Τρίτη 22 Νοεμβρίου 2016

Εντεύθεν ο ού (πλέον) τόπος



Της Κωνσταντίνας Γεωργαντά

Τον Απρίλιο του 2016 ο συγγραφέας Περικλής Κοροβέσης έγραφε τα παρακάτω λόγια:
Τι γίνεται άραγε με μας; Ευτυχώς υπάρχουν πολλοί που στηρίζονται σε κάποια ασήμαντα πράγματα. Κάποια γωνιά στην επαρχία με μοσχομυριστά αγριολούλουδα. Μια βουνοκορφή που την κατοικούν θεοί. Δέντρα και χωράφια που καρποφορούν.Και φυσικά η απέραντη θάλασσα. Δηλαδή η ζωή. Ξέρουμε πως όλοι είμαστε κοινωνικά άρρωστοι. Αν αυτή η αρρώστια μεταφερθεί στην ψυχή μας και το σώμα μας, τότε πεθάναμε και αν ακόμα αναπνέουμε. Να πάμε με αυτούς που αντιστέκονται και δημιουργούν. Αυτό είναι το αντίδοτο. Η αντίσταση είναι Υγεία. Η δημιουργία, υπέρβαση του μικρού εαυτού μας.[1]
Στον απόηχο αυτών των γραμμών, το Εντεύθεν του Γιώργου Χατζελένη (Γαβριηλίδης, 2016) είναι, για μένα, μια προτροπή. Παραφράζοντας τα λόγια του ποιητή και δοκιμιογράφου Γεράσιμου Λυκιαρδόπουλου που θωρούσε τον ενεστώτα κάθε ποιήματος έναν ενεστώτα ιστορικό και τον τόπο του ού (πλέον) τόπο, η παρουσία του βιβλίου αυτού, όπως και ενός ποιήματος, «δηλώνει ήδη την απουσία, την έλλειψη από την οποία γεννιέται».[2]
Το ‘εντεύθεν’ του τίτλου είναι ο ου (πλέον) τόπος του συγγραφέα·είναι και ο συγγραφέας μαζί, αυτός που, ως πρωταγωνιστής της ίδιας του της αφήγησης, μας εκμυστηρεύεται πως πάντα του άρεσε να φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν, «με το ‘εκεί’ να ορίζεται άλλες φορές ως τοπικό επίρρημα κι άλλες ως χρονικό» (σελ. 117). Η δυναμική της κίνησης αυτής σε κάποιον άλλο τόπο είναι η προτροπή που κάνει τελικά την αφήγηση να πιάνει το αρχικό της νήμα από το τέλος, σαν το ίδιο το κουβάρι της Ιστορίας, με τον πρωταγωνιστή να κατανοεί τελικά πως το ταξίδι του στην Ιστορία για την ανεύρεση της α-λήθειας ως αντίβαρου της λήθης γέννησε πολλές ιστορίες μιας ζωντανής μνήμης που ζητά να καταγραφεί.
Έτσι η αφήγηση αναγεννάται στην τελευταία της σελίδα:

Αυτές τις μέρες στο νησί γέμισα από αφηγήσεις, εικόνες κι εμπειρίες. Αυτές οι μέρες στάθηκαν η αφορμή να ανακαλύψω το ρόλο μου σ’ αυτήν την κοινωνία. Και τον βρήκα. Έβγαλα από το σάκο το σημειωματάριό μου. Το άνοιξα διάπλατα στο σημείο όπου ξεκινούσαν οι άδειες σελίδες. Αφαίρεσα το καπάκι από το στυλό. Η μεταλλική μύτη ήταν έτοιμη να αφήσει το ίχνος της στη λευκή σελίδα. Εξάλλου, από τις μικρές ιστορίες χτίζεται η Ιστορία. Άρχισα να γράφω… (Εντεύθεν, σελ. 239)

Η προτροπή λοιπόν της αφήγησης είναι η προτροπή στην αφήγηση. Στην τέχνη αυτή που είναι μια πράξη επαναστατική, αφού αφήνει το ίχνος του ρόλου μας μέσα στην κοινωνία που θα θέλαμε να ζούμε, μια δράση μέσα από την οποία ανακαλύπτουμε τους γύρω μας και τον εαυτό μας. Μαθαίνουμε να ανακαλύπτουμε ξανά τη γλώσσα στη νεανική της μορφή, να μιλάμε με εικόνες, «με παραμύθια και παραβολές» κατά τον Σεφέρη, και να ερμηνεύουμε έτσι ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Καταγράφοντας αυτά τα λόγια και αυτές τις εικόνες, γινόμαστε κοινωνοί της συλλογικής μνήμης που χτίζεται από το ζωντανό μωσαϊκό γύρω μας και έτσι γινόμαστε εμείς οι ίδιοι αυτό το οποίο τα λόγια και οι εικόνες προσπαθούν να εκφράσουν. Τη στιγμή αυτή, υπάρχουμε ξανά μέσα από τη σύνθεση κάποιου νοήματος εντός του λόγου έχοντας επιπλέον τη δύναμη να κάνουμε το λόγο απρόβλεπτο και έτσι, όπως σημειώνει ο GastonBachelard, να μαθητεύσουμε στην ελευθερία.

 Μνήμη, αυτή η λέξη, η γένους θηλυκού ύπαρξη, με είχε σκλαβώσει τα τελευταία χρόνια. […] Αναζητούσα το πρόβλημα της λήθης στα πρόσωπα των συνανθρώπων μου. Στα βλέμματά της ήταν εμφανή τα αίτια. Η απώλεια της συλλογικής μνήμης οφείλεται στην κρίση της ατομικής μνήμης. […] Ανήκουμε σε μια γενιά που έχει μάθει να περνάει τον περισσότερο χρόνο της μέρας μπροστά σε μια οθόνη, μια γενιά αποκομμένη από τις ρίζες και τις παραδόσεις. Γκρεμίζουμε τις γέφυρες με το παρελθόν όταν παύουμε να συγκινούμαστε με τραγούδια που ακούγαμε από τα χείλη των γιαγιάδων μας. Αυτό μας οδηγεί αναπόφευκτα στην απώλεια της ατομικής και συλλογικής μας μνήμης.(Εντεύθεν, σελ. 95)

Η αφήγηση του Εντεύθεν γίνεται κάτω από τους χτύπους ενός ρολογιού, ενός από τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα της αφήγησης. Ενός ρολογιού που «προσθέτει όλο και περισσότερο χρόνο στο παρελθόν» (σελ. 96), που σβήνει με το πέρασμά του «τη νεανική διάθεση για αλλαγή που όλοι ποθούμε» (σελ. 115), που συνδέεται με τόπους μνήμης, όπως όταν η γιαγιά του κεντρικού αφηγητή θυμάται πώς ο προπάππος της έπαιρνε τη μητέρα της στην πλατεία με το ρολόι στο Μπουρνόβα για να ψωνίσουνε και να δούνε καμήλες (σελ. 124). Το ρολόι, ένα μέσο χειροπιαστό, καμωμένο από ανθρώπινα χέρια, που όμως προσθέτει, σβήνει και κυλά μαζί με τις μνήμες μας ως μια αδυσώπητη υπενθύμιση πως είμαστε εγκλωβισμένοι σε ένα «διευρυμένο παρόν» (σελ. 159).

Ο αστικός τρόπος ζωής είχε αλλάξει το ρου του προγράμματός μας, μετατρέποντας το μεσημεριανό φαγητό σε απογευματινό. Τουλάχιστον έπεφτε πάνω σε ειδήσεις. Κάθε μπουκιά συνοδευόταν και με έναν βομβαρδισμό, με έναν αποκεφαλισμό, με έναν φόνο, με νέα μέτρα λιτότητας κι άλλα δεινά που συνέβαιναν στη χώρα και στη φλεγόμενη γειτονιά μας. Αυτό μ’ έκανε να νιώθω τυχερός που έχω ακόμη ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι μου κι ένα πιάτο γεμάτο φαγητό. Ένα συναίσθημα αρκετά αρεστό για το σύστημα που υπηρετώ και συναναστρέφομαι καθημερινά. Παράλληλα, μαζί με το στομάχι, ικανοποιούνταν και τα μάτια από πλούσια θεάματα. Αδιάφοροι βλέπαμε το κακό που έρχεται. Είχαμε συνηθίσει στην τρομοκρατία των τηλεοπτικών καναλιών. Είχαμε εξοικειωθεί με τα ποτάμια αίματος, τους θανάτους, τις νέες χαράξεις συνόρων. Είχαμε παραμορφωθεί. (Εντεύθεν, σελ. 71)

Ανάμεσα στους χτύπους του ρολογιού, που μετρά την αφήγηση σαν ιδιότυπος μετρονόμος, η αφήγηση του Εντεύθεν σταματά, για στιγμές μονάχα, το χρόνο για να μας παρουσιάσει φιγούρες που μιλούν για ένα σωρό πράγματα, πράγματα ευφάνταστα, όπως «η ηλικία της φαντασίας» και η άυλη μορφή της, πράγματα καθημερινά, όπως η ύπουλη ανάγκη για μοναξιά και μοναχικότητα, αλλά και για να μας συστήσει φιγούρες περαστικές, που τονίζουν όμως το φόντο των καρέ εικόνων που παρελαύνουν, όπως τις δυο «γερασμένες μορφές» που ισορροπούν αρμονικά μέσα στο κομφούζιο μιας διασταύρωσης, τον «φρόνιμο ρεαλιστή» που από οραματιστής μερά τώρα τα χρόνοα για να βγει στη σύνταξη ή εκείνον που ενσαρκώνει την πιο αγνή μορφή αναρχισμού, τον πρωταγωνιστή μας, που φωνάζει: «Aγωνίσου και χάσε».
Μα μέσα σε όλες τις φιγούρες της μνήμης, μία έχει τη δύναμη να σταματά το χρόνο. Όταν εκείνη μιλά, η αφήγηση ξεφεύγει από το χρόνο του ρολογιού και ακολουθεί τα αργά βήματα της μνημοσύνης:

Μέσα στα λόγια της γιαγιά μου εντόπιζα έναν σιωπηλό φόβο. Το φόβο της λήθης. Την ανακούφιζε η ιδέα πως δεν είχα ξεχάσει την προγιαγιά μου. Τη μάνα της. Δε φοβόταν το θάνατο όσο φοβόταν ότι ίσως ξεχαστεί με το πέρασμα του χρόνου. […] 
«Τι θυμάσαι από τη ζωή της γιαγιάς στη Σμύρνη; Τι σου έχει πει για την καταστροφή και για τον ερχομό της στη Χίο;» 
«Πάνε χρόνια…» 
Έσκυψε πάνω από το τραπέζι. Τα μάτια της κοιτούσαν μέσα στις δυο ανοιχτές της παλάμες. Προσπαθούσε να επαναφέρει το παρελθόν μέσα από τη ζεστασιά των χεριών της. Αναζητούσε την πορεία της στο χρόνο και τις οικογενειακές της ρίζες πάνω στις γραμμές που διέσχιζαν το φθαρμένο της δέρμα. Το βλέμμα της χάθηκε στα βάθη του χρόνου. (Εντεύθεν, σελ. 123)

Η ζεστασιά των χεριών της γιαγιάς που μνημονεύει τους νεκρούς της σαν να ζουν ακόμη κοντά της συντροφεύεται αλλού με την κορμοστασιά της, τον τρόπο που κάθεται, τις αργές κινήσεις της, το ευλαβικό σκύψιμο του κεφαλιού της προς το σημείο όπου έχει στραμμένη την προσοχή της. Η γιαγιά σιγοτραγουδά και το τραγούδι που βγαίνει από τα χείλη της μας οδηγεί στην αλήθεια.
Αυτό το γλυκό τραγούδι, ενσαρκωμένο μέσα σε γυναικεία ανθρώπινη μορφή, διασώζεται μέσα στο βιβλίο του Γιώργου Χατζελένη που, σαν άλλη σειρήνα, μας ωθεί να το αδράξουμε κι εμείς, μελάνι και χαρτί, μελάνι και χαρτί.

Σημειώσεις

[1] Περικλής Κοροβέσης, «Η αγία ζώνη του ευρώ», Εφημερίδα των Συντακτών, 29.04.2016. 
[2]Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, «Γράμμα σ’ έναν πεθαμένο ποιητή», Μίμηση Ήχων: Σημειώσεις για την Ποίηση, Αθήνα: ύψιλον, 2014, σελ. 60.

