιου της στο σημείο της δολοφονίας είχε βεβηλωθεί με συνθήματα και αγκυλωτούς σταυρούς. Απόψε, όπως κάθε χρόνο μετά το 2013, οικογένεια και φίλοι θα συγκεντρωθούν και πάλι εκεί στη μνήμη του Παύλου. Αύριο, στις 17.00, από εδώ θα ξεκινήσει πορεία μέχρι το Καστράκι Δραπετσώνας, όπου θα πραγματοποιηθεί αντιναζιστική συναυλία.
«Την πρώτη φορά που βεβηλώθηκε το μνημείο μού το έκρυψαν. Το έμαθε η κόρη μου και έτρεξε με ανθρώπους του δήμου για να το καθαρίσουν», λέει η κ. Φύσσα. «Οταν το έμαθα τους ρώτησα γιατί. Ωραία, άλλη μία μαχαιριά, πειράξανε τον Παύλο. Στην ουσία, όμως, ένα κομμάτι τσιμέντο είναι. Το πλένεις και το καθαρίζεις. Ας ήμασταν το βράδυ της δολοφονίας εκεί και να μην είχε γίνει ποτέ. Να νιώσω περισσότερο μίσος από αυτό που ήδη νιώθω; Οχι. Τον Παύλο δεν μπορούν να τον πειράξουν πια, ό,τι και να κάνουν».

Πηγή: Καθημερινή

Κυριακή, 17 Σεπτεμβρίου 2017

Το Χαλιφάτο πέθανε, οι βρικόλακες συνεχίζουν



του Γιώργου Τσιάρα

Τα τελευταία 24ωρα ακούγεται βαρύς από τη Ράκκα και το Ντέιρ Ες-Ζορ ο επιθανάτιος ρόγχος του Νταές – του βραχύβιου και εν τέλει θνησιγενούς «χαλιφάτου» που προέκυψε εν μία νυκτί το 2014 και προσπάθησε χωρίς αποτέλεσμα να σβήσει, έστω και στιγμιαία με όρους ιστορικού χρόνου, το αμαρτωλό στάτους κβο και τα νεο-αποικιακά σύνορα και προτεκτοράτα που κληροδότησε σε ολάκερη τη Μέση Ανατολή το μέγα αγγλογαλλικό ανοσιούργημα του 1916, που αποκλήθηκε συμφωνία των Σάικς - Πικό.
Στο αποκορύφωμα της επέκτασής του, το καλοκαίρι του 2014, το Νταές ήταν ένα κράτος με γεωγραφική έκταση ανάλογη με αυτήν των βρετανικών νήσων και πληθυσμό πάνω από 5 εκατομμύρια άτομα. Στη Συρία, όπου οι φανατικοί μαχητές του κατέσφαξαν ακόμη και τους «μετριοπαθείς» πρώην συμμάχους τους αντάρτες, το Νταές ήλεγχε μεγάλο τμήμα της πλούσιας σε πετρέλαιο επαρχίας Ντέιρ Ες-Ζορ, καθώς και στρατηγικά σημεία της επαρχίας του Χαλεπιού. Στο βόρειο Ιράκ, όπου είχε εξασφαλίσει την υποστήριξη «μπααθιστών» πρώην αξιωματούχων του Σαντάμ, εξτρεμιστικών ομάδων που παλαιότερα σχετίζονταν με την Αλ Κάιντα και –το σημαντικότερο– πολλών τοπικών σουνιτικών φυλών και φατριών, που ανησυχούσαν για την πολιτική επικράτηση των σιιτικών κομμάτων (φυσικά με τις πλάτες των ΗΠΑ) στη Βαγδάτη, το «Ι.Κ.» κατέκτησε εκτός από τη Μοσούλη και ένα μεγάλο τμήμα της επαρχίας της Νινευί, καθώς και τμήματα των επαρχιών Ντιγιάλα, Σαλαχεντίν και Κιρκούκ.
Ηταν ένα κράτος βάρβαρο, σκοταδιστικό, δουλοκτητικό, μισαλλόδοξο, ρατσιστικό και μισογύνικο, στηριγμένο σε μια απάνθρωπη ανάγνωση του Ισλάμ βγαλμένη απευθείας από τις πιο σκοτεινές σελίδες του Μεσαίωνα – και, από αυτή την άποψη, η πτώση του συγκεκριμένου ισλαμοφασιστικού μορφώματος είναι ένα ευτύχημα για όλους τους προοδευτικούς ανθρώπους ανά τον κόσμο.
Αν ρίξουμε όμως μια γρήγορη ματιά στο ετερόκλητο και, δυστυχώς, εξίσου ή και περισσότερο αιματοβαμμένο στρατόπεδο των «νικητών», γρήγορα συνειδητοποιούμε πως η ήττα του Νταές δεν αποτελεί νίκη για την ανθρωπότητα και τη... δημοκρατία, όπως προσπαθούν διάφοροι παρατρεχάμενοι δημοσιογράφοι να την παρουσιάσουν: και πάντως φέρει μέσα της τους σπόρους νέων εξεγέρσεων, πολέμων και σφαγών, που είναι γραφτό να συνεχίζονται επ’ άπειρον στην καταραμένη θαρρείς από θεούς και ανθρώπους μεσανατολική «Γόνιμη Ημισέληνο» της Μεσοποταμίας, την πραγματική κοιτίδα του πολιτισμού, έως ότου διορθωθούν οι βαθύτερες, δομικές γεωπολιτικές αντινομίες σε ολόκληρη την περιοχή.
Ας θυμηθούμε λίγο τα γεγονότα: αμέσως μετά την αιφνιδιαστική κατάληψη της Μοσούλης και την άτακτη φυγή των ιρακινών δυνάμεων, προ τριετίας, ο αυτόκλητος «χαλίφης» (στα αραβικά «khalifa» σημαίνει «διάδοχος», εννοείται του προφήτη Μωάμεθ) του «Ι.Κ.», Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, εξέδωσε μια «φετφά» με τον οποίο ανακοίνωνε το «τέλος της Σάικς - Πικό», της συμφωνίας του 1916 για το μοίρασμα των ζωνών επιρροής στη Μέση Ανατολή μετά τη συμφωνημένη διάλυση του... προηγούμενου χαλιφάτου, δηλαδή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που τερματίστηκε οριστικά με την ανακήρυξη της Τουρκικής Δημοκρατίας από τον Κεμάλ το 1923.
Ηταν, προφανώς, μια πρόωρη και υπερβολικά φιλόδοξη διακήρυξη: όχι μόνον οι... ορίτζιναλ ιμπεριαλιστές Αγγλογάλλοι και οι κληρονόμοι τους Αμερικανοί, παρέα με πολλούς ακόμη «πρόθυμους» Ευρωπαίους και όχι μόνον συμμάχους, αλλά και ένα πλήθος από φαινομενικά εχθρικούς μεταξύ τους «παίκτες» (από τη Ρωσία και τους σιίτες του Ιράν και της λιβανέζικης Χεζμπολάχ μέχρι τις «κοσμικές» κυβερνήσεις της Βαγδάτης και της Δαμασκού, τους εξεγερμένους Κούρδους που «μυρίζονται» πρώτη φορά τη δυνατότητα ίδρυσης ενός δικού τους κράτους, αλλά και τους Σαουδάραβες και τα άλλα βασίλεια του Κόλπου, που για χρόνια στήριζαν παντοιοτρόπως τους σουνίτες εξτρεμιστές και τώρα άλλαξαν προσωπείο) σύντομα συνασπίστηκαν για να εξαφανίσουν το ενοχλητικό «Ι.Κ.» από προσώπου γης και να επαναφέρουν το «στάτους κβο αντε», δηλαδή την πρότερη κατάσταση – την πραγματική πηγή του κακού.
Και το κατάφεραν, έστω και με βαρύτατο ανθρώπινο τίμημα: οι δυο πολυάνθρωπες «πρωτεύουσες» του Χαλιφάτου, η Ράκκα και η Μοσούλη σχεδόν ισοπεδώθηκαν από ατέλειωτα μπαράζ βομβαρδισμών, που σκότωσαν εκτός από τους τζιχαντιστές και δεκάδες χιλιάδες αμάχους, δημιουργώντας παράλληλα ένα νέο κύμα ενός εκατομμυρίου και πλέον προσφύγων, ενώ η Χεζμπολάχ και ο λιβανέζικος στρατός «καθάρισαν» τη συρο-λιβανική μεθόριο, και οι δυνάμεις του Ασαντ μετά την στρατηγικής σημασίας νίκη τους στο Χαλέπι έσπασαν οριστικά προχτές και το μέτωπο της Ντέιρ Ες-Ζορ κοντά στα σύνορα του Ιράκ με τη Συρία. Σε λίγες μέρες όλα θα έχουν τελειώσει – και το βασικό ερώτημα που θα απασχολεί τους περισπούδαστους αναλυτές θα είναι τι θα απογίνουν οι μερικές χιλιάδες επιζήσαντες φανατικοί εξτρεμιστές του «Ι.Κ.», και ιδιαίτερα οι ξένοι, πολλοί από τους οποίους σίγουρα θα προσπαθήσουν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους και να μεταφέρουν εκεί τη φλόγα της τζιχάντ.
Ομως το πραγματικό διακύβευμα, μετά την κατάρρευση του χαλιφάτου, δεν είναι πόσοι ακόμη αθώοι Παριζιάνοι ή Λονδρέζοι θα πληρώσουν με τη ζωή τους τα ιμπεριαλιστικά εγκλήματα του 1916, αλλά για πόσο καιρό ακόμη θα συνεχίσουν οι αδηφάγοι Δυνατοί της Δύσης να αντιμετωπίζουν τον αραβικό κόσμο σαν δικό τους οικόπεδο ή σωστότερα... βενζινάδικο, καλλιεργώντας πάσης φύσεως έριδες και διχόνοιες και συνεχίζοντας να εξοπλίζουν και να χρηματοδοτούν τα τρομερότερα τέρατα, στο όνομα της ανατροπής ενοχλητικών καθεστώτων στη Δαμασκό, την Τεχεράνη, τη Σαναά ή τη Βηρυτό – ενώ την ίδια στιγμή συνεχίζουν να κάνουν τα στραβά μάτια και να βάζουν πλάτη σε σκοταδιστικά μοναρχικά καθεστώτα και χούντες της περιοχής, για να κάνουν απρόσκοπτα τη δουλειά τους οι μεγάλες πετρελαϊκές και πολεμικές βιομηχανίες τους... Ο Μαρκ Σάικς και ο Φρανσουά-Ζορζ Πικό έχουν πεθάνει εδώ και πολλές δεκαετίες, αλλά στρατιές ιμπεριαλιστών ομοίων τους συνεχίζουν να βυσσοδομούν ασταμάτητα σε βάρος των μικρότερων «προκάτ» κρατών και των αμέτρητων «αλύτρωτων» εθνοθρησκευτικών ομάδων που τα απαρτίζουν, πιστοί στο βρικολακιασμένο αυτοκρατορικό πνεύμα των διδασκάλων του Divide and Conquer, του καθ’ ημάς «διαίρει και βασίλευε».

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου 2017

«Τορπιλίζοντας» το δημοψήφισμα για αυτόνομο Κουρδιστάν



της Μαργαρίτας Βεργιολά

Αντιφατικά μηνύματα για το κρίσιμο δημοψήφισμα της 25ης Σεπτεμβρίου, με το ερώτημα της ανεξαρτησίας, στέλνουν στο αυτόνομο ιρακινό Κουρδιστάν περιφερειακοί «παίκτες» και η Δύση, εν μέσω αντικρουόμενων συμφερόντων στην ευρύτερη –και γεωπολιτικά ρευστή– περιοχή.
Μετά λοιπόν την αυστηρή... παραίνεση της Ουάσιγκτον προς το σύμμαχο Ερμπίλ για αναβολή της όλης διαδικασίας και τη διαμετρικά αντίθετη δημόσια στήριξη του Ισραήλ «στις νόμιμες προσπάθειες του κουρδικού λαού να αποκτήσει το δικό του κράτος», τον λόγο (ξανα)πήρε χθες η Αγκυρα, χαρακτηρίζοντας το κουρδικό δημοψήφισμα «ιστορικό λάθος».
«Η επιμονή να οργανώσουν αυτό το δημοψήφισμα παρ’ όλες τις φιλικές συμβουλές θα έχει τίμημα», προειδοποίησε ανοιχτά το τουρκικό ΥΠΕΞ, απηχώντας τους φόβους της Αγκυρας για «ντόμινο» αυτονομίας στις (κουρδικού πληθυσμού) νοτιοανατολικές επαρχίες της Τουρκίας. Προς επίρρωση δε της απειλής, ήλθαν και οι δηλώσεις του αντιπροέδρου της τουρκικής κυβέρνησης, Μπεκίρ Μποζντάγ. «Το δημοψήφισμα στο βόρειο Ιράκ πρέπει να ματαιωθεί», διεμήνυσε, «αλλιώς θα έχει κόστος».

Αποπομπή του κυβερνήτη

Σε μια σπάνια μάλιστα σύμπλευση με τη Βαγδάτη –με την οποία έχει πολλάκις βρεθεί σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης, με αφορμή την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στη βάση Μπασίκα, κοντά στη Μοσούλη– η Αγκυρα χαιρέτισε την απόφαση του ιρακινού Κοινοβουλίου να κηρύξει, από την Τρίτη, το κουρδικό δημοψήφισμα «αντισυνταγματικό» και «επικίνδυνο για την ενότητα του Ιράκ».
Προχωρώντας χθες ένα βήμα παραπέρα, το Κοινοβούλιο στη Βαγδάτη ενέκρινε την αποπομπή του κυβερνήτη του Κιρκούκ, Νετζμεντίν Καρίμ – κατόπιν διαβούλευσης, όπως ανακοινώθηκε, με τον Ιρακινό πρωθυπουργό και παρά το μποϊκοτάζ της συνεδρίασης από τους Κούρδους βουλευτές.
Αιτία αποτέλεσε η απόφαση του Καρίμ να επιτρέψει τη διεξαγωγή του κουρδικού δημοψηφίσματος και στην πετρελαιοπαραγωγό και εθνοτικά μεικτού χαρακτήρα περιοχή του, η οποία βρίσκεται εκτός ορίων του Β. Ιράκ, αλλά από το 2014 τελεί –όπως και άλλες «αμφισβητούμενες» περιοχές, που υπάγονται στη Βαγδάτη– υπό τον έλεγχο των κουρδικών δυνάμεων, μετά την εκδίωξη των εξτρεμιστών του «Ισλαμικού κράτους».
Επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις ότι η απόφαση αυτή θα γυρνούσε μπούμερανγκ στην ιρακινή κυβέρνηση, ο κυβερνήτης του Κιρκούκ τη χαρακτήρισε «άκυρη» και «άνευ σημασίας για το Κιρκούκ». «Είναι ένας εκλεγμένος κυβερνήτης του συμβουλίου του Κιρκούκ», σχολίασε από την πλευρά του ο Χοσιάρ Ζεμπάρι, στενός σύμβουλος του προέδρου του Ιρακινού Κουρδιστάν, Μασούντ Μπαρζανί. «Κι αυτό είναι το μοναδικό Σώμα που μπορεί να τον απομακρύνει» συμπλήρωσε, αμφισβητώντας ανοιχτά τη δικαιοδοσία του Κοινοβουλίου του Ιράκ.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Πέμπτη, 14 Σεπτεμβρίου 2017

«Μακρόν, την έβαψες, οι τεμπέληδες είναι στους δρόμους»



Με μεγάλες διαδηλώσεις απάντησαν οι Γάλλοι στην απαράδεκτη δήλωση του Μακρόν που έκανε την Παρασκευή στην Αθήνα, όπου υποσχόταν πως δε θα υποκύψει «ούτε στους τεμπέληδες, ούτε στους κυνικούς, ούτε στα άκρα».
Η αντίδραση του γαλλικού λαού ήταν αναμενόμενη από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε τα ηνία της εξουσίας, ο Εμμανουέλ Μακρόν. Με μία απούσα αριστερά, η οποία αφυπνίστηκε τελευταία στιγμή, το σύστημα δε δυσκολεύτηκε να φέρει τους ψηφοφόρους προ τετελεσμένων γεγονότων. Έχοντας απέναντί τους οι Γάλλοι έναν σκληροπυρηνικό νεοφιλελεύθερο και μία αντιευρωπαία ακροδεξιά, προτίμησαν το μικρότερο κακό.
Όμως η μεγάλη αποχή, το σχετικά χαμηλό ποσοστό του νικητή κι η ελεγχόμενη πλέον δημοκρατία, είναι σημάδια που φανερώνουν πως η νεοφιλελεύθερη πολιτική του Εμμανουέλ Μακρόν θα πυροδοτήσει την ήδη φλεγόμενη εργατική τάξη της Γαλλίας. Οι μεγαλειώδεις διαδηλώσεις της εβδομάδος αποδεικνύουν πως η συνέχεια θα είναι περισσότερο εκρηκτική, καθώς έχουν προγραμματιστεί νέες κινητοποιήσεις στα τέλη του Σεπτέμβρη.
Κάποιες από τις αλλαγές που επιδιώκει να περάσει η κυβέρνηση Μακρόν είναι να μειωθεί κατά 50% η φορολόγηση των μεγάλων περιουσιών και κατά 28% των επιχειρήσεων. Επίσης θα δοθεί το δικαίωμα στις επιχειρήσεις να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στον αριθμό των εργαζομένων που θα απολύονται. Με λίγα λόγια θα συγκεντρωθεί περισσότερη εξουσία στα χέρια των εργοδοτών. Κι όλα αυτά, ενώ έχουμε διανύσει λίγους μόνο μήνες νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης στην Γαλλία.
Οι εργασιακές μεταρρυθμίσεις δε ξάφνιασαν τους Γάλλους. Απλώς επιβεβαιώθηκαν οι φόβοι τους. Κι αν η Αριστερά δε βγει μπροστά με μπροστάρη τον Μελανσόν, προβλέπεται ακροδεξιός περίπατος στις επόμενες εκλογές.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 13 Σεπτεμβρίου 2017

«Το Ιερό του λιμανιού στο Εμποριό»



Δύο μαρμάρινοι κορμοί Κούρων και ένα τμήμα Κόρης αρχαϊκών χρόνων τα κεντρικά εκεθέματα της νέας περιοδικής έκθεσης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο με τίτλο «Το Ιερό του λιμανιού στο Εμποριό» που ξεκινάει την Τρίτη 19 Σεπτεμβρίου 2017.
Κεντρικά εκθέματα της έκθεσης είναι δύο μαρμάρινοι κορμοί Κούρων και ένα τμήμα Κόρης των αρχαϊκών χρόνων που βρέθηκαν με πλήθος άλλων αναθημάτων κατά την ανασκαφική έρευνα μεταξύ των ετών 2002-2006 στο οικόπεδο ιδιοκτησίας κληρονόμων Βασίλη, στους πρόποδες της προϊστορικής ακρόπολης του Εμποριού. Το οικόπεδο βρίσκεται στον ευρύτερο χώρο που καταλάμβανε το λεγόμενο «Ιερό του Λιμανιού», το οποίο ήταν αφιερωμένο στον Απόλλωνα και στην Αρτέμιδα και γνώρισε μεγάλη ακμή κατά τη διάρκεια του 6ου και 5ου αιώνα π.Χ.
Οι ώρες λειτουργίας της έκθεσης είναι κοινές με του Μουσείου, κάθε μέρα εκτός Δευτέρας από τις 8.00 έως τις 15.00 και το εισιτήριο είναι 2€.

Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017

Homo homini lupus



του Γιώργου Τσιάρα

Επειδή βαρέθηκα τρεις βδομάδες τώρα την όλη συζήτηση περί σταλινισμού, κομμουνισμού και εθνικοσοσιαλισμού, έχω να δηλώσω ευθαρσώς το εξής: Ο μόνος ιστορικός νόμος στον οποίο πιστεύω είναι αυτός της ισχύος, με την έννοια πρωτίστως του μονοπωλίου της βίας και της εκμετάλλευσης πόρων και ανθρώπων μέσω της πολεμικής κατάκτησης και/ή της σκλαβοποίησης άλλων φυλών/λαών –ο νόμος της ζούγκλας δηλαδή, μεγεθυσμένος στην κλίμακα των κοινωνικών ομάδων, των πόλεων, των κρατών, των αυτοκρατοριών.
Υπ' αυτήν την έννοια, ναι, ας το πούμε επιτέλους, ο Χίτλερ και ο Στάλιν, αλλά και όλοι οι πρωταγωνιστές του πολέμου, ακόμη και οι υποτιθέμενοι «δημοκράτες» ιμπεριαλιστές σαν τον Τσόρτσιλ, είχαν μεταξύ τους περισσότερες ομοιότητες παρά διαφορές, παρά το γεγονός ότι έφτασαν στην παντοδυναμία μέσα από εντελώς διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες.
Ο συγκεντρωτισμός, η ανάγκη να επιβάλεις την εξουσία σου πάνω στους άλλους ξεριζώνοντας κάθε διαφωνία, η αίσθηση (και η τρέλα) της παντοδυναμίας, όμως, είναι ιδεολογία και θρησκεία καθεαυτή –έχει το δικό της σετ κανόνων και επιλογών, που σε ξεγυμνώνουν σταδιακά όχι μόνον από την ιδεολογική σου θωράκιση, αλλά και τις υποτιθέμενες θρησκευτικές σου πεποιθήσεις, τις οικογενειακές και φιλικές σου σχέσεις, εν τέλει την όποια ανθρωπιά διέθετες πριν την αποκτήσεις, όποιος κι αν είσαι. Και μη μου πείτε όχι, σκεφτείτε απλά πόσο μεγάλο κομμάτι των τεχνών –θέατρο, σινεμά, αλλά και παλιότερα η ζωγραφική– ασχολείται με αυτήν ακριβώς την παράνοια του μεγαλείου και τις ενδοδυναστικές, εμφύλιες ή άλλες συγκρούσεις.
Και μην ξεχνάμε ότι πολύ πριν από τις πολιτικές ιδεολογίες, που μασκαρεύουν αλλιώς η καθεμιά τους το ίδιο γουρούνι του γραφειοκρατικού, πολιτισμικού και πολεμικού ολοκληρωτισμού, έχουν τεστάρει τα νερά της ανθρώπινης πνευματικής και φυσικής υποταγής αναρίθμητες θρησκείες κι ακόμη περισσότεροι τρομεροί, εκφοβιστικοί πολεμικοί Θεοί, τα ερείπια των οποίων στολίζουν τώρα τις τσιμεντουπόλεις και τις ερημιές που ήταν άλλοτε τρανά άστεα. Αν απεχθάνομαι λίγο παραπάνω τον Στάλιν από τους άλλους τσάρους, προέδρους και στρατάρχες της νεότερης εποχής, είναι γιατί ως δικτάτορας σκότωσε το άνθος της κομμουνιστικής επανάστασης εντός και εκτός Ρωσίας και μ' αυτόν τον τρόπο προδιέγραψε την ήττα της ΕΣΣΔ και τη σταδιακή επικράτηση του μαφιο-καπιταλισμού, σχεδόν σαράντα χρόνια μετά τον θάνατο του «πατερούλη». Αν και η σοβιετική/ρωσική αυτοκρατορία νίκησε τη γερμανική/ευρωπαϊκή, στον μεγαλύτερο ευρασιατικό πόλεμο όλων των εποχών με δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς, στο τέλος κατέρρευσε από τις ίδιες της τις γραφειοκρατικές και ιμπεριαλιστικές αντιφάσεις, έχοντας αποτύχει να επιβάλει το (έτσι κι αλλιώς εντελώς αλλοιωμένο σε σχέση με τον κλασικό μαρξισμό) μοντέλο της ακόμη και σε στρατιωτικά κατεχόμενα μέρη, όπως η Ανατολική Ευρώπη ή το καθοριστικό Αφγανιστάν. Η ιδέα του σοσιαλισμού, φυσικά, δεν πέθανε –απλά δεν έχει εφαρμοστεί πουθενά, παντού καταπνίγηκε. Κι έτσι εν τέλει τσάρος, Στάλιν και επίγονοι, και τώρα Πούτιν (αφήνω απέξω τον Γέλτσιν, παραπαίουσα βιτρίνα των νεόκοπων ολιγαρχών) σχηματίζουν ένα συνεχές όσον αφορά την «αυτοκρατορική» διαχείριση της ρωσικής ισχύος, με τον ίδιο τρόπο που η Αμερική εμπλέκεται συνεχώς σε πραξικοπήματα και μακρινούς κατακτητικούς πολέμους σταθερά, σχεδόν κάθε χρόνο, από την εποχή του Ανταμς και του Μονρόε! Το Μεγάλο Παιχνίδι δεν αλλάζει, οι παίκτες προσαρμόζονται στους κανόνες, κι όχι το αντίθετο. Κι αν προς στιγμήν μοιάζουν να αλλάζουν οι κανόνες, με μια επανάσταση, μια νέα θρησκεία, μια σπουδαία τεχνολογική ανακάλυψη, σύντομα πάλι οι ίδιοι νόμοι της ισχύος και της εξουσίας θα μας παρασύρουν ξανά στη ζούγκλα.
Εχω τους λόγους μου που τα γράφω όλα αυτά –και δεν είναι μόνον το «τσουβάλιασμά μου» ως... αντικομμουνιστή από τον «Ριζοσπάστη». Αναλογιστείτε -απ' όλες τις θρησκείες, απ' όλα τα ιδεολογικο-πολιτικά συστήματα, ποιο είναι το πιο ειρηνικό; Σηκώνει πολλή συζήτηση, αλλά σίγουρα ένας από τους δυνατούς υποψηφίους θα ήταν ο βουδισμός. Και σε ποια χώρα του κόσμου είναι πλειοψηφία οι βουδιστές; Μήπως εκεί στη Βιρμανία/Μπούρμα/Μιανμάρ –διαλέγετε και παίρνετε, κάθε κατακτητής τη βάφτιζε κι αλλιώς– είναι ο παράδεισος και πρέπει όλοι εμείς οι ουτοπιστές της ιδανικής αταξικής κοινωνίας να τρέξουμε να βγάλουμε εισιτήρια; Μπα, το αντίθετο συμβαίνει –μια σκληρή χούντα... βουδιστών στρατιωτικών κυβερνά εδώ και δεκαετίες τη χώρα, σφάζοντας, βιάζοντας, σκλαβώνοντας και γενικώς κάνοντας όλα όσα κάνουν οι σκληρές δικτατορίες ανά τον κόσμο, ανεξαρτήτως πολιτικών ή θρησκευτικών προσήμων.
Για πολλά χρόνια, ωστόσο, υπήρχε στη Μιανμάρ μια «οσιομάρτυς» της δημοκρατίας, η Αουνγκ Σου Κι, που πάλευε, αν και κλειδωμένη στο σπίτι της, να επαναφέρει την ειρήνη και την αρμονία στον τόπο της. Με τα πολλά, και υπό την πίεση των... πολιτισμένων κρατών, που βράβευσαν την εν λόγω κυρία με το Νόμπελ Ειρήνης, οι χουντικοί την άφησαν να βγει –όχι μόνο από το σπίτι, αλλά και πρόεδρος, με το δικό της κόμμα και απ' όλα: όπως συμβαίνει συνήθως βέβαια, ο στρατός διατήρησε τον έλεγχο της χώρας, αλλά και λογής λογής μικρούς εσωτερικούς μικρο-πολέμους και αρπαγής πόρων, κάποιοι από τους οποίους έχουν πάρει πλέον διαστάσεις γενοκτονίας. Και τα θύματα αυτή τη φορά είναι μουσουλμάνοι Ροχίνγκια, σχεδόν διακόσιες χιλιάδες εκ των οποίων έχουν αναγκαστεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες να αναζητήσουν καταφύγιο στο γειτονικό Μπανγκλαντές, αλλά και με πλοιάρια στη Μαλαισία, για να γλιτώσουν από το μαχαίρι (τι κορυφαία αντίφαση!) των κατ' όνομα μόνο βουδιστών παρακρατικών και κρατικών φονιάδων.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, που δεν διαθέτει καν πρόσβαση στις εν λόγω περιοχές της Μιανμάρ, περίπου 164.000 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους Ροχίνγκια, έχουν εγκαταλείψει τη χώρα για το Μπανγκλαντές από τις 25 Αυγούστου. Δορυφορικές φωτογραφίες δείχνουν ολόκληρα χωριά να παραδίδονται στις φλόγες, ενώ καταγγέλλονται εν ψυχρώ δολοφονίες και βιασμοί αμάχων στην πολιτεία Ραχίν. Επισήμως, το πογκρόμ κατά των μουσουλμάνων Ροχίνγκια ήρθε σε αντίποινα για επιχειρήσεις «τζιχαντιστών» ανταρτών κατά της αστυνομίας -αιτιολογία σχεδιασμένη να αμβλύνει τις ξένες «ανθρωπιστικές» πιέσεις: το μόνο σίγουρο είναι πως ο στρατός της Μιανμάρ έχει ξεκινήσει μια ευρεία επιχείρηση στην περιοχή αυτή, στη διάρκεια της οποίας έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 430 άνθρωποι, κυρίως «τρομοκράτες» Ροχίνγκια. Στην πραγματικότητα, είναι η κορύφωση μιας αργής εκστρατείας για το ξερίζωμά τους, αφού ήδη έχουν καταφύγει στις γύρω χώρες εκατοντάδες χιλιάδες Ροχίνγκια. Και εννοείται επίσης ότι λειτουργεί εδώ και χρόνια μια μεγάλη μαφία ανθρώπινου τράφικινγκ προσφύγων από τη Μιανμάρ: το 2015 εντοπίστηκαν ομαδικοί τάφοι προσφύγων Ροχίνγκια σε καταυλισμούς στη ζούγκλα, στα σύνορα μεταξύ Ταϊλάνδης και Μαλαισίας.
Αχ βρε Αουνγκ μας, τι το 'θελες και βγήκες πρόεδρος; Πήρες κι εσύ το πρόσωπο της εξουσίας και από «Αγία της Δημοκρατίας» έγινες προεδρεύουσα της σφαγής. Τα λόγια της, μαχαιριές σε όσους την υποστήριξαν: «τρομοκράτες» όλοι οι νεκροί, «ψεύτικες ειδήσεις» οι καταγγελίες για σφαγές και δικαιολογημένοι οι ντόπιοι Ροχιν-έζοι που αντιδρούν, γιατί «βλέπουν τα ποσοστά τους να μειώνονται» στον συνολικό πληθυσμό, και κάτι πρέπει να κάνουν κι αυτοί, όπως είπε... Για τον στρατό δε, μούγκα στη στρούγκα –η καρέκλα μας να είναι καλά, δουλίτσα να υπάρχει, και τ' άλλα ας τα βρουν οι ιστορικοί και η... Υπηρεσία.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

