Κυριακή, 26 Μαρτίου 2017

Και με τη βούλα Ευρώπη πολλών ταχυτήτων



Σε μια επετειακή τελετή στο Καπιτώλιο οι 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 60 χρόνια μετά την ιδρυτική Συνθήκη, υπέγραψαν τη Διακήρυξη της Ρώμης.
Στην κοινή επίσημη δήλωσή τους οι 27 προσπαθούν απεγνωσμένα να απεικονίσουν ότι η ενότητα είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός αλλά την ίδια ώρα παραδέχονται ευθαρσώς ότι «θα προχωρούμε ενωμένοι, με διαφορετικούς ρυθμούς και ένταση όπου χρειάζεται».
Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων και με τη βούλα, λοιπόν, αλλά και υποσχέσεις για ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και των στρατιωτικών δαπανών παρά την κρίση· τους το ζήτησε άλλωστε πρόσφατα ο Ντόναλντ Τραμπ.
Έτσι, η Ένωση είναι αποφασισμένη «να αναλάβει περισσότερες ευθύνες και να συνδράμει για τη δημιουργία μιας περισσότερο ανταγωνιστικής και ολοκληρωμένης αμυντικής βιομηχανίας (...) σε συνεργασία και συμπληρωματικά με τον Οργανισμό Βορειοατλαντικού Συμφώνου λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές συνθήκες και τις νομικές δεσμεύσεις».

Ευχολόγια

«Η Ευρώπη πρέπει να είναι ενωμένη ή δεν θα υπάρχει καθόλου», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, κατά την ομιλία του και αναφέρθηκε στις αξίες της Ευρώπης: ελευθερία, αξιοπρέπεια, δημοκρατία και ανεξαρτησία.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν παρέλειψε και τις αντικομμουνιστικές κορόνες, τις οποίες συμμερίζονται οι κυβερνήσεις τόσο της χώρας του όσο και των χωρών του Βίζεγκραντ, αναφέροντας: «Περισσότερα από τα μισά χρόνια της ζωής μου έζησα πίσω από το σιδηρούν παραπέτασμα και απαγορευόταν ακόμα και να ονειρευτείς αυτές τις αξίες».
Παράλληλα «διαμαρτυρήθηκε» κατά της Ευρώπης των «πολλών ταχυτήτων» και τόνισε τη σημασία του σεβασμού των κοινών κανόνων, όπως η ελεύθερη μετακίνηση, η ελευθερία του λόγου και του κράτους δικαίου. «Αυτά είναι τα πραγματικά θεμέλια της Ευρώπης», σημείωσε.
Ο Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε τους 27 αρχηγούς των κρατών-μελών της Ένωσης να αποδείξουν ότι είναι οι ηγέτες της Ευρώπης.
«Η Ένωση μετά τη Ρώμη πρέπει να είναι, περισσότερο από πριν, μια Ένωση ίδιων αρχών, μια Ένωση με εξωτερική κυριαρχία, μια Ένωση πολιτικής ενότητας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του, ο Ιταλός πρωθυπουργός υπογράμμισε κατά την παρέμβασή του ότι «η Ε.Ε. επιλέγει την επανεκκίνηση μέσα σε έναν ορίζοντα δέκα ετών, με στόχο να ξαναδώσουμε το αίσθημα εμπιστοσύνης στους πολίτες».
Ως προτεραιότητες ο Πάολο Τζεντιλόνι ανέφερε την καταπολέμηση της φτώχειας, την κοινή μεταναστευτική πολιτική και κοινές πολιτικές άμυνας και ασφάλειας.
«Πρέπει να βρούμε το θάρρος για να προχωρήσουμε σε ενισχυμένες συνεργασίες, εφόσον είναι αναγκαίες», πρόσθεσε ο ίδιος, τονίζοντας ότι η Γηραιά Ήπειρος πρέπει να βασιστεί και να υπογραμμίσει τις κοινές της αξίες.
Με αναφορά στην υπογραφή της σημερινής Διακήρυξης ο Ιταλός κεντροαριστερός πρωθυπουργός δήλωσε πως «όλοι έκαναν μια υποχώρηση, στο όνομα του κοινού συμφέροντος, για να μπορέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να κάνει μια νέα αρχή».
«Πρέπει να είμαστε περήφανοι για την Ευρώπη», δήλωσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και αναφέρθηκε εκτενώς στα μεγάλα επιτεύγματα της Ευρώπης, τα οποία όμως συχνά οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι τα «ξεχνούν» αλλά στην Αφρική και την Ασία υπάρχει «αυξανόμενη αποδοχή».
«Πετύχαμε διαρκή ειρήνη, καταφέραμε να κάνουμε πραγματικότητα το ενιαίο νόμισμα, κάτι που κανένας δεν θεωρούσε πιθανό και τη μεγαλύτερη ενιαία αγορά», υπογράμμισε. «Μόνο αν μείνουμε ενωμένοι θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και να παραδώσουμε στις μέλλουσες γενιές μια Ευρώπη πιο ευημερούσα, πιο κοινωνική και πιο ασφαλή», τόνισε ο Λουξεμβούργιος, προσθέτοντας ότι «σήμερα ανανεώνουμε τους όρκους μας και επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας σε μια αδιαίρετη Ευρώπη».
«Πρέπει να υπερασπιζόμαστε καθημερινά τις κατακτήσεις των λαών της Ευρώπης. Δεν είναι η Ευρώπη που ονειρευόμαστε και θέλουμε, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρέπει να αγωνιζόμαστε εντός της για να την αλλάξουμε», δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της διάσκεψης ο Αλέξης Τσίπρας.
«Έθεσα το κρίσιμο ερώτημα αν ισχύει το κοινωνικό κεκτημένο για όλες τις χώρες της Ευρώπης. Πήρα καταφατική απάντηση αλλά μένει να αποδειχθεί στην πράξη», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός. 
Χαρακτήρισε, επίσης, βασικό εχθρό της Ευρώπης τις νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις των τελευταίων ετών και ζήτησε επιστροφή στις ιδρυτικές αρχές της Ένωσης.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Πρωτοποριακό έργο του Robert Wilson στο Μουσείο Ακρόπολης



της Αντιγόνης Καρατάσου

Το Μουσείο Ακρόπολης γιορτάζει το μεγάλο καλλιτεχνικό γεγονός της documenta 14 στην Αθήνα παρουσιάζοντας στο αίθριο του ισογείου το φωτεινό γλυπτό του σύγχρονου σπουδαίου καλλιτέχνης Robert Wilson, «La Traviata». To έργο αυτό του μεγάλου μάγου του φωτός είναι μια ήρεμη σύνθεση, με ήπιες χρωματικές εναλλαγές και απλές φωτεινές ράβδους γύρω από τρεις άξονες, που γοητεύει τον θεατή.
Η είσοδος στο ισόγειο είναι ελεύθερη και το έκθεμα θα παραμείνει στο Μουσείο έως τον Οκτώβριο 2017.
H La Traviata είναι ένα πλήρες έργο τέχνης: αρχιτεκτονική, φως, ποίηση, χορός και κίνηση. Σύμφωνα με τον δημιουργό της, «είναι ένα φανταστικό σκηνικό που επιτρέπει στον παρατηρητή να συλλογιστεί. Το φως, προκαλεί ηρεμία που ενισχύει τις αισθήσεις, κάτι που τον βοηθά να ακούσει και να αντιληφθεί το περιβάλλον».
Ο Robert Wilson σημειώνει πως το έργο είναι καρπός της«μείωσης γλωσσών των λέξεων, χειρονομιών και συμπεριφορών στις βασικές γραμματικές τους, με την ελάχιστη δομή της πολυπλοκότητάς τους». Το αποτέλεσμα είναι απολύτως αφηρημένο και μη ερμηνευτικό, , αφήνοντας στον θεατή την ευκαιρία να κατασκευάσει ελεύθερα το δικό του, ευφάνταστο σύμπαν. Το φως είναι ο χώρος, και χωρίς αυτό, τίποτα δεν θα έχει την ίδια διάσταση».
Ο Wilson είναι κυρίως άνθρωπος του θεάτρου. Θα συνεργαστεί με τον Δημήτρη Παντερμαλή, πρόεδρο του Μουσείου Ακρόπολης και τον Θοδωρή Οικονόμου, διεθνώς γνωστό συνθέτη και πιανίστα, σε μια εκδήλωση που θα γίνει στο Μουσείο στις 6 Απριλίου.
Τα σπουδαία έργα τέχνης, που χρονολογούνται από τον 5ο αιώνα π.Χ θα αποτελέσουν το σκηνικό για την εκδήλωση. Τη βραδιά θα ανοίξει ο Θ. Οικονόμου, με μια συναυλία στον τελευταίο όροφο, στην αίθουσα του Παρθενώνα. Ο Ρόμπερτ Γουίλσον και ο Δημήτρης Παντερμαλής θα κάνουν μια συζήτηση με θέμα τη σημασία του φωτός στο θέατρο, την τέχνη και την Ιστορία.
Σήμερα Σάββατο 25 Μαρτίου 2017 το Μουσείο Ακρόπολης θα γιορτάσει την Εθνική Επέτειο με ελεύθερη είσοδο για όλους τους επισκέπτες. Οι εκθεσιακοί χώροι του Μουσείου θα παραμείνουν ανοιχτοί από τις 9 το πρωί ως τις 8 το βράδυ.
Στη 1 μ.μ., ο Πρόεδρος του Μουσείου, καθ. Δημήτρης Παντερμαλής, θα παρουσιάσει στους επισκέπτες το αντίγραφο της Κόρης 685 στο οποίο πριν από 100 χρόνια, ο ελβετός ζωγράφος Ε. Ε. Gilliéron (1885–1939) πρόσθεσε τα αρχαία χρώματα σύμφωνα με την αποτύπωση του πατέρα του L. E. Gilliéron (1850-1924), επίσης ζωγράφου, που έγινε αμέσως μετά την ανεύρεση του γλυπτού, το 1888 νοτιοδυτικά του Παρθενώνα.
Το ίδιο βράδυ, στις 7 μ.μ., θα προβληθούν στην αίθουσα της περιοδικής έκθεσης «Δωδώνη. Το μαντείο των ήχων», δίπλα στην τεχνητή βελανιδιά της έκθεσης, βιντεοσκοπημένα αποσπάσματα από το μουσικό έργο του συνθέτη Γιώργου Κουρουπού «Φωνή δρυός». Το έργο αυτό είναι εμπνευσμένο από την μαντική βελανιδιά της Δωδώνης.
Την ημέρα αυτή το εστιατόριο του Μουσείου στον δεύτερο όροφο θα σερβίρει «Ελληνικό Παραδοσιακό Πιάτο».

Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017

Η Πιο Ευτυχισμένη Μέρα στη Ζωή του Όλλι Μάκι


Όταν βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες το φιλανδικό "Η πιο Ευτυχισμένη Μέρα στη Ζωή του Όλλι Μάκι", υπέθεσα πως θα παρακολουθούσα ένα ακόμη Ρόκι μ' ευρωπαϊκή χροιά. Από το τρέιλερ όμως, μου δημιουργήθηκε η παρακάτω απορία, θα μπορούσε ποτέ ένα βίαιο άθλημα όπως είναι το μποξ, να συνδυαστεί αρμονικά με τον αφελή ερωτισμό μιας αγνής ψυχής; Με διστακτικότητα πήγα την περασμένη Τετάρτη στον κινηματογράφο ΑΣΤΟΡ, για να παρακολουθήσω την ταινία. Και πράγματι, το έργο ξεχωρίζει τόσο για την κινηματογραφική του δουλειά όσο και για την ποιητική του ματιά. Άξια κέρδισε τον βραβείο καλύτερης ταινίας του τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα του φεστιβάλ των Κανών (ξεχωρίζει από παλιότερες ταινίες που έχουν κερδίσει το ίδιο βραβείο). 
Η ιστορία αναφέρεται στον πιο διάσημο μποξέρ της Φιλανδίας κι έναν από τους καλύτερους στην ευρωπαϊκή ιστορία του συγκεκριμένου αθλήματος. Ο Όλλι Μάκι, επαρχιώτης κι ερασιτέχνης μποξέρ, διακρίθηκε το 1959 ως πρωταθλητής Ευρώπης στην ελαφριά κατηγορία. Το 1962 έχοντας γίνει πλέον επαγγελματίας αθλητής, ταξιδεύει στο Ελσίνκι για να αναμετρηθεί με τον Αμερικανό Ντέιβι Μουρ, σε έναν αγώνα για τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή. Η Φιλανδία ανήγαγε την αναμέτρηση σε εθνική υπόθεση ενώ την ίδια στιγμή ο Όλλι Μάκι έδινε προτεραιότητα στον νέο του έρωτα.


Πέρα από τον Όλλι Μάκι, τα υπόλοιπα πρόσωπα που τον περιβάλλουν είναι η σύντροφός του κι ο προπονητής-διοργανωτής του αγώνα Έλις Ασκ. Ο προπονητής έχει πάρει ζεστά το θέμα και προσπαθεί να ξυπνήσει τον πρωταγωνιστή από τον αφελή του λήθαργο. Με κάθε τρόπο του εξηγεί πως στον επαγγελματικό αθλητισμό είναι σημαντικές οι δημόσιες σχέσεις  και οι σπόνσορες. Στον φιλήσυχο όμως μποξέρ, ο κλοιός των δημοσιογράφων και των μελών της αριστοκρατικής κοινωνίας, είναι ασφυκτικός και τον τρομάζει. Για εκείνον η μαγεία δε βρίσκεται στα φλας των φωτογράφων και στις χειραψίες με τους πλούσιους οπαδούς του αθλήματος. Γι' αυτόν η μαγεία κρύβεται σε απλές καθημερινές στιγμές, στις βόλτες δίπλα σε λίμνες, στα χαμόγελα με τη σύντροφό του και στους αιώνιους όρκους που ανταλλάσσει μαζί της σε ανύποπτες στιγμές. Η νέα αυτή κατάσταση στην οποία έχει βρεθεί, τον βρίσκει απροετοίμαστο. Ο τελικός περνάει σε δεύτερη μοίρα, το ίδιο και οι δημόσιες σχέσεις, διότι το μόνο που επιθυμεί είναι να βρεθεί ξανά δίπλα στη σύντροφό του.
Η ταινία έχει αρκετά θετικά αλλά κι αρνητικά στοιχεία. Στα θετικά στοιχεία τοποθετώ τον πανέξυπνο τρόπο με τον οποίον έχει γυριστεί. Κάμερα των 16mm στον ώμο του κάμεραμαν κι ασπρόμαυρο φιλμ, κάτι που μας βοηθάει να γυρίσουμε στην εποχή του '60. Τα πρόσωπα που έχουν επιλεχθεί έχουν χαρακτηριστικά από εκείνη την εποχή, δίνοντας έναν αξεπέραστο ρεαλισμό στην ταινία. Είναι στιγμές που πραγματικά αναρωτιόμουν αν είναι ταινία εκείνης της εποχής ή σύγχρονη; Επίσης η μουσική επένδυση ήταν απρόσμενα καλή. Η φωτογραφία και τα πλάνα είναι εκπληκτικά, θυμίζοντάς μου έντονα την αριστουργηματική Ida. Η ταινία όμως ξεχωρίζει κυρίως για τις ποιητικές της στιγμές, οι οποίες μπορεί να είναι λίγες αλλά είναι δυνατές.


Στα αρνητικά της ταινίας θα αναφερθώ στο χιλιοπαιγμένο ρομαντικό μοντέλο, το οποίο πραγματικά κουράζει και δημιουργεί μία κοιλιά κάπου στα μισά. Επίσης η γλώσσα είναι τόσο δύσκολη και κακόηχη, που προσωπικά μου χαλούσε κάπως τις όμορφες σκηνές του έργου. Τέλος, η ερμηνεία της πρωταγωνίστριας ήταν επιτηδευμένη κι είχα την αίσθηση πως αντέγραφε υπερβολικά την Μαριόν Κοτιγιάρ.
Όσο για τις ποιητικές σκηνές, θα αναφερθώ σε δυο που με συγκίνησαν πολύ. Στην πρώτη σκηνή ο πρωταγωνιστής είναι σε ένα περίεργο "λούνα παρκ" όπου το κοινό προσπαθεί να πετύχει ένα στόχο με μπαλάκια, με σκοπό να πέσει μία κοπέλα σε μια δεξαμενή με νερό. Ο πρωταγωνιστής ενώ κρατάει τις μπάλες στα χέρια του, δε ρίχνει καμιά, νιώθοντας ένοχος που ανήκει από την μεριά των αστών, οι οποίοι διασκεδάζουν με την ταπείνωση συνανθρώπων τους. Ίσως νιώθει πως κι ο ίδιος είναι εν μέρει θύμα τους, όταν βρίσκεται πάνω στο ρινγκ. Οι σκέψεις του αυτές επιβεβαιώνονται όταν κρυφοκοιτάζει την βρεγμένη κοπέλα, η οποία κλαίγοντας προσπαθεί να στεγνώσει τα ρούχα της μέσα στο καμαρίνι της.
Η άλλη σκηνή βρίσκει τους δυο ήρωες στις όχθες ενός ποταμού να περπατούν ανέμελοι. Κάποια στιγμή συναντούν ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. Αφού το προσπερνούν γίνεται ο εξής διάλογος, ο οποίος ξεκινάει από την κοπέλα:
- Λες να γίνουμε κι εμείς σαν αυτούς;
- Τι εννοείς; Γέροι;
- ...κι ευτυχισμένοι.
- Θα γίνουμε!
Κι αμέσως αρχίζουν να μαζεύουν πέτρες από κάτω και να τις πετούν στο ποτάμι. Η αβάσταχτη ελαφρότητα της παιδικότητάς μας, υπέροχα αποτυπωμένη σε ασπρόμαυρο πλάνο. Πολλά συναισθήματα μαζεμένα μέσα σε λίγα κινηματογραφικά δευτερόλεπτα, με κυριότερο συναίσθημα την νοσταλγία. Από τις πιο όμορφες σκηνές του ευρωπαϊκού κινηματογράφου.
Δυστυχώς η ταινία σταμάτησε να παίζει στις σκοτεινές αίθουσες της Αθήνας.