Πηγή: Αγώνας της Κρήτης

Δευτέρα 21 Νοεμβρίου 2016

Όλοι μες στην ίδια Σούδα είμαστε



του Γιάννη Μακριδάκη

Η λέξη «Σούδα» σημαίνει χαντάκι αποχετευτικό, τάφρος, που εντός της οι περίοικοι ρίχνουν όλα τα απορρίμματα και τα λύματά τους. Δεν είναι διόλου τυχαίο λοιπόν που ο δήμος της Χίου επέλεξε και πρότεινε στην Ύπατη Αρμοστεία να κατασκευάσουν εκεί τον καταυλισμό για την προσωρινή τότε, προ συμφωνίας ΕΕ - Τουρκίας, μόνιμη τώρα μετά συμφωνίας, διαμονή των προσφύγων και μεταναστών.
Η Σούδα λοιπόν είναι η τάφρος του Φρουρίου της Χίου, της εντός των τειχών συνοικίας δηλαδή, που κατοικούνταν πάντοτε από φτωχούς Τούρκους κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατοχής του νησιού και κατόπιν, μετά τους διωγμούς και την Μικρασιατική καταστροφή, από πρόσφυγες και πόρνες και ήταν η κακόφημη γειτονιά της πόλης μέχρι πρόσφατα. Ίσως για πολλούς από τους αστούς κατοίκους να είναι κακόφημη και σήμερα, παρά τις αναπλάσεις και την λειτουργία καταστημάτων εστίασης πλέον στην κεντρική της πλατεία. Στο μυθιστόρημα «Ήλιος με δόντια» (εκδόσεις Εστία 2010) παρουσιάζεται γλαφυρά η κοινωνία και η γεωγραφία της πόλης της Χίου και της συνοικίας του Φρουρίου κατά τον μεσοπόλεμο.
Η Σούδα ήταν ο χώρος όπου οι κάτοικοι του Φρουρίου έριχναν τα απόβλητά τους και σε διάφορα ξέφωτα σημεία της, οι Μικρασιάτες πρόσφυγες καλλιεργούσαν λαχανόκηπους, έβοσκαν δε και τα οικόσιτα ζωντανά τους επί των τειχών του Κάστρου και στους τράφους της τάφρου. Στο σημείο δε, όπου σήμερα απλώνεται το βορινό άκρο του προσφυγικού καταυλισμού, είχε σχεδιαστεί ένα πολύ πρωτοποριακό έργο για την εποχή του, το οποίο όμως δεν κατασκευάστηκε ποτέ. Ήταν 1917-18, όταν ο Γεώργιος Παπανδρέου ως Γενικός Διοικητής του νησιού, πιεζόμενος από την κοινωνική κατακραυγή, που ζητούσε την απομάκρυνση των πορνείων από την γειτονιά του Φρουρίου αλλά και από τις άλλες συνοικίες της πόλης, ανέθεσε σε μηχανικούς την εκπόνηση μελέτης για την ανέγερση Δημοτικών Οίκων Ανοχής και την μεταφορά και στέγαση εκεί όλων των κοινών γυναικών. Στο περιοδικό Πελινναίο (τ. 34) παρουσιάζεται ολόκληρη η μελέτη ανέγερσης των δημοτικών οίκων ανοχής, την οποία συνεργάτης μου, ο λεγόμενος «σκουπιδολόγος» είχε περισυλλέξει από την χωματερή, όταν ο δήμος της Χίου «καθάρισε» κάποτε το αρχείο του και πέταξε πολύ σημαντικά ιστορικά τεκμήρια της πόλης.
Σήμερα λοιπόν στην ιστορική Σούδα του Φρουρίου της Χίου λειτουργεί ο καταυλισμός που φιλοξενεί τα σύγχρονα ανθρώπινα απορρίμματα του καπιταλισμού. Τους πρόσφυγες πολέμων, που διεξάγουν οι ισχυροί του καπιταλισμού για να αποκτήσουν πρόσβαση στους φυσικούς πόρων των πατρίδων των ανίσχυρων ανθρώπων, ώστε να τους λυμαίνονται και να «αναπτύσσονται» οι ίδιοι και οι κοινωνίες τους. Αλλά και τους οικονομικούς μετανάστες των ήδη απομυζημένων πατρίδων στον βωμό της δυτικής «ανάπτυξης», που δίνει ζωή στον καταναλωτικό καπιταλισμό και τον γιγαντώνει, μαζί με όλες τις αντιφάσεις του, μέχρι να τον φτάσει νομοτελειακά στο πλήρες αδιέξοδό του και να γενικευτεί τότε ο πόλεμος.
Η Σούδα της Χίου αποτελεί σήμερα έναν παγκόσμιο συμβολισμό. Είναι το χαντάκι των ανθρώπινων απορριμμάτων του καπιταλισμού, όπου στοιβάζονται όσοι δεν χωράνε στους ασφαλείς και ανεπτυγμένους κόλπους του και όσοι, έχει αποφασίσει η παγκόσμια οικονομική ελίτ, να τους θυσιάσει στον βωμό του χυδαίου πλουτισμού της. Τους πετάει μέσα σε σούδες, τους ρίχνει και μερικά ξεροκόμματα μέσω της Ύπατης Αρμοστείας και των ΜΚΟ, που είναι το άλλο προσωπείο του καταναλωτικού καπιταλισμού, εξίσου εξυπηρετικό για την κυκλοφορία του χρήματος και την γιγάντωση του και αυτό. Αμολάει και τα ακροδεξιά ρατσιστικά μαντρόσκυλά του να τους εκφοβίζουν και να προβαίνουν σε δολοφονικές ενέργειες εναντίον τους, προς παραδειγματισμό και προς αποτροπή εισόδου και άλλων στην γη της δυτικής επαγγελίας, των ανεπτυγμένων, των προοδευμένων, των πολιτισμένων, των διαφωτισμένων Ευρωπαίων, οι οποίοι έχουν όμως ταυτόχρονα ευτελίσει τόσο πολύ τη ζωή τους, ώστε αρρωσταίνουν ψυχικά και σωματικά, αυτοκτονούν καθημερινά και επώδυνα, καταναλώνοντας από τα κάθε είδους Λιντλ και ζώντας ως γρανάζια του συστήματος όσο έχουν κουράγια να του παράγουν πλούτο, απορριπτόμενοι και αυτοί μετά στις σύγχρονες σούδες, καταδικασμένοι από τις λεγόμενες «μεταρρυθμίσεις» τους, να τελειώσουν την ζωή τους στην ανέχεια και στην αναξιοπρέπεια.
Όλοι μες στην ίδια Σούδα είμαστε τελικά και υπηρετούμε με τις ζωές μας την οικονομική ελίτ του καταναλωτικού καπιταλισμού. Αυτό είναι ανάγκη πάσα να το κατανοήσουμε όσο είναι καιρός, να πάψουμε να βαυκαλιζόμαστε πως εμείς είμαστε πιο τυχεροί ή πιο ικανοί ή πως εμείς θα γλυτώσουμε, να δούμε τον πραγματικό εχθρό και όχι να ονομάζουμε εχθρό τον κάθε πιο αδύναμο και να αλλάξουμε πορεία μαζικά προς τον απεγκλωβισμό και την έξοδό μας από το χαντάκι.

Πηγή: thepressproject.gr

Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2016

Για κάποιους σήμερα είναι η Παγκόσμια Μέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού...


Η 20η Νοεμβρίου έχει χαρακτηριστεί ως η Παγκόσμια Μέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού. Η συγκεκριμένη ημερομηνία καθιερώθηκε μετά την υπογραφή των εκπροσώπων της παγκόσμιας κοινότητας οι οποίοι δεσμεύτηκαν να προστατεύουν τα δικαιώματα των παιδιών, κάτι που έγινε στις 20 Νοεμβρίου του 1989. Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού είναι ο πρώτος παγκόσμιος νομικά δεσμευτικός κώδικας για τα δικαιώματα που όλα τα παιδιά πρέπει να απολαμβάνουν. Θέτει στοιχειώδεις αρχές για την ευημερία των παιδιών στα διάφορα στάδια εξέλιξής τους και αποτελείται από 54 άρθρα. Κάποια από τα απαράβατα κι αξιοσέβαστα δικαιώματα είναι τα εξής: το παιδί να μπορεί να έχει ταυτότητα, να βρίσκεται κοντά στους γονείς του, να έχει ίση μεταχείριση, να έχει φαγητό, ρούχα κι ένα ασφαλές σπίτι, να πηγαίνει σχολείο, να μεγαλώνει χωρίς βία και ρατσισμό, να εκφράζει ελεύθερα τις πεποιθήσεις του, να έχει ελεύθερο χρόνο και κυρίως τον δέχεται τον σεβασμό των συνανθρώπων του. 
Είναι λογικό πως τηρούνται ευλαβικά τα παραπάνω δικαιώματα στον "πολιτισμένο" δυτικό κόσμο. Δυστυχώς όμως στην Γηραιά Ήπειρο βρίσκεται μία γωνία, τυφλωμένη από εθνικισμό και κάλπικη περηφάνια, η οποία από την μία κοκορεύεται για τα παρελθοντικά της μεγαλεία κι από την άλλη σκύβει το κεφάλι σε κάθε μορφή κυριαρχίας. 
Σ' αυτήν την γωνία της Ευρώπης, υπάρχουν μικρά παιδιά τα οποία δε ζουν σε ασφαλή σπίτια διότι οι νεοναζί πέταξαν πέτρες στους χώρους εγκατάστασής του, μ' αποτέλεσμα τα τελευταία βράδια να κοιμούνται δίπλα στη θάλασσα με τρομερή υγρασία και χαμηλή θερμοκρασία. 
Υπάρχουν μικρά παιδιά που δεν τα δέχονται σε σχολεία επειδή κάποιοι γονείς τα θεωρούν βρώμικα και φορείς ασθενειών. 
Υπάρχουν μικρά παιδιά που έχουν ζήσει την βαρβαρότητα του πολέμου και τώρα υπομένουν τον ευνουχισμένο κομπλεξισμό του κάθε νεοναζί. 
Υπάρχουν μικρά παιδιά που έχουν χάσει τους γονείς τους στα νερά του Αιγαίου και συνεχίζουν να παλεύουν μόνα για την επιβίωσή τους. 
Υπάρχουν μικρά παιδιά που φοβούνται να εκφράσουν τις πεποιθήσεις τους επειδή πιστεύουν σε κάποιον άλλον θεό. 
Υπάρχουν μικρά παιδιά που νιώθουν στο πετσί τους την βία και τον ρατσισμό από απαίδευτους μισάνθρωπους.
Υπάρχουν μικρά παιδιά που αξίζουν το σεβασμό μας κι εμείς αρνούμαστε να τους το δώσουμε.
Θα μπορούσαν όλα τα παραπάνω να μη συμβαίνουν αν υπήρχε στοιχειώδης παιδεία κι ανθρωπιά στο μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας μας. Δυστυχώς όμως η νοοτροπία της καλοπέρασης, του βολέματος και του ατομικού κέρδους στάθηκαν χρόνιοι πυλώνες στην επιμόρφωση της νεοελληνικής οικογένειας και κοινωνίας. Σήμερα ζούμε τις συνέπειες αυτής της τακτικής.
Υπό άλλες συνθήκες σήμερα θα θυμόμασταν και θα τιμούσαμε τα δικαιώματα του παιδιού. Αντιθέτως ο φασισμός απλώνεται με ταχείς ρυθμούς στο νησί μου....

Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2016

Το πογκρόμ της Χίου


Στα σχολικά μας χρόνια ακούγαμε τους καθηγητές να μας μιλούν επικριτικά για τα πογκρόμ της Παγκόσμιας Ιστορίας. Στα μέσα της δεκαετίας του '90 θεωρούσαμε αδιανόητο να γραφτούν ξανά αντίστοιχες ντροπιαστικές σελίδες. Τα πογκρόμ ενάντια στους Εβραίους, στους Σλάβους, στους κομμουνιστές, στους ομοφυλόφιλους κ.α. στέκονταν μέχρι τότε φρουροί της μετέπειτα ανθρώπινης αξιοπρέπειας, φωνάζοντας από το παρελθόν ένα "Ποτέ ξανά!"
Εκείνα τα χρόνια κανείς δε πίστευε πως το νησί μας θα γινόταν ένας ακόμη τόπος που θα γραφόταν στο μέλλον μία ακόμη ντροπιαστική ιστορία. Κάποιοι εγκληματίες νεοναζί ανέβηκαν στα τείχη του κάστρου της Χίου για να καταστρέψουν ολοσχερώς την υποτυπώδη διαβίωση ξεριζωμένων ανθρώπων. Βλέποντας τις μεγάλες τρύπες στις οροφές των σκηνών και τις τεράστιες πέτρες δίπλα στα κρεβάτια των προσφύγων, διαπίστωσα πως οι εγκληματίες δεν ήθελαν να εκφοβίσουν τους ανθρώπους που στεγάζονται στον προσφυγικό καταυλισμό αλλά να σκοτώσουν.
Θέλουν νεκρό.
Και γνωρίζουμε καλά γιατί απαιτούν έναν νεκρό.
Διότι αυτός ο νεκρός θα είναι η σπίθα που θα φέρει το χάος. Και γνωρίζουμε πολύ καλά ποιοι είναι οι ηθικοί αυτουργοί και οι δράστες του εγκλήματος. Οι δυο ήρθαν να μιλήσουν στο νησί μία μέρα πριν τα έκτροπα ενώ ο αρχηγός τους πανηγύριζε δυο μέρες μετά γι' αυτά. Όσον αφορά τους εγκληματίες του νησιού, τους γνωρίζουμε καλά όπως γνωρίζουμε και την θρασυδειλία τους. Επιτίθενται μπουλούκι σε πρόσφυγες, αλληλέγγυους κι αριστερούς. Χτυπάνε την νύχτα όπως έκαναν στην κοινωνική κουζίνα. Απειλούν χωρίς εξαιρέσεις και βρίζουν ασύστολα όποιον έχουν μπροστά τους, ακόμα και τον (προηγούμενο) αστυνομικό διευθυντή της Χίου.
Δεν τους σταματάει κανείς.
Η δημοτική αρχή παραμένει άπραγη απέναντι σ' αυτό το έγκλημα.
Η αστυνομία παρακολουθεί τα γεγονότα χωρίς να συλλαμβάνει κανέναν απ' αυτούς τους εγκληματίες. Αντιθέτως περνάει χειροπέδες μόνο σε αλληλέγγυους και πρόσφυγες. Αυτά ας τα λογαριάζουν οι αστυνομικοί όταν παραπονιούνται για την εμπάθεια του κόσμου στα πρόσωπά τους.
Το χειρότερο όμως είναι η ανοχή που δείχνει η χιώτικη κοινωνία μπροστά σ' αυτά τα εγκλήματα. Έχω πει πολλές φορές πως εγκληματίες είναι οι νεοναζί αλλά η σιωπή της κοινωνίας είναι συνενοχή σ' αυτό που συμβαίνει μήνες τώρα.
Η απανθρωπιά αυτών των ανθρώπων έχει γράψει τους τελευταίες μήνες αρκετές μαύρες σελίδες στην ιστορία του τόπου. Οι συγκεντρώσεις μίσους, οι τραμπουκισμοί στο λιμάνι της Χίου που είχαν εγκατασταθεί οι πρόσφυγες, οι κροτίδες που πέταξαν ανάμεσα στα προσφυγόπουλα, οι φασιστικές τους πορείες και τώρα η δολοφονική βροχή από πέτρες και μολότοφ στον προσφυγικό καταυλισμό.
Η στιγμή που θα υπάρξει ο πρώτος νεκρός είναι κοντά.
Μπορεί οι αρχές και η αστυνομία να αδιαφορούν για την κατάσταση.
Όχι όμως κι εμείς.
Όλοι εμείς που θέλουμε τόσο το καλό του τόπου μας όσο και του συνανθρώπου μας.
Όσο για τους εγκληματίες του νησιού μου, απλά θέλω να πω πόσο λυπάμαι που πρόσθεσαν τον τόπο μου στην λίστα ντροπής της Ιστορίας.    

Παρασκευή 18 Νοεμβρίου 2016

“Ταξίδι” στην ιστορία



του Γιώργου Κώνστα

Eνα ιστορικό μυθιστόρημα, το “Εντεύθεν” του συγγραφέα Γιώργου Χατζελένη, παρουσιάστηκε στα Χανιά. Το μυθιστόρημα συνδυάζει τον μύθο με την ιστορία, μέσα από παραλληλισμούς του χθες και του σήμερα.
H παρουσίαση έγινε στον χώρο του Νεώριο Mόρο (η παρουσίαση έγινε πρωί Σαββάτο στο βιβλιοπωλείο της 1866). «Ο ήρωας έρχεται στη Χίο για να μελετήσει την ιστορία ενός μαυραγορίτη, αλλά αυτό στέκεται αφορμή για να αναζητήσει τις δικές τους ρίζες. Πάνω σε αυτό πατάω και στη γνώμη που έχω ότι οι άνθρωποι της δικής μου γενιάς ποτέ δεν κοιτάξαμε, δεν ακούσαμε τις ιστορίες των παππούδων μας που σίγουρα έχουν κάτι να μας πουν. Nα δούμε πού αποτύχαμε στο παρελθόν, ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι στα νέα σταυροδρόμια της ζωής,να πάρουμε μία καλύτερη πορεία» τόνισε μιλώντας στα “Χ.Ν.” ο συγγραφέας.
Ο Γ. Χατζελένης επεσήμανε τη σημασία να γνωρίσουμε τους πραγματικούς ήρωες της ιστορίας και όχι τα λάθος πρότυπα που μας προσφέρουν.
«Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν θυσιαστεί για τον τόπο όπως ο Νίκος Μπελογιάννης, η ιστορία του οποίου με συγκινεί πολύ, αλλά πόσοι έχουν διαβάσει τι ήταν, τι έλεγε ο Μπελογιάννης και από ποιους προδόθηκε; »
Την παρουσίαση του βιβλίου έκαναν οι Αγάπη Σπιθούρη και Κωνσταντίνα Γεωργαντά.
«Ενιωσα ότι μου απευθύνεται προσωπικά η δουλειά του Γιώργου. Επειδή εκείνη τη χρονική στιγμή έτυχε να αναψηλαφώ την ιστορία διαβάζοντας τα αρχεία μίας εμβληματικής μορφής της αντίστασης στην Κρήτη, με συγκίνησε ο τρόπος που αυτοί οι άνθρωποι με τόσες δυσκολίες κατάφερναν να επικοινωνούν, να οργανωθούν σε ομάδες και να αντισταθούν. Διαβάζοντας το βιβλίο του Γιώργου ένιωσα ότι τον διατρέχει η ίδια αγωνία για την παραδοξότητα της ιστορίας που διατρέχει εμένα και πολύ κόσμο» τόνισε η Αγάπη Σπιθούρη.
Την παρουσίαση έκανε η Κατερίνα Φουράκη. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Γαβριηλίδη”.

Πηγή: Χανιώτικα Νέα

Πέμπτη 17 Νοεμβρίου 2016

Γιατί η νίκη του Τραμπ ξεγύμνωσε τα Αριστερά Κινήματα;



Η εκλογική ανατροπή της περασμένης βδομάδας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, δεν συνδυάστηκε μόνο με τον τερματισμό των τεσσάρων δεκαετιών του αποτυχημένου όπως φάνηκε New Federalism, αλλά και στο ξεγύμνωμα της ευθυνόφοβης στάσης που κρατάει μέχρι σήμερα το Αριστερό Κίνημα.
Η απραξία της Αριστεράς βασιζόταν σε μία θεωρία, η οποία έλεγε πως το σύστημα δεν αφήνει περιθώρια εξεγέρσεων και ριζοσπαστικών αλλαγών. Να όμως που το Brexit και η νίκη του Τραμπ απέδειξαν ακριβώς το αντίθετο. Τόσο στο δημοψήφισμα της Αγγλίας όσο και στις Αμερικανικές Εκλογές, το σύστημα, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τα κεφαλαιακά συμφέροντα ήταν ενάντια στους δυο νικητές. Κι όμως τόσο οι ακροδεξιοί εκφραστές του Brexit όσο και η ακροδεξιά ρητορική του Τραμπ κατάφεραν τελικά να το κατατροπώσουν. Κι εκεί αρχίζει ο μεγάλος προβληματισμός.
Η επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού, το σάπιο κι αναξιοκρατικό σύστημα του καπιταλισμού καθώς και η χρόνια πολιτική λιτότητας, οδήγησαν μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων στη μιζέρια και στην εξαθλίωση. Το συγκεκριμένο κοινωνικό κομμάτι υποτιμήθηκε σχετικά με το μέγεθός του, κι έμεινε ορφανό από εκφραστές, διότι τα Αριστερά Κινήματα είναι άπραγα, διότι δεκαετίες τώρα έχουν εγκλωβιστεί σε μία χειμερία νάρκη που προκλήθηκε από τις χρόνιες αγκυλώσεις τους. Αυτό είχε ως συνέπεια να μετακινηθεί αυτή η μερίδα του κόσμου σε κάποιους που παρουσιάστηκαν ως «αντισυστημικοί».
Αυτοί οι «αντισυστημικοί» έγιναν οι εκφραστές της λαϊκής οργής, οδηγώντας τις κοινωνίες να ψηφίσουν τις δυνάμεις του μισανθρωπισμού και της ιδεολογικής οπισθοχώρησης, ενώ παράλληλα έδωσαν μία ακροδεξιά και ρατσιστική χροιά στην αντίδραση του κόσμου.
Η Αριστερά τυφλωμένη από τον δικό της ουτοπικό χιλιασμό, έχασε μία μεγάλη ευκαιρία να πετύχει μία ριζοσπαστική ανατροπή. Τρανό παράδειγμα είναι ο χειρισμός του ελληνικού δημοψηφίσματος από την σημερινή (μη-αριστερή) κυβέρνηση.
Έτσι φτάσαμε στο σήμερα, να παρακολουθούμε τους ακροδεξιούς πανηγυρισμούς τόσο για τη νίκη του Τράμπ όσο και για την επικράτηση του Brexit. Οι δυο αυτές νίκες πάτησαν και πάνω στην απραξία της Αριστεράς, οδηγώντας την παγκόσμια κοινότητα σε μία νέα εποχή, η οποία δυστυχώς θυμίζει πάρα πολύ το αμερικανικό 1930 και την αρρωστημένη δημοκρατία της Βαϊμάρης.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη 16 Νοεμβρίου 2016

Αριστουργήματα του παρελθόντος: Φράουλες και Αίμα (1970)


Κι ενώ έχει ξεκινήσει το τριήμερο των επετειακών εκδηλώσεων για το Πολυτεχνείο, αποφάσισα να μνημονεύσω το γεγονός παρακολουθώντας μία ιστορική ταινία η οποία έζησε τη δικιά της περιπέτεια κατά την διάρκεια της δικτατορίας στην Ελλάδα, όπου η ταινία πρόλαβε να προβληθεί μόνο τρεις μέρες στις κινηματογραφικές αίθουσες. Τόσες μέρες χρειάστηκαν για να αντιληφθούν οι χουντικοί πως η ταινία ήταν ένας χείμαρρος ριζοσπαστικών κι επαναστατικών μηνυμάτων. Αναφέρομαι στο αριστουργηματικό "Φράουλες κι Αίμα"το οποίο βασίστηκε στο βιβλίο-ντοκουμέντο του 19χρονου φοιτητή Τζέιμς Κούνεν. 
Η ιστορία εστιάζει στο αντιπολεμικό φοιτητικό κίνημα που πήρε μεγάλες διαστάσεις κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '60. Στη ταινία θίγονται αρκετά θέματα τα οποία με μεγάλη μου λύπη διαπίστωσα πως εφαρμόζονται εις βάρος μας μέχρι σήμερα. Τα κυριότερα είναι η οικογένεια, η θρησκεία και η κοινωνία. 
Με μία εξαιρετική θεατρική αναπαράσταση στο προαύλιο χώρο του πανεπιστημίου, ένας φοιτητής βρίσκεται ξαπλωμένος σε ένα τραπέζι με το ζωγραφιστό του σώμα να δείχνει τα "φιλέτα" που αποζητά το κράτος. Γύρω του ως σύγχρονες Ερινύες τον περιτριγυρίζουν η μητέρα του, η θρησκεία και η κοινωνία, προετοιμάζοντάς τον για σφαγή. Λίγο μετά ένας άλλος φοιτητής καταδικάζει τον ρόλο του πανεπιστημίου στον πόλεμο του Βιετνάμ αλλά και την ύπουλη εισχώρηση των καπιταλιστικών συμφερόντων στις έρευνες και στις μελέτες που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια των σπουδών. Όπως ο ίδιος φωνάζει "τα μαθήματα είναι πλέον βαρετά διότι λείπει η ποίηση μέσα σ' αυτά!". 
Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, κολλεγιόπαιδο μιας εύπορης αμερικανικής οικογένειας, βλέπει το εαυτό του να καθρεφτίζεται στα πρόσωπα των παραπάνω δυο νέων. Παράλληλα ένας έρωτας τον τραβάει να εισχωρήσει στην κατάληψη του πανεπιστημίου. Εκεί μυείται και ανακαλύπτει τα αδιέξοδα του συστήματος που υπηρετεί. Από θεατής γίνεται αμέσως ενεργός πολίτης απαιτώντας από το κράτος να του δώσει το δικαίωμα να ονειρεύεται και να ελπίζει.


Πίσω από την ταινία κρύβεται το πραγματικό γεγονός του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ στο Σαν Φρανσίσκο. Κι ενώ το πανεπιστήμιο είναι έτοιμο να γιορτάσει τα εκατό χρόνια του, οι φοιτητές εξεγείρονται για να συμπαρασταθούν στους Γάλλους φοιτητές του Παρισιού. Ο ξεσηκωμός τους συμπεριλαμβάνεται από αντιρατσιστικά κι αντιπολεμικά συνθήματα. Απαιτούν να σταματήσει η συμμετοχή του πανεπιστημίου σε έρευνες που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Βιετνάμ, ζητούν να γυρίσουν οι φαντάροι πίσω και το κυριότερο απαιτούν να συμμετέχουν στις σπουδές και μαύροι φοιτητές. Στη κατάληψη συμμετέχουν παράλληλα και οπαδοί της σεξουαλικής απελευθέρωσης κι οι θρυλικοί Μαύροι Πάνθηρες.
Μετά από αρκετές βδομάδες κατάληψης κι έπειτα από ένα αιματηρό επεισόδιο μεταξύ της αστυνομίας και των φοιτητών, ο πρύτανης συνοδευόμενος από μία μεγάλη αστυνομική δύναμη, φτάνει έξω από το πανεπιστήμιο κι απαιτεί από τους φοιτητές να αποχωρήσουν ειρηνικά. Απ' αυτό το σημείο ξεκινάει μία από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές συγκινήσεις. Οι φωνές του πρύτανη ακούγονται απόμακρες μέσα στο αμφιθέατρο. Αγνοώντας τον, οι φοιτητές σχηματίζουν ομόκεντρους κύκλους, γονατίζουν και με ρυθμό χτυπούν τα χέρια τους στο παρκέ τραγουδώντας το αριστουργηματικό "give peace of chance" (το μόνο που ζητάμε είναι να μας δώσετε μία ευκαιρία). Ο παλμός και το πάθος βγαίνουν προς τα έξω. Ο κόσμος που στέκεται θεατής απέναντι στο γεγονός ανατριχιάζει κι αρχίζει να δείχνει την συμπαράστασή του ανάβοντας κεριά. Δυστυχώς αυτό το πάθος δεν αγγίζει τον πρύτανη που εκπροσωπεί το παλιό και συντηρητικό κατεστημένο, ο οποίος τελικά δίνει εντολή για εισβολή. Είναι η στιγμή που κλαις όχι από οργή για την απανθρωπιά του συστήματος αλλά για τον έρωτα για ζωή που μας έχουν απαγορεύσει. 
Δυστυχώς δε μπορώ να περιγράψω τα συναισθήματα που μου έβγαλε η εικόνα με τους αστυνομικούς να τρέχουν ανάμεσα στους γονατιστούς φοιτητές και να τους πνίγουν στα δακρυγόνα. Συμβολική η σκηνή όπου πίσω από την σημαία της Αμερικής ξεπροβάλλουν κι άλλοι ένστολοι. Εχθρός είναι το κράτος κι όχι οι νέοι που απαιτούν ένα καλύτερο μέλλον. Η σημαία σκίζεται και κάτω από τα κουρέλια της η κρατική βία σπάει τα κόκαλα των εξεγερμένων νέων. Πρώτα θύματα οι Μαύροι Πάνθηρες κι έπειτα οι λευκοί φοιτητές οι οποίοι δε σταματούν λεπτό να τραγουδούν.


Κατά τη διάρκεια της ταινίας ακούγονται άκρως ενδιαφέρουσες συζητήσεις οι οποίες προκαλούν έντονους προβληματισμούς όχι για τα θέματα που επικρατούσαν τότε αλλά για τα θέματα που υπάρχουν μέχρι σήμερα, δηλαδή πέντε δεκαετίες μετά. Συγκράτησα όμως τρεις στιγμές. Οι δυο αναφέρονται σε δύο κοπέλες που βρίσκονται στο δρόμο και παρακολουθούν το κίνημα. Στην αρχή είναι απαθείς, με την μία να ρωτάει την άλλη αν φοβάται για να λάβει την εξής απάντηση, "όχι όσο βρίσκομαι πίσω από τα κιγκλιδώματα". Η ανόητη αίσθηση της ασφάλειας που σου προσφέρει το κράτος. Μέγα λάθος. Το κράτος και μάλιστα το αρρωστημένο κράτος είναι ο πραγματικός εχθρός που πρέπει να φοβόμαστε. Το ολιγαρχικό κράτος με τον δημοκρατικό μανδύα πρέπει να αντιμετωπίζουμε κι όχι να συμβιβαζόμαστε στην ψεύτικη θαλπωρή του όπως τα πρόβατα σε μια στάνη. Λίγα λεπτά αργότερα κι ενώ το πάθος των φοιτητών ακούγεται μέχρι έξω η μία κοπέλα ξαναρωτάει την άλλη "γιατί δεν είμαστε κι εμείς εκεί μέσα;" για να της απαντήσει "διότι δε γνωρίζαμε". Η άγνοια είναι το όπιο του συστήματος που μας έχει κρατήσει σε μία παθητική στάση αδιαφορίας, εγωισμού και ηλιθιότητας. Όμως η στιγμή που με ξεσήκωσε ήταν τα τελευταία λόγια του φοιτητή, ο οποίος απευθυνόταν σε όλους εμάς που βλέπαμε την ταινία. Με μάτια ανοιχτά και με μυς τεντωμένους από την ένταση και το πάθος, μας φωνάζει: "Μείνετε ζωντανοί!". Τότε αυτή η φράση ίσχυε διότι εν μέρει οι άνθρωποι ζούσαν σε μία περίοδο όπου το πυρηνικό ολοκαύτωμα πλανιόταν πάνω από τα κεφάλια τους. Σήμερα αυτή η φράση θα άλλαζε με το "Ξυπνήστε και ξεσηκωθείτε!".
Η ταινία ξεχειλίζει από πάθος καθ' όλη τη διάρκειά της και με τα υπέροχα μουσικά ακούσματα εκείνης της δεκαετίας, με μια παρέλαση ονομάτων όπως John Lennon, Crosby, Stills, Nash & Young, Buffy Sainte-Marie, Thunderclap Newman, Richard Strauss κ.α. Με αυτόν τον τρόπο στρώνεται το χαλί για την μεγαλειώδη τελική σκηνή μέσα στο αμφιθέατρο.
Όσο για το πάθος των διαλόγων, σας παραθέτω απλά ένα απόσπασμα από το βιβλίο του φοιτητή Τζέιμς Κούνεν:
«Πολλοί ρωτούν ποιοι είμαστε και μερικοί νομίζουν κιόλας πως το ξέρουν. Είμαστε, λέει, ένα μάτσο μυξιάρικα που δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Είναι δύσκολο να πω τι ακριβώς είμαστε. Αλλά δεν έχουμε μύξες. Εκείνο που έχουμε είναι φόβος κι ελπίδα. Ή μεταπτώσεις, καθώς λένε... Οι πατεράδες μας ζουν διαρκώς με την οργή που φέρνει σε ορισμένους ανθρώπους η θέα των μακριών μαλλιών. Εμείς πάλι ζούμε με την οργή που φέρνει σε ορισμένους άλλους η θέα ενός ανθρώπου που κορδώνεται πλάι σε μια αστραφτερή Μερσεντές, απ' αυτές που μοιάζουν να περιμένουν από ένα σοφέρ με λιβρέα να σταθεί επάνω σε κάθε φτερό της. Όσο για τις οδυνηρές εντυπώσεις που προκαλούν τα μαλλιά μας, αισθανόμαστε υπέροχα. Μας αρέσει να βλέπουμε το ύφος που παίρνουν οι αστυφύλακες, την αγανάκτηση των ηλικιωμένων κυριών, την ανησυχία στα πρόσωπα των εμπόρων. Θέλουμε να μας βλέπουν όλοι και να λένε: "Να οι εχθροί του κατεστημένου". Σ' αυτό έχουμε φτάσει, καθώς λέμε και στη γλώσσα της Επανάστασης».
Η ταινία "Φράουλες και Αίμα" είναι ένας σημαντικός σταθμός στην παγκόσμια κινηματογραφική ιστορία. Θέτει όμως και πολλά ερωτήματα. Που πήγε το πάθος αυτών των νέων, των οποίων οι συνομήλικοί τους μέχρι σήμερα μας κυβερνούν. Και φυσικά ποιο θα είναι το μέλλον όταν η σημερινή νεολαία χαρακτηρίζεται για την απάθειά της.
Η ταινία αυτή μας δείχνει από το 1970 τον πραγματικό εχθρό, ο οποίος είναι η οικογένεια, η θρησκεία και το κράτος. Το μόνο που ζητάει είναι να βρούμε εμείς τον τρόπο ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε όλα τα παραπάνω. Από εκεί ξεκινάει η αληθινή επανάσταση.

Βαθμολογία: 9/10

Τρίτη 15 Νοεμβρίου 2016

Σρεμπρένιτσα: Ένα από τα ειδεχθέστερα εγκλήματα πολέμου της σύγχρονης ιστορίας



του Δημήτρη Βέργου

Κατά τη διάρκεια της χθεσινής αναμέτρησης στο Καραϊσκάκη μεταξύ της Ελλάδας και της Βοσνίας ένα άθλιο πανό έκανε την εμφάνισή του στις κερκίδες των Ελλήνων οπαδών που δικαίως ξεσήκωσε την οργή των Βόσνιων.
«Μαχαίρι, σύρμα, Σρεμπρένιτσα» έγραφε το πανό του μίσους, λόγια Σέρβων φασιστών που αφορούν τη μεγαλύτερη σφαγή που έχει λάβει χώρα μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ευρώπη, όταν κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου της πρώην ενωμένης Γιουγκοσλαβίας, 8,000 Βόσνιοι θα σφαγιάζονταν από Σέρβους στην πόλη της Σρεμπρένιτσα.

Λίγη ιστορία

Μερικούς μήνες πριν από τη λήξη του πολέμου στη Βοσνία και συγκεκριμένα τον Ιούλιο του 1995 οι Σέρβοι θα διέπρατταν ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου, αιματοκυλίζοντας την πόλη της Σρεμπρένιτσα που ανήκε στη Βοσνία.
Παρότι η περιοχή φυλασσόταν από τις δυνάμεις του ΟΗΕ και συγκεκριμένα από Ολλανδούς στρατιώτες, οι Σέρβοι κατάφεραν να την καταλάβουν, χωρίς να αντιμετωπίσουν καμία αντίσταση. Στην πραγματικότητα οι δυνάμεις του ΟΗΕ δεν παρείχαν καμία απολύτως προστασία στους Βόσνιους πολίτες, αφήνοντας τους έρμαιο στα χέρια των Σέρβων. Τότε διαπράχθηκε ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου με τους Σέρβους να αιματοκυλίζουν την περιοχή.
Οι Σέρβοι μάζεψαν συνολικά 8.000 μουσουλμάνους άντρες και μικρά αγόρια και τους εκτέλεσαν, ρίχνοντας τα άψυχα κορμιά τους σε ομαδικούς τάφους. Όμως δεν έμειναν μόνο στη σφαγή, καθώς προχώρησαν και σε βιασμό και σεξουαλική κακοποίηση γυναικών και μικρών κοριτσιών μπροστά στα μάτια των Ολλανδών στρατιωτών, οι οποίοι δεν έκαναν τίποτα για να το εμποδίσουν.
Πέρασαν πολλά χρόνια για να αποδοθούν ευθύνες. Συγκεκριμένα το 2007 κατόπιν απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, η σφαγή στη Σρεμπρένιτσα χαρακτηρίστηκε γενοκτονία κατηγορώντας τη Σερβία για το έγκλημα πολέμου που είχε διαπραχθεί καθώς αποδείχθηκε πως δεν έκανε τίποτα για να το εμποδίσει.

Η συμμετοχή 12 Ελλήνων της Ελληνικής Εθελοντικής Φρουράς

Στη σφαγή της Σρεμπρένιτσα στο πλευρό των Σέρβων πολέμησαν και 12 Έλληνες από την Εθελοντική Φρουρά, όπως αναφέρουν ρεπορτάζ της εποχής, συμμετέχοντας στη σφαγή που έλαβε χώρα. Οι Έλληνες πολέμησαν στο «όνομα των Ορθόδοξων Σέρβων αδερφών» υπό τις οδηγίες του στρατηγού, Ράτκο Μλάντιτς, ο οποίος ήταν ο «εγκέφαλος» της γενοκτονίας της Σρεμπρένιτσα και ο οποίος κατηγορήθηκε αργότερα για εγκλήματα πολέμου κατά της ανθρωπότητας στον πόλεμο της πρώην Γιουγκοσλαβίας.
Μάλιστα μετά τη σφαγή και την κατάληψη της Σρεμπρένιτσα, έπειτα από αίτημα του Μλάντιτς, οι Έλληνες που συμμετείχαν ύψωσαν την ελληνική σημαία, τη σημαία της Βεργίνας και αυτή του Βυζαντίου πλάι στη σερβική σημαία, ενώ φωτογραφήθηκαν και με τον τότε Πρόεδρο της Σερβικής Δημοκρατίας και μετέπειτα κατηγορούμενο εγκληματία πολέμου, Ράντοβαν Κάρατζιτς. Για τον Μλάντιτς και τους Σέρβους αυτό αποτελούσε ένδειξη και τιμή πως οι «θαρραλέοι Έλληνες πολέμησαν στο πλευρό των Σέρβων αδερφών».
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2006 κατόπιν διαταγής του τότε Υπουργού Δικαιοσύνης, Αναστάσιου Παπαληγούρα, ξεκίνησε έρευνα σχετικά με τη συμμετοχή και τον ρόλο των Ελλήνων Εθελοντών στη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, τα αποτελέσματα της οποίας μένουν ως και σήμερα αναπάντητα.
Η ενέργεια των Ελλήνων οπαδών στις εξέδρες του Καραϊσκάκη να σηκώσουν πανό με φασιστικό περιεχόμενο που αφορούσε τη γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα αποτελεί μία κατάμαυρη κηλίδα για την Ελλάδα. Ειδικά σε μία χώρα που έχει υποστεί τον φασισμό και έχει υποφέρει από αυτόν, αυτές οι ενέργειες θα πρέπει όχι μόνο να είναι καταδικαστέες, αλλά να λαμβάνονται και τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μην επαναληφθούν. Όχι μόνο στα γήπεδα, αλλά ΠΟΥΘΕΝΑ μέσα στην κοινωνία...

Πηγή: sdna.gr

Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2016

Παρουσίαση του Εντεύθεν στα Χανιά



Τι είναι αυτό που μένει μετά από μία περιπετειώδη παρουσίαση βιβλίου στα Χανιά;
Φυσικά η ζεστασιά των ανθρώπων, οι ουσιώδεις συζητήσεις και οι όμορφες βόλτες στο παλιό λιμάνι και στα χωριά των Χανιών.
Η παρουσίαση μπορεί να μην είχε την επιτυχία που θέλαμε αλλά νιώθω πως βγήκα κερδισμένος απ' αυτήν. Κι αυτό διότι γνώρισα όμορφους ανθρώπους.
Θέλω πολύ να ευχαριστήσω την Αγάπη Σπιθούρη και την Κωνσταντίνα Γεωργαντά για τους όμορφους σχολιασμούς που έκαναν πάνω στο βιβλίο μου. Έπειτα θέλω πολύ να ευχαριστήσω την οικοδέσποινα και ιδιοκτήτρια του βιβλιοπωλείου της 1866 Γεωργία Ξερογιαννάκη. Και τέλος ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Κατερίνα Φουράκη, η οποία με πείσμα και με καλή διάθεση έτρεξε κι οργάνωσε την εκδήλωση.
Ένας νέος κύκλος φίλων άνοιξε στα Χανιά κάνοντας αυτήν την πόλη πιο οικεία και φιλική για μένα.
Εις το επανιδείν λοιπόν...

Κυριακή 13 Νοεμβρίου 2016

Η παγκοσμιοποιημένη φεουδαρχία που έφερε τον Τραμπ



του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Τη μια ο δυτικός κόσμος «ξυπνά» απότομα με το Brexit και την άλλη με την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ, με εκλογικά αποτελέσματα που έρχονται κόντρα σε όλες τις προβλέψεις αλλά και στην επιθυμία του οικονομικού και πολιτικού κατεστημένου. Κοινή συνισταμένη και των δύο ανατροπών είναι ότι καταγράφουν τη διαμαρτυρία ενός μεγάλου τμήματος της μεσαίας τάξης που σπρώχνεται όλο και περισσότερο στο περιθώριο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.
Άνεργοι και εργαζόμενοι χαμηλής ειδίκευσης με μικρούς μισθούς, επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες που δεν βρίσκουν διέξοδο στη διεθνή αγορά, άνθρωποι που καταχρεώνονται για να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο και βλέπουν ότι το οικονομικό τους μέλλον θα είναι ακόμα πιο δύσκολο.
Είναι εκείνοι που έμειναν πίσω από την παγκοσμιοποίηση, η οποία όμως την ίδια στιγμή αποδίδει τεράστια κέρδη σε μια μικρή μειονότητα, το περίφημο 1% του πληθυσμού που αποτελεί μια διεθνοποιημένη ανώτερη τάξη η οποία κρατά στα χέρια της την οικονομία και τον πλούτο.
Οι ανισότητες μεταξύ πατρικίων και πληβείων διευρύνονται τόσο επειδή οι πατρίκιοι είναι όλο και λιγότεροι, αλλά και επειδή η απόστασή τους από τους πληβείους μεγαλώνει.
Το σύστημα αρχίζει να θυμίζει μια παγκοσμιοποιημένη φεουδαρχία, που δεν βασίζεται στην ιδιοκτησία της γης, αλλά στην πρόσβαση στην εξειδικευμένη γνώση και στη χρηματοδότηση η οποία είναι αποκλειστικό προνόμιο της κυρίαρχης τάξης και σε μια εργαζόμενη «μάζα» με όλο και λιγότερα δικαιώματα.
Από τη μια υπάρχει ο κόσμος των πολυεθνικών και των διεθνών τραπεζών, με βαθύπλουτους μετόχους και χρυσοπληρωμένα στελέχη υψηλής εξειδίκευσης, που αποτελούν την ελίτ η οποία κινεί την οικονομία της καινοτομίας και της γνώσης. Μια διεθνοποιημένη τάξη «ευγενών» η οποία ανακυκλώνεται μέσα από τα πανάκριβα σχολεία και πανεπιστήμια της ελίτ στα οποία μόνο οι πλούσιοι έχουν πρόσβαση και με «στρατό» το χρηματοπιστωτικό σύστημα που έχει πλέον υπερεθνική ισχύ.
Από την άλλη πλευρά βρίσκεται ένα όλο και μεγαλύτερο τμήμα της μεσαίας τάξης που συνεχώς χάνει δικαιώματα και πέφτει χαμηλότερα, καθώς τα εισοδήματά του παραμένουν στάσιμα ή υποχωρούν και από τη δεκαετία του 1980 διατηρεί το βιοτικό της επίπεδο με δανεισμό -ο οποίος γιγάντωσε τον τραπεζικό κλάδο.
Μια τάξη η οποία ζει «μέρα με τη μέρα», με περιουσιακά στοιχεία που δεν της ανήκουν καθότι υποθηκευμένα, η οποία βλέπει τα κοινωνικά της δικαιώματα να υποχωρούν και τις αποταμιεύσεις και τις συντάξεις της να εξανεμίζονται σε χρηματιστηριακά ξεφουσκώματα.
Είναι αυτή η παραμελημένη τάξη που διαμαρτύρεται όποτε της δίνεται η ευκαιρία μέσω της ψήφου. 
Το είδαμε στη Βρετανία, το είδαμε στις ΗΠΑ, το βλέπουμε στην άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη και μάλλον θα το ξαναδούμε στις επερχόμενες εκλογές σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.
Η διαμαρτυρία της μεσαίας τάξης, θα μπορούσε θεωρητικά να είναι μια αφορμή για αφύπνιση των πολιτικών ηγεσιών και των κοινωνικών δυνάμεων, ώστε να επιδιωχθεί μια επαναρρύθμιση του συστήματος με οικονομικά αποτελεσματικότερες και κοινωνικά δικαιότερες ισορροπίες.
Αυτή η διαμαρτυρία, όμως, είναι πιθανόν να αποδειχθεί αδιέξοδη, διότι διοχετεύεται στις αντιδραστικές δυνάμεις της ακροδεξιάς και της ξενοφοβίας, οι οποίες παρασύρουν με τον λαϊκιστικό, κινδυνολογικό και δημαγωγικό λόγο τους.
Είναι ενδεικτική η αντίδραση στις νέες κυοφορούμενες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες (Διατλαντική Συμφωνία Εμπορίου και Βιομηχανίας – TTIP- μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, η CETA μεταξύ Ευρώπης και Καναδά και η αντίστοιχη Συμφωνία του Ειρηνικού-TPPA, μεταξύ ΗΠΑ και Ασίας).
Οι προοδευτικές δυνάμεις επικρίνουν τις συμφωνίες αυτές διότι παραδίδουν τον έλεγχο της οικονομικής και σε μεγάλο βαθμό πολιτικής ζωής στα μεγάλα διεθνή επιχειρηματικά συμφέροντα και απειλούν να συνθλίψουν -κι άλλο- τα συμφέροντα εργαζομένων και μικρο-επιχειρηματιών. Ο Ντόναλντ Τραμπ, όμως, επικρίνει τις συμφωνίες αυτές επειδή θεωρεί ότι δεν εξυπηρετούνται αρκετά τα συμφέροντα των επιχειρήσεων της χώρας του.
Οι ακροδεξιοί δεν έχουν ως πολιτική προτεραιότητα την αλλαγή των συσχετισμών, την αναδιανομή των εισοδημάτων, ούτε συγκεκριμένη πρόταση, πέρα από απλοϊκότητες, γενικεύσεις και επιθετική ρητορική με εθνικιστικό και αυταρχικό χαρακτήρα, όπως αυτές του Ντόναλντ Τραμπ.
Αν κρίνουμε από το στίγμα των δυνάμεων που αναδεικνύει η αντίδραση στην νεοφιλελεύθερη φαίνεται ότι ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σε διεθνείς αντιπαλότητες και βίαιες συγκρούσεις είναι υπαρκτός.

Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 2016

Το Εντεύθεν στα Χανιά



Λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του τρίτου μου βιβλίου Εντεύθεν από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδη, ήρθε η στιγμή να ανοίξει κι ο κύκλος των παρουσιάσεών του. Η αρχή θα γίνει μακριά από την Αθήνα.
Πρώτος σταθμός λοιπόν τα Χανιά όπου η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στο Νεώριο Μόρο. Το Νεώριο Μόρο είναι ένα εντυπωσιακό ενετικό οικοδόμημα του 16ο αι. Αν και κάποτε ήταν ανοιχτό από την πλευρά της θάλασσα για να μπορούν να μπαίνουν και να βγαίνουν ανεμπόδιστα τα πλοία στον εσωτερικό του χώρο, σήμερα κλείνεται από μία τεράστια τζαμαρία, δημιουργώντας ένα ζεστό κι ευχάριστο κλίμα.
Έτυχε να απολαύσω το καφεδάκι μου σε μία από τις επισκέψεις μου στην πόλη. Που να το φανταζόμουν πως λίγα χρόνια αργότερα θα βρισκόμουν ξανά στο ίδιο μέρος για να παρουσιάσω το τρίτο μου βιβλίο στο αναγνωστικό κοινό των Χανιών.
Όσον αφορά την εκδήλωση, θα ήθελα πολύ να ευχαριστήσω εκ των προτέρων τις δυο παρουσιάστριες του βιβλίου, την δημοσιογράφο Αγάπη Σπιθούρη και την ερευνήτρια συγκριτικής λογοτεχνίας Κωνσταντίνα Γεωργαντά.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ για την φίλη μου Κατερίνα Φουράκη-Κοντοκάλου η οποία οργάνωσε την εκδήλωση και θα διαβάσει αποσπάσματα από το βιβλίο.
Και τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω την Γεωργία Ξερογιαννάκη και το Βιβλιοπωλείο του 1822 για την στήριξη και την συνεργασία τους στην παρουσίαση.
Σας περιμένουμε λοιπόν την Παρασκευή στις 21:00 στο χώρο εκδηλώσεων του Νεώριου Μόρου να συζητήσουμε για τη μνήμη και τη λήθη...


Το Εντεύθεν έξω από το Νεώριο Μόρο

Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2016

Πρώτες σκέψεις μετά το αρχικό μούδιασμα



Από τη στιγμή που ανακοινώθηκε ο νικητής των αμερικανικών προεδρικών εκλογών, άρχισε ένα ατελείωτο πανηγύρι σχολιασμών, απόψεων και διαξιφισμών. Λίγοι όμως παραδέχτηκαν πως ο ακροδεξιός Ντόναλντ Τραμπ δε νίκησε μόνο την Χίλαρι Κλίντον αλλά κι ένα ολόκληρο σύστημα (Μ.Μ.Ε., κινηματογραφικούς αστέρες, αθλητές κ.α.) στράφηκε εναντίον του. Μπορεί το σύστημα να πολέμησε τον Τραμπ (για συμφεροντολογικούς κι όχι ιδεολογικούς λόγους), αλλά αυτό δεν αναιρεί πως ο νέος αμερικανός πρόεδρος δεν είναι κι αυτός ένα αυθεντικό προϊόν του. Σύντομα το σύστημα θα τον αγκαλιάσει και θα τον χειριστεί όπως θέλει και ξέρει να κάνει.
Την ίδια στάση θα υιοθετήσει και η μουδιασμένη Ευρώπη. Όλοι αντέδρασαν για το εκλογικό αποτέλεσμα και η ανησυχία τους εντάθηκε όταν άρχισαν να συγχαίρουν τον νέο πρόεδρο οι ακροδεξιοί πολιτικοί κι οι εθνικιστές ηγέτες. Σύντομα όμως κι η Ευρώπη θα συνεργαστεί μαζί του σαν να μη τρέχει τίποτα. Ήδη την αρχή την έκανε από χθες η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ.
Κι εδώ είναι που αρχίζουν να δημιουργούνται διάφορα ερωτήματα.
Τι είναι αυτό που τρόμαξε τόσο πολύ το αμερικανικό κατεστημένο, αναγκάζοντάς το να παραγκωνίσει τον Μπέρνι Σάντερς, δίνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο χώρο στην ακροδεξιά κι αντισυστημική ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία και τελικά επικράτησε;
Έπειτα γιατί κανείς δεν ασχολήθηκε με τα ακροδεξιά σλόγκαν των δυο υποψηφίων; “Let’s make America great again” και “America is great because America is good”. Δεν χρειάζεται να αντιστοιχίσω τα σλόγκαν με τους υποψηφίους, μιας και τα δυο μοιάζουν απόλυτα μεταξύ τους. Όμως γιατί κανείς δεν ανησύχησε με τη στάση μιας καταρρέουσας Αμερικής η οποία επέλεξε να πορευτεί φανερά με έναν εθνικιστικό μεγαλοϊδεατισμό;
Και κάτι τελευταίο. Οι φίλοι της ελεύθερης αγοράς (που μόνο ελεύθερη δεν είναι) ή αλλιώς οι γνωστοί σε όλους μας νέο-φιλελεύθεροι, τι έχουν να πουν για την νέα επικράτηση της ακροδεξιάς; Θα χρησιμοποιήσουν και σ’ αυτήν την περίπτωση την ίδια φράση που έλεγαν για το Brexit; Μήπως και στην Αμερική δεν κατάλαβαν τι ψηφίζουν;
Ας αρχίσουμε να σοβαρευόμαστε διότι η όλη κατάσταση είναι πλέον αδιέξοδη κι ακολουθούν οι εκλογές στην Γαλλία όπου τα προβλήματα είναι αρκετά και η ακροδεξιά καλπάζει…

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη 9 Νοεμβρίου 2016

Όποιος κι αν βγει...



Ώρα 6:15 το πρωί. Την ώρα που το σύστημα μετανάστευσης στην Αμερική κλατάρει καθώς αρχίζει να ακούγεται το όνομα του νέου προέδρου, ο υπόλοιπος κόσμος ξυπνάει σε έναν νέο εφιάλτη. Έναν εφιάλτη που καιρό τώρα προετοιμαζόταν διότι οι Αμερικανοί κατάφεραν να βρεθούν ανάμεσα σε δύο επικίνδυνες επιλογές. Από την μία είχαν τον επικίνδυνο ακροδεξιό και τρελό Ντόναλντ Τραμπ κι από την άλλη την επικίνδυνη και πολεμοχαρή Χίλαρι Κλίντον. Αν και τον πρώτο καιρό που έμαθα για το τελικό δίδυμο, σκεφτόμουν πως καλό είναι να μη βγει ο ακροδεξιός δισεκατομμυριούχος, στη πορεία διαπίστωσα πως και η άλλη επιλογή όχι μόνο δεν είναι καλύτερη αλλά πιθανότατα να είναι ακόμη πιο ύπουλη από τον τρελό. Αυτό είχε ως συνέπεια να πέσουμε χθες βράδυ στα κρεβάτια μας ξέροντας πως θα ξυπνήσουμε σε μία νέα πιο ζοφερή εποχή. 
Όπως φαίνεται η ακροδεξιά καλπάζει. Στην Ευρώπη ήδη έχει εδραιωθεί σε αρκετές χώρες (κυρίως δορυφόρους της Γερμανίας), στην Βρετανία υιοθέτησε το Brexit και στην Τουρκία σκοτώνει κάθε τι δημοκρατικό. Να που ήρθε η ώρα να αποκτήσει και η Αμερική επισήμως έναν ακροδεξιό ηγέτη (όποιος κι αν βγει), αν και είναι πλέον γνωστό πως δεν διοικούν οι πλανητάρχες τον κόσμο αλλά οι χορηγοί τους. Επόμενο εκλογικό σοκ αναμένεται πλέον από την Γαλλία όπου οφείλουμε να προετοιμαζόμαστε για μία πιθανή επικράτηση της Λεπέν. 
Δυστυχώς ο κόσμος έχει αρχίσει να γεμίζει με επικίνδυνους πολιτικούς κι ακροδεξιούς ηγέτες, και πολύ με φοβίζει η ιδέα ότι τελικά δε θα είναι ο Κιμ αυτός που θα πατήσει πρώτος το κουμπί...

Τρίτη 8 Νοεμβρίου 2016

Born to be blue (2015)


Πέρσι τέτοιο καιρό ένας φίλος από το στρατό με τον οποίον είχαμε αναπτύξει πολύωρες συζητήσεις πάνω στη τζαζ (μεγαλύτερος λάτρης από μένα μιας και είναι ντράμερ σε τζαζ συγκρότημα), με ενημέρωσε πως βγαίνει ταινία με τη ζωή του αγαπημένου μου τρομπετίστα Chet Baker. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο θα τον είχε ο Ήθαν Χοκ, κάτι που με χαροποίησε ιδιαίτερα διότι η κορμοστασιά του αλλά και οι γωνίες του προσώπου του θυμίζουν πολύ τον ασυμβίβαστο και ρομαντικό Chet των blues. 
Δυστυχώς όμως η χρονιά πέρασε και η ταινία δε προβλήθηκε ποτέ στις ελληνικές αίθουσες. Έτσι χάθηκε η ευκαιρία να απολαύσω ένα άκρως ενδιαφέρον βιογραφικό φιλμ. 
Η ανυπομονησία μου γι' αυτήν την ταινία έγινε ακόμη μεγαλύτερη όταν το φιλαράκι μου την είδε κι ενθουσιάστηκε τόσο με το παίξιμο του Ήθαν Χοκ όσο και με την ατμόσφαιρα του έργου. Ήταν θέμα χρόνου να την απολαύσω κι εγώ.


Πράγματι ο Ήθαν Χοκ δίνει εξαιρετική ερμηνεία. Η αλλοιωμένη φωνή του θυμίζει απίστευτα την παιδική και συνάμα βραχνή χροιά του Chet Baker. Τα θολά του μάτια και το ανώριμο πείσμα του να πετύχει κάθε τι που βάζει στόχο τον κάνουν άλλες στιγμές συμπαθή κι άλλες εμπαθή, δίνοντάς του μία γήινη υπόσταση. Παλεύει ηρωικά με τους δαίμονές του αλλά αμέσως παραδίδεται στη θαλπωρή όμορφων γυναικών. Πίσω όμως από την γοητευτική αύρα του τζαζίστα, κρύβεται μία ανασφαλής προσωπικότητα. Σκοπός του δεν είναι να κάνει καριέρα αλλά να καταφέρει να νικήσει τον Miles Davis. Αναγνωρισμένο από νωρίς το ταλέντο του, από έναν άλλο ογκόλιθο της τζαζ, τον Charlie Parker, ο Chet δε μπορεί να χωνέψει πως δε γέμιζε το μάτι ενός άλλου θρύλου, του Miles Davis. 
Η ταινία αναφέρεται στη περίοδο που ο Chet Baker ήταν ακόμα δέσμιος των ναρκωτικών και κυνηγημένος από τις αρχές λόγω της παράνομης συμπεριφοράς του. Μία συμπλοκή με τον υπόκοσμο της νύχτας, θα του θέσει ένα πρόωρο(;) τέλος στην καριέρα. Όμως με πείσμα και στηριζόμενος από την αγάπη της τρίτης του συντρόφου θα βγει νικητής στον αγώνα που δίνει για την απεξάρτηση. Όταν όμως βρεθεί πάλι αντιμέτωπος με το ανταγωνιστικό και ναρκισσιστικό βλέμμα του Miles Davis, θα ξαναβγεί στην επιφάνεια η ύπουλη ανασφάλειά του η οποία θα τον οδηγήσει ξανά στα ναρκωτικά, αλλά και στην πιο δημιουργική και παραγωγική περίοδο της ζωής του.
Πέρα από την καταπληκτική ερμηνεία του Ήθαν Χοκ, εξαιρετική στην ερμηνεία της είναι και η συμπρωταγωνίστριά του, η πανέμορφη ηθοποιός Carmen Ejogo αλλά αυτός που είναι πραγματικά η αποκάλυψη της ταινίας είναι ο Kedar Brown, ο οποίος υποδύεται τον Miles Davis. Αν και τα περάσματά του είναι σύντομα, είναι τόσο δυνατή η ερμηνεία του που μου έμεινε χαραγμένη. Κατάφερε να κερδίσεις τις εντυπώσεις μόνο με το βλέμμα του. Εξαιρετικός. Τον θαύμασα. 


Η ταινία είναι πλούσια σε καλογυρισμένα πλάνα και σε υπέροχες φωτογραφίες. Μαγικές οι εικόνες με τον Chet Baker να παίζει μόνος του στους αγρούς της γενέτειράς του καθώς έχει επιστρέψει στο πατρικό του για να απεξαρτηθεί πιο εύκολα από τα ναρκωτικά αλλά και για να μάθει μέσα στην ηρεμία του τοπίου να παίζει την τρομπέτα του με τη νέα συστοιχία μπροστινών δοντιών. Το ίδιο όμορφες και οι σκηνές που είναι γυρισμένες έξω από το βαν του ζευγαριού αλλά και οι βόλτες τους στη θάλασσα. Όλα αυτά αρμονικά δεμένα με τους θλιμμένους ήχους της τρομπέτας. 
Και μιας και μίλησα για τρομπέτα, όσον αφορά τη μουσική δε χρειάζεται να προσθέσω κάτι πέτα του ότι κατά τη διάρκεια της ταινίας απολαμβάνουμε κάποια από τα ομορφότερα τραγούδια της τζαζ, όπως το My Funny Valentine, το Let's Get Lost, το I've never be in love before, το Over the Rainbow. Τα λόγια είναι περιττά όταν ντύνονται οι παραπάνω μελωδίες με υπέροχα ασπρόμαυρα πλάνα καλυμμένα από τον αινιγματικό καπνό των τσιγάρων και τον ήπιο φωτισμό των υπόγειων μπαρ της Αμερικής. Και μέσα εκεί ένα ζευγάρι μάτια μελαγχολικά που μπορούν να εκφράσουν τη θλίψη τους μόνο τραγουδιστά. 


Θεωρώ πως το Born to Be Blue είναι ένα από τα καλύτερα βιογραφικά έργα που έχω δει. Σίγουρα θα το απολαύσουν οι λάτρεις του Chet Baker και της τζαζ μουσικής. Κι όχι μόνο αυτοί.
Δείτε την με χαμηλό φωτισμό και με καλό κρασί. Ταιριάζει απόλυτα με τα τραγούδια που θα ακούσετε. 

Βαθμολογία: 8/10

Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2016

Το ευγενικό πείσμα, το μαχητικό του χιούμορ



του Βαγγέλη Χερουβείμ

Πώς να πεις αντίο σ' έναν πολλές φορές συνταξιδιώτη, τη φορά αυτή που ταξιδεύει εντελώς μόνος και χωρίς γυρισμό;
Πώς ν' αποχαιρετήσεις ένα σύντροφο πολύ όμορφων και πολύ δύσκολων εποχών, που το χιούμορ του μπορούσε να σε εμπνεύσει και να σε δυναμώσει ακόμη και στις πιο άνυδρες μέρες;
Πώς να το πάρεις απόφαση για τον φίλο, που «αν απ' όλες τις φωνές ξεχώριζες μία, είν' η δική του»; Όχι μόνο την απουσία του σύγκορμη δεν μπορείς να πιστέψεις. Αλλά και μικρές στιγμές -λεπτομέρειες από τη ζωή- που μοιράστηκες μαζί του.
Θα μου λείψουν τα καταιγιστικά του λογοπαίγνια. Οι καφέδες που πίναμε μαζί (τον δικό του τον ανέτρεπε συχνά, αφού τον είχε ξεχειλίσει με φρέσκο γάλα!..).
Θα μου λείψουν οι διακοπές που έκανε σε όλα τα τραγούδια, ή στα λόγια μου, στην εκπομπή μας «Στο Κόκκινο». Ο Γιώργος διέκοπτε ακόμη και τον εαυτό του, από το ευγενές του άγχος να μην υπάρξει χασμωδία ή μη δεν προλάβουν όλα να ειπωθούν. Όμως, Γιώργο, φαίνεται πως ήταν τελικά αναπόφευκτο να μην προλάβουν.
Πολλοί άνθρωποι, που τον γνώριζαν μόνο από τη φωνή του και από τα χρονογραφήματά του στην «Αυγή», τον αγκάλιαζαν στον δρόμο, στις συγκεντρώσεις και τον ευχαριστούσαν για το λυτρωτικό του χιούμορ. Υπήρχαν και πολλοί ανάμεσά τους -ειδικά τον τελευταίο καιρό, τον ταραγμένο για την Αριστερά- που διαφωνούσαν. Αλλά και διαφωνούντες τον απολάμβαναν.
Ορίστε! Λίγες αράδες διένυσες κι έμαθες να μιλάς γι' αυτόν σε παρελθοντικό χρόνο. Λάθος, όμως. Από μαρξιστική άποψη, διότι οι άνθρωποι δεν είναι πρωτίστως το βιολογικό τους πακέτο, αλλά το σύνολο των κοινωνικών τους σχέσεων. Αυτό, κατά τον Κάρολο Μαρξ, αλλά και κατά τον άλλον, τον Γκράουτσο Μαρξ: «Σκοπεύω να ζήσω για πάντα, ή να πεθάνω στην προσπάθειά μου να το πετύχω». Και στους δύο Μαρξ είχε ρίζες η επίμονη, ακούραστη, σαρκαστική βελτιοδοξία του Γιώργου.
Αυτός ο κόσμος, αλλιώς, είναι πολύ ασήκωτος, και το γνώριζε ο σύντροφος, πολύ καλά, γι' αυτό επέμενε. Προτείνω να παλέψουμε όσο γίνεται για να φυλάξουμε λίγα μόρια από το ευγενικό του πείσμα.

Πηγή: Αυγή

Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2016

Ο σουλτάνος πήρε φόρα και ποιος τον σταματά



της Μαργαρίτα Βεργολιά

Εκκληση στη διεθνή κοινότητα «να αντιδράσει στο πραξικόπημα του καθεστώτος Ερντογάν», που «σηματοδοτεί το τέλος της δημοκρατίας στην Τουρκία», απηύθυνε το φιλοκουρδικό κόμμα -και τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη- HDP, μετά το χθεσινό πογκρόμ κατά της ηγεσίας του και βουλευτών του από τις τουρκικές αρχές, με την κατηγορία της «τρομοκρατικής προπαγάνδας» και της άρνησης κατάθεσης σε εκκρεμείς δικαστικές έρευνες με άξονα το Κουρδικό.
Οι συμπρόεδροι του HDP, Σελαχατίν Ντεμιρτάς και Φιγκέν Γιουκσεκντάγκ, συνελήφθησαν και προσάγονται σε δίκη. Αλλοι 4 βουλευτές του φιλοκουρδικού κόμματος έχουν συλληφθεί, 6 προσήχθησαν, ενώ εκκρεμούν εντάλματα κράτησης εναντίον 3, εκ των οποίων οι 2 εκτιμάται ότι βρίσκονται στο εξωτερικό.
Στο μεσοδιάστημα, βομβιστική επίθεση του PKK συγκλόνιζε το Ντιγιάρμπακιρ της νοτιοανατολικής Τουρκίας, με απολογισμό 9 νεκρούς και πάνω από 100 τραυματίες, ενώ η ηγεσία της κουρδικής οργάνωσης προανήγγειλε «κλιμάκωση του αγώνα».
Εκπρόσωπος του HDP κατήγγειλε πολιτική επιχείρηση εξόντωσης του φιλοκουρδικού κόμματος και πρόκλησης εμφυλίου. Σε εξίσου δραματικούς τόνους, ο ηγέτης της κεμαλικής αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, προειδοποίησε ότι η χώρα οδεύει «προς επικίνδυνη κατεύθυνση».
Εν μέσω θύελλας διεθνών αντιδράσεων, κυρίως στην Ευρώπη, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, δήλωσε «εξαιρετικά ανήσυχη», συγκαλώντας εκτάκτως χθες συνάντηση των πρέσβεων των «28» στην Αγκυρα.
Απτόητη, πάντως, η ισλαμοσυντηρητική ηγεσία της Τουρκίας -που απειλεί ευθέως την Ε.Ε. με ακύρωση της συμφωνίας για το προσφυγικό έως το τέλος του έτους και προωθεί τα ηγεμονικά της σχέδια εντός κι εκτός της χώρας- διεμήνυσε διά του πρωθυπουργού Γιλντιρίμ ότι «όσοι εμπλέκονται με την τρομοκρατία, θα πληρώσουν το τίμημα».
Χαρακτήρισε, δε, τις συλλήψεις «νόμιμες», βάσει της απόφασης της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, τον περασμένο Μάιο, να άρει την ασυλία 130 βουλευτών, εκ των οποίων οι 50 του HDP (σε σύνολο 59), σε βάρος των οποίων εκκρεμούν δικαστικές υποθέσεις.
«Τώρα, με το HDP εκτός της πολιτικής “εξίσωσης”, θα πάνε σε πρόωρες εκλογές και θα εγκαθιδρύσουν ένα αυταρχικό καθεστώτος στην Τουρκία», κατήγγειλε στο πρακτορείο AP o βουλευτής του HDP, Αντέμ Γκερεβί, συνδέοντας τις εξελίξεις με τα σχέδια εγκαθίδρυσης προεδρικού συστήματος στη χώρα.
Οι νέες διώξεις σε βάρος του HDP έρχονται να προστεθούν στο πρόσφατο κύμα συλλήψεων δεκάδων εκλεγμένων δημάρχων στις -κουρδικού ως επί το πλείστον πληθυσμού- νοτιοανατολικές επαρχίες της Τουρκίας, στο πλαίσιο του πογκρόμ μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου.
Οι εξελίξεις «θα εντείνουν τις ανησυχίες των δυτικών συμμάχων της Τουρκίας τόσο για την κλιμάκωση της καταστολής των αντιφρονούντων», σχολιάζει το πρακτορείο Reuters, «όσο και για την πολιτική σταθερότητα στη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και “ανάχωμα” μεταξύ της Ευρώπης και των πολέμων στο Ιράκ και στη Συρία».
Από χθες, οι Κούρδοι οργανώνουν μεγάλες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε όλη την Τουρκία. Στα social media έχει πέσει και πάλι «μαύρο». Η τουρκική λίρα έκανε «βουτιά» σε νέα χαμηλά στη συναλλαγματική ισοτιμία της έναντι του δολαρίου, αντίστροφα με το κόστος των ασφαλίστρων κινδύνου έναντι χρεοκοπίας, που έφτασε σε υψηλό μηνός.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2016

Τουρκία: Ποια Δημοκρατία;



Η Δημοκρατία στην Τουρκία έχει πληγεί όχι μόνο γιατί υπάρχει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και έχουν ανασταλεί βασικά άρθρα του Συντάγματος, αλλά κυρίως γιατί, όπως δείχνει η πρακτική του τουρκικού καθεστώτος, κάποιοι δεν αντιλαμβάνονται τη Δημοκρατία και τους κοινοβουλευτικούς θεσμούς όπως ο υπόλοιπος κόσμος. Κι αυτό είναι περισσότερο από ανησυχητικό. Είναι επικίνδυνο. Όχι μόνο για την ίδια τη χώρα, αλλά και συνολικά για τη διεθνή κοινότητα.
Η πρωτοφανής κίνηση της τουρκικής κυβέρνησης να προχωρήσει στη σύλληψη της ηγετικής ομάδας του τρίτου μεγαλύτερου πολιτικού κόμματος της χώρας δημιουργεί έντονο προβληματισμό για τη συνολική πορεία μιας χώρας που είναι ένας σημαντικός και κρίσιμος γεωπολιτικός κρίκος στη Μέση Ανατολή.
Για αρκετά χρόνια στη Δύση υπήρχαν πολλοί που θεωρούσαν την Τουρκία ως το πρότυπο κοσμικού κράτους σε μια μουσουλμανική χώρα. Η εικόνα αυτή άρχισε να θολώνει από τον Μάιο του 2013, με τα γεγονότα στο πάρκο Γκεζί, όταν χιλιάδες Τούρκοι πολίτες ξεχύθηκαν στους δρόμους και αντιμετώπισαν τη βίαιη αντίδραση των αστυνομικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 22 άνθρωποι και να συλληφθούν περισσότεροι από 5.000 πολίτες.
Στη συνέχεια, η επιμονή του Ρ.Τ. Ερντογάν να επιβάλει ένα ιδιότυπο προεδρικό σύστημα επέτεινε τις ανησυχίες τόσο στο εσωτερικό όσο και στη διεθνή σκηνή ότι ο ηγέτης του ΑΚP θέλει να διαμορφώσει μια προσωποπαγή εξουσία.
Το ερώτημα της δημοκρατικής πορείας της Τουρκίας όμως τίθεται πλέον ανοιχτά από όλους μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος, με τον Ερντογάν να προχωρά σε χιλιάδες απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων από όλες τις κομβικές κρατικές θέσεις, σε διώξεις και φυλακίσεις δημοσιογράφων και στην απαγόρευση του Ίντερνετ.
Και ύστερα ήρθε η ώρα των προκλητικών πολιτικών διώξεων του HDP. Το HDP ήταν στο στόχαστρο του καθεστώτος από την πρώτη στιγμή. Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, τα “ρεπορτάζ” των φιλοκυβερνητικών εφημερίδων έβριθαν σεναρίων για υποτιθέμενη στενή συνεργασία του φιλοκουρδικού κόμματος με το PKK και τους γκιουλενιστές. Το έδαφος στην κοινή γνώμη είχε στρωθεί, θυμίζοντας παλιότερες μαύρες σελίδες της Ιστορίας.
Η Δημοκρατία στην Τουρκία έχει πληγεί όχι μόνο γιατί υπάρχει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και έχουν ανασταλεί βασικά άρθρα του Συντάγματος, αλλά κυρίως γιατί, όπως δείχνει η πρακτική του τουρκικού καθεστώτος, κάποιοι δεν αντιλαμβάνονται τη Δημοκρατία και τους κοινοβουλευτικούς θεσμούς όπως ο υπόλοιπος κόσμος. Κι αυτό είναι περισσότερο από ανησυχητικό. Είναι επικίνδυνο. Όχι μόνο για την ίδια τη χώρα, αλλά και συνολικά για τη διεθνή κοινότητα.

Πηγή: Αυγή

Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2016

Βερόνα, περιπλανήσεις σε σαιξπηρικό τοπίο...



Το πρωινό της πρώτης Παρασκευής του Οκτώβρη μας βρήκε στο σιδηροδρομικό σταθμό του Μπέργκαμο, έτοιμους να αποδράσουμε στην περιφέρεια του Βένετο. Η αναχώρησή μας έγινε πριν από την ανατολή του ήλιου διότι είχαμε μπροστά μας ένα δίωρο ταξίδι, με μία μικρή στάση στην Μπρέσια για να αλλάξουμε συρμό. Εκεί απολαύσαμε και το πρωινό μας εσπρέσο ανυπομονώντας να επισκεφθούμε την πόλη για την οποία ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ έγραψε τρία έργα, το "Οι δύο κύριοι της Βερόνα", "Το ημέρωμα της στρίγγλας" και φυσικά το πασίγνωστο "Ρωμαίος κι Ιουλιέτα". Αναφέρομαι στην πόλη η οποία βραβεύτηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την Unesco λόγω της αστικής δομής και της αρχιτεκτονικής της, την Βερόνα.
Τα ταξίδια με τα τραίνα έχουν κάτι το μαγικό. Διασχίζεις με μεγάλη ταχύτητα περιοχές που δεν είχες σκοπό να επισκεφτείς. Περνάς από κωμοπόλεις άγνωστες παίρνοντας μία γεύση από την αθέατη καθημερινότητα μιας άλλης χώρας. Κι ενώ όλα αυτά εναλλάσσονται έξω από το παράθυρο, στο εσωτερικό του βαγονιού συναναστρέφεσαι με ντόπιους. Παρατηρείς τις συνήθειές τους, το τρόπο που επικοινωνούν, τις χειρονομίες που συνοδεύουν τη κάθε τους φράση. Κατά τη διάρκεια μιας διαδρομής έχεις την ευκαιρία να παρατηρήσεις κάθε τι πάνω τους, αποκτώντας έτσι πληρέστερη άποψη για τις ιδιαιτερότητες και τον χαρακτήρα τους. Και η αλήθεια είναι πως οι Ιταλοί έχουν κερδίσει την συμπάθειά μου.
Ο σιδηροδρομικός σταθμός της Βερόνα βρίσκεται νότια της πόλης. Η πρώτη εικόνα που αντίκρισα καθώς φτάναμε ήταν το γήπεδο της ποδοσφαιρικής ομάδας Hellas Verona και μία μπλε πινακίδα στις αποβάθρες που μας καλωσόριζε στην πόλη. Η βόλτα μας ξεκίνησε από εκεί με πρώτο αξιοθέατο την Porta Nuova (00;05) η οποία κάποτε κρατούσε τους ξένους έξω από τα τείχη της πόλης ενώ σήμερα στέκεται αγέρωχη και περήφανη, καλωσορίζοντας τον κάθε ταξιδιώτη που επισκέπτεται την Βερόνα.
Πριν χαθούμε στα στενά σοκάκια της πόλης, βγήκαμε πρώτα στις όχθες του ποταμού Αδίγη, έξω από τα τείχη του Παλιού Κάστρου (00:08-00:28) ή αλλιώς Castelvecchio με την ιδιαίτερη γέφυρά του, την Ponte Scaligero. Η βάση της γέφυρας είναι από λευκό μάρμαρο ενώ η υπόλοιπη δόμηση έχει γίνει με κόκκινη πλίνθο, προσφέροντας μ' αυτόν τον τρόπο μία μεσαιωνική αύρα στη συγκεκριμένη γωνιά της πόλης. Οι τμηματικές αψίδες της γέφυρας ήταν οι μεγαλύτερες στον κόσμο την περίοδο που χτίστηκε (1354-1356) κι έχουν άνοιγμα 48,70 μέτρα. Το κάστρο οικοδομήθηκε κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Scaliger. Αν κι αρκετά λιτό, το οχυρό ήταν ισχυρό κι απόρθητο. Αποτελούταν από εφτά πύργους και τέσσερα κεντρικά κτίρια στο εσωτερικό του. Το κάστρο περιτριγυριζόταν από μία τάφρο η οποία γέμιζε νερό από το ποτάμι. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο. Ακριβώς δίπλα στο κάστρο, η πάλλευκη Arco dei Gavi αντανακλά το φως του ήλιου στις προσόψεις των γύρω κτιρίων (00:42-00:52). Αξίζει να παρατηρήσετε τις γραμμές που έχουν αφήσει οι ρόδες των κάρων στον λιθόστρωτο δάπεδο το οποίο έχει διατηρηθεί κάτω από την αψίδα.
Αφήνοντας πίσω το Castelvecchio και την αψίδα, βρεθήκαμε σε μία μικρή πλατεία (00:58-01:04). Δίπλα στα σκαλοπάτια που ανεβαίνουν στο ξέφωτο, υπήρχε η φωτογραφία μίας γνώριμης προσωπικότητας. Πήγα κοντά για να τη δω καλύτερα κι αμέσως αναγνώρισα τη δημοσιογράφο Οριάνα Φαλάντσι, συντρόφου του Αλέξανδρου Παναγούλη. Το μικρό αυτό πάρκο είναι αφιερωμένο στη μνήμη της και στο έργο της.
Η ροή του ποταμού και οι βόλτες δίπλα του ήταν όμορφες όμως ο παλμός της πόλης χτυπούσε λίγο πιο πέρα, προς το ιστορικό κέντρο, και μας καλούσε επίμονα. Έτσι στρίψαμε σε ένα στενό σοκάκι και κατευθυνθήκαμε προς την πλατεία Μπρα (01:05-01:36).
Μία άλλη πύλη με ένα μεγάλο ρολόι μας υποδέχτηκε στη μεγάλη αυτή πλατεία, η οποία ήταν γεμάτη τουριστικά εστιατόρια, μαγαζιά με αναμνηστικά είδη και με πολλά τουριστικά γκρουπ. Μία εικόνα ενοχλητική σε αντίθεση με τις πόλεις της Λομβαρδίας που ήταν μη τουριστικές. Πέρα απ' αυτά η πλατεία Μπρα είναι η μεγαλύτερη της πόλης κι έχει αξιώσεις να θεωρείται η μεγαλύτερη όλης της Ιταλίας. Η πλατεία κοσμείται από το συντριβάνι των Άλπεων και το μπρούτζινο άγαλμα του Vittorio Emanuelle II αλλά και με κομψά palazza. Όμως αυτό που τραβάει τα βλέμματα όλων μας, είναι η Αρένα. Χτισμένη τον 1ο αιώνα μ.Χ. και με χωρητικότητα 20.000 θέσεων, συνεχίζει να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Φημίζεται για τις μουσικές της εκδηλώσεις και την καλή ακουστική που διαθέτει. Στην συγκεκριμένη Αρένα έχουν τραγουδήσει και οι Pink Floyd.
Φύγαμε από την πολυκοσμία της πλατείας και περπατήσαμε προς την Piazza delle Erbe. Για να φτάσουμε εκεί περάσαμε από μία άλλη καλαίσθητη πύλη, την Porta dei Borsari (01:39-01:48). Από εκεί ξεκινούσε ένας μεγάλος πεζόδρομος με καταστήματα και πολύχρωμα μπαλκόνια (01:36-01:56). Εντύπωση μου έκαναν κάποια αρχαία ανάγλυφα τα οποία ήταν εντοιχισμένα σε περίοπτη θέση στα κτίρια. Ο συγκεκριμένος δρόμος μας έβγαλε στην ιστορική πλατεία της πόλης.
Η Piazza delle Erbe (01;57-02:31) έχει δύο όψης. Η μία που κοιτάει δυτικά κι έχει βενετσιάνικη αύρα με φόντο ένα εξαιρετικό κτίριο γεμάτο γλυπτά μαζί με το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου που είναι στημένο πάνω σε μία μεγάλη κολόνα και η άλλη πλευρά η οποία δικαιώνει το χαρακτηρισμό της Βερόνα ως τη "ζωγραφιστή πόλη"της Ιταλίας. Οι περισσότερες όψεις των κτιρίων είναι πλούσιες σε αναγεννησιακές τοιχογραφίες, οι οποίες ζωντάνευαν με τις ζεστές ακτίνες του ήλιου. Δυστυχώς όμως κι εδώ, όλη αυτή η ομορφιά θυσιάζεται στο βωμό του τουριστικού κέρδους. Κι ενώ η πλατεία είναι πραγματικά όμορφη, δυστυχώς είναι ασφυκτικά γεμάτη με κιόσκια και τεράστιες ομπρέλες. Αντί να θαυμάσεις τα υπέροχα κτίρια, αναγκάζεσαι να περάσεις ανάμεσα από πάγκους με αναμνηστικά και τοπικά προϊόντα. Κι αν αυτό συμβαίνει στο κέντρο της πλατείας, περιμετρικά οι προσόψεις των κτιρίων έχουν καταληφθεί από καφετέριες με τις δικές τους μεγάλες ομπρέλες. Ευτυχώς όμως υπάρχει ο τεράστιος πύργος του εντυπωσιακού δημαρχείου, ο οποίος μπορεί να σε σώσει απ' αυτό το τουριστικό χάος.
O Torre dei Lamberti (02:48-03:26) είναι ένας πύργος 84 μέτρων, ο οποίος ξεκίνησε να χτίζεται από το 1172. Το τεράστιο ρολόι του τοποθετήθηκε το 1779. Ευτυχώς στη βάση του έχει ανελκυστήρα για να σε απομακρύνει κατακόρυφα από τη βαβούρα των τουριστών. Στη κορυφή του συνάντησα κι άλλους ρομαντικούς επισκέπτες οι οποίοι κι εκείνοι με τη σειρά τους έδειχναν πως δεν άντεχαν τον πανικό που επικρατεί από κάτω και προτιμούσαν να απολαύσουν τη θέα της πόλης από ψηλά μέσα από τα ανοίγματα του καμπαναριού. Από εκεί ατένισα κι εγώ με τη σειρά μου προς την μεριά της πλατείας Μπρα με την Αρένα, το Castelvecchio, τον Καθεδρικό της πόλης, το πανύψηλο καμπαναριό της Αγίας Αναστασίας, την Ρωμαϊκή γωνιά της απέναντι όχθης με το οχυρό του Αγίου Πέτρου και φυσικά τον συνωστισμό της ιστορικής πλατείας.
Ακριβώς δίπλα στην Piazza delle Erbe υπάρχει μία πολύ μικρή πλατεία, η Piazza dei Signori (02:32-02:47). Πολύ πιο γραφική και ήρεμη, με όμορφες και ζωγραφιστές προσόψεις κτιρίων. Σε ένα μάλιστα μου έκανε εντύπωση το βανδαλισμένο ανάγλυφο του λιονταριού του Αγίου Μάρκου. Στο κέντρο της πλατείας στέκεται το γλυπτό του Δάντη, ο οποίος γέρνει σκεπτικός και κοιτάει προς τα κάτω. Η όψη του δίνει έναν άλλον χαρακτήρα στην πλατεία κάνοντάς την να μοιάζει με την Piazza dei Fiori της Ρώμης. Λίγο πιο κάτω από τις δύο πλατείες θα βρούμε το σπίτι του Ρωμαίου και το θρυλικό μπαλκόνι της Ιουλιέτας (03:28), τα οποία σήμερα έχουν μετατραπεί σε τόπους τουριστικού προσκυνήματος των απανταχού ερωτοχτυπημένων.
Ο περίπατος συνεχίστηκε σε μικρά και λιγότερο τουριστικά σοκάκια όπου θαυμάσαμε υπέροχες ζωγραφικές κι ανάγλυφες προσόψεις κτιρίων (03:33-04:04) μέχρι που φτάσαμε κάτω από τα θεόρατα καμπαναριά της Αγίας Αναστασίας (04:05-04:12) και του Καθεδρικού (04:13-04:24). Εκκλησιαστικά κτίσματα σχετικά αδιάφορα αλλά εντυπωσιακά σε μέγεθος και ύψος. Στο τελείωμα της παλιάς πόλης βρίσκεται η Ponte Pietra (04:25), η οποία μας οδηγεί στην απέναντι πλευρά του ποταμού. Εκεί βρίσκεται το Ρωμαϊκό θέατρο, περιτριγυρισμένο από όμορφα πετρόχτιστα σπιτάκια (04:52-05:02 & 05:47-05:57).
Πάνω από το Ρωμαϊκό θέατρο δεσπόζει το Κάστρο του Αγίου Πέτρου. Σταθήκαμε πάνω στα τείχη του και θαυμάσαμε την πόλη από μία άλλη οπτική γωνία (05:08-05:46). Εκεί ψηλά ολοκληρώθηκε και η περιήγησή μας. Καθίσαμε αρκετή ώρα και παρατηρούσαμε τα καμπαναριά και τους πύργους που ξεπηδούσαν πάνω από τις στέγες. Θαυμάσαμε τον τρόπο με τον οποίο ο ποταμός Αδίγης αγκαλιάζει όλη την πόλη τη στιγμή που ο ήλιος κατηφόριζε προς τις πολεμίστρες του Παλιού Κάστρου. Μείναμε αρκετή ώρα πάνω εκεί μαγεμένοι από την θέα. Κατηφορίσαμε πάλι προς την πόλη όταν άρχισε ο ουρανός να κοκκινίζει.
Κατά την επιστροφή περπατήσαμε δίπλα στο ποτάμι θαυμάζοντας τις δύο μεγάλες εκκλησίες της πόλης, διασχίσαμε ξανά την Piazza delle Erbe αποχαιρετώντας τον μεγάλο της πύργο και σταθήκαμε για λίγο στην Piazza Bra για να θαυμάσουμε τη δόξα του κόκκινου χαλιού που είχε στρωθεί για να οδηγήσει τον κόσμο στην είσοδο της Αρένας καθώς τα φώτα είχαν ανάψει για μία ακόμη εκδήλωση. Τελευταία εικόνα θα μου μείνει το φωτισμένο ρολόι της πύλης που μας υποδέχτηκε το πρωί στην Piazza Bra. Με τους δείκτες του μας υπενθύμιζε πως έπρεπε να κινηθούμε γρήγορα προς τον σταθμό για να προλάβουμε το τραίνο της επιστροφής.
Οι περιπλανήσεις μου στην Βερόνα, μου επιβεβαίωσαν τις δυσανασχετήσεις των Ιταλών για τους τουρίστες. Είναι γεγονός πως οι κάτοικοι αρκετών πόλεων της Ιταλίας δεν μπορούν να μετακινηθούν εύκολα στις καθημερινές τους εργασίες κι υποχρεώσεις επειδή οι δρόμοι είναι ασφυκτικά γεμάτοι από επισκέπτες και τουριστικά γκρουπ. Σε σχέση με τις υπόλοιπες πόλεις που επισκέφθηκα στην Λομβαρδία (οι οποίες δεν ήταν τουριστικές), η Βερόνα είχε μεγάλο πρόβλημα. Κι ενώ είχα συνηθίσει την ηρεμία με την οποία απολάμβανα τον εσπρέσο στις πανέμορφες και ήρεμες πλατείες της Κρεμόνα, της Μπρέσια και του Μπέργκαμο, στην Βερόνα μου κακοφάνηκε ο θόρυβος, οι φωνές, η πολυκοσμία και η τουριστική αντιμετώπιση κι εκμετάλλευση των κατοίκων της πόλης.
Φυσικά όλο αυτό το πανδαιμόνιο οφείλεται στ' ότι η Ιταλία είναι μία χώρα προικισμένη με πόλεις στολίδια, πλούσια σε τέχνη και με ιστορία μεγάλη. Είναι λογικό να προσελκύει εκατομμύρια επισκέπτες. Βλέποντας την τουριστική προσέλευση αυτής της χώρας, γελάω ειρωνικά στις τηλεοπτικές αναφορές των ελληνικών καναλιών πως ο τουρισμός είναι το σημαντικότερο "οικονομικό" όπλο της Ελλάδος. Ακόμα και σ' αυτόν τον τομέα έχουμε μαύρα μεσάνυχτα και μία έπαρση που αγγίζει τα όρια της γελοιότητας.
Όσον αφορά την Βερόνα, είναι η δεύτερη πόλη της περιφέρειας του Βένετο που επισκέπτομαι (πρώτη ήταν η Τεργέστη), υποδεικνύοντάς μου πως η Ιταλία έχει ιδιαίτερη ομορφιά από την μία της άκρη ως στην άλλη.
Η Βερόνα είναι μία υπέροχη πόλη κι αρκετά ενδιαφέρουσα ιστορικά κι αρχιτεκτονικά. Θα ήταν όμως ακόμη πιο όμορφη αν δεν είχε κυριευτεί από τις απανταχού τουριστικές ορδές. Όμως οι στιγμές που μου πρόσφεραν οι βόλτες στα λιγότερο τουριστικά σοκάκια και οι αναπολήσεις στα τείχη του κάστρου του Αγίου Πέτρου, ήταν μαγικές.
Η Βερόνα είναι ένα υπέροχο σαιξπηρικό τοπίο...

Πέμπτη 3 Νοεμβρίου 2016

Το μικρόβιο του εθνικισμού και του ρατσισμού



Δεν μας έφταναν οι απανωτές δηλώσεις μεγαλοϊδεατισμού του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τώρα έχουμε και τις εθνικιστικές ανιστόρητες αναφορές του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα όσον αφορά την Ακρόπολη των Αθηνών. Αυτό δε σημαίνει πως στην Ελλάδα η κατάσταση είναι καλύτερη, μιας και το τελευταίο κρούσμα ήταν η προχθεσινή συνέντευξη του αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, ο οποίος έδειξε να συμφωνεί με τις εθνικιστικές και ρατσιστικές απόψεις γνωστών ακροδεξιών προσώπων της εκκλησίας όπως ο Αμβρόσιος, ο Άνθιμος κι ο Σεραφείμ.
Τι φταίει τελικά κι έχουμε οδηγηθεί στο σημερινό ασφυκτικό κλοιό εθνικισμού και ρατσισμού;
Η λήθη, η άγνοια και η απώλεια ενός μεγάλου κομματιού της πρόσφατης ιστορίας μας είναι τρεις βασικοί παράγοντες που γεννούν τον εθνικισμό. Έχουμε πάψει να κοιτάμε στο παρελθόν για να θυμηθούμε τα εγκλήματα και τα λάθη που προκάλεσαν οι Μεγάλες Ιδέες κι οι εθνικιστικές εξάρσεις. Έχουμε σταματήσει να ακούμε τις ιστορίες των ανθρώπων που έζησαν τον φασισμό σε όλες τις εκδοχές του. Η στάση μας αυτή προκαλεί ένα μεγάλο κενό στην ψυχή και στην νοοτροπία μας. Αυτό το κενό έρχεται ο εθνικισμός και το καλύπτει με ρητορικές μίσους και φόβου.
Ο παραπάνω κίνδυνος έχει γίνει σήμερα ακόμη μεγαλύτερος διότι ο εθνικισμός έχει αποκτήσει επίσημο λόγο. Οι γραφικές απόψεις που κάποτε ακουγόντουσαν σε συζητήσεις δρόμου, τώρα εκφράζονται από θεσμικά πρόσωπα, είτε αυτά είναι πρόεδροι και πρωθυπουργοί χωρών, είτε εκκλησιαστικοί αρχηγοί. Μέσω των παραπάνω προσώπων, δυστυχώς η διόγκωση του εθνικισμού στα κοινωνικά στρώματα γίνεται με ταχύτερους ρυθμούς.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2016

«Cumhuriyet» θα πει Δημοκρατία



του Στρατή Αγγελή

Αψηφώντας τη διεθνή κατακραυγή για το νέο κύμα διώξεων κατά της ελευθερίας του Τύπου με τη στοχοποίηση της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας «Cumhuriyet» ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ διακήρυξε ότι η Άγκυρα έχει τη δική της «κόκκινη γραμμή» και -κατά την προσφιλή μέθοδο της Άγκυρας- επιχείρησε να ταυτίσει τις επικρίσεις με υποστήριξη προς την «τρομοκρατία» και τους γκιουλενιστές πραξικοπηματίες.
Πάνω από μια ντουζίνα δημοσιογράφοι της «Cumhuriyet», κατέληξαν στα μπουντρούμια μετά το νέο κύμα διώξεων που εξαπέλυσε η κυβέρνηση Ερντογάν, αλλά η εφημερίδα, που υποστηρίζει τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους, τόνισε στο πρωτοσέλιδό της «Δεν θα παραδοθούμε». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς δήλωσε ότι οι συλλήψεις σηματοδοτούν το πέρασμα «άλλης μιας κόκκινης γραμμής» κατά της ελευθερίας της έκφρασης στην Τουρκία προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση του πρωθυπουργού Γιλντιρίμ.
«Αδελφέ, δεν μας νοιάζει η κόκκινη γραμμή σου. Είναι ο λαός που χαράσσει την κόκκινη γραμμή. Τι σημασία έχει η γραμμή σου» είπε ο Γιλντιρίμ υιοθετώντας το ύφος του προέδρου Ερντογάν στον δημόσιο λόγο.«Δεν έχουμε πρόβλημα με την ελευθερία του Τύπου. Αυτό είναι που δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με τους Ευρωπαίους φίλους μας. Αναφέρουν πάντα την ελευθερία του Τύπου στα βήματά μας στη μάχη κατά της τρομοκρατίας» συνέχισε ο Γιλντιρίμ στην ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.
Δεκάδες διαδηλωτές πραγματοποίησαν ολονυκτία σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις συλλήψεις μπροστά από τα γραφεία της εφημερίδας στην Κωνσταντινούπολη. «Ακόμη κι αν η διεύθυνση και οι συντάκτες της 'Cumhuriyet' συλληφθούν, η εφημερίδα μας θα εξακολουθήσει τον αγώνα της για δημοκρατία μέχρι το τέλος» αναφέρεται στο κύριο άρθρο, με το οποίο καταγγέλλεται απόπειρα φίμωσης και κλεισίματος της εφημερίδας.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu οι εισαγγελείς ερευνούν πληροφορίες ότι η «Cumhuriyet» ενεργεί σύμφωνα με τους σκοπούς του δικτύου του εξόριστου ιμάμη Γκιουλέν δημοσιεύοντας κείμενα που έχουν σκοπό να προκαλέσουν «χάος και ακυβερνησία». Όμως η «Cumhuriyet» ανέφερε πως από τις στήλες της έχει προειδοποιήσει κατ' επανάληψη πως το κίνημα του Γκιουλέν αποτελεί απειλή για τη Δημοκρατία και υπενθύμισε ότι η εφημερίδα έχει στοχοποιηθεί στο παρελθόν από εισαγγελείς και δικαστές του δικτύου Γκιουλέν.
Μετά τη σύλληψη του βετεράνου δημοσιογράφου Καντρί Γκιουρσέλ ο αριθμός των συλληφθέντων είχε ανέλθει χθες το απόγευμα στους 13, ενώ εκτιμάται ότι άλλοι τρεις δημοσιογράφοι που διώκονται βρίσκονται στο εξωτερικό. Κατασχέθηκαν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα των δημοσιογράφων, στους οποίους δεν επιτρέπεται να μιλήσουν στους δικηγόρους τους για πέντε ημέρες λόγω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Προσηλωμένη στον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους η «Cumhuriyet» ιδρύθηκε το 1924 από τους κεμαλιστές έξι μήνες μετά τη δημιουργία της σύγχρονης Δημοκρατίας της Τουρκίας. Επτά συντάκτες της έχουν δολοφονηθεί από το 1978 ενώ δημοσιογράφοι της συνελήφθησαν μετά τα πραξικοπήματα του 1971 και του 1980. Σύμφωνα με την ένωση δημοσιογράφων της Τουρκίας, 170 εφημερίδες, περιοδικά, τηλεοπτικοί σταθμοί και ειδησεογραφικά πρακτορεία έχουν κλείσει μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου με αποτέλεσμα να μείνουν άνεργοι 25.000 δημοσιογράφοι.

Η τύφλωση της Ευρώπης

H Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει αν θέλει να θεωρεί την Τουρκία σαν ένα καταπιεστικό καθεστώς της Μέσης Ανατολής ή σαν μια δημοκρατική, κοσμική και ελεύθερη χώρα, δήλωσε στην Deutsche Welle ο πρώην διευθυντής της «Cumhuriyet» Τζαν Ντουντάρ, ο οποίος διερωτήθηκε κατά πόσο η συμφωνία μεταξύ Άγκυρας και Βρυξελών έχει τυφλώσει την Ευρώπη.
«Δεν προσπαθούν να 'καθαρίσουν' μια εφημερίδα, αλλά ολόκληρο τον δημοσιογραφικό κλάδο. Προσπαθούν να μας στερήσουν το δικαίωμα να μαθαίνουμε την αλήθεια» πρόσθεσε ο Ντουντάρ ο οποίος είχε περάσει μήνες στη φυλακή στην Τουρκία και κατέφυγε στη Γερμανία μετά την προσωρινή του αποφυλάκιση. Ο δημοσιογράφος αντιμετωπίζει βαριές κατηγορίες για εσχάτη προδοσία επειδή αποκάλυψε την αποστολή όπλων και πυρομαχικών από την Τουρκία στους φανατικούς ισλαμιστές αντάρτες στη Συρία.
Από τη φυλακή η συγγραφέας Ασλί Ερντογάν έστειλε επιστολή συμπαράστασης στους διωκόμενους δημοσιογράφους της «Cumhuriyet» αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι η κυβέρνηση Ερντογάν «απαξιώνει όλες τις αρχές που θεμελιώθηκαν μετά από χρόνια αιματοχυσίας, τη Δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία σκέψης και έκφρασης και πάνω απ' όλα το δικαίωμα στη ζωή».
Η Ασλί Ερντογάν κρατείται από τα μέσα Αυγούστου και έχει παραπεμφθεί σε δίκη με κατηγορίες για υποστήριξη της τρομοκρατίας μέσω των άρθρων που έγραφε στη φιλοκουρδική εφημερίδα “Özgür Gündem”.

Πηγή: Αυγή

Τρίτη 1 Νοεμβρίου 2016

Πεκίνο: Τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Είναι η καλύτερη επιλογή



«Όλα τα έθνη με αρχαίους πολιτισμούς μοιράζονται την ίδια επιθυμία, η διάσπαρτη πολιτιστική κληρονομιά να επιστρέψει στο σπίτι της», τόνισε o γενικός διευθυντής του Μουσείου της Απαγορευμένης Πόλης στο Πεκίνο, δρ Σαν.
Σε ερώτηση εάν υποστηρίζει το αίτημα της Ελλάδας για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο, σχολίασε: «Είναι η καλύτερη επιλογή, όταν ένα αντικείμενο διατηρηθεί να εμφανίζεται στην αρχική του τοποθεσία. Η αρχική προέλευσή του είναι και το καλύτερο σπίτι. Νομίζω ότι η Κίνα, η Ελλάδα και άλλες χώρες με αρχαίους πολιτισμούς θα πρέπει να ενώσουμε τα χέρια μας για να έρθουν πίσω τα αντικείμενα που έχουν εξαχθεί από τις χώρες μας». 
Και συνέχισε: «Για παράδειγμα, νομίζω ότι θα είναι ένα πολύ καλό σύμβολο σεβασμού του πολιτισμού, η Καρυάτιδα να επιστρέψει στο Ερέχθειο. Επίσης μια τέτοια ευνοϊκή συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες θα δώσει ένα πολύ καλό παράδειγμα σε ολόκληρο τον κόσμο να καταλάβει τι είναι Πολιτισμός. Όταν το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης άνοιξε, ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε στην ομιλία του ότι για τον σκοπό αυτό χτίζουμε το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Η ομιλία του αποτυπώθηκε βαθιά στο μυαλό μου».
«Η ανάκτηση της πολιτιστικής σας κληρονομιάς. Είναι μια τραγωδία που προκλήθηκε από τη λεηλασία, την κλοπή, την παράνομη ανασκαφή και το λαθρεμπόριο. Όλα τα έθνη με αρχαίους πολιτισμούς μοιράζονται την ίδια επιθυμία, η διάσπαρτη πολιτιστική κληρονομιά να επιστρέψει στο σπίτι της. Πιστεύω ότι αυτό που οι λαοί θα ήθελαν να ανακτήσετε δεν είναι μόνο τα συγκεκριμένα αντικείμενα, αλλά και την ηθική συνείδηση όπως και μια νέα φιλική και αρμονική διεθνή τάξη. Βλέπω την πολιτιστική κληρονομιά, όπως τα έμβια όντα. Σύμφωνα με την εμπειρία της ζωής τους, θα πρέπει να τα σεβόμαστε. Ο λόγος που γεννήθηκαν σε συγκεκριμένα μέρη είναι η ιστορική αναγκαιότητα» πρόσθεσε.
Ο ίδιος έχει επισκεφθεί αρκετές φορές την Ελλάδα και έχει «παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τον ελληνικό πολιτισμό, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διαχείριση των μουσείων στην Ελλάδα».
Ο δρ Σαν αναφέρθηκε επίσης στην πολύ καλή συνεργασία ανάμεσα στο Μουσείο της Απαγορευμένης Πόλης και τα ελληνικά μουσεία στον τομέα της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και στο πολύ καλό επίπεδο της Ελλάδας στον τομέα αυτόν. «Είμαστε τυχεροί που έχουμε βοήθεια από τον ελληνικό φορέα διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ελληνική κυβέρνηση», είπε και εξέφρασε την επιθυμία για περαιτέρω επέκταση της συνεργασίας με τα ελληνικά μουσεία.

Πηγή: Ανασκαφή