Το ανεκπλήρωτο όνειρο του Σαλβαδόρ Αλιέντε



Είναι μια από τις πιο μαύρες ημερομηνίες της ιστορίας της αριστεράς τον 20ό αιώνα : πριν από τριάντα χρόνια, στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, το πραξικόπημα της χούντας με επικεφαλής το στρατηγό Αουγούστο Πινοτσέτ έθετε τέλος, μέσα σε λουτρό αίματος, σε μια τριετή εμπειρία χωρίς προηγούμενο. Τόσο για τη χιλιανή αστική τάξη, όσο και για τους ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, έπρεπε να διαψευστεί το όνειρο του Σαλβαδόρ Αλιέντε και της « Λαϊκής Ενότητας » για μια ειρηνική μετάβαση στο δημοκρατικό σοσιαλισμό, πριν να είναι πολύ αργά. Με κάθε τίμημα...
Η ανάλυση όλης της πορείας του Σαλβαδόρ Αλιέντε, και ιδιαίτερα των θέσεών του στη διάρκεια της ταραγμένης περιόδου της « Λαϊκής Ενότητας », μας επιτρέπει να ερμηνεύσουμε σωστά το τέλος της ζωής του. Η αυτοκτονία του, στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, στο προεδρικό μέγαρο Λα Μονέδα, δεν ήταν ούτε μια απελπισμένη, ούτε μια ρομαντική πράξη, στην προσπάθειά του να εκβιάσει μια ηρωική είσοδο στην Ιστορία. Η χειρονομία προβάλλει τη ζωή ενός ρεαλιστή, ενός πραγματικά μεγάλου πολιτικού άντρα.
Στους κόλπους της χιλιανής αριστεράς, που επικαλούνταν για καιρό τον μαρξισμό, και του Σοσιαλιστικού Κόμματος, που, τη δεκαετία του ’60, εκτρεπόταν στον « μαξιμαλισμό », ο Σαλβαδόρ Αλιέντε αντιπροσώπευε ένα ιδιαίτερο είδος επαναστάτη. Είχε εναποθέσει τις ελπίδες του στις κάλπες και πίστευε στη δυνατότητα να εγκαθιδρυθεί ο σοσιαλισμός, ακόμη και στο εσωτερικό του πολιτικού συστήματος.
Ο Αλιέντε δεν έχει τίποτα από έναν επαναστάτη δημαγωγό που αρέσκεται στη ρητορεία. Είναι ένας πολιτικός άντρας που έχει σφυρηλατηθεί στους καθημερινούς αγώνες. Έχει στόχο να κατακτήσει χώρους για λαϊκή πολιτική, στους κόλπους ενός δημοκρατικού αντιπροσωπευτικού συστήματος μέσα στο οποίο οι συμμαχικές πολιτικές που ευνοούν την αριστερά είναι πραγματοποιήσιμες. Όμως, δεν εγκαταλείπει ποτέ την κριτική του καπιταλισμού και την επιθυμία για σοσιαλισμό. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις θέσεις του και τις θέσεις του σημερινού χιλιανού Σοσιαλιστικού Κόμματος, το οποίο είναι μέλος του δημοκρατικού συνασπισμού που είναι στην εξουσία από το τέλος της δικτατορίας [1]. Για τον Αλιέντε, το να είσαι ρεαλιστής δεν σημαίνει ότι αρνείσαι το μέλλον, αρκούμενος σε μια « πραγματιστική » πολιτική.
Το όραμά του σφυρηλατείται την περίοδο των κεντροαριστερών συμμαχιών (1938-1947) και, ιδιαίτερα, στην κυβέρνηση του Πέδρο Αγκίρε Σέρδα, της οποίας είναι υπουργός Υγείας. Ανακαλύπτει, τότε, αυτό που πρόκειται να γίνει, μετά το 1952, το κέντρο της στρατηγικής του : η αναζήτηση της ενότητας ανάμεσα στα δύο μεγάλα λαϊκά κόμματα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα και το Κομμουνιστικό Κόμμα. Οι διαμάχες ανάμεσα σ’ αυτές τις δύο δυνάμεις έχουν μέχρι τότε αποδυναμώσει τον κυβερνητικό συνασπισμό και έχουν περιορίσει τις μεταρρυθμίσεις του, ευνοώντας τις δυνατότητες ελιγμού του κεντρώου εταίρου, του Ριζοσπαστικού Κόμματος, πράγμα που κάνει τη ζυγαριά να γέρνει. Αυτές οι κυβερνήσεις είναι τα εκτελεστικά όργανα ενός αστικού δημοκρατικού προγράμματος ή, με άλλα λόγια, ενός καπιταλιστικού εκσυγχρονισμού που συνοδεύεται από κοινωνική νομοθεσία και διαιτητικό ρόλο του κράτους, το οποίο ο Αλιέντε, σε αντίθεση με άλλους σοσιαλιστές ηγέτες, δεν αμφισβητεί ποτέ.
Για να πραγματοποιήσει την πολιτική ενότητας ανάμεσα σε σοσιαλιστές και κομμουνιστές, ο Αλιέντε αισθάνεται υποχρεωμένος, το 1952, να κάνει μια παράδοξη κίνηση : να διαλύσει το ίδιο το κόμμα του. Η εμμονή του είναι τότε η αναζήτηση ενός λατινοαμερικανικού δρόμου προς την επανάσταση ο οποίος εμπνέεται κυρίως από την ιδέα του « τρίτου δρόμου » του Βίκτορ Ραούλ Αγια δε λα Τόρε και των « απριστών »[ Ιδρυτής, το 1924, της Αμερικανικής Λαϊκής Επαναστατικής Συμμαχίας (APRA), ο Βίκτορ Ραούλ Αγια δε λα Τόρε ηλεκτρίζει τις ινδιάνικες μάζες και τους περουβιανούς διανοούμενους μ’ ένα πρόγραμμα εθνικιστικό και, σε πρώτη φάση, επενδυμένο με μαρξισμό.]], αλλά η υλοποίησή του, εκείνη την εποχή, ενσαρκώνεται από τον Χουάν Ντομίνγκο Περόν και τον αργεντίνικο « χουστισιαλίσμο » [2]. Ο Αλιέντε αντιτίθεται σ’ αυτήν την εκτροπή στο λαϊκισμό. Αποσύρεται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα για να οργανώσει το « Μέτωπο της Πατρίδας » με τους κομμουνιστές, οι οποίοι είναι ακόμη στην παρανομία. Από αυτό προκύπτει η πρώτη υποψηφιότητά του για την προεδρία, το 1952.
Η συγκεκριμένη κίνηση τον καθιστά ηγέτη της ενότητας με τους κομμουνιστές και εκπρόσωπο του πρώτου πυρήνα, ο οποίος είναι ακόμη ασαφής στη θεωρητική έκφρασή του, της πολιτικής για την εκλογική κατάκτηση της εξουσίας μ’ έναν επαναστατικό συνασπισμό. Η στρατηγική αρχίζει να εφαρμόζεται πριν το 20ό συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ενωσης (ΚΚΣΕ) αλλά, στην πραγματικότητα, πρόκειται για προβολή των θέσεων των εθνικοαπελευθερωτικών μετώπων τις οποίες υπερασπίζονταν τα κομμουνιστικά κόμματα σε σχεδόν ολόκληρη τη Λατινική Αμερική.
Φέρνοντας τον Αλιέντε πολύ κοντά στη νίκη, τα αποτελέσματα των εκλογών του 1958 τον καθιστούν ηγέτη της δεκαετίας του ’60, μιας εποχής στη διάρκεια της οποίας η γραμμή της θεσμικής μετάβασης στον σοσιαλισμό, που ονομάζεται επίσης ειρηνικός ή μη στρατιωτικός δρόμος, αντιτίθεται στη θέση της κατάληψης της εξουσίας με τον ένοπλο αγώνα, προς « την καταστροφή του αστικού κράτους », ο οποίος είχε δείξει την αποτελεσματικότητά του στην Κούβα.
Πιο κοντά στους κομμουνιστές, παρά στο ίδιο το κόμμα του, ο Σαλβαδόρ Αλιέντε δεν αφήνεται να παρασυρθεί στη στροφή προς τα αριστερά που έχουν κάνει οι χιλιανοί σοσιαλιστές, μετά την αποτυχία της προεδρικής εκλογικής εκστρατείας του 1964. Πολλοί πολιτικοί άντρες αυτού του κόμματος σπεύδουν τότε να αποφασίσουν το τέλος της εκλογικής επιλογής και ανακοινώνουν την ανάγκη για αλλαγή στρατηγικής, χωρίς να μπαίνουν στον κόπο να μελετήσουν τις ιδιαιτερότητες της χιλιανής περίπτωσης, με την περίπλοκη ταξική δομή της, το κομματικό σύστημά της και τη μακρά και σταθερή δημοκρατική παράδοσή της.
Ο Αλιέντε μένει στο περιθώριο αυτής της δίνης. Χωρίς να πάψει ποτέ να εκτιμά και να υποστηρίζει την Κούβα, εξακολουθεί να πιστεύει, σχεδόν μόνος μεταξύ των σοσιαλιστών, ότι είναι δυνατό να θριαμβεύσει στις προεδρικές εκλογές και, μετά από αυτό, να προωθήσει μια θεσμική μετάβαση στον σοσιαλισμό. Αυτή η στάση τον καθιστά στόχο πολλών κριτικών.
Η θριαμβολογούσα νοοτροπία της δεκαετίας του ’60, μιας περιόδου αισιοδοξίας που οφείλεται στην επικαιρότητα της επανάστασης, εμποδίζει τα αριστερά κόμματα και τους μαρξιστές διανοούμενους να θέσουν τα ερωτήματα που είναι ουσιαστικά για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη Χιλή μέσω της θεσμικής οδού. -Ο σοσιαλισμός είναι, άραγε, πραγματοποιήσιμος, όταν ένα μεγάλο χάσμα χωρίζει κόμματα και διανοούμενους από προοδευτικούς τομείς του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, οι οποίοι αντλούν δύναμη από την ηγεσία του Τόμικ ; Πώς να εξασφαλίσουν την απαραίτητη θεσμική και λαϊκή πλειοψηφία, χωρίς να οικοδομήσουν προηγουμένως έναν συνασπισμό που ευνοεί τις αλλαγές, ένα ευρύ προοδευτικό μέτωπο;
Στη διάρκεια αυτής της έντονης περιόδου της « Λαϊκής Ενότητας » (μια φάση ευνοϊκή για την οικοδόμηση του μέλλοντος, αλλά και αρχή της τραγωδίας), ο Αλιέντε προχωράει περισσότερο από κάθε άλλον στον καθορισμό του στρατηγικού ορίζοντα. Στην ομιλία του, στις 21 Μαΐου 1971, μιλώντας για τον στόχο και όχι μόνο για τη διαδρομή, ορίζει τον χιλιανό σοσιαλισμό ως ελευθεριακό, δημοκρατικό και πολυκομματικό. Αυτή η ιδέα τον καθιστά προάγγελο των θέσεων του ευρωκομμουνισμού.
Προχωράει πιο πέρα από τους χιλιανούς κομμουνιστές, οι οποίοι δεν εγκαταλείπουν την ορθόδοξη ιδέα του σοσιαλισμού που πρέπει να οικοδομηθεί και παραμένουν εγκλωβισμένοι στη λογική της αποφασιστικής στιγμής, οπότε θα πρέπει να κατακτήσουν « όλη την εξουσία ». Ενώ μεταθέτουν αυτή τη φάση στον χρόνο, τη θεωρούν απαραίτητη. Η περίφημη μεταφορά του ηγέτη τους, Λουίς Κορβαλάν, για τον « τελικό προορισμό του τρένου του σοσιαλισμού », το λέει με σαφήνεια : αυτό το τρένο θα φτάσει μέχρι το Πουέρτο Μοντ, στο νότιο άκρο της Χιλής, αλλά ορισμένοι περιστασιακοί σύμμαχοι θα κατέβουν νωρίτερα.
Για τον Αλιέντε, είναι σαφές ότι δεν υπάρχει θεσμική μετάβαση χωρίς τη δημιουργία μιας στρατηγικής συμμαχίας με όλους τους προοδευτικούς τομείς, προκειμένου να σχηματιστεί μια σταθερή πλειοψηφία. Όμως, η διορατικότητά του είναι μάταιη, δεν καταφέρνει να επιβάλει αυτή την πολιτική την κατάλληλη στιγμή.
Κατακτώντας την εξουσία, δεν θα σκεφτεί ποτέ να εγκαταλείψει την ανθρωπιστική ηθική του ή να προσφύγει στον αυταρχισμό της εξουσίας, όπως έκαναν σχεδόν όλοι οι πρόεδροι από το 1932. Βέβαια, αυτή η στάση εμπόδισε την « επανάστασή » του να προκαλέσει φόβο στους εχθρούς της. Όμως, ο βαθμός κλιμάκωσης της κρίσης, στις αρχές του 1973, τον υποχρέωσε να διώξει δικαστικά όχι μόνο ορισμένους τομείς της αντιπολίτευσης, αλλά και τις ομάδες της αριστεράς που αντιτίθονταν στην πολιτική του. Τότε, βρέθηκε σε αδιέξοδο. Ήταν ένας δημοκράτης, ακόμη και στις περιόδους διαρκών απειλών κατά της κυβέρνησης, επιδεικτικών ξένων επεμβάσεων και τρομοκρατικών πρακτικών της άκρας δεξιάς.
Χωρίς να καταφύγει στον αυταρχισμό, είναι βέβαιο ότι αναγκάστηκε να παίξει τον ρόλο του ισχυρού προέδρου μ’ έναν συγκεκριμένο τρόπο : αποστασιοποιούμενος από τα κόμματα και επιβάλλοντας τις αποφάσεις του τις κρίσιμες στιγμές. Οι δισταγμοί των πολιτικών σχηματισμών και η καθυστέρησή τους στη λήψη αποφάσεων επέσπευσαν το τέλος και διευκόλυναν το έργο των εχθρών του, με μια « Λαϊκή Ενότητα » διαλυμένη από την καταστροφική ισοτιμία ανάμεσα σ’ αυτούς που δέχονταν την ανάγκη για διαπραγμάτευση και αυτούς που πρότειναν « την πρόοδο χωρίς συμβιβασμούς ».
Ο Αλιέντε δεν προσπάθησε να δημιουργήσει ένα νέο ρεφορμισμό, ούτε έναν σοσιαλδημοκρατικό δρόμο. Ήθελε να κάνει τον ριζοσπαστικό εκδημοκρατισμό όλων των σφαιρών της κοινωνικής ζωής άξονα του κοινωνικού μετασχηματισμού. Σ’ αυτό έγκειτο ο επαναστατικός χαρακτήρας του και όχι στη χρήση βίας για την επίλυση του προβλήματος της εξουσίας. Δυστυχώς για το μέλλον των σοσιαλιστικών ιδανικών, η προσπάθειά του απέτυχε.
Ο χιλιανός πρόεδρος δεν έμεινε στην Ιστορία λόγω του θανάτου του, αλλά λόγω της ζωής του, και ο θάνατός του ενισχύει τον μύθο. Χάρη στο πολιτικό ένστικτό του και τον ιστορικό ρεαλισμό του, αντιπροσωπεύει, σε τελική ανάλυση, τη συμβολική έκφραση ενός « νέου τρόπου » μετάβασης στον σοσιαλισμό, σε μια στιγμή που τα συμπτώματα κρίσης του υπαρκτού σοσιαλισμού αρχίζουν ήδη να γίνονται αισθητά.
Τη μέρα του πραξικοπήματος, ο Σαλβαδόρ Αλιέντε αυτοκτονεί. Γιατί, άραγε, αυτή η πραγματικότητα έχει αποκρυβεί για τόσα χρόνια ; Η αυτοκτονία του είναι μια πράξη αγώνα. Εκείνο το φοβερό πρωινό της 11ης Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος περνά από τον πόνο στη διορατικότητα. Καταρχήν, είναι η προδοσία που τον καταβάλλει. Πολλοί μάρτυρες λένε ότι ανησυχούσε για τον « Αουγούστο ». Εξάλλου, σ’ έναν από τους λόγους εκείνου του πρωινού, διατάζει τους έντιμους στρατιωτικούς να υπερασπιστούν την κυβέρνηση. Ποιον άλλο στρατηγό μπορούσε, άραγε, να σκεφτεί, αν όχι τον Πινοτσέτ, στον οποίο είχε εμπιστευτεί τα « αστέρια » του διοικητή του γενικού επιτελείου στρατού ; 
Ποιος ήταν, άραγε, αυτός ο πόνος ; Ο Ιούλιος Καίσαρας είπε στο Βρούτο : « Κι εσύ, γιε μου ; ». Είναι ένα παράπονο κατάπληξης μπροστά στην ευτέλεια στην οποία έχει υποπέσει ο φίλος, το ερώτημα που αντιπροσωπεύει τον πιο έντονο πόνο που έρχεται αντιμέτωπος με το αίσθημα της απογοήτευσης. Ο Αλιέντε είναι βέβαιο ότι το έθεσε πολλές φορές στον εαυτό του στη διάρκεια του πρωινού.
Όμως, μια δεδομένη στιγμή, ανακτά τον ασκητικό αυτοέλεγχό του. Ελέγχει τον πόνο για να τον θέσει στην υπηρεσία της πολιτικής. Στην πραγματικότητα, δεν σκέφτηκε ποτέ να βγει ζωντανός από το μέγαρο Λα Μονέδα. Αναμφίβολα, διαισθανόταν ότι θα πέθαινε πολεμώντας. Σκεφτόταν την αντίσταση, τους στρατιωτικούς που ήταν ικανοί να τιμήσουν τον όρκο τους και τα κόμματα που ήταν ικανά να μετασχηματίσουν τα λόγια τους σε έργα και, άρα, σε συγκρούσεις. Δεν φανταζόταν τον εαυτό του μόνο του, εγκαταλελειμμένο, περιστοιχισμένο μόνο από τους πιστούς του, ενώ η « Λαϊκή Ενότητα » αποφάσιζε την κατάπαυση πυρός.
Μπροστά σ’ αυτή τη νέα προοπτική, μπροστά στην προοπτική της επιβίωσής του από τους βομβαρδισμούς και της καταστροφής χωρίς αντίσταση, ο Αλιέντε προσπαθεί να εξασφαλίσει το καλύτερο πολιτικό αποτέλεσμα. Αποκλείει την εξορία και προετοιμάζει την πιο κατάλληλη απάντηση, την απάντηση που πρέπει να είναι η καλύτερη έκφραση των ιδανικών του και να προκαλέσει τις πιο ολέθριες συνέπειες σ’ αυτόν που παρασύρει τη Χιλή στην τραγωδία. Είναι η πράξη της αυτοκτονίας. Αυτή η πράξη που κηλιδώνει τον στρατηγό Πινοτσέτ με το αίμα του θα μείνει για πάντα ένα ανεξίτηλο σημάδι.
Τη στιγμή, μάλιστα, που ετοιμάζεται να θριαμβεύσει, ο στρατηγός κατευθύνεται στο μέρος όπου θα καταλήξει, όπως ένας στρατιώτης χωρίς τιμή που αποποιείται τις ευθύνες του, που επιβιώνει χάρη σε νόμιμες απάτες. Θριαμβεύοντας βέβαια, γιατί έχει αλλάξει τη σημερινή χιλιανή κοινωνία. Όμως, δεν θα μπορέσει ποτέ να ανέβει στο βάθρο του ήρωα, γιατί ο ήρωας μπορεί να είναι ο Αγαμέμνονας, αλλά όχι ο Αίγισθος.
Γιατί, άραγε, ο στρατηγός Πινοτσέτ ενήργησε έτσι ; Επειδή διψούσε για εξουσία που δεν θα προερχόταν από τον « πατέρα », από αυτόν που τον είχε ορίσει αρχηγό. Αυτή η ασυνείδητη και ανεξέλεγκτη παρόρμηση τον οδήγησε σ’ ένα λάθος : να φοβάται περισσότερο τον Αλιέντε ζωντανό, παρά τον Αλιέντε νεκρό. Αυτή η συμβολική πατροκτονία είναι η σφραγίδα την οποία ο Αλιέντε τού επέβαλε ως μοίρα. Δεν κατάφερε καν να τον σκοτώσει, γιατί ο Αλιέντε επέλεξε μόνος του τον θάνατό του.
Όπως στο δράμα του Σαρτρ, ο Πινοτσέτ περιβάλλεται ήδη από μύγες. Γι’ αυτό οι οπαδοί του και οι ευνοούμενοί του, στο εξής, τον απαρνιούνται. Οι υπολοχαγοί του αποποιούνται ανοιχτά τις παραβιάσεις του στα ανθρώπινα δικαιώματα. Πρέπει να το κάνουν για να διαφυλάξουν τη νομιμότητα του μοντέλου. Θέλουν να ξεχαστεί ότι αυτό υπήρξε το αποτέλεσμα της μακιαβελικής δύναμης της εξουσίας χωρίς φραγμούς, ενός τρόμου για τον οποίο ο στρατηγός Πινοτσέτ ήταν υπεύθυνος, στο πλευρό τους.
Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε έχασε την πρώτη μάχη για ένα νέο σοσιαλισμό. Όμως, δεν πρόκειται για ένα παρωχημένο φάντασμα. Παραμένει η σημαία ενός αγώνα που πρέπει να σηκώσουμε για τον σοσιαλισμό του μέλλοντος.


