Τρίτη, 23 Αυγούστου 2016

Σκοτεινές Ψυχές (2014)


Το καλοκαίρι του 2016 κλείνει με τις χειρότερες εντυπώσεις όσον αφορά τον κινηματογράφο. Πέρα από το Truman που είδα αρχές Ιουνίου, δεν υπήρξε καμία άλλη αφορμή για να επισκεφθώ έναν θερινό κινηματογράφο (πέρα από προβολές παλιών αριστουργημάτων). Το απόλυτο μηδέν του καλοκαιριού, μου έδωσε την εντύπωση πως ζούμε σε μία πρωτόγνωρη κινηματογραφική κρίση. Μ' αυτήν την αρνητική διάθεση ξεκίνησα χθες τη νέα χειμερινή κινηματογραφική σεζόν. 
Για αρχή επέλεξα τον αγαπημένο μου Μικρόκοσμο. Ο υπέροχος αυτός κινηματογράφος συνεχώς με ικανοποιεί με τις προτάσεις του αλλά κι αρκετές φορές μ' έχει εκπλήσσει με σύγχρονες ταινίες που καθυστέρησαν να παίξουν στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες. Πριν από δύο χρόνια είχα δει στον συγκεκριμένο κινηματογράφο το Μαύρο Ψωμί, ένα αθόρυβο καταλανικό αριστούργημα του 2011, το οποίο έφτασε στην Ελλάδα το 2014.  
Γι' αυτό, χωρίς δεύτερη σκέψη, επέλεξα να ανοίξω τη σεζόν με μία ταινία του 2014 που μου πρότεινε ο Μικρόκοσμος. Όχι μόνο δε το μετάνιωσα, αλλά έφυγα συγκλονισμένος από τη σκοτεινή αίθουσα και με συναισθήματα που είχα αρκετό καιρό να νιώσω.
Οι Σκοτεινές Ψυχές είναι ένα έργο που ασχολείται με τον χώρο της μαφίας αλλά μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα σε σχέση μ' αυτό που μας έχουν συνηθίσει άλλες ταινίες. Ο σκηνοθέτη Φραντζέσκο Μούντσι, μας παρουσιάζει τον σκοτεινό κόσμο των οικογενειών που δρουν κι ελέγχουν τον υπόκοσμο της Ιταλίας. Χωρίς πιστολίδια, φωνές, βρισιές, σκηνές βίας και ποταμούς αίματος, καταφέρνει να μας συνθλίψει την καρδιά και να μας αναγκάσει να ζήσουμε με μία ανεξέλεγκτη ένταση το ξεκλήρισμα μιας φαμίλιας. Εντύπωση μου έκανε το πως χτυπούσε η καρδιά μου από τα μισά της ταινίας και μετά. 
Κι όμως το ξεκίνημα δεν προμήνυε την εσωτερική ένταση που θα βιώναμε στη συνέχεια. Η πρώτη σκηνή δείχνει μία συμφωνία που παίρνεται πάνω σε ένα πολυτελές γιοτ. Τα χαμόγελα των διακινητών δεν είναι τίποτα παραπάνω από προσωπεία που κρύβουν το φόβο και το θάνατο. Η ταινία αφήνει να εννοηθεί πως η παραοικονομία ρέει μαζί με την οικονομία. Δεν είναι τυχαίο πως οι ντίλερς και οι εργολάβοι μεγάλων ουρανοξυστών είναι συγγενείς, και πολλές φορές τα ίδια πρόσωπα. Κάποια χιλιόμετρα πέρα από τον τόπο συμφωνίας, βρίσκεται ένα χωριό. Η παρακμή και τα ημιτελή κτίρια συμβολίζουν τις αποδεκατισμένες οικογένειες των μαφιόζων που ζουν και δρουν σ' αυτές τις ήρεμες και σκοτεινές γωνιές της Ιταλίας. Ένας νεαρός για να εκδικηθεί τη προσβολή ενός μαφιόζου, πηγαίνει βράδυ έξω από το μπαρ του και πυροβολεί, προκαλώντας του υλικές ζημιές. Η κίνησή του, θα σταθεί αφορμή για τις υπόλοιπες φαμίλιες του τόπου, να βγάλουν από τη μέση μια παλιά ισχυρή οικογένεια. 
Ο πιτσιρικάς μισεί την αγροτική ζωή που έχει επιλέξει ο πατέρας του και θέλει να εισχωρήσει στον υπόκοσμο που δρουν οι δυο θείοι του, επιδιώκοντας με τη σειρά του, να στήσει το δικό του χρυσό βασίλειο, πάνω στην κινούμενη άμμο της μαφίας. Πανέξυπνη η αντίθεση που δημιουργείται καθώς ο μικρός έχει σαν πρότυπο τον θείο που είναι πιο ενεργός στο χώρο της μαφίας, ενώ εκείνος επιθυμεί να επιστρέψει στο χωριό και να ηρεμήσει κάνοντας μία αγροτική ζωή. Δυστυχώς όμως όλα αυτά μένουν στον αέρα, καθώς κάποιοι άλλοι έχουν αποφασίσει να τερματίσουν την πορεία και τις επιθυμίες τους, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο αίματος.
Τότε είναι που αρχίζει να εφαρμόζεται ο νόμος της ζούγκλας. Οι κοινωνικές και οι οικογενειακές σχέσεις κλονίζονται, οι θάνατοι κάνουν αρκετά στόματα να σωπάσουν και οι εκτελέσεις πραγματοποιούνται κάτω από κλειστά παντζούρια που κρύβουν πίσω τους φοβισμένα βλέμματα. Η αστυνομία παίζει το ρόλο του θεατή και τα μέλη της οικογένειας ζουν έναν εφιάλτη καθώς δε γνωρίζουν ποιος μπορεί να είναι το επόμενο υποψήφιο θύμα.  