Βαθμολογία: 7/10

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Εκλογές δυσπιστίας κι οργής



Την ερχόμενη Κυριακή θα πραγματοποιηθούν πρόωρες εκλογές στη φτωχότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Βουλγαρία. Στις κρίσιμες αυτές εκλογές τα φαβορί είναι η αρχηγός του Σοσιαλιστικού Κόμματος Κορνιλία Νίνοβα κι ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος του κεντροδεξιού κόματος GERB Μπόικο Μπορίσοφ.
Ρυθμιστές όμως του αποτελέσματος πιθανότατα να είναι τα κόμματα της τουρκόφωνης μειονότητας, για τα οποία υπήρξαν αναφορές για παράνομη χρηματοδότηση τους από την κυβέρνηση της Άγκυρας (αναφέρθηκε για χορηγία 20 εκατομμυρίων δολαρίων από την τουρκική προεδρεία της Δημοκρατίας στο νέο κόμμα DOST). Παράλληλα υπολογίσιμη δύναμη είναι το εθνικιστικό κόμμα το οποίο στις προηγούμενες εκλογές είχε κερδίσει 21 έδρες αλλά και το νεοϊδρυθέν νεοναζιστικό κόμμα (αφορμή της δημιουργίας του ήταν η μαζική είσοδος των Σύρων).
Όλα ξεκίνησαν από τον περσινό Ιανουάριο όταν έπεσε η κυβέρνηση μετά από μαζικές εξεγέρσεις σε Σόφια κι άλλες τριάντα πόλεις (πρώτη φορά μετά το 1997), εξαιτίας των υψηλών λογαριασμών της ηλεκτρικής ενέργειας. Σήμερα αυτή η οργή εκφράζεται ενάντια στην πολιτική διαφθορά αλλά και στην αύξηση των τιμών σε βασικά αγαθά, ενώ υπάρχει κι έντονο κλίμα δυσπιστίας απέναντι στις προεκλογικές υποσχέσεις για καταπολέμηση της διαφθοράς κι αύξησης μισθών και συντάξεων.
Η παραπάνω κατάσταση έχει προκαλέσει παράλληλα στου Βούλγαρους ένα αίσθημα αποστροφή προς τις Βρυξέλλες, κατηγορώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι τους αντιμετωπίζει ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας, κάτι το οποίο τους ωθεί να στρέψουν το βλέμμα του προς τη μεριά της Μόσχας.
Παρ’ όλα αυτά η κεντροδεξιά επιμένει στην «ευρωπαϊκή πορεία» επιχειρηματολογώντας με την αναγκαιότητα των κοινοτικών προγραμμάτων κι επιχορηγήσεων. Για να κερδίσει μάλιστα ψήφους κι από τα άκρα, ο Μπορίσοφ κινδυνολογεί ασύστολα για τα κύματα των μουσουλμάνων προσφύγων που θα κυριεύσουν τη χώρα του.
Οι εκλογές αυτές μπορεί να μην έχουν την βαρύτητα των επερχόμενων που περιμένουμε (Γαλλία και Γερμανία) αλλά σίγουρα έχουν μεγάλο ενδιαφέρον για τη χώρα μας, αρκεί να αναλογιστούμε πως έχουμε κάποια σημαντικά κοινά χαρακτηριστικά με την Βουλγαρία. Μπορεί οι γείτονες να έχουν σχετικά χαμηλή ανεργία αλλά αυτό οφείλεται στ’ ότι όσοι είναι οι εργαζόμενοι (περίπου 2 εκατομμύρια κάτοικοι), τόσοι είναι κι αυτοί που έχουν μεταναστεύσει, ειδικά μετά την οικονομική κατάρρευση της χώρας, με τη βοήθεια του ΔΝΤ. Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα της γειτονικής μας χώρας, είναι η δημογραφική κρίση (ο πληθυσμός μειώνεται ταχύτατα και γερνά απειλητικά). Μία ακόμη κρίση που αρχίζει να εντείνεται κι εδώ…

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017

Τι συμβαίνει στην τουρκική κοινωνία



του Άλκη Κούρκουλα

Η Τουρκία ετοιμάζεται να επικυρώσει με δημοψηφισματική διαδικασία την de facto κατάσταση που έχει δημιουργηθεί μετά το πραξικόπημα του περασμένου Ιουλίου. Ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, στόχος του αποτυχημένου πραξικοπήματος, θέλει να νομιμοποιήσει/θεσμοθετήσει την απόλυτη προσωπική εξουσία που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια, μέσα από μια πολύπλοκη διαδικασία. Αυτό που καλείται να επικυρώσει η χώρα –εν μέσω ενός πολέμου (με τους Κούρδους) και της παρατεταμένης από τον Ιούλιο «κατάστασης εκτάκτου ανάγκης»– δεν είναι ακριβώς το νέο προεδρικό Σύνταγμα που ζητούσε ο Ερντογάν ήδη από το 2005 ή το προεδρικό σύστημα που ο Τουργκούτ Οζάλ θεωρούσε απαραίτητο για τον εκσυγχρονισμό/εκδημοκρατισμό της Τουρκίας. Μιας Τουρκίας που θα αναγνώριζε εκτεταμένες εξουσίες και οιονεί αυτονομία στις συστατικές επαρχίες της.
Εκείνο το προεδρικό σύστημα επρόκειτο να λύσει δημοκρατικά και μέσα στο πλαίσιο του κράτους δικαίου το πρόβλημα της συγκατοίκησης, κάτω από τη σκέπη της Τουρκικής Δημοκρατίας, διαφορετικών εθνοτικών/εθνικών παραδόσεων και ταυτοτήτων. Εκείνη η συνταγματική τάξη επρόκειτο να αποκαταστήσει το απαραίτητο κέντρο, τον πρόεδρο που θα εξασφάλιζε την ενότητα ενός αρκετά αποκεντρωμένου συστήματος, το οποίο θα έμοιαζε πιο πολύ με τα «βιλαέτια» της οθωμανικής διοίκησης ή τα «θέματα» της βυζαντινής. Αυτό που καλείται να επικυρώσει τώρα ο τρομοκρατημένος από πολέμους και πυκνές πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις πληθυσμός είναι η εκ των ενόντων προσωπική (σουλτανική για όσους ακκίζονται με αυτό το λεξιλόγιο) εξουσία που έχει συγκεντρωθεί από τον Ερντογάν στην περίεργη ιστορικά πορεία της τελευταίας δεκαετίας.

Τα κολοσσιαία λάθη

Η πρωτοφανής (μετά τον 19ο αιώνα) αστάθεια που κυριαρχεί στη Μέση Ανατολή –τις αραβικές δηλαδή επαρχίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας– δεν διευκολύνει καθόλου την κατάσταση και οδηγεί την τουρκική πολιτική ηγεσία σε κολοσσιαία λάθη. Η συριακή πολιτική της Αγκυρας κατατάσσεται πλέον σε αυτά.
Η οικονομία κλονίζεται από τις συνέπειες των διεθνών εξελίξεων και την πολιτική διαχείριση που αρνείται να πάρει τις δύσκολες αποφάσεις και υποτάσσει την οικονομία στο πολιτικό ημερολόγιο. Η ομάδα που διαχειρίστηκε το θαύμα της δεκαετίας του 2000 έχει απομακρυνθεί. Αποφεύγει βέβαια τη δημόσια κριτική αλλά έχει σαφείς αποστάσεις από τον πρόεδρο Ερντογάν, που περιστοιχίζεται πλέον από ένα εντελώς νέο επιτελείο, συνδεδεμένο με οικογενειακούς δεσμούς με τον ίδιο και τα παιδιά του!
Αλλά η ανασφάλεια, ο φόβος που προκαλεί η ζοφερή αυτή συγκυρία διευκολύνει την επικύρωση των εξουσιών που ασκεί ο πρόεδρος Ερντογάν. Ο φόβος θέτει σε δεύτερη μοίρα κάθε συζήτηση για τη φύση της εξουσίας που δημιουργείται και καθηλώνει στο πολύ απλό ερώτημα: Ποιος θα μας περάσει από την έρημο της κρίσης για να μας οδηγήσει σε σταθερό έδαφος; Το Κόμμα της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) θεωρεί αυτονόητο ότι αυτός δεν μπορεί να είναι άλλος από τον Ταγίπ Ερντογάν. Προωθεί την αντίληψη ότι οι διαφορετικές απόψεις που λένε «Οχι» στην πρόταση για το νέο Σύνταγμα είναι «προδοτικές». Είναι οι απόψεις που προωθούν οι εχθροί της Τουρκίας, οι ξένοι και τα όργανά τους (Φετουλάχ Γκιουλέν). Το μεγάλο αυτό μπλοκ, που έχει δοκιμασθεί σε επανειλημμένες εκλογικές αναμετρήσεις, ενισχύεται και από μερίδα των εθνικιστών της Δεξιάς (διάδοχοι των Γκρίζων Λύκων της δεκαετίας του ’70) που ενισχύουν τον Ερντογάν για να συντρίψουν τους Κούρδους.
Απέναντι σε αυτό το μπλοκ βρίσκεται η ατατουρκική παράταξη, που οδηγείται από ήττα σε ήττα μετά το 2002, οι Κούρδοι, που εγκατέλειψαν τη στρατηγική προσπάθεια να λύσουν το Κουρδικό σε συνεργασία με τον Ερντογάν, και ένα μέρος της ισλαμόφρονης Τουρκίας που διώκεται απηνώς ως μέρος των δικτύων του Φετουλάχ Γκιουλέν, ως μέρος της τρομοκρατικής οργάνωσης FETO (ΦΕΤΟ Φετουλάχ Τερόρ Οργκανιζασιόν). Δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες χιλιάδες απολύσεις και αυθαίρετες φυλακίσεις στελεχών του στρατού, της αστυνομίας, της διοίκησης, της Δικαιοσύνης, της οικονομίας, της εκπαίδευσης, κανονικό πογκρόμ στο όνομα του πολέμου κατά της τρομοκρατίας, που χρησιμοποίησε βία τον περασμένο Ιούλιο για να ανατρέψει τον Ερντογάν.
Ο φόβος, αλλά και η φύση της αναμέτρησης, δεν επιτρέπει στις δημοσκοπήσεις να φωτίσουν την ισορροπία ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα. Η αδυναμία αυτή άλλωστε λέγεται ότι δεν επιτρέπει στο AKP να χρησιμοποιήσει τη δοκιμασμένη εκλογική μηχανή του σε αυτή την αναμέτρηση. Η κυριαρχούσα στους διαδρόμους αντίληψη λέει ότι τα δύο στρατόπεδα ελέγχουν ίσα ποσοστά 40% - 40% και μένει το 20% των αναποφάσιστων να κρίνει την αναμέτρηση.

Η σύγκρουση με την Ε.Ε.

Σε αυτή τη συγκυρία, γεγονότα όπως η σύγκρουση με την Ευρώπη μπορεί να έχουν αποφασιστική σημασία. Οι σιωπηλοί σκεπτικιστές του AKP, που μοιάζει να πιστεύουν όλο και περισσότερο ότι για το χάος που τρομοκρατεί τη χώρα ευθύνονται οι επιλογές του Ερντογάν, θα μπορούσαν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα. Αλλά ο φανατισμός που χαρακτηρίζει την πόλωση δεν επιτρέπει τέτοιες μεγάλης κλίμακας μετατοπίσεις. Η κοινωνιολογική πλειονότητα της ισλαμόφρονης Τουρκίας συσπειρώνεται γύρω από το κόμμα που την οδήγησε –ύστερα από δεκαετίες καταπίεσης και καταφρόνιας– στην ηγεμονική θέση που βρίσκεται σήμερα. Κρίσιμη σημασία μπορεί ακόμα να έχει η απήχηση της ομάδας που διασπάστηκε από το εθνικιστικό κόμμα του κ. Ντεβλέτ Μπαχτσελί, υπό την ηγεσία της Μεράλ Ακσενέρ, και έγινε το σύμβολο της μάχης για το «Οχι».
Αλλά το «Οχι» πρέπει να καταφέρει ακόμα μία υπέρβαση. Την υπέρβαση της επόμενης μέρας. Η προοπτική τής μετά τον Ερντογάν εποχής δεν φαίνεται να έχει ακόμα διαμορφωθεί. Ετσι το ενδεχόμενο «Οχι» γίνεται προάγγελος νέων –άγνωστων– περιπετειών. Η Τουρκία είναι σαστισμένη μπροστά στο χάος που θα δημιουργηθεί από την ήττα Ερντογάν, παρότι όλο και περισσότερο πείθεται ότι αυτός είναι υπεύθυνος για το χάος που τη φοβίζει.

Πηγή: Καθημερινή

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

Ο Κλοιός (1987)


Σε μία πρόσφατη συζήτηση που είχα με ένα αγαπημένο μου πρόσωπο σχετικά με την ενοχλητική κενότητα του ελληνικού πολιτικοποιημένο κινηματογράφου, μου πρότεινε να αναζητήσω μία (άγνωστη για μένα) ταινία του Κώστα Κουτσομύτη τον Κλοιό.
Ο Κλοιός, ταινία του 1987, αναφέρεται στην πρώτη αεροπειρατεία σε ελλαδικό χώρο. Το γεγονός αυτό συνέβη στην καρδιά του εμφυλίου πολέμου, όπου έξι νεαροί κομμουνιστές από την Θεσσαλονίκη, νοιώθοντας τον κλοιό του ελληνικού παρακράτους να σφίγγει γύρω τους, διαφεύγουν στην Αθήνα. Όμως κι εκεί η κατάσταση δεν είναι καλύτερη κι έτσι αποφασίζουν να κάνουν αεροπειρατεία για να πάνε στην Γιουγκοσλαβία, με απώτερο σκοπό να οργανωθούν και να επιστρέψουν στα ελληνικά βουνά για να πολεμήσουν στο πλευρό των ανταρτών του ΔΣΕ.
Οι Αλέξανδρος και Δημήτριος Κουφουδάκης (ετών 21 και 23 αντίστοιχα), Αχιλλέας Κετιμλίδης (ετών 19), Αντώνης Βογιάζος (ετών 18), Γιώργος Κέλας (ετών 17) και Σπύρος Χειλμιάδης (ετών 18) άνηκαν από τα μαθητικά τους χρόνια στο χώρο της Αριστεράς. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου μοίραζαν προκηρύξεις στις λαϊκές γειτονιές της Θεσσαλονίκης. Σε μία από τις εξορμήσεις τους έγιναν αυτόπτες μάρτυρες στην δολοφονία ενός συντρόφου τους από τους παρακρατικούς. Φοβισμένοι πως θα ρθει η σειρά τους, αναχώρησαν για την Αθήνα προσποιούμενοι πως πάνε να δώσουν εξετάσεις για το Πολυτεχνείο. Εκεί καταστρώνουν το σχέδιο της αεροπειρατείας. Αμέσως βγάζουν εισιτήρια για πτήση από Αθήνα σε Θεσσαλονίκη της ΤΑΕ (πρόδρομος της Ολυμπιακής). Στο σκάφος επενέβαιναν 17 επιβάτες, όπου μέσα σ' αυτούς ήταν κι ο δεξιός βουλευτής Ιωάννης Αποστόλου. Καθώς το αεροπλάνο βρισκόταν πάνω από την Σκύρο, πραγματοποιήθηκε η αεροπειρατεία. Στην ολιγόλεπτη συμπλοκή τραυματίστηκε ο ασυρματιστής κι ο συγκυβερνήτης (στην ταινία παραλείπεται ο δεύτερος τραυματισμός). Ο κυβερνήτης του αεροσκάφους άνηκε στους "συρματένιους" της Μέσης Ανατολής. Λίγο πριν τα σύνορα ο ασυρματιστής ανέφερε την αεροπειρατεία κι άμεσα δέχτηκε εντολή να επιστρέψουν πάση θυσία στην Θεσσαλονίκη. Τελικά το αεροπλάνο προσγειώθηκε νοτιοανατολικά των Σκοπίων, 60 χιλιόμετρα από τα σύνορα. Αφού αποβιβάστηκαν οι έξι νεαροί, το σκάφος αναχώρησε για Θεσσαλονίκη. Οι έξι αεροπειρατές δικάσθηκαν ερήμην από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης και καταδικάσθηκαν σε θάνατο. Η απόφαση αυτή, ωστόσο, δεν εκτελέστηκε ποτέ.
Η μετέπειτα πορεία των έξι νεαρών ήταν η εξής (αναφέρεται συνοπτικά στην ταινία), Ο 19χρονος Σπύρος Χελμιάδης, που ήταν ο πρώτος που είχε την ιδέα για την κατάληψη του αεροπλάνου, σκοτώθηκε σε μάχη στο Μπίκοβικ την πρωτοχρονιά του 1949. Ο 19χρονος Αχιλλέας Κετιμλίδης, ο οποίος ήταν ο μόνος από τους έξι που δεν καταζητούνταν από την Ασφάλεια και απλά συμμετείχε σε ένδειξη αλληλεγγύης στους συντρόφους του, σκοτώθηκε σε μάχη στο Κιλκίς. Τα αδέρφια Δημήτριος και Αλέξανδρος Κουφοδακης, 23 και 21 ετών αντίστοιχα, χτυπήθηκαν σε μια μάχη και επέστρεψαν στη Γιουγκοσλαβία με σοβαρά τραύματα. Ο Αλέξανδρος σπούδασε εκεί χημικός. Κατά την επιστροφή του μετά από πολλά χρόνια, το 1985 στην Ελλάδα εργάστηκε στο Δημόκριτο. Ο Δημήτρης σπούδασε οικονομικά. Επαναπατρίσθηκε λίγο πριν τον αδελφό του, το 1978 και εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα. Από τους έξι ήταν οι μόνοι που ζούσαν μέχρι και πριν από μερικά χρόνια.Ο 17χρονος Γιώργος Κέλας, ο άνθρωπος που μπλόφαρε μέσα στο αεροπλάνο λέγοντας ότι θα το ανατινάξει, με τη λήξη του εμφυλίου έφυγε στη Ρουμανία όπου σπούδασε ιστορία. Επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη πριν τη χούντα και πέθανε το 1985. Τέλος, ο 18χρονος Αντώνης Βογιάζος, που ήταν η «ψυχή» της αεροπειρατείας, πέρασε στην Ελλάδα αλλά όταν το ΚΚΕ έδωσε την ιστορική εντολή να τεθούν τα όπλα «παρά πόδα», έφυγε για την Ε.Σ.Σ.Δ. Εκεί σπούδασε κινηματογράφο και έγινε ο επίσημος μεταφραστής του έργου του Λένιν στα ελληνικά. Αργότερα σκηνοθέτησε αρκετές ταινίες και σειρές της σοβιετικής τηλεόρασης. Επέστρεψε στη Ελλάδα το 1976, όπου επίσης εργάστηκε ως σκηνοθέτης. Πέθανε στο σπίτι του στην Αθήνα ανήμερα του Αγίου Ιωάννη το 1992.
Σκηνοθετικά η ταινία είναι γυρισμένη με μαεστρία, κερδίζοντας τον θεατή από τα πρώτα κιόλας λεπτά. Κρατώντας ο Κουτσομύτης μία αντικειμενική στάση, μας περιγράφει τον φόβο της ελληνικής κοινωνίας σε κείνα τα χρόνια. Οι γειτονιές ήταν γεμάτη χαφιέδες, ασφαλίτες και παρακρατικούς. Όλοι οι αριστεροί πολίτες ζούσαν με το φόβο πως κάποιος θα χτυπήσει την πόρτα του σπιτιού τους για να τους συλλάβει. Τα βασανιστήρια ήταν απάνθρωπα ενώ πολλές φορές διακινδύνευαν και οι συγγενείς των υπόπτων. Στην ταινία ακούγονται αρκετές αλήθειες αλλά κι αναφορές γεγονότων που μέχρι σήμερα αποσιωπούνται είτε από άγνοια είτε από πολιτικό συμφέρον. Ένα από τα καλά στοιχεία της ταινίας είναι οι εξαιρετικές αναπαραστάσεις των ανακρίσεων εις βάρος των συλληφθέντων κομμουνιστών αλλά και του πληρώματος του αεροπλάνου (μετά την αεροπειρατεία). Επίσης συγκλονιστική η σκηνή της εκτέλεσης ενός αντάρτη στο ξεκίνημα της ταινίας.  Παρά το χαμηλό μπάτζετ, ο δημιουργός κράτησε σε αξιοπρεπή επίπεδα την παραγωγή, προσφέροντάς μας ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα.
Οι ερμηνείες όλων των ηθοποιών είναι εκπληκτικές. Μου έκανε εντύπωση η νεανική όψη αλλά και η δημιουργική διάθεση γνωστών ηθοποιών όπως του Σωκράτη Αλαφούζου, του Βλαδίμηρου Κυριακίδη, του Αίαντα Μανθόπουλου, του Στέλιου Παύλου, του Γεράσιμου Σκιαδαρέση αλλά και τη άγνωστου Δημήτρη Καραμπέτση (οι έξι αεροπειρατές). Εκπληκτικοί όμως ήταν και οι δεύτεροι ρόλοι όπως του Γιώργου Μιχαλακόπουλου που ερμήνευσε τον συντηρητικό βουλευτή, του Θωμά Κινδύνη που έκανε τον ασυρματιστή αλλά και του Τάσου Κωστή. Είναι κρίμα που όλοι οι παραπάνω ηθοποιοί έκαψαν αργότερα το ερμηνευτικό τους ταλέντο σε σαπουνόπερες της ελληνικής τηλεόρασης.
Ο Κλοιός είναι μία εξαιρετική ταινία του ελληνικού κινηματογράφου η οποία αποδεικνύει πως υπήρξαν κι έργα με αξιοπρέπεια και πολιτικό θάρρος, σε μία περίοδο (του '80) που έμεινε στις μνήμες μας με ηλίθιες παραγωγές όπου πρωταγωνιστούσαν οι Στάθη Ψάλτη, Σταμάτη Γαρδέλη, Στιβ Ντούζο, Πάνο Μιχαλόπουλο, Ταμτάκο και πολλοί άλλοι.
Αναζητήστε την.

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Επιπλοκές από τη σύγκρουση Γερμανίας-Τουρκίας



του Χρήστου Ηρακλείδη

Παρά το γεγονός ότι τα φώτα της δημοσιότητας είχαν πέσει στην Ολλανδία την εβδομάδα που μας πέρασε, η αντιπαράθεση για το ζήτημα των πολιτικών ομιλιών εκπροσώπων της Τουρκίας σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εν όψει του τουρκικού δημοψηφίσματος ξεκίνησαν κατά βάση στην Γερμανία.
Έτσι, ενώ υπάρχει η τάση να παρουσιάζεται η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων από πλευράς Άγκυρας ως το αποκορύφωμα της διαμάχης με την Χάγη, οι ρίζες της θα πρέπει να αναζητηθούν στο Βερολίνο και σε έναν υποτιθέμενο εγκλωβισμό του σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής ή πιο σωστά στην έλλειψη εναλλακτικών πρωτοβουλιών. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το θέμα της παρουσίας γερμανικών στρατευμάτων στην στρατιωτική βάση του Ιντσιρλίκ και η δυνατότητα ή μη επίσκεψης πολιτικού προσωπικού του Βερολίνου στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο Πρόεδρος της Τουρκίας επωφελείται από αυτή τη διαμάχη, ποντάροντας σε μια συσπείρωση στο εσωτερικό της χώρας του και διεξάγοντας ταυτόχρονα επικοινωνιακές «επιθέσεις» που ενδεχομένως να λειτουργήσουν υπέρ ακραίων πολιτικών δυνάμεων σε κράτη-μέλη της ΕΕ, στα οποία διεξάγονται σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις το τρέχον έτος.
Να σημειωθεί εδώ ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο το ποσοστό που θα πάρουν αυτές οι δυνάμεις κατά την εκλογική διαδικασία (βλ. Ολλανδία), αλλά η γενικότερη ενίσχυση τέτοιων πολιτικών μορφωμάτων. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ερντογάν επιχειρεί να ασκήσει ενός είδους επιρροή στα εσωτερικά ζητήματα κρατών-μελών της ΕΕ, μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος το προηγούμενο έτος.
Εξίσου κρίσιμο είναι το θέμα του ΝΑΤΟ και πιο συγκεκριμένα της δυνατότητας των μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας να χαράσσουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα και να λειτουργούν ομόφωνα στις προκλήσεις, δεδομένου ότι η Τουρκία αποτελεί έναν σημαντικό «σύμμαχο» και στρατιωτικό παράγοντα στην αντιπαράθεση με την Ρωσία και όχι μόνο, τη στιγμή που εκατέρωθεν του Ατλαντικού γίνεται λόγος για την οικονομική συνεισφορά των μελών και τον στόχο του 2% του ΑΕΠ.
Μια πολιτική ταύτισης άνευ όρων με τον πολιτικό «αποκλεισμό» του Ερντογάν, δηλαδή μια εναρμόνιση με συμφέροντα και προτιμήσεις κρατών του σκληρού πυρήνα της ΕΕ, θα οδηγήσει de facto στην προσέγγιση της Τουρκίας με ισχυρούς γεωπολιτικούς παίκτες στην ευρύτερη περιοχή, όπως η Ρωσία του Πούτιν. Οι συνέπειες μιας τέτοιας ενδεχόμενης εξέλιξης δεν θα αφορούν μόνο το Βερολίνο αλλά και τα υπόλοιπα κράτη. Ειδικά στο ζήτημα των κυρώσεων απέναντι στην Ρωσία, τα κράτη-μέλη δεν έχουν κάποιο ουσιαστικό εργαλείο εξωτερικής πολιτικής –η επίσημη γραμμή είναι η τήρηση των Συμφωνιών του Μινσκ– ανεξάρτητα από το κατά πόσο πλήττονται τα οικονομικά τους συμφέροντα ή οι διαχρονικές διπλωματικές τους σχέσεις με το Κρεμλίνο, ενώ ακόμα και στη Γερμανία υπήρχαν φωνές που καλούσαν σε μια διαφορετική προσέγγιση με τη Ρωσία, ικανή να αποδώσει οικονομικά και άλλα οφέλη.
Όμως, γεωπολιτικοί παράγοντες που αφορούν πλέον και τις ΗΠΑ, μετά την ανάληψη της Προεδρίας από τον Ντόναλντ Τραμπ –παρά τις όποιες προσδοκίες και την προεκλογική ρητορική για το μέλλον των σχέσεων Ουάσιγκτον-Μόσχας– δεν συνηγορούν προς μια αλλαγή του status quo. Ουσιώδες σημείο της προσέγγισης Ρωσίας-Τουρκίας είναι και το ζήτημα της Συρίας, παρά τις διαφωνίες για το μέλλον του Άσαντ, το Κουρδικό αλλά και τον ρόλο του Ιράν, καθώς η διατήρηση μιας κατάστασης διπλωματικής σύγκρουσης θα μπορούσε στο μέλλον να λειτουργήσει ως καταλύτης περαιτέρω εξελίξεων που θα ήταν δύσκολο να ανατραπούν.
Επίσης η Τουρκία υπεισέρχεται ως σημαντικός παράγοντας στο ζήτημα της ευρωπαϊκής πολιτικής για το προσφυγικό. Παραμένει ανοικτό το κατά πόσο η Συνεδρίαση των κρατών του Βίζεγκραντ, η πρωτοβουλία του Υπουργού Εξωτερικών της Αυστρίας Σ. Κουρτς για κλείσιμο του Βαλκανικού Διαδρόμου, και, ως αποκορύφωμα, η πολιτική της Ουγγαρίας του Ορμπάν, δεν υποστηρίχθηκαν έμμεσα από άλλα κράτη, με δεδομένο τη Συμφωνία με την Τουρκία για τους πρόσφυγες.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσον οι αξιωματούχοι της Γερμανίας, σε μια κρίσιμη προεκλογική χρονιά, είναι διατεθειμένοι να χαράξουν μια πολιτική απεμπλοκής από την κρίση με την Τουρκία, χωρίς αυτό να γεννά σε καμία περίπτωση αυταπάτες για τις προθέσεις του Ερντογάν αλλά και τον ρόλο του μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος. Επιπλέον, σημαντικό παραμένει το ζήτημα του κατά πόσο η Γερμανία θα υποστηρίξει κράτη-μέλη, στα οποία στρέφεται η επικοινωνιακή και όχι μόνο πολιτική του Προέδρου της Τουρκίας. 
Είναι προς το συμφέρον –γεωπολιτικό και οικονομικό– όλων των κρατών-μελών της ΕΕ μια συγκρουσιακή πολιτική με την Τουρκία; Ποια θα είναι, άραγε, η επόμενη μέρα του δημοψηφίσματος της Τουρκίας για τις σχέσεις των κρατών-μελών με την Άγκυρα, σε περίπτωση που διακοπούν οι δίαυλοι επικοινωνίας και μειωθούν οι πιθανότητες αναζήτησης εναλλακτικών πρωτοβουλιών στα πάγια γεωπολιτικά ζητήματα;

Πηγή: pass-world.gr

Κυριακή, 19 Μαρτίου 2017

Ο Ρουβίκωνας του σουλτάνου



του Γιώργου Καπόπουλου

Ο Ερντογάν δεν θα περάσει εύκολα και επιπόλαια τον Ρουβίκωνα, δεν θα θυσιάσει το μοναδικό του πλεονέκτημα απέναντι στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες που δεν είναι άλλο από τη διαρκή απειλή αθέτησης της συμφωνίας για τη διαχείριση των προσφυγικών ροών, αλλά όχι η υλοποίησή της.
Πέρα από το δημοψήφισμα και τις όποιες άλλες εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες η γεωπολιτική κοινή λογική επιβάλλει στην Αγκυρα αυτοσυγκράτηση στο Προσφυγικό: Την ώρα που η τουρκική διπλωματία αντιλαμβάνεται ότι οι ελιγμοί της μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας στη Συρία δεν αλλάζουν την αναπότρεπτη συγκρότηση δεύτερου μετά το Βόρειο Ιράκ κουρδικού κρατικού μορφώματος στη βορειοανατολική Συρία δύσκολα θα προχωρήσει στην αυτοκαταστροφική επιλογή να ακυρώσει τη συμφωνία για το Προσφυγικό, η οποία δίνει πραγματικά περιθώρια διαφοροποίησης της ΕΕ από τη Ρωσία και τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Τα παραπάνω με την επιφύλαξη ότι μια κίνηση που έχει σχεδιασθεί στο πλαίσιο μιας ελεγχόμενης κρίσης κάποιες φορές μετατρέπει τη συγκυρία σε ανεξέλεγκτο ντόμινο αποσταθεροποίησης. Το χαρτί του Προσφυγικού θα είναι στρατηγικής σημασίας αν η Τουρκία θελήσει να αποτρέψει την έξωσή της από τη Συρία και το Ιράκ, δηλαδή όχι μόνον την αποχώρηση των δυνάμεών της που βρίσκονται στην επικράτεια των δύο χωρών αλλά και την πλήρη πολιτική-διπλωματική αγνόησή της στη διαμόρφωση του πλαισίου της επόμενης μέρας στην περιοχή.
Απροκάλυπτα η Ουάσιγκτον και πιο διακριτικά η Μόσχα και σε πιο χαμηλούς τόνους το Τελ Αβίβ στηρίζουν τη χειραφέτηση των Κούρδων της Συρίας, η κάθε πλευρά για δικούς της λόγους. Αν ο Ερντογάν χάσει όση αυτοσυγκράτηση του έχει απομείνει και ανοίξει τη στρόφιγγα ανεξέλεγκτων προσφυγικών ροών, τότε είναι βέβαιο ότι θα προσθέσει έναν ακόμη υποστηρικτή της χειραφέτησης των Κούρδων τη Γερμανία και κατ’ επέκταση την ΕΕ και επιπλέον θα έχει ολοκληρώσει ένα σκηνικό αυτοαπομόνωσης της Τουρκίας. Οι σχέσεις ΕΕ - Τουρκίας θα γίνουν ακόμη πιο συγκρουσιακές αλλά δύσκολα θα διαρραγούν.

Πηγή: Έθνος

Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Στη συμφωνία του εγκλωβισμού απαντάμε Ελευθερία



Σήμερα, 18/3/2017, στέλνουμε και από τη Χίο, την πρώτη γραμμή εφαρμογής της κυνικής συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, ηχηρό μήνυμα καταδίκης της πολιτικής που μετατρέπει την Ευρώπη σε Φρούριο και τα νησιά του Αιγαίου σε τάφρο-χωματερή ανθρώπων, ενώνοντας τις φωνές μας με χιλιάδες άλλους ανθρώπους σε δεκάδες πόλεις στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Ένα χρόνο πριν γίναμε θεατές στην υπογραφή μίας παράφωνης συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.
Μεταξύ μιας Ευρώπης που σήκωσε ξανά τείχη απέναντι στους φυγάδες του πολέμου και της φτώχειας, και μιας Τουρκίας που οδεύει προς μία σκληρή δικτατορία.
Οι Ευρωπαίοι εταίροι μας με τη συνενοχή της ελληνικής κυβέρνησης συμφώνησαν να μετατρέψουν μία χώρα ρημαγμένη από την επταετή οικονομική κι ανθρωπιστική κρίση, σε χαβούζα ψυχών.
Οι σύγχρονοι «άθλιοι», ξεριζωμένοι από την πατρίδα τους, αφού διέσχισαν ολόκληρη την Τουρκία, βρέθηκαν αντιμέτωποι με το επικίνδυνο θαλάσσιο δρόμο. Όσοι κατάφεραν να πατήσουν το πόδι τους στα νησιά, πίστεψαν πως βρέθηκαν στην «πολιτισμένη» και «φιλόξενη» Ευρώπη των Λαών. Δυστυχώς γελάστηκαν.
Ένα χρόνο μετά έχουμε βεβαιωθεί όλοι μας πως τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου έχουν μετατραπεί σε νεκρή ζώνη ανάμεσα σε Ε.Ε. και Τουρκία. Η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Κως και τα υπόλοιπα νησιά έχουν γίνει φυλακές προσφύγων.
Ένας χρόνος πέρασε από την συμφωνία και οι άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες. Τα κέντρα φιλοξενίας θυμίζουν περισσότερο κέντρα κράτησης με ανεσταλμένα τα δικαιώματα των ξεριζωμένων.
Την ίδια στιγμή η Ευρώπη συνεχίζει την ιμπεριαλιστική της δράση στην Συρία ενώ στα κράτη-μέλη εντείνεται η ξενοφοβική και ρατσιστική πολιτική. Η Τουρκία έχει μετατραπεί σε χώρα βασανιστηρίων και μαζικών απελάσεων ανθρώπων που δικαιούνται προστασία. Το άσυλο δεν υφίσταται στη γειτονική μας χώρα.
Η Ευρώπη Φρούριο έχει ακυρώσει αρκετές ανθρωπιστικές της ιδέες για το καλό της «ασφάλειάς» μας. Η αντιδημοκρατική αυτή τακτική έχει εγκλωβίσει δεκάδες χιλιάδες ψυχές στα νησιά μας. Εγκλωβισμένοι σ’ αυτήν την πολιτική είμαστε κι εμείς. Ο εγκλωβισμός αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για να αντιδράσουμε ενάντια σ’ αυτή τη συμφωνία. Όμως τη σημερινή μέρα δεν αντιδρούμε μόνο γι’ αυτό.
Σήμερα αντιδρούμε ενάντια στον ρατσισμό και τη στοχοποίηση προσφύγων και μεταναστών. 
Ενάντια στις αντιπροσφυγικές κυβερνητικές πολιτικές των ευρωπαϊκών χωρών.
Ενάντια στις αντιδημοκρατικές εκπτώσεις στη διαδικασία ασύλου στις οποίες διολισθαίνει συνεχώς η ελληνική κυβέρνηση.
Ενάντια στην προοπτική των απελάσεων ανθρώπων.
Απαιτούμε να μπει φραγμός στους πολέμους.
Ενάντια στην ακροδεξιά και τη φασιστική απειλή καθώς και στις πολιτικές της φτώχειας και της εξαθλίωσης.
Απαιτούμε να ανοίξουν τα σύνορα σε πολιτικούς και οικονομικούς πρόσφυγες και να σταματήσουν οι απελάσεις.
Απαιτούμε να κλείσουν τα στρατόπεδα και να φιλοξενηθούν αξιοπρεπώς οι πρόσφυγες μέσα στον οικιστικό ιστό.
Απαιτούμε ίσα δικαιώματα και αξιοπρέπεια για όλες-ους.
Απαιτούμε ισότιμη και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση των προσφυγόπουλων στην εκπαίδευση. 
Εγκλωβισμένοι σε μία συμφωνία, απαντάμε Ελευθερία!

Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

H Ουρανία Παπακώστα γράφει για το Εντεύθεν



"Ο άνθρωπος δε θέλει κάτι παραπάνω, λίγο ψωμάκι, λίγο λαδάκι κι ένα ποτηράκι τσίπουρο για να είναι ευτυχισμένος".
Με αυτή την φράση ξεκινάει το τρίτο βιβλίο του Γιώργου Χατζελένη που φέρει τον τίτλο Εντεύθεν, και είναι η ίδια φράση με την οποία κλείνει, αρθρωμένη από διαφορετικά κάθε φορά χείλη, έχοντας ολοκληρώσει έναν ιστορικό κύκλο, ένα κύκλο μνήμης. Μια φράση που ενώ συνοψίζει την ουσία της ζωής για τους προγόνους μας, σήμερα φαντάζει τόσο ανεπαρκής στο να φέρει την ευτυχία. Είναι όμως και στην πραγματικότητα; Αυτό είναι ένα μόνο από τα ερωτήματα και τους προβληματισμούς που θέτει το Εντεύθεν, με κάποια από αυτά τα ερωτήματα να απαντώνται από τον αφηγητή - πρωταγωνιστή και άλλα να αφήνονται αναπάντητα στους αναγνώστες προς περισυλλογή και αναστοχασμό.
Το βιβλίο έχει πρωταγωνιστή έναν ήρωα της γενιάς μας, με έναν νέο τριαντάρη που ζει στην Αθήνα, στο μεγαλύτερο και χαώδες αστικό κέντρο της χώρας, και προσπαθεί να επιβιώσει χωρίς να κάνει εκπτώσεις στα όνειρα, το ήθος, την αισθητική και εν τέλει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής του. Ο ήρωάς μας, που είναι ταυτόχρονα και ο αφηγητής, διακατέχεται από μια εσωτερική αγωνία, μια έντονη και βαθιά υπαρξιακή αγωνία για το παρόν και το μέλλον, τόσο το δικό του, όσο και μιας ολόκληρης χώρας, μιας ολόκληρης γενιάς. Ξεκινάει λοιπόν από την Αθήνα για να επισκεφτεί τον τόπο καταγωγής του, την Χίο, με σκοπό να συλλέξει πληροφορίες για έναν μαυραγορίτη που δρούσε στην περιοχή τα χρόνια της Κατοχής, πληροφορίες που θα του φανούν χρήσιμες στην εκπόνηση της μεταπτυχιακής του εργασίας. Στην Χίο τον περιμένουν με χαρά και αγάπη οι πρόγονοί του, οι οποίοι του αφηγούνται ιστορίες από τα νιάτα τους τα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, με τόση λαχτάρα, όση και η λαχτάρα του ήρωά μας, να τις ακούσει και να τις καταγράψει. Ιστορίες που παραλληλίζονται με το σήμερα, από το θέμα της προσφυγιάς και τους Έλληνες πρόσφυγες που χρειάστηκε να ξενιτευτούν στην Μικρά Ασία συνδέοντάς το με το σημερινό προσφυγικό ζήτημα, ως τον εθνικό διχασμό που ταλανίζει την χώρα στις πιο κρίσιμες ιστορικά περιόδους. Αυτές τις ιστορίες με πολλή ζωντάνια, διαύγεια, ακρίβεια και παραστατικότητα μας μεταφέρει στο βιβλίο του ο Γιώργος Χατζελένης, θέτοντας στο κέντρο του σύμπαντός του τον αφηγητή και εξυψώνοντας την τέχνη της αφήγησης per se. Μιας αφήγησης όχι λόγιας και αποστειρωμένης, αλλά μπολιασμένης με τα λογοτεχνικά μοτίβα και γλωσσικά στολίδια της λαικής παράδοσης.
Ο αφηγητής λοιπόν, ξετυλίγοντας το κουβάρι της ιστορίας με την βοήθεια των μαρτυριών των ανθρώπων που βίωσαν ορισμένα γεγονότα από πρώτο χέρι, καταγράφει εμπειρίες και συναισθήματα, καταγράφει μνήμες που αν δεν υπήρχε ο ίδιος ο αφηγητής να τις 'κρατήσει στη ζωή' δεν θα είχαν ποτέ την ευκαιρία να διασωθούν και να ακουστούν σε πλήθος ανθρώπων. Με αυτόν τον τρόπο οι ιστορίες των προγόνων του ήρωα, ξεπερνούν το φάσμα του ατομικού και αγγίζουν το συλλογικό, κάνοντας παράλληλα και τους αναγνώστες μέτοχους της κοινής μοίρας. Η ήρωας ξυπνάει μνήμες, μνήμες μιας ζωής τόσο διαφορετικής, αλλά κατά έναν παράδοξο και περίπλοκο τρόπο και τόσο όμοιας μ΄αυτήν που διάγουμε σήμερα. Γιατί στις μέρες μας μπορεί να μην πεινάμε, με τον τρόπο που πείνασαν οι άνθρωποι στην ηρωική Χίο και σε όλη την Ελλάδα τα χρόνια των πολέμων, αλλά υποφέρουμε από έλλειψη κινήτρων, από έλλειψη στόχων, από έλλειψη πνευματικότητας, από την στέρηση της ελπίδας, πεινάμε για ζωή, πεινάμε για να ζήσουμε με μια πείνα όμοια ίσως και μεγαλύτερη από εκείνη των προγόνων μας. Και πολεμάμε. Μπορεί ο εχθρός μας να μην έχει όνομα και πρόσωπο, όπως είχε τότε, μπορεί να είναι αόρατος αλλά είναι πανίσχυρος και ανελέητος. Πώς λοιπόν θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε, πώς θα υπερπηδήσουμε τα εμπόδια που μας υψώνουν οι άλλοι, και κάποιες φορές και 'οι δικοί μας', πώς θα βγούμε νικητές από αυτή την μάχη; Αυτά είναι τα ερωτήματα στα οποία προσπαθεί να δώσει απάντηση ο ήρωας με εργαλείο την μελέτη της ιστορίας. Γιατί ο ήρωας, όπως και η γενιά του, θέλει να ζήσει, δεν παραιτείται, δεν καταθέτει τα όπλα σε χαλεπούς καιρούς. Ό,τι έχει συμβεί ανήκει στο παρελθόν. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω. Το ζητούμενο είναι τί κάνουμε εντεύθεν. Τί κάνουμε δηλαδή από εδώ και μπρος. Εξού και ο τίτλος του βιβλίου. Ένας τίτλος που συνοψίζει σε μια λέξη την απορία μιας ολόκληρης γενιάς. Εντεύθεν. Τον τίτλο λοιπόν, αλλά και συνολικά το βιβλίο, τον νιώθω σαν μια παραίνεση του συγγραφέα στην ζωή, σαν μια προτροπή να συνεχίσουμε την προσπάθεια, κι ας μοιάζει αυτή μάταιη όπως η προσπάθεια του Σίσσυφου στον γνωστό μύθο. Μοναδικός χαμένος αγώνας, είναι αυτός που δεν δίνεται, λέει ένα ρητό.
Οι ιστορίες που καταγράφονται στο βιβλίο του Χατζελένη, μοιάζουν να είναι διαχρονικές και ατοπικές. Συνέβησαν μια δεδομένη χρονική στιγμή σε έναν τόπο, αλλά θα μπορούσαν να έχουν συμβεί παντού, σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Σκιαγραφούν την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, την τρωτότητα της, και αποδομούν συναισθήματα οικουμενικά όπως ο φόβος, η αγάπη, το μίσος, η απληστία. Σε μια εποχή σύγχισης και κρίσης, κρίσης όχι μόνο οικονομικής αλλά και αξιών, ηθικής και αισθητικής (όπως άλλωστε έχει πει ο Νίτσε 'Η αισθητική είναι η ηθική του μέλλοντος', ρήση που μάλλον ενστερνίζεται ο ήρωας, όπως καταλαβαίνει κανείς στο κεφάλαιο με την θεατρική παράσταση), ένας νέος άνθρωπος στρέφεται στο παρελθόν για να τον διαφωτίσει και να τον καθοδηγήσει, και κυρίως για να να μην επαναλάβει τα ίδια λάθη που έκαναν τότε, αυτοί που σήμερα θα βρίσκονταν ενδεχομένως στην θέση του, να αποφύγει το δις εξαμαρτείν, των αρχαίων ημών. Η ιστορία μπορεί να επαναλαμβάνεται, όπως διατείνονται πολλοί, αλλά κανένας λαός δεν μπορεί να έχει μέλλον, όταν δεν γνωρίζει το παρελθόν του και κανένας δεν μπορεί να κρίνει το παρελθόν, εκτός από αυτόν που χτίζει το μέλλον, παραθέτοντας πάλι τον Νίτσε.
Μια χαραμάδα ελπίδας ανοίγει λοιπόν το τρίτο βιβλίο του Γιώργου Χατζελένη στην μαυρίλα της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής αστάθειας που βιώνουμε σήμερα, μια λάμψη φωτός στο σκοτάδι της εσωτερικής ανασκόπησης, προσωπικής απομόνωσης και αυτοτιμωρητικής διάθεσης που μας περιβάλλει, ένα βιβλίο, γράμμα ναυαγού σε μπουκάλι στην θάλασσα, που λειτουργεί σαν μήνυμα ελπίδας πασχίζοντας να κρατήσει ζωντανή την αλήθεια, την α-λήθεια με την έννοια της μνήμης, της μνήμης ενός τόπου και των ανθρώπων του.
Κλείνοντας, ποιητική αδεία, θα έλεγα ότι το Εντεύθεν έχει για μένα την γεύση ενός παγωμένου λικέρ μαστίχας μια καυτή καλοκαιρινή μέρα, ενώ διηγούμαστε ιστορίες με την παρέα μου, σε κάποιο νησί του ανατολικού Αιγαίου.

Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

Η καρδιά του πανευρωπαϊκού συλλαλητηρίου της 18ης Μαρτίου πρέπει να χτυπήσει δυνατά στο Β.Α. Αιγαίο


Στη πρόσφατη επίσκεψή μου στο νησί δέχτηκα ένα συγκινητικό δώρο από τον Γιώργο και την Κατερίνα. Ένα μαύρο λιτό εξώφυλλο με τον τίτλο «No Direction Home». Μετροφυλλώντας το, επανήλθαν στη μνήμη μου όλες οι εικόνες των τελευταίων ετών. Ο εμφύλιος πόλεμος της Συρίας, οι ισοπεδωμένες πόλεις, οι τρομοκρατημένοι κάτοικοι του Χαλεπιού που έτρεχαν στους άδειους δρόμους κι έπειτα η προσφυγιά. Ορδές εξαθλιωμένων ψυχών να πορεύονται στην Μικρά Ασία μέχρι τα παράλια. Εκεί τους περίμενες ένας ακόμη θάνατος. Ο βυθός του Ανατολικού Αιγαίου γέμισε πτώματα. Κάποιοι χάθηκαν στα νερά κι αρκετοί ξεβράστηκαν στις παραλίες μας. Άψυχα κορμιά ανάμεσα σε πορτοκαλί σωσίβια και μαύρες κουλούρες. Ποιος από μας θα ξεχάσει αυτές τις τόσο σκληρές εικόνες;
Κι όμως, μέσα στη κόλαση των θαλασσών μας, υπήρξαν αρκετοί πρόσφυγες που κατάφεραν να φτάσουν στα ελληνικά νησιά κι από εκεί να επιβιβαστούν στα πλοία της γραμμής για να ταξιδέψουν προς Πειραιά με τελικό προορισμό την Γερμανία. Σ’ αυτές τις στιγμές υπήρξαν αρκετά χαμόγελα που έσβηναν την θλίψη στα μάτια των προσφύγων. Ανδρικές προσευχές, γυναικεία δάκρυα χαράς και παιδικές ζητωκραυγές . Αξέχαστη κι εκπληκτική η φωτογραφία με το πιτσιρίκι που παίζει με μία κουλούρα.
Να όμως που ο Γολγοθάς των προσφύγων ξύπνησε τις σκοτεινές περιόδους της Ευρώπης. Ο φασισμός άρχισε πάλι να φουντώνει. Τείχη υψώθηκαν ανάμεσα στις χώρες κι η ακροδεξιά ρητορική στην πολιτική σκηνή έγινε καθημερινή μέχρι που φτάσαμε να ζήσουμε ντροπιαστικά πογκρόμ εναντίον των προσφύγων (όπως συνέβη τον Νοέμβριο στην Χίο). Επιστέγασμα της ακροδεξιάς στροφής ήταν η παράφωνη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία.
Με μία χειραψία στις Βρυξέλλες, όλα τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου έγιναν φυλακές. Μόνο που στις φυλακές αυτές είμαστε εγκλωβισμένοι όλοι μας.
Η 18η Μαρτίου δεν είναι μία μέρα κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Η 18η Μαρτίου πρέπει να γίνει μία κραυγή ανθρωπιάς κι αξιοπρέπειας ανάμεσα στους δυο ακροδεξιούς πύργους που υψώνονται απειλητικά τα τελευταία χρόνια, του τουρκικού και του ευρωπαϊκού.
Στις 18 Μαρτίου καλό είναι να είμαστε όλοι στην πλατεία Βουνακίου. Το συλλαλητήριο είναι πανευρωπαϊκό αλλά η καρδιά πρέπει να χτυπήσει δυνατά στο Β.Α. Αιγαίο.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 15 Μαρτίου 2017

Carpe fuckin’ diem



Υπάρχει εκείνος ο χιμαιρικός αφορισμός, εκείνος που λατρέψαμε απ’ τα χείλη του δικού μας Οράτιου, του oh-captain-my-captain Ρόμπιν Ουίλιαμς: Carpe diem, seize the day, άδραξε την ημέρα, ζήσε το σήμερα σαν να ‘ναι η τελευταία σου μέρα, YOLO!
Το πιστέψαμε όταν ήμασταν νέοι, το πράξαμε και το φωνάξαμε κάποιες μέρες, ειδικά σε στιγμές γλεντιού και αναπάντεχης ευτυχίας, το νιώσαμε όταν κάναμε τις μικρές μας επαναστάσεις, όταν παραιτηθήκαμε μεγαλειωδώς απ’ τη βαρετή δουλειά ή την τοξική σχέση, όταν αγοράσαμε ένα εισιτήριο χωρίς επιστροφή για κάπου, φωνάζοντας: Πουτάνα όλα!
Εκείνο το εκρηκτικό carpe diem της πρώτης νεότητας. 
Δεν είσαι νέος αν δεν τα ‘χεις κάνει πουτάνα-όλα μια φορά (και δυο και τρεις). Δεν λογίζεσαι ως άνθρωπος με συναίσθημα αν δεν έχεις τρελαθεί κάποτε, αν δεν έχεις αφήσει το σίγουρο και βαρετό για κάτι αβέβαιο μα νόστιμο, αλαλάζοντας: Α γαμηθείτε όλοι σας!
Θα μπορούσε να υπάρχει ένα τεστ, απ’ αυτά που βάζουν στα facebook ή απ’ αυτά που ρωτάει ο μπαρμπα-Πέτρος στις πύλες του Παραδείσου, για να δει αν θα σ’ αφήσει να μπεις ή θα σε στείλει στο limbo (αυτό είναι ένα βαρετό μέρος, σαν αίθουσα αναμονής οδοντίατρου ανάμεσα στην κόλαση και στον παράδεισο. Και κρατάει αιώνια).

QUIZ: Πόσες φορές τα κάνατε πουτάνα-όλα στη ζωή σας:
Ποτέ
Μία φορά
Δύο φορές
Πολλές φορές
Δεν θυμάμαι – Δεν απαντώ

Κι η επόμενη ερώτηση, ίσως η πιο σημαντική, θα ήταν: Πότε ήταν η τελευταία φορά που τα κάνατε πουτάνα-όλα;

~~ 

Ίσως να φανεί παράξενο στους νεότερους, αλλά καθώς περνάνε τα χρόνια τόσο μειώνονται οι πιθανότητες εμφάνισης αυτής της «τρέλας».
Η σχιζοφρένεια, λένε οι ψυχίατροι, εμφανίζεται ανάμεσα στα 20 και στα 30. Μετά μπορεί να πάθεις κατάθλιψη, κρίσεις άγχους-πανικού κι άλλα διάφορα, αργότερα αλτσχάιμερ, αλλά τη σχιζοφρένεια τη γλίτωσες.
Με τον ίδιο τρόπο οι άνθρωποι τρελαίνονται και τα κάνουν πουτάνα-όλα μέχρι περίπου τα τριάντα-φεύγα. Όχι ότι μετά δεν συμβαίνει, αλλά μειώνονται δραματικά οι πιθανότητες εμφάνισης τέτοιων yolo-επεισοδίων.
Με μια μικρή seize the day αναζωπύρωση στα σαράντα για τις γυναίκες και στα σαράντα πέντε για τους άντρες, αλλά και πάλι σπάνια πρόκειται για δραματικές καταστάσεις (κυρίως είναι μόνο βαμμένα κόκκινα μαλλιά και ύστατη σεξουαλική απελευθέρωση, παλιμπαιδισμοί και γερορόκ συγκροτήματα, μοιχείες και αθλητικά παπούτσια για δρόμους μεγάλων αποστάσεων).

~~ 

Κάποιος έγραφε ότι κάθε σαραντάρης ανήκει στην οικογένεια του και στο κράτος. Δεν έχει δικαίωμα να τρελαθεί, να τα κάνει πουτάνα-όλα. Πρέπει να δουλέψει για να μεγαλώσει τα παιδιά του, πρέπει να δουλέψει για να πληρώσει τους φόρους και τους λογαριασμούς.
Περιορίζει τα carpe diem του στις ελεύθερες ώρες, που συνήθως δεν είναι πολλές μες στη βδομάδα, και πριν αδράξει τη μέρα πρέπει να κανονίσει το πρόγραμμα του, να το ταιριάξει μ’ εκείνο του/της συντρόφου του, ν’ αφαιρέσει τις υποχρεώσεις των παιδιών, να προσθέσει τις δυνητικές δυσκολίες, να πολλαπλασιάσει με το κλάσμα των υπολειπόμενων χρημάτων, να διαιρέσει με τις επισυναπτόμενες ατυχίες, να υπολογίσει την τετραγωνική ρίζα κάθε κοινωνικής υποχρέωσης και να υψώσει στο τετράγωνο το θυμικό της ημέρας.
Αυτό που απομένει δεν μοιάζει καθόλου με το seize the day του φίλτατου Ουίλιαμς κι Οράτιου. Συνήθως ακούγεται περισσότερο σαν: «Να κάτσω για ένα λεπτό μόνος. Να μην κάνω τίποτα, να μην ακούω κανέναν. Για ένα λεπτό!»

 ~~ 

Η επανάσταση τελειώνει λίγο μετά τα τριάντα, στην καλύτερη περίπτωση. Τελειώνει όταν δεν μπορείς να είσαι όπως θες να είσαι, γιατί πρέπει να είσαι έτσι όπως πρέπει να είσαι.
Χώνεσαι ως τ’ αυτιά μες στη κατάσταση (πες τη και ρουτίνα αν θες) που σου παρέχει το φαγητό και τις διακοπές σου. Οι μικρές αποδράσεις σου γίνονται τα νέα YOLO. Πέντε μέρες κάτεργο για μισή μέρα μεθύσι κι έναν κυριακάτικο καφέ. Έντεκα μήνες κάτεργο για δέκα μέρες στη θάλασσα. Και πρέπει να λες κι ευχαριστώ αν σου τυχαίνει.
Καινούριο πλυντήριο (και στεγνωτήριο, τυχερέ;) Βραστήρας και ποτήρια απ’ το ΙΚΕΑ. Smart phone που είναι πιο έξυπνο από σένα αφού το κοιτάς όλη την ώρα, και tablet για το παιδί, για ν’ απασχολείται όσο κοιτάς το facebook.
Διακανονισμός για το αέριο και τη ΔΕΗ (είχαμε κρύο χειμώνα φέτος) και καλαμαράκια (κατεψυγμένα) τηγανητά στην ταβέρνα την Καθαρά Δευτέρα. YOLO!

 ~~ 

Κι ύστερα πέφτεις να κοιμηθείς. Κι όταν ξυπνάς… Στην καλύτερη περίπτωση δεν προλαβαίνεις να θυμηθείς τα όνειρα σου. Ή τα θυμάσαι και σε κάνουν να τσαντίζεσαι. Και ξυπνάς και βλαστημάς και συνεχίζεις. Βλαστημάς που ζεις, βρίζεις που ξύπνησες, αλλά αυτό δεν σου φαίνεται παράξενο, είναι μέρος της ζωής σου.
Βρίζεις που ξύπνησες; Βλαστημάς που είσαι ζωντανός;
Κάτι κάνεις λάθος, δεν μπορεί, κάτι κάνουμε λάθος. Προτού αλλάξεις τον κόσμο, προτού σ’ αλλάξει ο κόσμος, βρες τι δεν σ’ αρέσει στη ζωή σου, τι δεν σ’ αρέσει στον κόσμο. Ξεκίνα με τον εαυτό σου. Χωρίς yolo και carpe diem και seize the day και τους άλλους αφορισμούς.
Γιατί τελικά, κι ίσως λίγο πριν το τέλος, τόσο τελικά, ίσως τότε, τελικά, πέρα απ’ τις ρυτίδες τα περιττά κιλά και τις υποχρεώσεις, πέρα απ’ την κούραση και τ’ ανεκπλήρωτα όνειρα, μετά τους έρωτες που δεν έζησες έτσι όπως θα ήθελες και τα ταξίδια που δεν έκανες, μετά απ’ όλα εκείνα που περιμένεις και περίμενες να κάνουν τα παιδιά σου στ’ όνομα σου, μετά απ’ όλα όσα δεν πέτυχαν κι όλα όσα δεν προσπάθησες καν, μετά κι απ’ αυτά που κυνήγησες κι όσα άφησες να φύγουν, μετά από κάθε yolo και carpe diem και άδραξε τη μέρα που δεν κράτησαν, υπάρχεις εσύ, μπρος στον καθρέφτη, πιο γερασμένος από κάθε άλλη φορά, πιο κουρασμένος απ’ όσο αντέχεις, λίγο πριν το τέλος της παράστασης, και κοιτάς, και χαμογελάς με το φαφούτικο στόμα σου, και λες, ήσυχα, χωρίς εξάρσεις: «Yolo μαλάκα μου, άδραξε τη γαμημένη μέρα.»
Και λίγο πριν τα τινάξεις κάνεις κάτι που ποτέ δεν περίμενες, ούτε κανείς άλλος το περίμενε, ότι θα κάνεις.

Πηγή: Sanejoker

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

Υποψίες


Κι ενώ στην Ευρώπη ζούμε τον έντονο διπλωματικό πόλεμο της τουλίπας, εγώ προτίμησα μία πιο ήρεμη και πολιτισμένη οδό κι επέλεξα να παρακολουθήσω μία ενδιαφέρουσα κινηματογραφική πρόταση από Τουρκία η οποία δυστυχώς παίζεται σε μία μόνο σκοτεινή αίθουσα στην Αθήνα, στο πολυαγαπημένο μου Άστυ. Αναφέρομαι στην ταινία "Υποψίες". Η αλήθεια είναι πως μετά τους τίτλους τέλους ανέτρεξα στις πληροφορίες για να δω το έτος παραγωγής. Βλέποντας πως η ταινία είναι του 2015, έχω κάθε δικαίωμα να την χαρακτηρίσω ανατριχιαστικά προφητική γι' αυτό που βιώνει η Τουρκία σήμερα.
Η ταινία του Εμίν Αλπέρ τιμήθηκε με το ειδικό βραβείο της επιτροπής στην Βενετία. Προσωπικά η συγκεκριμένη ταινία αξίζει μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα για το ειλικρινές και το διορατικό της βλέμμα.
Μπορεί η Τουρκία να διαφημίζεται χρόνια τώρα για τα μνημεία της, τα υπέροχα τοπία της, τις γαλάζιες παραλίες της και την μέχρι πρόσφατα οικονομική της ανάπτυξη, αλλά όσοι την έχουν επισκεφθεί και την έχουν ζήσει από κοντά, γνωρίζουν πολύ καλά πως πίσω από την λαμπερή της βιτρίνα βρίσκεται μία χαβούζα δεκαοκτώ φυλών που στοιβάζονται σε παραγκουπόλεις απλωμένες κάτω από τις σκιές των γυάλινων ουρανοξυστών.
Ο σκηνοθέτης με αρκετή δόση ειλικρίνειας μας παρουσιάζει τη ζωή σε μία από τις παραγκουπόλεις αυτές έχοντας ως φόντο τους θεόρατους ουρανοξύστες της Κωνσταντινούπολης. Η κάμερα δε φεύγει από το εξαθλιωμένο αυτό αστικό διαμέρισμα, λες και μια "δύναμη" την κρατά εγκλωβισμένη ανάμεσα σε λαμαρίνες, λάσπες και σκουπίδια. Την ίδια αίσθηση έχουν κι οι κάτοικοι αυτών των περιοχών οι οποίοι προσπαθούν να επιβιώσουν περιορισμένοι σε κάποια αόρατα σύνορα που το ίδιο το καθεστώς τους έχει ορίσει.
Όσον αφορά την υπόθεση, ο πρωταγωνιστής της ταινίας αποφυλακίζεται με τον όρο να ρουφιανεύει στην αστυνομία, ανθρώπους που πιστεύει πως ανήκουν στον αντιεξουσιαστικό χώρο. Ως καμουφλάρισμα υποδύεται τον ρακοσυλλέκτη ώστε πέρα από τους υπόπτους να ψάχνει και για εκρηκτικούς μηχανισμούς μέσα στους κάδους. Προσπαθώντας να κερδίσει την εύνοια του προϊσταμένου του, θα αξιοποιήσει με ζήλο την ευκαιρία που του δίνεται. Ωστόσο ο πρώτος άνθρωπος με τον οποίον συναντιέται έξω από την φυλακή είναι ο αδελφός του, ο οποίος είναι ένας "δημόσιος υπάλληλος" με υπηρεσία να σκοτώνει τα αδέσποτα σκυλιά που κυκλοφορούν στην περιοχή. Τα δύο αδέλφια έχουν ένα χάσμα είκοσι ετών να καλύψουν. Αυτό το χάσμα όμως προκαλεί υποψίες. Και οι υποψίες σε περίεργα καθεστώτα, οδηγούν πολλές φορές σε επικίνδυνες καταστάσεις...


Οι ερμηνείες των ηθοποιών είναι εξαιρετικές αλλά προσωπικά ξεχώρισα τον αξιαγάπητο σκυλάκο που τραυματίστηκε από τον αδελφό του πρωταγωνιστή. Κι έχοντας παρακολουθήσει βίαιες σκηνές με θύματα τα αδέσποτα σκυλιά (πραγματικά το στομάχι μου έγινε κόμπος σε αρκετές στιγμές), η επιβίωση ενός στα χέρια του δολοφόνου ήταν χαρά θεού. Επίσης με εντυπωσίασαν τα βλέμματα των ηθοποιών και οι έντονες κινήσεις των χεριών τους καθώς μιλούσαν.
Σχετικά με το σενάριο, το βρήκα αρκετά έξυπνο αλλά σε πολλά σημεία ήταν εμφανής η αντιγραφή από άλλες ταινίες όπως για παράδειγμα η νυχτερινή σκηνή με τα σκυλιά που τρέχουν στο δρόμο μου θύμισε απίστευτα το εκρηκτικό ξεκίνημα του αριστουργηματικού "Βαλς με τον Μπασίρ" ή στο ξεκίνημα όπου ο πρωταγωνιστής ακούει μία έκρηξη και πάει να ανοίξει μία πόρτα η οποία όμως είναι αλυσοδεμένη, μου θύμισε το ξεκίνημα του θρυλικού "The Wall". Πέρα όμως από τις αντιγραφές ο σκηνοθέτης απέδειξε πως  περνάει εύκολα από το δράμα στο ψυχολογικό θρίλερ.
Επίσης η ταινία είχε αρκετούς συμβολισμούς. Το χάσμα των αδελφών συσχετίζεται με το χάσμα των κοινωνιών. Οι απανωτές εκρήξεις που ακούγονται στη ταινία υποδηλώνουν το επερχόμενο ξέσπασμα των λαών που τρέχουν με διαφορετικές ταχύτητες. Αυτή η έκρηξη ήδη πραγματοποιήθηκε στην Τουρκία λόγω του μεγάλου χάσματος των κοινωνικών τάξεων. Επερχόμενη είναι κι η έκρηξη μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. Παράλληλα το ταρακούνημα του εδάφους συμβολίζει τη σαθρή επιφάνεια των σύγχρονων κοινωνιών. Ένα ράγισμα κι όλοι θα βρεθούμε στο ίδιο κενό.
Πέρα απ' όλα αυτά, η ταινία κατηγορεί με πολύ έξυπνο τρόπο τη δράση του παρακράτους στη γειτονική χώρα (όχι πως κι εμείς πάμε πίσω). Η αστυνομοκρατία, η τρομολαγνεία των Μ.Μ.Ε., η επαγγελματική ανασφάλεια κι η κοινωνική εξαθλίωση είναι οι βασικότεροι παράγοντες που θεμελιώνουν τα φασιστικά καθεστώτα. Κι όσο συντελείται αυτή η θεμελίωση, όλοι οι πολίτες είναι ύποπτοι!
Τέλος θέλω να αναφερθώ στο εκπληκτικό φινάλε της ταινίας. Το βλέμμα του πρωταγωνιστή γεμίζει συναισθήματα την οθόνη και μας προειδοποιεί πως όλοι μας μπορούμε να πέσουμε θύματα δημαγωγών και λοιπών καθαρμάτων που έχουν κάποια εξουσία στα χέρια τους. Ένα ισχυρό κατηγορώ!


Για μία ακόμη φορά η κινηματογραφική σχολή της Τουρκίας εντυπωσιάζει με την ορθή πολιτική της ματιά. Κι όπως ανέφερα εξαρχής, η ταινία αυτή είναι ανατριχιαστικά προφητική γι' αυτά που συμβαίνουν στην Τουρκία σήμερα.
Να το δουν οπωσδήποτε όσοι έχουν πολιτικές ανησυχίες.

Βαθμολογία: 9/10

Κυριακή, 12 Μαρτίου 2017

Οπισθεν ολοταχώς

Φωτογραφία του χρήστη La Révolution surréaliste.



του Γιώργου Τσιάρα

Τη μετάβαση στην «Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων» ανακοίνωσαν, ως γνωστόν, την περασμένη Δευτέρα στο παλάτι των Βερσαλλιών οι ηγέτες των τεσσάρων ισχυρότερων οικονομιών της εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσης Ενωσης, λίγες μέρες μετά την παρουσίαση του σχετικού «οδικού χάρτη» -έστω και με τη μορφή σεναρίων– για το κοινό (;) μας μέλλον από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.
Το παιχνίδι, ως συνήθως, είναι σικέ: οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί άνωθεν και θα επιβληθούν στα μικρότερα κράτη-μέλη με όπλο την απειλή της πιστωτικής ασφυξίας και τις νεοαποικιακές σχέσεις εξάρτησης που έχουν ήδη από καιρό διαμορφωθεί.
Ηδη από τον φοβερό εκείνο Ιούνη του 2015, παραμονές του ατυχούς ελληνικού δημοψηφίσματος και της ταπεινωτικής συνθηκολόγησης της κυβέρνησης Τσίπρα, η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη είχε πληροφορηθεί τα εν λόγω σχέδια για τη δημιουργία μιας Ευρώπης δύο ή περισσότερων ταχυτήτων, χάρη στις αποκαλύψεις της γερμανικής εφημερίδας Die Zeit για την ύπαρξη σχετικού μυστικού συμφωνητικού μεταξύ Μέρκελ και Ολάντ.
Δεκαπέντε μήνες μετά, τον Οκτώβριο του ‘16, και αφού μεσολάβησε το σοκ του Brexit, ήρθαν στη δημοσιότητα έγγραφα του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών όπου φαινόταν ότι ο «σκληρός πυρήνας» της Ευρωπαϊκής Ενωσης είχε πάρει οριστικά τις αποφάσεις του: όλοι μαζί, μεν, και οι...ψωριάρηδες –σαν τη χρεοκοπημένη Ελλάδα– χώρια.
Πώς το είπε να δείτε η Μέρκελ τη Δευτέρα;
«Οι Ευρωπαίοι οφείλουν να έχουν το θάρρος να αποδεχτούν πως κάποιες χώρες τρέχουν πιο γρήγορα από άλλες... Καιρός να φύγουμε μπροστά» - αφήνοντας τους άλλους εταίρους πίσω ή σωστότερα... κάτω.
Πρόκειται, φυσικά, για μια ακόμη κοροϊδία.
Οι «πολλές ταχύτητες» ισχύουν εδώ και πολλά χρόνια, πίσω από τον χιλιοτρυπημένο φερετζέ της ισοτιμίας και των ευρωπαϊκών κεκτημένων, και οριστικοποιήθηκαν με την «εισαγόμενη» από τις ΗΠΑ πιστωτική κρίση του 2007-08, που έδωσε την ευκαιρία στη Γερμανία να υλοποιήσει με οικονομικά μέσα ό,τι δεν κατάφερε σε δυο παγκόσμιους πολέμους στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. 
Δέκα χρόνια μετά το κραχ της Lehman Brothers, η Γερμανία δεν έχει οικονομικό αντίπαλο στην Ευρώπη και γι’ αυτό έχει κατά το κοινώς λεγόμενο «μαζέψει όλο το χαρτί»: οι εξαγωγές της σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο και το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της, αυτή η «μαύρη τρύπα» της ευρωπαϊκής οικονομίας που εξηγεί από μόνη της πολλά από τα σημερινά μας βάσανα, ξεπέρασε ήδη το 8% του ΑΕΠ της, αγγίζοντας τα 250 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Ταυτόχρονα, εκμεταλλεύεται αριστοτεχνικά την τεχνητή καθίζηση των εταίρων της για να δανείζεται χρήματα με αρνητικό, ουσιαστικά, επιτόκιο: κοινώς, είναι η μόνη χώρα στην Ευρώπη την οποία οι επενδυτές... πληρώνουν για να παρκάρουν τα χρήματα τους στα «ασφαλή» ομόλογα της!
Μία ματιά στα «σπρεντ» των επιτοκίων αρκεί για να καταλάβει κανείς ότι ούτε η Γαλλία, ούτε φυσικά οι προβληματικές Ιταλία και Ισπανία βρίσκονται ή θα βρεθούν στο ορατό μέλλον στην ίδια οικονομική και αναπτυξιακή ταχύτητα με τη Γερμανία.
Ομως οι πολλές ταχύτητες δεν υπάρχουν μόνο μεταξύ των κρατών, αλλά και εντός τους.
Πού πάνε όλα αυτά τα αμύθητα έσοδα από τα εμπορικά πλεονάσματα και τα επιχειρηματικά κέρδη των γερμανικών κολοσσών;
Σίγουρα όχι στους συνεχώς αυξανόμενους σε αριθμό νεόπτωχους των πόλεών της, που βλέπουν τη χώρα τους να «τρέχει μπροστά» ενώ οι ίδιοι καλούνται να φυτοζωήσουν με συνεχώς μειούμενα κοινωνικά επιδόματα. 
Ξέρετε γιατί σημειώνει τόσο υψηλή δημοτικότητα ο (δεν-τον-λες-και-«σοσιαλιστή») ηγέτης του SPD Μάρτιν Σουλτς, σε βαθμό να απειλεί τη «Μούτι» (Μητερούλα) Μέρκελ;
Την απάντηση δίνει πρόσφατο αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Deutsche Welle, σύμφωνα με το οποίο 19 εκατομμύρια Γερμανοί (το 23% του πληθυσμού) ζουν σήμερα κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας και πως η γερμανική ΔΕΗ έκοψε το ρεύμα σε περισσότερα από 330.000 νοικοκυριά μέσα σε μόλις ένα εξάμηνο.
Τα επίσημα ποσοστά ανεργίας είναι πολύ χαμηλά, αλλά η μερική απασχόληση σαρώνει, με εκατομμύρια ανθρώπους να ψωμολυσσούν κυριολεκτικά απασχολούμενοι σε «mini jobs» για 400 ευρώ τον μήνα, ενώ ένας στους τρεις ανέργους (σύμφωνα πάντα με τη DW) έχει απλήρωτους λογαριασμούς ρεύματος και υδροδότησης, και απλήρωτα ενοίκια, και κυρίως δεν έχει αρκετά χρήματα για να ζεστάνει και να ταΐσει την οικογένειά του...
Πίσω λοιπόν από το καινούργιο ευρωπαϊκό παραμύθι των πολλών ταχυτήτων, όπου οι «υγιείς» και «πρόθυμες» χώρες θα προχωρούν ταχύτερα προς την «ολοκλήρωση» και οι υπόλοιποι θα ακολουθούν με τον δικό τους ρυθμό, κρύβεται η... όπισθεν μιας ζοφερής ταξικής πραγματικότητας που δεν είναι άλλη από την αποθέωση των παρασιτικών ελίτ και τη φτωχοποίηση και τη σταδιακή εξαθλίωση για τους πολλούς.
Εξήντα χρόνια μετά την υπογραφή της γενέθλιας Συνθήκης της Ρώμης, η Ευρώπη τρώει σαν τον Κρόνο τα παιδιά της και κυοφορεί με τη λαιμαργία και την αναλγησία της τα ακροδεξιά τέρατα που μια μέρα θα την ξαναπνίξουν στο αίμα...

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Σάββατο, 11 Μαρτίου 2017

Η επιστροφή του «The Wall» και το μανιφέστο του Ρότζερ Γουότερς



Αυτές τις ημέρες οι λέξεις «The Wall», φέρνουν στο νου σχεδόν αυτομάτως το περιβόητο τείχος του Ντόναλντ Τραμπ. Αυτό που θέλει να χτίσει για να χωρίσει τις ΗΠΑ από το Μεξικό.
Την ώρα που συμβαίνουν αυτά, όμως, πολλοί μιλούν για το πόσο επίκαιρο είναι και πάλι το θρυλικό «The Wall» των Pink Floyd. Το ίδιο και ο ίδιος ο Ρότζερ Γουότερς.
Το άλμπουμ του 1979 θα παρουσιαστεί ως μια κλασική όπερα - σε μια συνεργασία του Ρότζερ Γουότερς με την όπερα του Μόντρεαλ. Επιστρέφει ουσιαστικά με άλλη μουσική μορφή, εκεί από όπου ξεκίνησε το 1977 (στο Ολυμπιακό Στάδιο του Μόντρεαλ), στον Καναδά.
Παράλληλα ο μπασίστας και συνιδρυτής των θρυλικών Pink Floyd, δήλωσε, πριν λίγες ήμερα ότι θέλει να παρουσιάσει το The Wall σε μια συναυλία ακριβώς στο σημείο που ο Τραμπ σκοπεύει να χτίσει το τείχος του, αντιδρώντας έτσι στην αντιμεταναστευτική πολιτική του νέου προέδρου. 

Another Brick… in the Wall

Το The Wall κυκλοφόρησε το 1979 και έγινε ένα από τα μεγαλύτερα best - seller μουσικά άλμπουμ όλων των εποχών στις ΗΠΑ, με 23 εκατομμύρια πωλήσεις. Έγινε και ταινία το 1982 με πρωταγωνιστή τον Μπομπ Γκέλντοφ. Ακολούθησαν συναυλίες και περιοδείες σε όλο τον κόσμο. 
«Κινητοποιεί τους ανθρώπους από το 1979», δηλώνει ο Ρότζερ Γουότερς σύμφωνα με τον Guardian, σημειώνοντας παράλληλα πως είναι πολύ κολακευτικό που πλέον το The Wall θα γίνει και κλασική όπερα.
Αν και το The Wall αρχικά προήλθε από μια εσωτερική απογοήτευση και πάλη του Ρότζερ Γουότερς γρήγορα αποτέλεσε μια ηχηρή απάντηση στην τρέχουσα πολιτική κατάσταση. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα.
Ο Γουότερς το αναγνωρίζει αυτό. Είναι παραπάνω από πολιτικά ενεργός. Είναι μεγάλος πολέμιος του Ντόναλντ Τραμπ και της διχαστικής ρητορικής του. Πρόσφατα διοργάνωσε μια μεγάλη συναυλία στο Μεξικό και καταφέρθηκε από σκηνής εναντίον του Αμερικανού πρόεδρου. Και είναι έτοιμος να το κάνει ξανά.

Το μανιφέστο του Ρότζερ Γουότερς

«Είμαστε όλοι αδελφοί και αδελφές και επιβάλλεται να το ανακαλύψουμε αυτό και κατόπιν να αναπτύξουμε τρόπους συνεργασίας μεταξύ μας και να είμαστε όσο πιο ευγενικοί γίνεται ο ένας με τον άλλο και να βρίσκουμε τρόπους να κάνουμε τη ζωή πιο υποφερτή σε αυτόν τον μικρό, ασήμαντο, εύθραυστο πλανήτη που αποκαλούμε σπίτι», δηλώνει στον Guardian.
Ο Γουότερς έχει θορυβηθεί από τις δεσποτικές τάσεις του Τραμπ: «Κάθε αυταρχικός ηγέτης, όταν χτίζει ένα μνημείο για τον εαυτό του, είτε πρόκειται για τον Τσαουσέσκου, είτε για τον Σαντάμ Χουσείν, είτε για τον Ντόναλντ Τραμπ, πάντα δείχνει το ίδιο. Είναι περίεργο αλλά σε αυτούς τους ανθρώπους λείπει ένα κομμάτι από την ευαισθησία τους. Έτσι φαίνεται σα να διαλέγουν πως θα χτίσουν το άγαλμά τους από τον ίδιο κατάλογο που απευθύνεται σε αυταρχικούς ηγέτες. Με μάρμαρο και χρυσό. Δείτε τον πύργο του Τραμπ στη Νέα Υόρκη. Είναι τέλειος, με τις χρυσές του βρύσες κι όλα αυτά. Είναι ακριβώς το σύμβολο από το οποίο πρέπει να αποστασιοποιηθούμε».
«Οι Αμερικανοί έχουν εκλέξει έναν πρόεδρο ο οποίος δεν πιστεύει στην κλιματική αλλαγή, πιστεύει ότι είναι μια εφεύρεση. Αυτό είναι και το τέλος της ιστορίας. Νομίζει ότι είναι κάτι που σκαρφίστηκαν οι άνθρωποι. Και κατάφερε να πείσει κι άλλους ανθρώπους γι’ αυτό απλά δηλώνοντας το. Πρέπει απλά να το δηλώσεις. Πείτε ένα μεγάλο ψέμα αρκετά συχνά και οι άνθρωποι θα το πιστέψουν. Ποιος το είπε αυτό; Ο Τζότζεφ Γκέμπελς».

Η επιστροφή του The Wall και το... Άγιο Δισκοπότηρο

Ο Γουότερς δεν θα σταματήσει στην κλασική όπερα. Ετοιμάζει και μια μεγάλη περιοδεία επίσης με το The Wall, μαζί με τους μαθητές τους από το μουσικό σχολείο στο οποίο διδάσκει. «Θα κλάψετε», λέει.
«Έχουμε σιχαθεί να βλέπουμε τους άντρες και τις γυναίκες μας να σφαγιάζονται στο βωμό της απληστίας και του εμπορίου. Ο πόλεμος δεν γίνεται για την ιδεολογία. Δεν γίνεται για τη θρησκεία. Γίνεται για τα χρήματα. Πάντα γίνεται για τα χρήματα. Πρόκειται για τα χρήματα και την εξουσία. Και είναι εξαιρετικά λυπηρό να βλέπεις το ανθρώπινο γένος να υποχρεώνεται να βαδίζει στο δρόμο προς την απόλυτη καταστροφή. Το Άγιο Δισκοπότηρο είναι η αγάπη. Αυτό πρέπει να προωθούμε και να προστατεύουμε με κάθε μας κύτταρο».

Πηγή: tvxs

Παρασκευή, 10 Μαρτίου 2017

Trainspotting 2


Πριν πας σε κάποια σκοτεινή αίθουσα για να παρακολουθήσεις την μετά από 20 χρόνια συνάντηση της παλιοπαρέας του Εδιμβούργου, σκέψου πρώτα την παρακάτω παράμετρο. Πολύ σπάνια είναι καλό ένα σίκουελ, πόσο μάλλον όταν γίνεται για τη συνέχεια μιας θρυλικής πλέον ταινίας. Εξαρχής το Trainspotting 2 ήταν καταδικασμένο να βρεθεί στη σκιά του πρώτου. Έχοντας τα παραπάνω στο μυαλό σου, πιθανότατα να απολαύσεις χωρίς απαιτήσεις το T2!
Η ιστορία αναφέρεται στην μετάνοια του Ρέντον, ο οποίος επιστρέφει στην Σκωτία για να ζητήσει συγνώμη στην παρέα που πρόδωσε. Αν κι ο αξιαγάπητος Σπαντ τον συγχωρεί αμέσως, ο Σικ Μπόι εξακολουθεί να βράζει από οργή και προσπαθεί να βρει έναν τρόπο για να τον εκδικηθεί. Την ίδια στιγμή ο τραμπούκος Μπέγκμπι το σκάει από τις φυλακές κι όταν μαθαίνει πως ο Ρέντον είναι στο Εδιμβούργο, αποφασίζει να τον σκοτώσει.
Σεναριακά η ταινία μπορεί να πάτησε στο λογοτεχνικό σίκουελ του Trainspotting (το "Porno) αλλά τελικά διάλεξε μία δικιά της ερμηνεία πάνω στα γεγονότα. Η ιστορία έπασχε αρκετά και σε έμπνευση αλλά και σ' ενδιαφέρον. Ήταν φανερό πως ο Ντάνι Μπόιλ δεν είχε να μας προσφέρει πολλά κι έτσι γυρνούσε συνέχεια σε πλάνα της πρώτης ταινίας. Με αυτά τα φλας μπακ προσπάθησε να μας καλύψει διάφορα κενά του παρελθόντος των τεσσάρων  ηρώων.
Όμως η ταινία είχε αρκετά θετικά στοιχεία. Πρώτα απ' όλα μπορεί να έβλεπα στην οθόνη τέσσερα γεροντοπαλίκαρα να συνεχίζουν να φέρονται σαν πιτσιρικάδες που πλακώνονται σε αλάνες αλλά αμέσως μου δημιούργησαν μία οικειότητα. Με την εμφάνιση του καθενός έλεγα μέσα μου "ρε αυτόν τον γνωρίζω" κι η αίσθηση αυτή που άρεσε. Επίσης η ταινία έχει ένα αρκετά καλό soundtrack, όχι σαν το πρώτο (αν και παίζουν αρκετά από τα θρυλικά κομμάτια της πρώτης ταινίας).
Έπειτα υπήρξαν κάποιες σκηνές που μου άρεσαν πολύ. Οι κυριότερες ήταν η συζήτηση του Ρέντον με τον πατέρα του, όπου στην άδεια καρέκλα της εκλιπούσας μητέρας του, υπήρχε η σκιά της στον τοίχο (εκπληκτική σκέψη) κι ο εξαιρετικός μονόλογος-κατηγορώ του Ρέντον στην πανέμορφη Βερόνικα για τον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Στα θετικά της ταινίας έχω να προσθέσω ότι υπήρχαν κι αρκετές αστείες σκηνές που μ' έκαναν να γελάσω με τη ψυχή μου όπως η αποτυχημένη αυτοκτονία του Σπαντ αλλά και η ανορθόδοξη συνάντηση του Ρέντον με τον Μπέγκμπι στις τουαλέτες ενός κλαμπ.
Τέλος η ταινία μου πρόσφερε αρκετά νοσταλγικά συναισθήματα καθ' όλη τη διάρκειά της κι αυτό για μένα ήταν όμορφο. Και φυσικά το τελείωμά της για μένα ήταν εκρηκτικό!
Κλείνοντας, θέλω να επισημάνω κάτι ακόμα. Ως λάτρης των ταξιδιών, το T2 μου ανέδειξε το Εδιμβούργο μέσα από όμορφες εικόνες. Σαφώς κι έπεσα θύμα μάρκετινγκ μιας και η ταινία επεδίωξε να διαφημίσει την πόλη αλλά η προσπάθειά της ήταν έξυπνη κι ευχάριστη.
Σίγουρα το Trainspotting 2 δεν αξίζει τις δάφνες του πρώτου, αλλά προσφέρει μία ευχάριστη και νοσταλγική βραδιά.

Βαθμολογία: 7/10

Πέμπτη, 9 Μαρτίου 2017

Η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων: ή μήπως η αρχή του τέλους της Ένωσης;



Όλοι σκεφτήκαμε πως το Brexit είναι πιθανότατα η αρχή του ολοκληρωτικού ξηλώματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκείνο το καλοκαίρι ακούστηκε ένα καμπανάκι πάνω από την Γηραιά Ήπειρο, μόνο που δεν ήταν προειδοποιητικό. Οι διαδικασίες εξόδου μιας χώρας-μέλους έδωσε τροφή σε πολλά ακροδεξιά κόμματα τα οποία υιοθέτησαν στις προεκλογικές τους υποσχέσεις αντίστοιχα δημοψηφίσματα. Σενάρια όχι μακρινά μιας κι η πανευρωπαϊκή εκλογική περίοδο ξεκινάει αυτήν την Κυριακή στην Ολλανδία.
Γι' αυτό και λίγο πριν την τελική στροφή των αμφίρροπων εκλογών σε Ολλανδία, Γαλλία και Γερμανία (πιθανότατα και Ιταλία), η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες να κρατήσει την εύθραυστη συνοχή της χωρίς να θίξει τα συμφέροντα της ολιγαρχίας.
Την περασμένη βδομάδα ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ παρουσίασε ενώπιον της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τη «Λευκή Βίβλο» για το μέλλον της Ε.Ε. των «27». Σκοπός του Γιούνκερ είναι ο προβληματισμός των κρατών-μελών, ευελπιστώντας πως θα προκύψουν σωτήριες προτάσεις για την Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου. Παράλληλα παρουσίασε πέντε πιθανά σενάρια για την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι το 2025.
Μετά την πρωτοβουλία του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ακολούθησε συνάντηση των εκπροσώπων των τεσσάρων μεγαλύτερων οικονομικών δυνάμεων της Ε.Ε. στις Βερσαλλίες όπου τάχθηκαν υπέρ μιας Ευρώπης πολλών ταχυτήτων. Στις δηλώσεις τους ακούστηκαν απόψεις οι οποίες περισσότερο σύγχυση προκάλεσαν παρά αισιοδοξία.
Η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι «οι Ευρωπαίοι οφείλουν να έχουν το θάρρος να αποδεχτούν πως κάποιες χώρες τρέχουν πιο γρήγορα από άλλες». Αυτό είναι επιβεβαιωμένο δεκαετίες τώρα, οπότε σε τι αναφέρεται η Μέρκελ όταν λέει πως «καιρός να φύγουμε μπροστά». Και με τις αργοπορημένες χώρες τι θα γίνει; Θα μείνουν πίσω;
Από την άλλη ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολαντ δήλωσε πως η «ενότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία», μόνο που εδώ δε μιλάμε για ενότητα μεταξύ ατόμων αλλά ενότητα χωρών. Αν δεν υπάρχει αυτή η ομοιομορφία που δεκαετίες τώρα κυνηγάει η Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε σε ποια ενότητα μιλάμε;
Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω πως τον Ιούνιο του 2015, η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη αντέδρασε άσχημα μετά τις αποκαλύψεις της γερμανικής εφημερίδας Die Zeit, η οποία παρουσίασε ένα μυστικό συμφωνητικό έγγραφο μεταξύ Μέρκελ κι Ολάντ για τη δημιουργία μιας Ευρώπης δυο ταχυτήτων. Σήμερα όμως μας παροτρύνουν να δούμε αισιόδοξα τις δηλώσεις για μία Ευρώπη πολλών ταχυτήτων.
Πιθανότατα προσπαθούν να μας περάσουν όσο πιο ανώδυνα γίνεται (ίσως να το παρουσιάσουν κι ως επιτυχία) την επερχόμενη διάλυση μιας Ένωσης την οποία είχαν οραματιστεί κάποτε αλλιώς…

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη, 8 Μαρτίου 2017

Moonlight


Άργησα αρκετά να δω το Moonlight. Είναι γεγονός πως ενώ εκτιμώ την ανεξάρτητη σκηνή της αντίπερα όχθης του Ατλαντικού, δύσκολα την εμπιστεύομαι. Σπάνια πετυχαίνεις ταινία που μπορεί να σε ταρακουνήσει σ' αντίθεση με τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο, ο οποίος είναι πολλά επίπεδα ανώτερος σ' αυτόν τον τομέα. Παρ' όλα αυτά έρχονται κι από την Αμερική κατά καιρούς διάφορα διαμαντάκια. Όμως δε ξέρω αν η συγκεκριμένη ταινία ανήκει σ' αυτά. 
Ας τα πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Το Moonlight κρύβει πολλά ισχυρά χαρτιά τα οποία πραγματικά μ' ενθουσίασαν. Ο σκηνοθέτης Μπάρι Τζένκινς κατηγοριοποίησε τη ζωή του πρωταγωνιστή σε τρία κεφάλαια. Πολύ έξυπνη η επιλογή των τριών περιόδων της ζωής του, διότι μ' αυτόν τον τρόπο κατάφερε να παρουσιάσει τους τρεις παράγοντες που πλάθουν (κι ενίοτε καταστρέφουν) τη ζωή μας, κι αυτοί είναι η οικογένεια, το σχολείο και η κοινωνία. 
Ο πρωταγωνιστής της ταινίας, ο Σαϊρόν μεγαλώνει με μία μητέρα εθισμένη στα ναρκωτικά. Οι εκρήξεις της αλλά κι έλλειψη ανθρώπινης επαφής μαζί της, τον έχουν μετατρέψει σε ένα αγόρι γεμάτο ανασφάλειες που δυσκολεύεται να επικοινωνήσει με τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας του. Ένα μεγάλο κενό σχηματίζεται μέσα του το οποίο αρχίζει σιγά-σιγά να γεμίζει από οργή. Σ' εκείνη τη φάση της ζωής του γνωρίζει τον Χουάν, ο οποίος τυγχάνει να είναι το βαποράκι της μάνας του. Αρχίζει να τον θαυμάζει σιωπηλά διότι είναι ο μόνος άνθρωπος που του δίνει σημασία. Εδώ θα ήθελα να επισημάνω πως ο Μαερσάλα Αλί δεν μ' εντυπωσίασε ιδιαίτερα με την ερμηνεία του. 
Στη δεύτερη φάση της ζωής του, ο Σαϊρόν είναι πλέον έφηβος και συνειδητοποιημένος ομοφυλόφιλος, ο οποίος δέχεται σεξιστικές και σωματικές επιθέσεις από συμμαθητές του. Η οργή η οποία έχει συσσωρευτεί όλα αυτά τα χρόνια μέσα του θα σκάσει πάνω στη πλάτη του ηθικού αυτουργού μίας άνανδρης επίθεσης που δέχτηκε στο προαύλιο χώρο τους σχολείου. Η κίνηση αυτή θα αλλάξει όλη του τη ζωή.
Στη τρίτη φάση της ζωής του, ο Σαϊρόν έχει αντιγράψει πλήρως το παιδικό του πρότυπο. Έχει γίνει έμπορος ναρκωτικών και χρησιμοποιεί τον ογκώδης σωματότυπό του, για να κρύψει την εύθραυστη ψυχή που κουβαλάει μέσα του. Κι ενώ ζει στην ψευδαίσθηση της υπερδύναμής του, δέχεται ξαφνικά μία πρόσκληση από το παρελθόν. Είναι όμως έτοιμος να αντιμετωπίσει τα αναπάντητα ερωτήματα του παρελθόντος;
Από τα τρία κεφάλαια μου άρεσαν τα δύο πρώτα. Το τρίτο ήταν τελείως άνοστο, κενό κι αργό. Η σιωπή του πρωταγωνιστή φαινόταν ως αποτέλεσμα της ελλιπής έμπνευσης του σκηνοθέτη. Αντιθέτως στα δυο πρώτα κεφάλαια υπήρχε αρκετή ειλικρίνεια απέναντι σε θέματα ταμπού τα οποία δυσκολεύονται να θίξουν μέχρι σήμερα οι Αμερικανοί στις ταινίες τους, όπως είναι η οικογένεια. Επίσης ο σκηνοθέτης παρουσιάζει με μεγάλη ευαισθησία και σοβαρότητα την ανασφάλεια του ήρωα. 
Κατά τ' άλλα η ταινία περιέχει λιτούς (σχεδόν ανύπαρκτους) διαλόγους, στους ακούστηκαν λίγα σοφά λόγια απ' τα οποία κρατάω το βασικότερο "να είσαι αυτό που θες εσύ να είσαι κι όχι αυτό που θέλουν οι άλλοι". Λίγους ανθρώπους γνωρίζω που το εφαρμόζουν αυτό και πραγματικά τους θαυμάζω. Στη συγκεκριμένη ταινία ο ήρωας δεν υιοθετεί την θεωρία αυτή. Προτιμάει να μεταμορφωθεί στο "τέρας" με το οποίο του συστήθηκε η κοινωνία. Οπότε καλοί στα λόγια αλλά στην πράξη μηδέν.
Σε αντίθεση με τον Μαερσάλα Αλί, ο οποίος κέρδισε το όσκαρ β' ανδρικού ρόλου (!), οι ηθοποιοί που υποδύθηκαν τον ήρωα (στις τρεις ηλικιακές του φάσεις) και η ηθοποιός που ερμήνευσε την μητέρα του ήρωα, ήταν εκπληκτικοί. 
Σκηνοθετικά η ταινία δεν μ' εντυπωσίασε στα πλάνα. Η κάμερα κουνιέται χωρίς λόγο και κάνει αδικαιολόγητα κοντινά στα πρόσωπα ή στις πλάτες των ηρώων. Λίγες οι σκηνές που είναι δυνατές κι αυτές οφείλονται κυρίως στο εκπληκτικό βλέμμα του πιτσιρικά (στο πρώτο κεφάλαιο της ταινίας). 
Τέλος, μου φάνηκες τελείως περιττή η ομοφυλοφιλία στη συγκεκριμένη ταινία. Η ανασφάλεια, η αντικοινωνικότητα, το μπούλινγκ και τα αδιέξοδα των ανθρωπίνων σχέσεων δεν είναι χαρακτηριστικά που αντιστοιχούν μονάχα στην ομοφυλοφιλία. Σε αρκετά σημεία μάλιστα αναρωτήθηκα για τον λόγο ύπαρξης της συγκεκριμένης σεξουαλικής πτυχής. Δεν επηρεάζει ιδιαίτερα την έκβαση της ταινίας. Πολύ φοβάμαι πως ο σκηνοθέτης το χρησιμοποίησε για τις εντυπώσεις και την διαφημιστική "προώθηση" της συγκεκριμένης ταινίας. 
Και κάτι ακόμα, για ποιο λόγο οι τελευταίες ταινίες κλείνουν απότομα; Έτσι ξαφνικά ενώ κάθεσαι κι απολαμβάνεις το έργο περιμένοντας κάποια κορύφωση ή έστω κάποιο τελικό πόρισμα-νόημα, πέφτουν ξαφνικά οι τίτλοι τέλους αφήνοντας μας με μία απορία. Έχει αρχίσει να καταντάει κουραστικό.
Για να κλείνουμε με την συγκεκριμένη ταινία, το Moonlight δεν είναι κακή ταινία αλλά δεν είναι και το αριστούργημα που έχει πλασαριστεί από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (κυρίως). Είναι μία ευαίσθητη ταινία με πολλά όμως κενά. 
Όσον αφορά το όσκαρ καλύτερης ταινίας που κέρδισε, μου θύμισε απίστευτα την περίπτωση του Crash. 
Τι ήταν το Crash; 
Μα φυσικά η ταινία που κέρδισε το όσκαρ καλύτερης ταινίας το 2005. 
Ποιος το θυμάται όμως;

Βαθμολογία: 7/10

Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017

Οκτώ μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο



του Γιώργου Τσιάρα

Την ιστορία, όλοι το ξέρουμε, τη γράφουν οι νικητές. Ομως τα γεγονότα, σε βάθος χρόνου, υπερισχύουν της προπαγάνδας.
Ανθρωποι, πόλεις, αυτοκρατορίες ολόκληρες χάνονται, αλλά οι μαρτυρίες και οι μνήμες επιζούν, για να χαλάνε τον ύπνο των πρόσκαιρων αρχόντων. Να τους θυμίζουν, σαν δούλοι σε ρωμαϊκό θρίαμβο, τη θνητότητά τους.
Υστερα από μερικές δεκαετίες, άλλωστε, και οι νικητές ηττώνται, αυτοσυνθλιβόμενοι –συχνά– υπό το βάρος της ίδιας τους της αλαζονείας.
Γιατί τα θυμήθηκα αυτά; Εκατό χρόνια πριν, η Πετρούπολη βράζει, με συνεχείς απεργίες και διαδηλώσεις. Η κατάσταση είναι τραγική – οι Γερμανοί νικούν σε όλα τα μέτωπα και το τσαρικό κράτος, έτσι κι αλλιώς φεουδαρχικό και απαρχαιωμένο, καταρρέει με πάταγο.
Το ψωμί λιγοστεύει. Στις 7 Μαρτίου 1917 –22 Φλεβάρη με το παλιό ημερολόγιο– οι εργάτες του Πουτίλοφ, του μεγαλύτερου εργοστασίου στο Πέτρογκραντ, ξεκινούν «άγρια» απεργία. Την επομένη, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, χιλιάδες εργάτριες βγαίνουν στους δρόμους και, πηγαίνοντας από εργοστάσιο σε εργοστάσιο, πείθουν όλη την εργατική τάξη της πόλης να απεργήσει.
Στις 10 Μάρτη δεν κινείται πλέον τίποτε στην πρωτεύουσα. Στις 11/3, ο τσάρος διατάζει τον στρατό ν’ ανοίξει πυρ, αλλά οι στρατιώτες διστάζουν και αρκετές μονάδες στασιάζουν: Πώς να σκοτώσεις τη μάνα σου ή την αδελφή σου;
Ο τελευταίος Ρομανόφ σπεύδει με το βασιλικό του τρένο πίσω στην πρωτεύουσα, αλλά έχει ήδη χάσει το παιχνίδι. Στις 15 η πόλη ελέγχεται από το πανίσχυρο εργατικό συμβούλιο (σοβιέτ), όπου συμμετέχουν όλα τα αριστερά κόμματα, και από την προσωρινή κυβέρνηση των αστικών κομμάτων της Δούμας.
Η πιο απρόσμενη επανάσταση της ιστορίας, αυτή που ελάχιστοι εντός και εκτός Ρωσίας πίστευαν, είχε νικήσει – και η ανήσυχη περίοδος της «διπλής εξουσίας», της «ντβοεβλάστιε» μεταξύ Σοβιέτ και Προσωρινής Κυβέρνησης ξεκινά.
Θα τελειώσει ύστερα από πολλές περιπέτειες οκτώ μήνες αργότερα, με τη δεύτερη Ρωσική Επανάσταση του 1917, στις 7 Νοεμβρίου, όπου οι Μπολσεβίκοι του Λένιν καταλαμβάνουν την εξουσία, με την υποστήριξη ή την ανοχή σημαντικών κομματιών της υπόλοιπης Αριστεράς. 
Αναρχικοί, Μενσεβίκοι, και φυσικά η αριστερή πτέρυγα των Σοσιαλεπαναστατών, που ήταν μακράν το μεγαλύτερο κόμμα της Ρωσικής Επανάστασης, έκαναν το λάθος να εμπιστευθούν τους Μπολσεβίκους. Οι περισσότεροι το πλήρωσαν με τη ζωή τους – και το Κόμμα, μέσα από πολέμους, λιμούς και συνεχείς εκκαθαρίσεις «εχθρών του λαού», κυβέρνησε τη Ρωσία για 75 ακόμη χρόνια.
Κι όμως: αν εκείνη την υπέροχη ημέρα, στις 8 Μαρτίου του 1917, κάποιος έλεγε στις ηρωικές εργάτριες της Πετρούπολης ότι ο αγώνας τους (για «Ειρήνη, Ψωμί κι Ελευθερία», όπως φώναζαν μπροστά στις ξιφολόγχες των Κοζάκων) θα οδηγούσε έναν μόλις χρόνο αργότερα στη μονοκρατορία των Μπολσεβίκων, τη διάλυση της (νεοεκλεγμένης) Δούμας και την απαγόρευση λειτουργίας όλων των κομμάτων, εκείνες σίγουρα θα τον κοιτούσαν σαν εξωγήινο.
Ποιος Λενιν, ποιος Στάλιν; Ενα μικρό, πολυδιασπασμένο και διαβρωμένο από την Οχράνα κόμμα ήταν οι Μπολσεβίκοι, με εξόριστη ηγεσία και ελάχιστη δύναμη στην κοινωνία.
Ο Λένιν χρειάστηκε ένα μήνα για να φτάσει από την Ελβετία στο Πέτρογκραντ, πολύ προτού εκείνο πάρει το όνομά του, και μπορεί να μην έφτανε και ποτέ, αν δεν του διέθεταν ειδικό σφραγισμένο τρένο για να διασχίσει τη μισή Ευρώπη οι Γερμανοί εχθροί.
Μάθαμε όλοι μας να λέμε «Ρωσική Επανάσταση» και να εννοούμε τη δεύτερη επανάσταση, εκείνη του Οκτώβρη, όταν οι Μπολσεβικοι κατέλαβαν την εξουσία.
Οι σύμμαχοί τους πίστευαν πως θα συγκυβερνούσαν, και στις εκλογές που ακολούθησαν (ίσως τις μόνες ελεύθερες εκλογές που έγιναν ποτέ στη Ρωσία...) οι Σοσιαλεπαναστάτες πήραν πάνω από 40% των ψήφων, και οι Μπολσεβίκοι μόλις 24%. Αλλά δεν είχε σημασία – το Κόμμα δεν παραχώρησε ποτέ την εξουσία.
Το καλοκαίρι του 1917, όμως, οι Μπολσεβίκοι κινδύνευσαν με αφανισμό – ο Τρότσκι συνελήφθη, ο Λένιν το έσκασε στη Φιλανδία, ο Στάλιν κοιμόταν κάθε βράδυ σε άλλο σπίτι. Και η ιστορία θα είχε ίσως γραφτεί εντελώς διαφορετικά, αν στις περίφημες «Ταραχές του Ιουλίου» δεν τους υποστήριζαν οι αριστεροί Σοσιαλεπαναστάτες και –κυρίως– οι αναρχικοί στην πλειονότητά τους ναύτες της Κροστάνδης.
Οι ίδιοι επαναστατημένοι ναύτες που τον Νοέμβρη θα βομβάρδιζαν με άσφαιρες οβίδες το παλάτι, ρίχνοντας την κυβέρνηση. Οι ίδιοι αναρχικοί ναύτες που τελικά οι Μπολσεβίκοι και οί διος ο Τρότσκι τουφέκισαν κατά εκατοντάδες το 1921, όταν εξεγέρθηκαν ενάντια στο καθεστώς, απαιτώντας επιστροφή στο δημοκρατικό πρόγραμμα του 1917...
Πού να ‘ξεραν, οι δύστυχοι, ότι το σύνθημα «Ολη η εξουσία στα σοβιέτ» θα οδηγούσε σε ένα μόλις χρόνο σε μονοκομματική «δικτατορία του προλεταριάτου»! Αλλά μήπως κι ο Τρότσκι ήξερε τι τον περίμενε;
Ομως όλα αυτά δεν υπήρχαν ούτε καν σαν μακρινό ενδεχόμενο για τους εργάτες και τις εργάτριες της Πετρούπολης, εκείνη τη μαγική εβδομάδα του Φλεβάρη που ήταν Μάρτης, όταν άλλαξαν όλα. 
Στα μάτια μου, αυτή είναι η αληθινή επανάσταση – όταν ο άοπλος λαός στέκεται μπροστά στις κάννες ζητώντας ψωμί και λέει «βαράτε ρε, δεν κάνω πίσω», και οι κάννες χαμηλώνουν.
Αυτές είναι για μένα οι Οχτώ Μέρες που Συγκλόνισαν τον Κόσμο, κι όχι οι άλλες, οι Δέκα του φθινοπώρου των «νικητών».
Και αυτή θέλω ταπεινά να θυμίσω, με τούτο το κείμενο.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

Το Σύμπλεγμα Baader Meinhof (2008)


Επιστρέφω πάλι στην έντονα πολιτικοποιημένη δεκαετία 2000-10 του γερμανικού κινηματογράφου με την αμφιλεγόμενη ταινία "Το Σύμπλεγμα Baader Meinhof", η οποία μας γυρνάει στην εκρηκτική περίοδο του ΄60-'70, όπου σε παγκόσμιο επίπεδο επικρατούσε μία εκρηκτική ατμόσφαιρα. Οι πολύνεκρες αναταραχές σε Βολιβία, ο πόλεμος στο Βιετνάμ από τους Αμερικανούς και η εισβολή των Σοβιετικών στην Τσεχοσλοβακία, αποδείκνυαν πως ο κόσμος είναι ένα καζάνι που κοχλάζει επικίνδυνα. 
Την ίδια περίοδο στην Δυτική Γερμανία, μία γενιά προσπαθεί να αποτάξει από πάνω τις το ένοχο ναζιστικό παρελθόν των γονιών της. Μεγάλες αριστερές διαδηλώσεις ταρακουνούν το Δυτικό Βερολίνο και τις υπόλοιπες γερμανικές πόλεις. Η ιμπεριαλιστική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, τα φοιτητικά κινήματα σε Αμερική και Γαλλία αλλά και τα ναζιστικά σταγονίδια της Δυτικής Γερμανίας γίνονται τροφή για να φουντώσουν οι αριστερές αντιλήψεις των νέων. 
Αυτά τα λίγα σχετικά με τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Όσον αφορά την ταινία, αν την παρατηρήσουμε με μια ψυχρή κινηματογραφική ματιά, θα την χαρακτηρίσουμε εξαιρετική. Υπέροχη σκηνοθεσία, καταπληκτικά πλάνα, πειστικές ερμηνείες και με μία καταιγιστική εξέλιξη που σε ξαφνιάζει για το πόσο γρήγορα κυλάει η ώρα (η ταινία διαρκεί 2,5 ώρες). Αν όμως την εξετάσουμε με τα ιστορικά στοιχεία που μας προσφέρει και τον τρόπο με τον οποίον μας τα παρουσιάζει, τότε ολόκληρη η η παραπάνω όμορφη περιβολή γκρεμίζεται κι από τα απομεινάρια της ζέχνει μπόχα. 
Ας τα πάρουμε όμως όλα από την αρχή. Η ταινία ξεκινάει δυναμικά με την επίσκεψη του Ιρανού βασιλιά στην Δυτική Γερμανία. Είναι εκπληκτική η σκηνή που παρουσιάζεται η δράση ενός σοβαρού παρακράτους. Μέλη της αστικής τάξης περιμένουν έξω από την Όπερα να υποδεχθούν το βασιλικό ζεύγος ενώ πούλμαν μεταφέρουν οπαδούς του ιρανικού καθεστώτος, τα οποία τοποθετούνται στην "πρώτη γραμμή" υποδοχής. Μέσα στον κόσμο όμως υπάρχουν νέοι που διαδηλώνουν ενάντια στο βασιλικό ζεύγος. Αυτό προκαλεί σύρραξη ανάμεσα στους καθεστωτικούς και τους αριστερούς. Η αστυνομία μένει άπραγη μέχρι που αποφασίζει να επέμβει ενάντια στους διαδηλωτές. Οι σκηνές που ακολουθούν είναι καλοδουλεμένες κάνοντάς τις αρκετά ρεαλιστικές. Ως θεατής αισθάνεσαι το γκλοπ να περιφέρεται απειλητικά από πάνω σου ενώ προσπαθείς να έχεις τα μάτια σου δεκατέσσερα από τους αόρατους ασφαλίτες που καραδοκούν ανάμεσα στο πλήθος. 
Μέχρι σ' αυτό το σημείο είχα την εντύπωση πως παρακολουθώ ίσως το σημαντικότερο πολιτικό έργο εκείνης της δεκαετίας. Μάλιστα εξεπλάγην όταν είδα την μετωπική επίθεση του σκηνοθέτη στις συστημικές εφημερίδες της εποχής, Bild και Spiegel. Εξαιρετική η σκηνή της Μάινχοφ που δείχνει στην τηλεόραση το πρωτοσέλιδο της Bild και λέει "αυτό είναι δημαγωγία" αλλά και της επίθεσης των διαδηλωτών στα γραφεία της Spiegel. Κι ενώ ο ενθουσιασμός μου φουντώνει, έρχεται η απότομη προσγείωση.


Είναι γεγονός πως μέσα στο φόβο που προκαλούσε η αστυνομοκρατία κι οι καταπιεστικοί κατασταλτικοί μηχανισμοί, κάποιοι νεαροί συσπειρώνονται και δημιουργούν αντάρτικο πόλης, το οποία εξελίχθηκε στην θρυλική RAF. Για να αποφύγουν τις συλλήψεις κρύβονται στην Ρώμη κι έπειτα στην Ιορδανία για να εκπαιδευτούν μαζί με στρατιώτες που πολεμούν ενάντια στο Ισραήλ. Οι σοβαρές τους πολιτικές αντιλήψεις που ακούγονται στο ξεκίνημα της ταινίας ξεχνιούνται όμως απότομα και η ομάδα μετατρέπεται μεμιάς σε ένα χίπικο κοινόβιο που νοιάζεται μόνο να ληστεύει αμάξια και τράπεζες και να τρομοκρατεί τα συστημικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Αντιθέτως παρουσιάζονται τελείως επιδερμικά οι βομβιστικές επιθέσεις σε νατοϊκές βάσεις οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Με λίγα λόγια η ταινία μας παρουσιάζει τη RAF ως μία συμμορία οργισμένων νεαρών που δρουν τυφλά. Κι αυτό είναι το πρώτο μεγάλο σφάλμα.
Περνάμε στο δεύτερο σφάλμα της ταινίας. Κι αφού συλλαμβάνονται τα μέλη της RAF, ο σκηνοθέτης αναφέρεται τελείως επιδερμικά στις αντίξοες συνθήκες των Λευκών Κελιών. Κάτι προσπαθεί να κάνει δείχνοντάς τον νευρικό κλονισμό της δημοσιογράφου Ούλρικε Μάινχοφ αλλά αμέσως το παρατάει. Οι άθλιες συνθήκες των κρατουμένων είχαν προκαλέσει την διεθνή κατακραυγή ενώ μεγάλες προσωπικότητες του πολιτικού κόσμο και της διανόησης που τους επισκέφθηκαν όπως ο Ζαν Πωλ Σαρτρ, κατηγόρησαν τις αρχές για την αντιμετώπιση των φυλακισμένων μελών της οργάνωσης. Κι όμως στην ταινία δεν αναφέρεται τίποτα απ' αυτά.
Το τρίτο σφάλμα της ταινίας είναι ακόμη πιο ύποπτο. Ενώ οι κατηγορούμενοι Μπάαντερ, Ενσλιν και Μάινχοφ μεταφέρονται στις φυλακές Στάμχαϊμ στη Στουτγάρδη, μία δεύτερη γενιά της RAF απαγάγει τον μεγαλοβιομήχανο Χανς-Μάρτιν Σλέγερ κι απαιτούν την απελευθέρωση των φυλακισμένων. Πουθενά στην ταινία δε γίνεται λόγος για το ναζιστικό παρελθόν του Σλέγερ. Αντιθέτως τον παρουσιάζουν ως ένα από τα "αθώα" θύματα της οργάνωσης. Κι ενώ η κυβέρνηση ξεκινάει το παζάρεμα για να αποφυλακισθούν τα μέλη της RAF, πραγματοποιείται μία περίεργη αεροπειρατεία της Lufthansa η οποία κι αποτυγχάνει. Το γεγονός αυτό στάθηκε η αφορμή για την περιβόητη "Νύχτα θανάτου" (Todesnacht).
Κι εδώ έχουμε το τελευταίο και πιο βρώμικο σφάλμα της ταινίας. Επισήμως η ιστορία έγραψε πως τα φυλακισμένα μέλη της RAF έκαναν μία κρυφή συμφωνία μεταξύ τους κι αυτοκτόνησαν την νύχτα που συνειδητοποίησαν πως απέτυχε κάθε προσπάθεια απόδρασής τους. Για να δικαιολογηθεί το γεγονός αυτό, ειπώθηκε πως πραγματοποιήθηκε με όπλα που τους πέρασαν κρυφά. Κανείς όμως δεν αναφέρει στην ταινία πως κάθε μέρα γινόταν αυστηρός έλεγχος στα κελιά με ξήλωμα όλων των επίπλων. Επίσης πέρασαν βιαστικά το γεγονός πως η Ίρμγκαρντ Μέλερ διασώθηκε με μαχαιριές στο στήθος. Η ίδια λέει πως άκουσε τους πυροβολισμούς κι έπειτα ακολούθησε ένα κενό μνήμης. Όταν συνήλθε διαπίστωσε πως νοσηλευόταν σε νοσοκομείο με πληγές στο θώρακα από μαχαίρι το οποίο δεν βρέθηκε ποτέ. Η ίδια επέμενε με πάθος πως ποτέ δε προσπάθησε να βάλει τέλος στη ζωή της με τέσσερις βαθιές μαχαιριές στο στήθος ενώ είναι πεπεισμένη πως οι σύντροφοί της εκτελέστηκαν.


Δυστυχώς όλα τα παραπάνω η ταινία τα αφήνει όχι μόνο αναπάντητα αλλά δεν μπαίνει καν στον κόπο να τα θίξει. Αντιθέτως προσπαθεί να διακωμωδήσει σε αρκετές στιγμές το αντάρτικο πόλεων, με αποκορύφωμα τη σκηνή όπου τα μέλη της RAF κάνουν γυμνισμό στην ταράτσα ενός κτιρίου στην Ιορδανία, προκαλώντας την οργή των ντόπιων στρατιωτών, με την Ensslin να δίνει την απάντηση "fucking & shooting πάνε μαζί". Εκεί κατάλαβα πως η ταινία έχει χάσει κάθε μέτρο σοβαρότητας, οπότε κι αποφάσισα να την απολαύσω ως μία καρικατούρα με υποτιθέμενο πολιτικό μανδύα. 
Είναι βέβαιο πως το "Σύμπλεγμα Baader Meinhof ήταν μία συστημική παραγγελία για να αμαυρωθεί η ιστορία της RAF. Είναι τραγικό να βλέπεις τον Baader ως ένα κωλόπαιδο που κλέβει αμάξια, τσαμπουκαλεύεται με συντρόφους και τσακώνεται με τους Άραβες για τα όπλα (όσον αφορά την στρατιωτική εκπαίδευση στην Ιορδανία). Και είναι σίγουρο πως αυτή η εντύπωση αποτυπώνεται σε όποιον δεν γνωρίζει την ιστορία της συγκεκριμένης οργάνωσης. 
Προσπάθησα να δικαιολογήσω κάπως την ταινία και να καταπνίξω τον εκνευρισμό που μου προκάλεσε. Ποιος ήταν ο σκοπός της πέρα από το να δείξει το "ανθρώπινο" σωφρονιστικό σύστημα της Γερμανίας σε μία ομάδα ανώριμων αλητών που το έπαιζαν αντάρτες πόλεων ή να δικαιολογήσει την συμμετοχή της στις ιμπεριαλιστικές βλέψεις των Ηνωμένων Πολιτειών δείχνοντας πως μπορεί η τότε κυβέρνηση να έπαιρνε λάθος αποφάσεις αλλά ο λαός είχε άλλη άποψη. 
Για μένα η παραπάνω ταινία είναι το υπέρτατο παράδειγμα συγκαλυμμένης προπαγάνδας, στην οποία μέχρι κάποιο σημείο είχα πέσει κι εγώ θύμα της.