[1] (ΣτΜ) Και που παρέμεινε στην εξουσία μέχρι το 2010, όταν εκλέχθηκε ο πρώτος δεξιός πρόεδρος, Σεμπαστιάν Πινιέρα.
[2] (ΣτΜ) Το κίνημα για κοινωνική δικαιοσύνη, οικονομική ελευθερία και πολιτική κυριαρχία από το οποίο προήλθε το Παρτίδο Χουστισιαλίστα (Κόμμα Δικαιοσύνης).

Πηγή: Le monde diplomatique

Παρασκευή, 8 Σεπτεμβρίου 2017

Στα «χαρακώματα» Καταλονία-Μαδρίτη



Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ισπανίας ανέστειλε «προληπτικά» τον νόμο και τα σχετικά διατάγματα που αφορούν το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας που «πέρασαν» την Τετάρτη (06/09) από το τοπικό Κοινοβούλιο. «Η Δημοκρατία δεν αναστέλλεται» η αντίδραση της Καταλανικής Βουλής.
Το δικαστήριο συνεδρίασε με τη διαδικασία του κατ' επείγοντος -αφού προηγουμένως είχε παραλάβει τέσσερις προσφυγές από την κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας- αποφασίζοντας να βάλει «φρένο» στις επιδιώξεις της Καταλονίας, αναστέλλοντας τον νόμο και τα σχετικά διατάγματα για το δημοψήφισμα της Καταλονίας.
Σύμφωνα με την El Pais, αυτή η απόφαση μπορεί να διαρκέσει έως και πέντε μήνες μέχρι το δικαστήριο να εκδώσει την οριστική του απόφαση.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν αρκέστηκε στην παραπάνω απόφαση αλλά απέστειλε και προσωπικές ενημερώσεις στους 947 δημάρχους της Καταλονίας και 62 αξιωματούχους (συμπεριλαμβανομένων και καταλανικών κρατικών ΜΜΕ) υπενθυμίζοντάς τους πως «το καθήκον τους είναι να υπακούσουν στις αποφάσεις και να μη συμμετέχουν στο δημοψήφισμα».
Σημειώνει ακόμα πως αν δε συμμορφωθούν με τις υποδείξεις θα αντιμετωπίσουν τις κατηγορίες που προβλέπει ο νόμος.

«Η Δημοκρατία δεν αναστέλλεται»

Άμεση ήταν η αντίδραση του Κοινοβουλίου της Καταλονίας που μέσω Twitter απάντησε «Η Δημοκρατία δεν αναστέλλεται» καλώντας του πολίτες να υποστηρίξουν τον νόμο που ψήφισε την Τετάρτη η τοπική Βουλή.

Μ. Ραχόι: «Αυτό που δεν είναι νόμιμο, δεν είναι και δημοκρατικό»

Ο οργισμένος με τις εξελίξεις Ισπανός πρωθυπουργός κάλεσε σε έκτακτη συνεδρίαση το υπουργικό συμβούλιο με στόχο να εξεταστεί ο τρόπος αντίδρασης στις αποφάσεις της Καταλονίας.
Ο Μαριάνο Ραχόι, ενοχλημένος από τη στάση της περιφερειακής κυβέρνησης της Καταλονίας, δήλωσε: «Αυτό που δεν είναι νόμιμο δεν είναι και δημοκρατικό», χαρακτηρίζοντας τον νόμο «ανυπόφορη πράξη ανυπακοής».
Κατηγόρησε τους Καταλανούς αξιωματούχους λέγοντας πως τους κάλεσε σε συζητήσεις αλλά εκείνοι αρνήθηκαν να λάβουν μέρος «με στόχο να καταπατήσουν τη δημοκρατία».

Ποινικές διώξεις από τον γενικό εισαγγελέα

Ο γενικός εισαγγελέας της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι άσκησε ποινικές διώξεις τόσο στην κυβέρνηση της Καταλονίας για την απόφαση διεξαγωγής δημοψηφίσματος όσο και προς τους βουλευτές που ψήφισαν υπέρ της απόφασης αυτής.
Να θυμίσουμε πως η κυβέρνηση έχει προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο είχε ακυρώσει το προηγούμενο δημοψήφισμα, σημειώνοντας ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με την έγκριση της κεντρικής εξουσίας.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

Μήπως διανύουμε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο;



Όποτε συζητάμε με τους παππούδες μας για την Κατοχή και τον Εμφύλιο, συνήθως διακρίναμε μία αγαθότητα στις περιγραφές τους. Αυτό οφειλόταν στο ότι κανείς δεν συνειδητοποιούσε εκείνα τα χρόνια πως γραφόταν ένα σημαντικό κεφάλαιο της εγχώριας αλλά και της παγκόσμιας ιστορίας.
Την ίδια αντιμετώπιση έχουμε κι εμείς με τις σημερινές εξελίξεις. Ίσως όταν σταματήσουν οι πολιτικές δίνες και κατασταλάξει η σκόνη στις εμπόλεμες ζώνες, να αρχίσει πάλι μια ουσιώδης αναθεώρηση των γεγονότων, μακριά από προπαγανδιστές δημοσιογράφους κι επικίνδυνους πολιτικούς και παρανοϊκούς αρχηγούς κρατών.
Έχοντας όμως ως σημείο αναφοράς το πρόσφατο παρελθόν, μπορούμε κάλλιστα να το συγκρίνουμε με το παρόν και να αναρωτηθούμε το εξής, «μήπως διανύουμε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο;».
Η απορία μου αυτή δημιουργήθηκε μετά τις τελευταίες εξελίξεις στην κορεατική χερσόνησο αν και πιστεύω πως η κατάσταση δε θα οδηγήσει σε σύρραξη από τη στιγμή που κι οι δυο πλευρές διαθέτουν πυρηνικά με τα οποία μπορούν να πλήξουν ο ένας τον άλλον από απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων.
Η κατάσταση όμως στην κορεατική χερσόνησο έχει αποστρέψει καιρό τώρα τη προσοχή μας από τις ήδη φλεγόμενες περιοχές του πλανήτη. Για παράδειγμα, ο πόλεμος ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος οδεύει προς το τέλος του μετά την απελευθέρωση από τον συριακό στρατό, της τελευταίας επαρχίας που ήταν πλούσια σε κοιτάσματα πετρελαίου.
Κι ενώ ο ένας πόλεμος τελειώνει, κάποιες άλλες πληγές παραμένουν ανοιχτές κι επικίνδυνες, όπως το θέμα της Ουκρανίας το οποίο αρχίζει να αναζωπυρώνεται πάλι, ειδικά σε μία περίοδο όπου η Αμερική έχει κλείσει όλες τις ρωσικές διπλωματικές εγκαταστάσεις στην χώρα της.
Όλη αυτή η κατάσταση κάνει τα κράτη να δείχνουν ως οντότητες εγωιστικές που κοιτούν αποκλειστικά το δικό τους συμφέρον, παρεκτρέποντας επικίνδυνα την πορεία της ανθρωπότητας. Το ειρωνικό της υπόθεσης είναι πως η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφεύγει να πάρει θέση. Προτιμά να μένει αμέτοχη περιμένοντας τις… γερμανικές εκλογές ή αναλώνεται συζητώντας περί εγκλημάτων κομμουνισμού.
Μήπως ήρθε ο καιρός να αναρωτηθούμε προς τα πού βαδίζουμε;…

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 6 Σεπτεμβρίου 2017

Ο Μαρξ και ο φιλελευθερισμός



του Θανάση Γιαλκέτση

Ο Στέφανο Πετρουτσιάνι είναι καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο La Sapienza της Ρώμης. Το ακόλουθο κείμενό του είναι απόσπασμα εισήγησής του σε συμπόσιο που οργάνωσε το ιταλικό περιοδικό Critica Marxista.

Στην εποχή μας, που χαρακτηρίζεται από την ιδεολογική ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού και από την κρίση των εναλλακτικών προς αυτόν πολιτικών θεωριών σοσιαλιστικής ή ριζοσπαστικής έμπνευσης, μπορεί να είναι ωφέλιμο να ξαναδιαβάσουμε ορισμένες πλευρές της μαρξικής κριτικής στον φιλελευθερισμό, προκειμένου να κατανοήσουμε αν αυτή μπορεί να έχει σήμερα μια εγκυρότητα και κυρίως για να καταλάβουμε ποια είναι τα ισχυρά και ποια τα αδύναμα σημεία της.
Πριν όμως αντιμετωπίσουμε αυτό το ζήτημα, είναι αναγκαία μια διευκρίνιση: θα ήταν εντελώς εσφαλμένο να θεωρήσουμε τον Μαρξ απλώς ως έναν εχθρό του φιλελευθερισμού· αντιθέτως, χρειάζεται να θυμίσουμε ότι η παρουσία αυθεντικά φιλελεύθερων θεμάτων είναι μια σταθερά που διαπερνά όλη τη σκέψη του, αν και στις διάφορες φάσεις εκφράζεται με εξαιρετικά διαφορετικούς τρόπους.
Η πολιτική εμπειρία του Μαρξ, όπως είναι γνωστό, αρχίζει ακριβώς με το γνώρισμα του φιλελευθερισμού. Στα άρθρα που δημοσιεύει στην «Εφημερίδα του Ρήνου», μεταξύ του Μαΐου του 1842 και του Μαρτίου του 1843, ο νεαρός φιλόσοφος στρατεύεται σε τυπικά φιλελεύθερες μάχες όπως εκείνες για την υπεράσπιση της ελευθερίας του Τύπου, εναντίον της λογοκρισίας, για την αυτονομία του κράτους και τον κοσμικό του χαρακτήρα σε σχέση με τα θρησκευτικά δόγματα.
Η ελευθερία, γράφει ο Μαρξ παρεμβαίνοντας στη συζήτηση για τη λογοκρισία, ταυτίζεται πλήρως με την ουσία του ανθρώπου. Επιπλέον, υπερασπιζόμενος την ελευθερία του Τύπου, ο Μαρξ υπογραμμίζει (εμφανιζόμενος έτσι, παρά τη νεαρή ηλικία του, ως εξαίρετος δάσκαλος του φιλελευθερισμού) ότι «κάθε μορφή ελευθερίας προϋποθέτει τις άλλες, όπως κάθε μέλος του σώματος προϋποθέτει τα άλλα. Κάθε φορά που τίθεται υπό αμφισβήτηση μια ορισμένη ελευθερία, είναι η ίδια η ελευθερία που αμφισβητείται». Ακόμα και όταν ο Μαρξ θα έχει εγκαταλείψει τον νεανικό του φιλελευθερισμό, μια φιλελεύθερη φλέβα θα συνεχίσει να αιματώνει ορισμένες πλευρές της σκέψης του.
Ας σκεφτούμε, για παράδειγμα, την κριτική στο «βαρύ», υπερτροφικό και γραφειοκρατικό κράτος που ο Μαρξ αναπτύσσει στον «Εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία», ή ένα άλλο θέμα που μερικές φορές παραγνωρίζεται: ο Μαρξ δεν περιφρονεί διόλου τις «αρνητικές ελευθερίες» του φιλελευθερισμού. 
Στην «Κριτική του προγράμματος της Γκότα», ασκώντας κριτική στο «κράτος εκπαιδευτή» που υποστήριζαν οι οπαδοί του Λασάλ, τονίζει ότι «καθένας πρέπει να μπορεί να ικανοποιεί τόσο τις θρησκευτικές όσο και τις υλικές του ανάγκες χωρίς να χώνει τη μύτη της η αστυνομία».
Όπως γίνεται φανερό και από τον τόνο αυτών των γραμμών, ο Μαρξ θεωρεί τις φιλελεύθερες αρνητικές ελευθερίες ως κάτι που θα έπρεπε να είναι (αν και συχνά δεν είναι) ένα προφανές και εξασφαλισμένο δεδομένο, αλλά και ως μια διάσταση που παραμένει εντελώς περιορισμένη και ανεπαρκής αν αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να επιδιώξουμε μια ουσιαστική απελευθέρωση από όλες τις μορφές υποδούλωσης.
Λίγους μήνες μετά τις φιλελεύθερες μάχες που διεξήγαγε με την «Εφημερίδα του Ρήνου», ο Μαρξ δίνει μια αποφασιστική στροφή στη σκέψη του, η οποία τον οδηγεί στη ριζική κριτική των φιλελεύθερων δικαιωμάτων που αναπτύσσεται στο «Εβραϊκό ζήτημα».
Το θεμελιώδες σημείο, στο κείμενο του 1843, φαίνεται να είναι εκείνο που αφορά την αντίληψη του ανθρώπου που βρίσκεται στη βάση της φιλελεύθερης θεωρίας, η οποία, όπως φαίνεται στις Διακηρύξεις των δικαιωμάτων της Γαλλικής Επανάστασης και όπως ήδη συνέβαινε στον φιλελευθερισμό του Λοκ, προσδιορίζει ως θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου ουσιαστικά την ελευθερία, την ασφάλεια και την ιδιοκτησία.
Σύμφωνα με τον Μαρξ του «Εβραϊκού ζητήματος», το βασικό όριο του φιλελευθερισμού έγκειται ουσιαστικά στο γεγονός ότι υιοθετεί μια απομονωτική και ατομικιστική αντίληψη του ατόμου, το οποίο θεωρείται μια «μονάδα που βασίζεται στον εαυτό της».
Εκκινώντας ακριβώς από αυτή την κριτική παρατήρηση, ο Μαρξ μπορεί να γράφει ότι «κανένα από τα λεγόμενα δικαιώματα του ανθρώπου δεν υπερβαίνει επομένως τον εγωιστή άνθρωπο, τον άνθρωπο στο μέτρο που είναι μέλος της κοινωνίας πολιτών, δηλαδή άτομο αναδιπλωμένο στον εαυτό του, στο ιδιωτικό του συμφέρον και στην ιδιωτική του βούληση, και απομονωμένο από την κοινότητα».
Με δυο λόγια, σύμφωνα με αυτή την προοπτική, «ολόκληρη η κοινωνία υπάρχει μόνον για να εγγυάται σε καθένα από τα μέλη της τη διατήρηση του προσώπου του, των δικαιωμάτων του και της ιδιοκτησίας του».
Νομίζω ότι αυτός ο μαρξικός στοχασμός εκτίθεται βασικά σε δύο τύπους κριτικής, οι οποίοι εξάλλου σε μεγάλο βαθμό συγκλίνουν: από τη μια μεριά αυτός φαίνεται να υποτιμά ριζικά το θέμα του αναγκαίου διαχωρισμού των ατόμων, το ότι είναι πάντα φορείς συγκρουόμενων συμφερόντων και από αυτή τη σύγκρουση γεννιέται ακριβώς η ανάγκη δικαιωμάτων που θα προστατεύουν τις θεμιτές σφαίρες ατομικής αυτονομίας.
Από την άλλη μεριά αυτός φαίνεται να προϋποθέτει μια ολιστική ή και κοινοτιστική έννοια της κοινωνικότητας, όπου τα άτομα βρίσκουν στην ελευθερία του άλλου όχι πλέον ένα όριο, αλλά, ούτε λίγο-ούτε πολύ, την πραγμάτωση της δικής τους ελευθερίας. Κριτικές αυτού του τύπου στον μαρξικό αντιφιλελευθερισμό έχουν σίγουρα τους βάσιμους λόγους τους.
Ισως όμως αυτές δεν αντιλαμβάνονται εκείνον που, κατά τη γνώμη μου, είναι ο ορθολογικός πυρήνας αυτού του αντιφιλελευθερισμού. Θα προσπαθήσω να τον διατυπώσω συνοπτικά.
Το αληθινό τυφλό σημείο του φιλελευθερισμού, η φαινομενικά πρόδηλη αλλά στην πραγματικότητα συζητήσιμη προϋπόθεσή του είναι η ιδέα ότι οι κοινωνικοί κανόνες, οι ρυθμιστικές αρχές που αποτελούν τη βάση της πολιτισμένης συμβίωσης οφείλουν να έχουν ως πρωταρχικό αν όχι μοναδικό τους στόχο να εξασφαλίζουν διευθετημένες αλληλεπιδράσεις μεταξύ ξένων που μπορεί να βλάψουν ο ένας τον άλλον. Και ότι αντίθετα δεν οφείλουν να έχουν ως πρωταρχικό τους σκοπό να εγγυώνται με τον καλύτερο τρόπο την ικανοποίηση των ζωτικών αναγκών και την κατάκτηση της μεγαλύτερης δυνατής ευημερίας για όλους.
Το βαθύτερο σημείο, που ο Μαρξ δεν κατορθώνει να συλλάβει ρητά, αλλά που η κριτική του κατά κάποιον τρόπο φωτίζει, είναι ότι η φιλελεύθερη σκέψη συγκαλύπτει εκείνο που και για την αρχαία πολιτική φιλοσοφία υπήρξε πάντα η θεμελιακή πλευρά της κοινωνικής σχέσης, δηλαδή ότι οι άνθρωποι ζουν μαζί για να απολαύσουν μια καλύτερη ζωή.
Το θεμελιακό σημείο βρίσκεται ακριβώς εδώ: ο νεότερος αστικός πολιτικός φιλελευθερισμός, ερχόμενος σε ρήξη με μια δισχιλιετή παράδοση, δεν θεωρεί πλέον την κοινωνία ως μια εργασιακή συνεργασία για την καλύτερη ικανοποίηση όλων, αλλά αντίθετα την αντιλαμβάνεται ως μια σχέση μεταξύ ξένων που μπορεί να βλάψουν ο ένας τον άλλον, η οποία δεν γεννιέται για να ικανοποιεί τις ζωτικές ανάγκες του καθένα, αλλά για να εγγυηθεί την απόλαυση των αγαθών του, που αυτός έχει φροντίσει μόνος του να προσποριστεί. […]

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Τρίτη, 5 Σεπτεμβρίου 2017

Αριστουργήματα του παρελθόντος: Ο Χριστός Σταμάτησε στο Έμπολι (1979)


Ο κινηματογράφος είναι ένα περίεργο θαύμα της καθημερινότητάς μου. Ξεκίνησε πριν μερικές δεκαετίες ως συντροφιά και διασκέδαση για να καταλήξει σήμερα ως μία μορφή αερικού που με συνοδεύει σε κάθε μου στιγμή. Για μένα οι ταινίες είναι αφορμές αναζητήσεων και διαλόγων πάνω στη μνήμη, στην ιστορία, στον ανθρωπισμό, στην κουλτούρα άλλων εθνών αλλά και στα σημεία που ενώνονται όλοι οι λαοί. Η σχέση μου αυτή έχει γίνει τόσο στενή, μ' αποτέλεσμα να ανακαλύπτω ταινίες και μέσα από τα ταξίδια μου. Κάπως έτσι συναντήθηκα με τη συγκεκριμένη ταινία.
Μέσα από το ταξίδι σε Νότια Ιταλία και Σικελία, περιπλανήθηκα σε άγνωστη πλευρά αυτής της χώρας. Στα μικρά χωριά της Καλαβρίας και των Μπασιλικάτων συνάντησα μία άλλη Ελλάδα. Το πέρασμά μας από την πανέμορφη Ματέρα, μου έφερε στη θύμησή μου το βιβλίο του Κάρλο Λέβι, "Ο Χριστός Σταμάτησε στο Έμπολι", το οποίο έχει γυριστεί και σε ταινία. Ήταν θέμα χρόνου να την αναζητήσω. 
Η ιστορία μας γυρίζει λίγο πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η τότε φασιστική κυβέρνηση της Ιταλίας εξόριζε τους πολιτικούς της αντιπάλους στα ξεχασμένα χωριά του νότου. Σ' ένα απ' αυτά στέλνουν τον γιατρό Κάρλο Λέβι. Περιορισμένος σ' ένα από τα άγρια βουνά του νότου, θα ρθει σε επαφή με μία άλλη Ιταλία ενώ η παραμονή του στο χωριό θα σταθεί αφορμή για να γνωρίσει μία άλλη πάστα ανθρώπων, οι οποίοι θα τον υποδεχτούν στην αρχή επιφυλακτικά αλλά στο τέλος θα τον λατρέψουν.
Στο πρώτο πλάνο συναντάμε τον ήρωα γερασμένο να στέκεται σε μία μεγάλη αίθουσα γεμάτη πορτραίτα. Τα παρατηρεί όλα με θλίψη και συμπόνια. Με τις σκέψεις του φανερώνει πως στάθηκε ανάξιος σε μία υπόσχεση που είχε δώσει κάποτε, μ' αποτέλεσμα να κουβαλάει ένα μεγάλο βάρος ως τα γεράματά του. Κρατώντας αυτό το στοιχείο, επιστρέφουμε στο παρελθόν. Τελευταίο κομμάτι του σύγχρονου τότε πολιτισμού, ήταν ο σιδηροδρομικός σταθμός του Έμπολι, όπου αποβιβάστηκε ο γιατρός μαζί με δύο αστυνομικούς. Από εκεί θα συνέχιζαν οδικώς προς τα χωριά του νότου.


Στο πλάνο της αποβάθρας, το βλέμμα πέφτει πάνω σε έναν παρατημένο σκύλο. Με θλιμμένο βλέμμα, κάθεται δίπλα σε μία πηγή και παρατηρεί τους επιβάτες που αποβιβάζονται από το τραίνο. Ο γιατρός σκύβει να τον χαϊδέψει και βρίσκει ένα χαρτί που είναι κρεμασμένο στο λαιμό του το οποίο γράφει "Το όνομά μου είναι Βαρόνος. Όποιος με βρει ίσως να με λυπηθεί". Είναι μία στιγμή όπου μία μεγάλη φιλία γεννιέται, κάνοντας τη συγκίνηση να κορυφώνεται από τα πρώτα λεπτά της ταινίας, καθώς ο σκύλος με δικιά του πρωτοβουλία, ακολουθεί το νέο του φίλο στην εξορία.
Στο χωριό ο γιατρός συναντιέται αρχικά με τον κοινοτάρχη, ο οποίος είναι φασίστας. Με ευγενικό τρόπο του εξηγεί τους κανονισμούς και του απαγορεύει την οποιαδήποτε επικοινωνία με τους υπόλοιπους εξόριστους του χωριού. Αυτό έχει ως συνέπεια να περιφέρεται μόνος του και να ανταλλάζει κλεφτές ματιές με τους ομοϊδεάτες του. Με τον καιρό όμως έρχεται όλο και πιο κοντά με τους κατοίκους του χωριού. Ακούει τις ιστορίες τους, τα προβλήματά τους αλλά και την εικόνα που έχουν για τον κόσμο.
Μέσα από αυτές τις συζητήσεις συνειδητοποιεί πως κάθε άνθρωπος έχει κάτι διαφορετικό να του διηγηθεί. Ο φοροεισπράκτορας του ανοίγει την καρδιά του, λέγοντάς του πως πονάει που κάνει αυτήν την δουλειά. Δε θέλει να κατάσχει πράγματα από τις φτωχές οικογένειες αλλά δε μπορεί να κάνει αλλιώς διότι το κράτος τον κυνηγά. Έτσι βρίσκεται ολομόναχος ανάμεσα σε κράτος και χωρικούς. Από παντού δέχεται επιθέσεις κι αυτό του σπαράζει την καρδιά. Γι' αυτό όποτε βρίσκει ήρεμες στιγμές, βγάζει το κλαρινέτο του και παίζει μουσική. Οι μελωδίες που ακολουθούν μετά την εξομολόγηση, φανερώνουν τον πόνο που κρύβει αυτός ο άνθρωπος μέσα του.


Μεγάλο ενδιαφέρον όμως έχει κι ο νεκροθάφτης του χωριού, ο οποίος λατρεύει να λέει ιστορίες στον γιατρό. Αυτό όμως που με συγκίνησε περισσότερο ήταν όταν είπε στον Κάρλο Λέβι πως ολόκληρο το χωριό πατάει πάνω στα κόκαλα των προγόνων. Κάτω από κάθε σπίτι είναι θαμμένα τα οστά παλιών συγγενών. Μ' αυτόν τον τρόπο κατάφερε να αποδείξει το εφήμερο πέρασμά μας απ' αυτήν τη γη, το οποίο για τους απλούς ανθρώπους δεν πάει χαμένο καθώς γίνονται το έδαφος στο οποίο θα πορευθούν οι επόμενες γενιές. Η σκέψη και μόνο πως πατάς πάνω στους προγόνους σου, σου δημιουργεί ρίζες και σε κρατάει δέσμιο με τον τόπο σου. Ίσως ήταν κι αυτός ο λόγος που κάποιοι κάτοικοι αρνήθηκαν να μεταναστεύσουν στην Αμερική και στην Ρώμη αλλά κι αφορμή σε όσους έφυγαν για να επιστρέψουν ξανά.
Η μετανάστευση ήταν ένας βίαιος ξεριζωμός των ανθρώπων του άγριου νότου. Αρκετοί απ' αυτούς όμως δεν άντεξαν κι επέστρεψαν. Ο ένας αγόρασε αυτοκίνητο κι ο άλλος άνοιξε ένα καφενείο με τα λεφτά που έβγαλαν στην Αμερική. Και κάθε βράδυ, μαζεύονται όλοι εκεί και τραγουδούν για τον πόνο της ξενιτιάς αλλά και για την δυσκολία της επιβίωσης στον τόπο τους. Ανατρίχιασα με τα λόγια ενός γέρου, ο οποίος είπε με καημό πως το χωριό είναι χωρισμένο στα δύο κι ανάμεσά τους υπάρχει ένας μεγάλος ωκεανός. 
Επίσης μεγάλη φυσιογνωμία του χωριού ήταν κι ο παπάς. Κι αυτός με δυσμενής μετάθεση στο χωριό, προσπαθούσε να πνίξει τον πόνο του στο ποτό. Ο μόνος που τον καταλαβαίνει είναι ο γιατρός κι αυτό βοηθήσε σε μία εξομολόγησή του, όπου φανερώνεται πως ο πότης παπάς τελικά είναι ένας συγγραφέας και ζωγράφος αγίων, ο οποίος μαραζώνει μέρα με την μέρα στο χωριό. Τους κατοίκους τους αποκαλεί βέβηλους κι άγριους αλλά τους δικαιολογεί διότι ο τόπος τους αναγκάζει να ζουν μ' αυτόν τον τρόπο. Εκπληκτική η περιγραφή της φθοράς. "Το χωριό γκρεμίζεται. Η βροχή βοηθάει στο έργο αυτό. Δεν υπάρχουν δέντρα να την συγκρατήσουν κι έτσι γλείφει τα θεμέλια των σπιτιών και λιώνει τον πηλό". Κάπως έτσι λιώνουν κι οι ανθρώπινες ψυχές του χωριού. Εξαιρετικός όμως κι ο αντιπολεμικός του λόγος τη βραδιά των Χριστουγέννων, που αναγκάζει τους φασίστες να φύγουν εξοργισμένοι από την εκκλησία. Αυτός όμως ήρεμος, συνεχίζει το κήρυγμα αγάπης στους χωρικούς που έμειναν στο ναό για να τον ακούσουν, καθώς από τον προαύλιο ακούγονται φασιστικά τραγούδια μίσους.


Όσο περισσότερο γνωρίζει ο γιατρός τους κατοίκους τόσο περισσότερο συνειδητοποιεί πως τα χωριά αυτά απέχουν μίλια μακριά από την Ρώμη και το Τορίνο. Οι χωρικοί δεν είναι άγριοι όπως αρχικά του περιέγραψε ο κοινοτάρχης αλλά είναι κατά βάθος αναρχικοί. Μόνο που η αναρχία σ' αυτούς εκφράζεται μέσα από τον τρόπο ζωής κι όχι πολιτικά. Δε συγκινούνται με την Μεγάλη Ιδέα της Ιταλίας, ούτε για τους ιμπεριαλιστικούς της πολέμους. Δεν τους αγγίζουν οι ανάγκες της αστικής τάξης. Τα θύματα που είχαν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο δεν είναι γι' αυτούς ήρωες αλλά απώλειες ενός ξένου πολέμου.
Ο χρόνος για τα χωριά της Νότιας Ιταλίας έχει μείνει στάσιμος αιώνες πριν κάτι που δε μπορεί να το μάθει κανείς αν δεν κατηφορίσει στην περιφέρεια της Ματέρα και της Καλαβρία για να το συνειδητοποιήσει. Ο γιατρός στέλνει γράμματα στη γυναίκα του και στην αδελφή του, όπου σχολιάζει την άθλια κατάσταση των χωριών αλλά τα κείμενά του πέφτουν πάνω στη λογοκρισία του κοινοτάρχη και κόβονται, κάτι που αναγκάζει τον ήρωα να αναζητήσει έναν άλλο τρόπο καταγραφής, την ζωγραφική. Μέσα από τα σχέδια και τα χρώματα προσπαθεί να αποτυπώσει την άγρια φύση των κατοίκων του χωριού.
Όταν έρχεται το τέλος της εξορίας του, ένα γλυκόπικρο συναίσθημα τον κυριεύει. Από την μία χαίρεται που επιστρέφει στην πατρίδα του αλλά από την άλλη πονάει που αφήνει πίσω όλους αυτούς τους ανθρώπους που αγάπησε και τον αγάπησαν. Την μέρα που αναχωρεί, βρέχει και πίσω από το θαμπό παράθυρο σβήνει η όψη του χωριού. Ένας από τους πιο ποιητικούς επιλόγους ταινιών που έχω παρακολουθήσει.
Η ταινία είναι πλούσια από υπέροχα πλάνα τόσο μέσα στο χωριό όσο και στους αγρούς του. Καθώς περιφέρεται ο ήρωας στα σοκάκια, μαθαίνουμε τα έθιμα και τις παραδόσεις, όπως για παράδειγμα τις μαύρες κορδέλες του πένθους πάνω από τις πόρτες, τον ευνουχισμό των χοίρων, τα γιατροσόφια των ηλικιωμένων αλλά και τα μοιρολόγια που μοιάζουν τόσο πολύ με τα δικά μας. Επίσης το έργο πατάει πάνω στις εκπληκτικές ερμηνείες όλων των ηθοποιών με μεγάλη έκπληξη την εξαιρετική Ειρήνη Παππά.
Το χωριό ανάμεσα σε βράχια και θάμνους, δε λειτουργεί παραπάνω από μία προέκταση του βουνού. Οι λήψεις από ψηλά δείχνουν τις σκεπές να δένουν με τα γήινα χρώματα της υπαίθρου. Άνθρωπος και φύση ζουν αρμονικά σ' αυτές τις ξεχασμένες γωνιές της χώρας. Η ισορροπία αυτή φαίνεται και στην ύπαιθρο καθώς συναντάμε τους κατοίκους να σκύβουν και να καλλιεργούν τη γη που θα τους ταΐσει. Ενώ στο τέλος όπου γινόμαστε μάρτυρες στην αποκορύφωση του φασισμού, οι άνθρωποι παραμένουν διασκορπισμένοι στα χωράφια κι υψώνουν το κεφάλι στον ουρανό για να ακούσουν την προπαγάνδα. Γι' αυτούς ο πόλεμος είναι μακρινός, απόκοσμος κι αδιάφορος. Γι' αυτό δεν πανηγυρίζουν με τις προελάσεις του ιταλικού στρατού στην Αφρική.
Η ταινία όμως έχει κι ένα άκρως συγκινητικό soundtrack του Piero Piccioni το οποίο δίνει επιπλέον ένταση στην ήδη φορτισμένη ταινία. Η μελωδία του κρύβει τη νοσταλγία αλλά και την αγριότητα των ορεινών χωριών στα Μπασιλικάτα.
Η ταινία "Ο Χριστός Σταμάτησε στο Έμπολι" δεν είναι μόνο μία στιγμή κινηματογραφικού μεγαλείου για τον ιταλικό κι ευρωπαϊκό κινηματογράφο αλλά και μία απόδειξη πως μπορούν να συμβούν θαύματα όταν σμίγουν δύο είδη τεχνών (λογοτεχνία και κινηματογράφος). Μετά την προβολή της ταινίας, βάλθηκα να διαβάσω και το βιβλίο.
Αναζητήστε την!

Βαθμολογία: 9/10