Ο σκηνοθέτης χτίζει με μαεστρία μία υπέροχη σύγχρονη τραγωδία. Οι επιλογές των ηθοποιών είναι εξαιρετικές. Νιώθεις πως ο καθένας έχει κι από ένα ιστορικό στο χώρο της ιταλικής μαφίας. Εξαιρετικές οι ερμηνείες όλων των ηθοποιών, ειδικά της μάνας και του μεγαλύτερου αδελφού, οι οποίοι είναι καθηλωτικοί στο παίξιμό τους. Οι διάλογοι είναι λακωνικοί. Εξάλλου τα λόγια δεν έχουν καμία σημασία, από τη στιγμή που επιβάλλεται ο νόμος των όπλων. 
Δύο στοιχεία με ταρακούνησαν σφοδρά στην ταινία. Ο θρήνος της μάνας μου σχημάτισε έναν ισχυρό κόμπο στο λαιμό και το βλέμμα του μεγαλύτερου αδελφού με στοίχειωσε γι' αρκετές ώρες. Μέσα από τα μάτια του έβλεπε κανείς, το κακό που έρχεται. Κι όταν είσαι ο μόνος που το βλέπει, έχεις και την ευθύνη να το αποτελειώσεις μία ώρα νωρίτερα, διότι η προσμονή και η διάρκεια πονάνε θανάσιμα. 
Σημαντικό ρόλο στο κλίμα της ταινίας έπαιξαν και οι περιοχές που επιλέχθηκαν στην Καλαβρία της Ιταλίας. Σκοτεινά βουνά, μισογκρεμισμένα χωριά, άδειες εκκλησίες και ημιτελή σπίτια. Μία Ιταλία αγνώριστη κι εφιαλτική. Όπως είναι κι ο κόσμος της μαφίας.
Οι Σκοτεινές Ψυχές είναι ένα αριστούργημα που αξίζει να το δει ο οποιοσδήποτε.
Και όπως πάντα, επιβεβαιώνεται η θεωρεία πως τα πραγματικά κινηματογραφικά διαμάντια περνούν αθόρυβα από τις σκοτεινές αίθουσες. 

Βαθμολογία: 9/10

2 σχόλια:

  1. Για αλλη μια φορα χαιρομαι που σας εμπιστευθηκα κ.Χατζελενη. Σας ευχαριστω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή