Ντάριο Φο: Ο γητευτής της μάσκας, η αξία της συντροφικότητας

του Νίκου Κουρμουλή

Ο νομπελίστας θεατρικός συγγραφέας και ηθοποιός Ντάριο Φο, ονομαστός για την κοφτερή πολιτική του σάτιρα, έφυγε πλήρης ημερών στα ενενήντα του χρόνια. Η τραγική ειρωνεία, δουλεμένη στο έπακρο από τον Φο, είναι πως την ίδια μέρα η Σουηδική Ακαδημία απένειμε το Νόμπελ λογοτεχνίας στον Μπομπ Ντύλαν! Το σκεπτικό ήταν πως ο τροβαδούρος «ανέπτυξε και διαμόρφωσε νέες ποιητικές εκφράσεις στην παράδοση του τραγουδιού, διαχρονικά». Μια φάρσα; Σίγουρα όμως αυτή η απονομή, είναι ο τυχαίος θάνατος ενός...αστείου.
Για να ξαναγυρίσουμε στον Ντάριο Φο, όσοι τον ήξεραν είχαν να λένε πως υπήρξε ευτυχής και απολύτως προσηλωμένος σε ότι έκανε. Ψηλός, ευθυτενής και με την μόνιμα μπουφόνικη έκφραση στο πρόσωπο και τις κινήσεις, ο Φο δημιούργησε νέους δρόμους στο θέατρο και την υποκριτική, που πατούν πάνω στην μεγάλη παράδοση των αυτοσχέδιων παραστάσεων δρόμου της Κομέντια ντελ άρτε και του ποιητικού λόγου στη δημόσια παρέμβαση. Κάτι που έχει ξεχαστεί σήμερα ή έχει ευκόλως διαστρεβλωθεί.
Ποτέ δεν έκρυψε τις πολιτικές του πεποιθήσεις και δεν σταμάτησε να αντιμάχεται γι αυτές με ημέτερους και αντιπάλους. Κάθε άλλο παρά δογματικός ήταν. Μέχρι τέλους όμως έμεινε πιστός σε μια παράδοση που θέλει την συντροφικότητα μεταξύ κομουνιστών (εντός ή εκτός κόμματος, πρώην ή νυν δεν έχει σημασία) υπέρτατη αρχή και αξία. Από τον Σαραμάνγκου μέχρι και τον Λιόσα. Ψιλά γράμματα θα μου πείτε σήμερα. Όμως οι «λεπτομέρειες» κάνουν την διαφορά στον άνθρωπο και το έργο.
Το υπονομευτικό του χιούμορ στα γεμάτα αλληγορίες κείμενα του, ανιχνεύτηκε γρήγορα από το κοινό. Θύμιζε τους μεσαιωνικούς τροβαδούρους: έγραφε, έπαιζε, σκηνοθετούσε, αυτοσχεδίαζε, αφηγούνταν. Η αφήγηση αυτή καθεαυτή, ήταν που καθιέρωσε τον Ντάριο Φο στην συνείδηση του απλού κόσμου ως έναν καλλιτέχνη ανήσυχο που δεν θα μασήσει τα λόγια προκειμένου να βολευτεί. Αν και αρκετοί στενοί του φίλοι τον μέμφονταν πως γλιστρούσε στα βατά μονοπάτια της πολιτικής και δεν διάλεγε πιο δύσκολους δρόμους, ανάλογα μα το τεράστιο πνευματικό του φορτίο. Ας είναι. 
Γεννήθηκε στα ανατολικά της λίμνης Ματζόρε, στο χωριό Λετζιούνο-Σαντζιάνο. Ένα χωριό που δούλευε περισσότερο τις νύχτες: από κοντραμπαντιέρηδες που δεν ήθελαν να γίνουν αντιληπτοί από την αστυνομία, από ψαράδες γιατί την νύχτα τσιμπάει το ψάρι και από φυσητές γυαλιού, γιατί κρατούσαν όλη τη νύχτα τους φούρνους τους ανοιχτούς. Ο μικρός Ντάριο μαθαίνει να ξενυχτάει και να ακούει ιστορίες των μεγάλων, γεμάτες φαντασία. Η επινόηση, ήταν κάτι σαν το...μητρικό γάλα του Ντάριο Φο.
Σπούδασε αρχιτεκτονική στην περίφημη σχολής της Μπρέρα του Μιλάνο. Εκεί ήρθε σε κοντινή επαφή με τον κόσμο των πολιτικών ιδεών. Το 1944 στις τελευταίες αναλαμπές του καθεστώτος, τον κάλεσαν να υπηρετήσει την λεγόμενη «Δημοκρατία του Σαλό». Ήταν μόλις 18 χρόνων. Με τον φόβο να μην σκοτώσουν τον πατέρα του, κατατάσσεται και αργότερα στην πρώτη ευκαιρία, λιποτακτεί. Επιστρέφει στις σπουδές για να γνωρίσει τον μεγάλο έρωτα και σύντροφο της ζωής του, Φράνκα Ράμε. Η καλλιτεχνική ζωή του Ντάριο Φο ξεκινά με σατιρικούς μονολόγους βασισμένους σε βιβλικές ιστορίες, για λογαριασμό ραδιοφωνικών εκπομπών. Το πρώτο του ολοκληρωμένο θεατρικό έργο ονομάζεται το «Δάχτυλο στο μάτι» (1953) και κάνει πάταγο.
Το 1962 η RAI καλεί το ζεύγος να παρουσιάσουν την δημοφηλέστατη μουσική εκπομπή: «Καντσονίσιμα». Μια λαϊκή εκπομπή εθνικής εμβέλιας, είναι ότι πρέπει για τον Ντάριο Φο να εξαπολύσει την σάτιρα του. Η λογοκρισία δεν αργεί να κάνει την εμφάνιση της (με αφορμή οξύτατα σχόλια του καλλιτέχνη για την Μαφία) και θα χρειαστεί δεκαπέντε χρόνια μέχρι να τον καλέσουν ξανά σε τηλεοπτικά πλατό. Από το 1963 έως το 1970, δημοσιεύονται τα έργα που θα κάνουν τον Ντάριο Φο διάσημο, αφήνοντας το στίγμα του: «Η Ισαβέλλα, τρεις καραβέλες κι ένας παραμυθάς», «Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω» και φυσικά «Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού».
Μαζί με την Ράμε κινητοποιούν τη σχέση του πολιτικού θεάτρου με τον κόσμο. Προσπαθούν να εμφυσήσουν ιδέες και πρακτικές της κοινωνικής Αριστεράς στο κοινό. Σκοπός είναι τα έργα, να αγκαλιάσουν κι άλλο κόσμο πέρα από τον πυρήνα της Αριστεράς, αφήνοντας έξω τις ιδεολογικές διαφωνίες εντός αριστερών κινημάτων. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έπαιρναν θέση. Το 1968 για παράδειγμα κατέβασαν όλα τα έργα τους από την Πράγα, ως διαμαρτυρία για την επέμβαση των Σοβιετικών. Δίνουν παραστάσεις σε εγκαταλελειμμένα κτίρια και εργοστάσια. Ανεβάζουν το «Μιστέρο Μπούφο». Ένα κολλάζ κειμένων του Ντάριο Φο, που σατιρίζουν τους πάντες και τα πάντα. Ο ίδιος λέει χαρακτηριστικά: «Αν φτιάξεις ένα έργο που είναι απλώς προπαγάνδα, ή είναι σάτιρα μόνο για να είναι σάτιρα και δεν προσφέρεις πληροφόρηση και απόλαυση, ευχαρίστηση, γέλιο, ενόχληση...Συγκίνηση, σε αυτή την περίπτωση, σημαίνει να συνειδητοποιείς ορισμένα πράγματα και η συνειδητοποίηση είναι η ουσιαστική βάση του ανθρώπου». Ο Έρι ντε Λούκα ένας από τους σημαντικότερους διανοούμενους και ακτιβιστής αυτή τη στιγμή στην Ιταλία δήλωσε πως: «Αντί για δάκρυα, σήμερα πρέπει να γελάμε...»

Πηγή: Στο Κόκκινο

Μπέργκαμο, η πολιτεία των τριών επιπέδων

Καθώς προσγειωνόμασταν στο αεροδρόμιο Orio Al Serio, παρατηρούσα την κεντρική Λομβαρδία που απλωνόταν γύρω μου. Μικρές κωμοπόλεις με καλαίσθητα κτίρια, επιβλητικούς καθεδρικούς ναούς και φάμπρικες στα περίχωρά τους. Η ιταλική κομψότητα μπλεγμένη με την βιομηχανική μονοτονία. Η Β.Ιταλία είναι το σημείο που τελειώνει ο πολιτισμένος νότος κι αρχίζει ο προοδευτικός βορράς.
Αντίκρισα την παλιά πόλη του Μπέργκαμο, αφότου ακούμπησαν οι ρόδες στον αεροδιάδρομο. Τα ψηλά καμπαναριά με τους επιβλητικούς πύργους με καλωσόριζαν σε μία περιοχή της Ιταλίας που δε φημίζεται ιδιαίτερα για τις τουριστικές της διακρίσεις. Αυτό όμως την καθιστά αυθεντική κι ειλικρινή τόσο στην φιλοξενία της όσο και στον χαρακτήρα που έχει διατηρήσει στο πέρασμα του χρόνου.
Το αεροδρόμιο βρίσκεται δίπλα στην πόλη του Μπέργκαμο. Με αστικό λεωφορείο έφτασα στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, κομβικό σημείο μιας κι από εκεί ξεκινούν όλοι οι δρόμοι οι οποίοι απλώνονται στις γειτονιές της πόλης. Το Μπέργκαμο χωρίζεται σε τρία επίπεδα. Στα πεδινά βρίσκεται το σύγχρονο κομμάτι ενώ στο κοντινό ύψωμα στέκει περήφανη η παλιά πόλη με τα επιβλητικά της τείχη, κι ακόμα ψηλότερα δεσπόζει το παλιό κάστρο San Vigilio με την υπέροχη θέα του. Οι παραπάνω εναλλαγές συνδυάζονται αρμονικά, μ' αποτέλεσμα το αστικό τοπίο να δένει όμορφα με το αριστοκρατικό κομμάτι που στέκει στα βράχια, έχοντας ως φόντο και τα δυο μαζί τις ιταλικές Άλπεις.
Στην σύγχρονη πόλη είναι λίγα τα μέρη τα οποία αξίζουν την προσοχή μας, κι όχι άδικα μιας και το βλέμμα μας βρισκόταν συνεχώς στραμμένο προς τα καλοδιατηρημένα ενετικά τείχη και τα πανέμορφα κτίρια που στέκουν πίσω απ' αυτά. Περπατώντας όμως στην πόλη μπορούμε να σταματήσουμε σε διάφορα σημεία και να θαυμάσουμε την αρχιτεκτονική και την κομψότητα ορισμένων κτηρίων.
Το κυριότερο και κεντρικότερο σημείο της πόλης είναι ο πύργος Gaduti και τα κτίρια που βρίσκονται περιμετρικά της πλατείας του (00:05-00:53). Ο πύργος αυτός είναι μνημείο πολέμου και γι' αυτόν τον λόγο η αρχιτεκτονική που αναπτύσσεται γύρω του έχει αυστηρό ύφος. Σ' εκείνο το σημείο σχηματίζεται και το μεγάλο σταυροδρόμι της πόλης, το οποίο σε οδηγεί νότια προς τον Σιδηροδρομικό Σταθμό και το αεροδρόμιο, δυτικά στα πιο φτωχά διαμερίσματα της πόλης, ανατολικά στο παλιότερο τμήμα της σύγχρονης πόλης όπου βρίσκεται το παλιό ταχυδρομείο (φασιστικής αρχιτεκτονικής) και το περίφημο θέατρο Donizetti (00:30), ένα κομψό οικοδόμημα του 18ου αι. το οποίο πήρε το όνομά του από τον διάσημο συνθέτη που γεννήθηκε στο Μπέργκαμο, ενώ βόρεια σε περνάει μέσα από την πολυτελέστερη γειτονιά της πόλης, και σε οδηγεί στην La Citta Alta, την παλιά πόλη που βρίσκεται μέσα στο κάστρο.
Η πόλη έχει όμορφες γωνιές, αλλά την προσοχή μου την κέρδισαν κάποιες υπαίθριες καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις, όπως αυτή της πιάτσα Λιμπερτά, η οποία καλύφθηκε ολόκληρη με ένα κίτρινο δίχτυ (01:02-01:22). Αποφάσισα να κάτσω για λίγη ώρα σε μία άκρη της για να παρατηρήσω τις αντιδράσεις των περαστικών που περνούσαν από εκεί. Πολλοί στάθηκαν και περιεργάστηκαν το υπαίθριο έργο τέχνης. Μερικοί το φωτογράφιζαν και κάποιοι άλλοι περπατούσαν από κάτω του κι απορούσαν για το νόημα και τη χρησιμότητά του.
Από την πιάτσα Λιμπερτά βγήκαμε στην λεωφόρο Βιτόριο Εμαννουέλε (01:23-01:48), η οποία οδηγεί προς την παλιά πόλη. Ο δρόμος αυτός είναι η συνέχεια της Λεωφόρου της Ρώμης που ξεκινάει από τον σιδηροδρομικό σταθμό και περνάει από τον πύργο Gaduti. Σ' αυτόν τον δρόμο κατοικεί η αφρόκρεμα της πόλης. Επαύλεις με περιποιημένους κήπους δίπλα σε πολυτελείς πολυκατοικίες με μεγάλες τζαμαρίες από τις οποίες φαινόταν ο πλούσιος εσωτερικός διάκοσμος των διαμερισμάτων. Στο τελείωμα του δρόμου βρήκαμε το τελεφερίκ (01:57) που μας οδήγησε στην πάνω πόλη έναντι ενός σχετικά φτηνού εισιτηρίου.
Το τελεφερίκ μας ανέβασε στην La Citta Alta (02:00-05:31), στην παλιά πόλη του Μπέργκαμο. Τα γραφικά σοκάκια (02:00-02:12) με τα εκλεπτυσμένα μπιστρό μπαρ κι εστιατόρια, μας υποδέχτηκαν με μία ιδιαίτερη ζεστασιά και μας καθοδήγησαν στωικά προς το κεντρικό σημείο της περιοχής. Η απουσία καταστημάτων με αναμνηστικά έδινε μία άλλη αίγλη στην πόλη, η οποία ενισχυόταν από τα καλοδιατηρημένα παλιά κτίρια και μνημεία.
Το πρώτο και κυριότερο μνημείο της παλιάς πόλης είναι η Βασιλική της Santa Maria Maggiore (02:12-03:51) η οποία ξεπερνάει σε ομορφιά ακόμη και το Καθεδρικό, ο οποίος στέκει ακριβώς δίπλα της. Εξωτερικά η Βασιλική σε μαγνητίζει από το μέγεθός της, το πανύψηλο καμπαναριό της με την αποτροπαϊκή κεφαλή του κριαριού στην μία της πλευρά και τις διακοσμημένες πύλες των λεόντων (μία αρχιτεκτονική τάση που συνάντησα και στις άλλες πόλεις της Λομβαρδίας αλλά και στην Βερόνα) στις δυο πλάγιες πλευρές της. Στον εσωτερικό χώρο της εκκλησίας έμεινα άναυδος παρατηρώντας τον πλούσιο διάκοσμό της. Υπέροχες τοιχογραφίες οι οποίες ξεπερνούν το όριο του υπερβολικού χωρίς να φτάνουν στην παρακμή του κιτς, λες κι αυτός που τα σχεδίαζε να γνώριζε που βρισκόταν το υπέρτατο όριο της υπερβολής. Θα μου μείνει αξέχαστο το πόσο πολύ με καθήλωσε η ομορφιά του εσωτερικού αυτής της εκκλησίας.
Κολλητά στην Βασιλική βρίσκεται η Cappella Colleoni και το Βαπτιστήριον (03:28-03:43). Για το χτίσιμο του συγκεκριμένου ναού γκρεμίστηκε ένα τμήμα της Βασιλικής, με σκοπό να ενταφιαστεί εκεί ο Bartolomeo Colleoni, ο οποίος ήταν φεουδάρχης της περιοχής τον 15ο αι. Η πρόσοψη είναι ένα κομψοτέχνημα, δημιουργώντας μία έντονη αντίθεση με τις λιτές προσόψεις των άλλων δυο ναών που βρίσκονται εκεί, του Duomo και της Βασιλικής.
Ακριβώς δίπλα στο σύμπλεγμα των τριών ναών και του Βαπτιστηρίου, απλώνεται η Piazza Vecchia (03:52-04:22). Στο κέντρο της πλατείας βρίσκεται ένα σχετικά λιτό συντριβάνι με σφίγγες και λιοντάρια. Από την μία πλευρά μπορούμε να θαυμάσουμε την ολόλευκη πρόσοψη της Βιβλιοθήκης της πόλης με τον υπέροχο γλυπτό της διάκοσμο κι από την άλλη το Παλάτζο ντε λα Ρετζιόνε με το ανάγλυφο λιοντάρι του Αγίου Μάρκου και τον Πύργο με το Ρολόι. Ακριβώς κάτω από το Παλάτζο υπάρχει μία στοά η οποία προφυλάσσει από τις καιρικές συνθήκες ένα αστρολογικό ρολόι (04:20).
Δίπλα στην βιβλιοθήκη συνεχίζουν τα σοκάκια που οδηγούν στη βόρεια πλευρά των τειχών. Και σ' αυτήν την πλευρά της πόλης συναντούμε μικρές μαγευτικές γωνίες με λεπτομερέστατες νωπογραφίες στις προσόψεις των κτιρίων κι όμορφες γλυπτές διακοσμήσεις. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα διατηρούνται και δένουν αρμονικά οι παλιές με τις νέες επεμβάσεις πάνω στα κτίρια (04:25-05:36) ενώ οι καλόγουστες καφετέριες εξακολουθούν να κερδίζουν τις εντυπώσεις μας με τις διακοσμητικές επιλογές τους. H Porta S.Alessandro (05:28) μας οδηγεί έξω από τα τείχη της βόρειας πλευράς. Εκεί βρίσκεται ένα δεύτερο τελεφερίκ (05:37) το οποίο οδηγεί στο Castello di San Vigilio.
Το Castello di San Vigilio (05:48-06:12) δε φημίζεται για τα κτήρια και τα μνημεία του. Δεν είναι τίποτα παραπάνω από μία απλή οχύρωση στην κορυφή του βουνού. Άξιζε όμως την επίσκεψή μας διότι από εκεί ψηλά μπορεί κανείς να θαυμάσει τον απέραντο κάμπο της κεντρικής Λομβαρδίας καθώς και την La Citta Alta με την σύγχρονη πόλη του Μπέργκαμο. Από την πίσω μεριά του κάστρου απλώνονται οι ιταλικές Άλπεις με τα μικρά τους χωριά που βρίσκονται στους πρόποδες των επιβλητικών βουνών.
Κατηφορίζοντας με τα πόδια προς τη σύγχρονη πόλη του Μπέργκαμο, επιλέξαμε να διασχίσουμε τα επιβλητικά τείχη της La Citta Alta, τα Cinta Muraria di Bergamo (06:13-06:51). Από εκεί μπορεί να θαυμάσει κανείς την ομορφιά της σύγχρονης πόλης με το πανύψηλο καμπαναριό της Βασιλικής του San Alessandro. Αν είσαι τυχερός μπορείς να δεις και την προσγείωση ενός αεροπλάνου στο αεροδρόμιο. Κι απ' ότι φάνηκε η πόλη έχει συχνές καθημερινές αφίξεις.
Ο περίπατος μας οδήγησε προς το δυτικό πολυβολείο οπού σήμερα κυματίζει μόνιμα η δίχρωμη σημαία της Λομβαρδίας. Λίγο πριν τον πύργο του πολυβολείου βρίσκεται η πόρτα του S. Giacomo, η οποία ξεχωρίζει με το λευκό της χρώμα και το ανάγλυφο λιοντάρι του Αγίου Μάρκου. Μετά από πολύωρη περιπλάνηση στην παλιά πόλη, μία τελευταία χαλαρή βόλτα στα τείχη είναι ότι πρέπει για να γυρίσει κάποιος γεμάτος ικανοποίηση στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του.
Η πόλη αποκτά μία άλλη όψη μόλις πέσει η νύχτα. Λείπουν τα επιβλητικά τουριστικά φώτα στις προσόψεις των κτιρίων τόσο στην σύγχρονη πόλη όσο και στην παλιά. Τα τείχη είναι αφώτιστα δίνοντας την εντύπωση πως πάνω από το Μπέργκαμο αιωρείται μία άλλη πόλη. Η νεολαία γεμίζει τους δρόμους. Παντού πιτσιρικάδες να μιλούν γρήγορα κι ασταμάτητα, να γελούν δυνατά, να κάνουν φάρσες μεταξύ τους και να διασκεδάζουν σε διάφορα στέκια που βρίσκονται κοντά στο πύργο Gaduti. Αντιθέτως η La Citta Alta, είναι πιο ήρεμη καθώς την επιλέγουν άνθρωποι της ηλικίας μου αλλά και μεγαλύτεροι που προτιμούν να απολαύσουν με την ησυχία τους ένα καλό γεύμα με ένα ιταλικό κρασί.
Την νυχτερινή βόλτα την ολοκλήρωσα περνώντας για τελευταία φορά από την Πιάτσα Λιμπερτά. Ήθελα να δω πως φαινόταν το κίτρινο δίχτυ στον νυχτερινό ουρανό. Ο πετυχημένος διακριτικός φωτισμός με το έντονο κίτρινο χρώμα πάνω από το κεφάλι μου, δημιουργούσε ένα σκηνικό εξωπραγματικό. Κι αυτό που είδα μου άρεσε τόσο, που κατάφερε να αποτυπωθεί για τα καλά στο μυαλό μου.
Το Μπέργκαμο είναι μία διακριτική ιταλική πόλη, στους πρόποδες των Άλπεων, μακριά από τουριστικά φώτα και πολυεθνικές κοσμοσυρροές. Παρ' όλα αυτά είναι μία πόλη που διακρίνεται για την κομψότητά της, για την πολιτισμική της αύρα και για την εκλεπτυσμένη καλαισθησία των κατοίκων της.
Ωστόσο θα ήθελα να συμπληρώσω πως η Λομβαρδία πέρα από τις φυσικές ομορφιές και κομψές πόλεις της, είναι και γεμάτη ακροδεξιούς. Αυτό έχει ωθήσει τον αριστερό και αντιφασιστικό χώρο να κάνουν πιο αισθητή την παρουσία τους με αφίσες και γκράφιτι υπέρ των μεταναστών και των φτωχών τάξεων (01:50-01:56). Δεν κρύβω να ομολογήσω πως απόλαυσα κάποιους από τους "βανδαλισμούς" τους.

Ξενοφοβικοί ενάντια στα δικαιωμάτων των παιδιών

Την περίοδο της αρρωστημένης δημοκρατίας της Βαϊμάρη, ο υπουργός προπαγάνδας και δεξί χέρι του Αδόλφου Χίτλερ, Πάουλ Γιόζεφ Γκάιμπελς, είχε δηλώσει το εξής: «Όταν λες και ξαναλές ένα ψέμα, στο τέλος γίνεσαι πιστευτός. Η προπαγάνδα είναι σαν την τέχνη. Δεν χρειάζεται να σέβεσαι την αλήθεια».
Τους τελευταίους μήνες έχουμε ακούει πολλές φορές από τα χείλη των ακροδεξιών αρκετούς αβάσιμους ισχυρισμούς ενάντια στους πρόσφυγες που έχουν εγκλωβιστεί στη χώρα μας, όπως για παράδειγμα «οι μουσουλμάνοι είναι εν δυνάμει στρατός κατοχής», «μουσουλμανική απόβαση στην χώρα μας», «η Ελλάδα ισλαμοποιείται», «σε λίγα χρόνια θα εξαφανιστούν οι Έλληνες από την Ελλάδα», καθώς και τα τραγελαφικά όπως «όσοι θέλουν τους πρόσφυγες ας τους πάρουν σπίτι τους». Όλα τα παραπάνω έχουν ειπωθεί επανειλημμένες φορές με απώτερο σκοπό να εδραιωθεί ο φόβος και το μίσος μέσα στην ελληνική κοινωνία. Οι συχνές επαναλήψεις έχουν επιφέρει στους ακροδεξιούς ένα κέρδος διότι ένα ποσοστό των Ελλήνων τους ακολουθεί.
Η τελευταία όμως καραμέλα που πιπιλάνε, δείχνει πως η ανθρωπιστική κρίση που βιώνουμε παράλληλα με την οικονομική, δεν έχει τέλος. Τον τελευταίο μήνα έχουν συμβεί αρκετές αντιδράσεις από συλλόγους γονέων και κηδεμόνων για την είσοδο των προσφυγόπουλων στα ελληνικά σχολεία. Οι λόγοι που ακούστηκαν και σ’ αυτήν την περίπτωση ήταν πάλι αβάσιμοι, με κυριότερο την απουσία εμβολιασμού των παιδιών από την Συρία. Την καλύτερη απάντηση την πήραν από τον διευθυντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ημαθίας, ο οποίος δήλωσε ότι «εμβόλια για τα προσφυγόπουλα θα βρεθούν, εμβόλια κατά του ρατσισμού όμως πως θα βρούμε;».
Η ξενοφοβία η οποία βρίσκεται πάλι σε έξαρση στην χώρα μας, αποκτά αυτή τη φορά κωμικοτραγική υπόσταση, ειδικά όταν εκδηλώνεται από ανθρώπους που δε σέβονται τον τόπο τους και την ιστορία τους. Πέρα από την ανόητη επιχειρηματολογία του ότι «εμείς είμαστε οι καλοί κι όλοι οι υπόλοιποι είναι σκάρτοι», ο ρατσισμός που πηγάζει μέσα απ' αυτήν θεωρείται ένα από τα χειρότερα κι απάνθρωπα φαινόμενα της εποχής μας. Το επικίνδυνο όμως της όλης κατάστασης είναι πως ο σύγχρονος ρατσισμός είναι πιο έξυπνος, πιο έμπειρος και πιο ύπουλος διότι καταφέρνει να κρυφτεί με μεγάλη επιτυχία πίσω από το προσωπείο του πατριώτη, του έντιμου πολίτη και του ηθικού γονέα. Με το να καμουφλάρεται πίσω από την καθημερινότητά μας, γίνεται πιο αποτελεσματικός στο να κατευθύνει την κοινή γνώμη.
Παρ' όλα αυτά είναι ανεπίτρεπτο το γεγονός πως τα τελευταία θύματα των εγχώριων ξενοφοβικών είναι τα προσφυγόπουλα. Σε όλους αυτούς που έκλεινα τις πύλες των δημοτικών σχολείων και κουνούσαν απειλητικά τις ελληνικές σημαίες σε μικρά παιδιά, θα ήθελα να τους υπενθυμίσω μία ημερομηνία, την 20η Νοεμβρίου του 1989. Είναι η μέρα που υπογράφηκε η Συνθήκη των Δικαιωμάτων του Παιδιού.
Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού είναι ένας παγκόσμιος νομικά δεσμευτικός κώδικας για υπηρεσίες κι αγαθά που όλα τα παιδιά πρέπει να απολαμβάνουν κι αποτελείται από 54 άρθρα. Η συγκεκριμένη Σύμβαση ξεκίνησε με πρωτοβουλία της πολωνικής κυβέρνησης και της Unicef, κι υιοθετήθηκε από την Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε. Τέθηκε σε ισχύ από το 1990. Η Ελλάδα την επικύρωσε το 1992.
Για την εκπαίδευση παιδιών τρίτων χωρών και προσφυγόπουλων υπάρχουν οι νόμοι 2101/1992 και 3304/2005 για την «εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού». Οι πράξεις παρεμπόδισης λειτουργίας σχολικών μονάδων είναι παράνομες διότι εκτός της παρεμπόδισης λειτουργίας μιας δημόσιας υπηρεσίας, αντιβαίνουν και των παραπάνω νόμων.
Δυστυχώς τα αυτονόητα είναι άγνωστα στη χώρα μας. Ας γίνει λοιπόν κατανοητό πως τα προσφυγόπουλα έχουν κάθε δικαίωμα στην εκπαίδευση και στη συναναστροφή με τα ελληνόπουλα. Κι αν κάποιος βρεθεί να υποστηρίξει πως δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτό, ας πάρει ως απάντηση το παράδειγμα του αυστριακού εκπαιδευτικού συστήματος.
Αυτά που ζήσαμε τις τελευταίες βδομάδες, με αποκορύφωμα την απαράδεκτη είσοδο της Προέδρου του Συλλόγου Γονέων στο 7ο Δημοτικό Σχολείο της Χίου για να μοιράσει στους μικρούς μαθητές ένα ξενοφοβικό και κατακριτέο δημοψήφισμα, είναι μεγάλη ντροπή για όλους μας. Ας δείξουμε επιτέλους ανθρωπιά στην εξαναγκαστική προσφυγιά κι ας δώσουμε σε κάθε παιδί το δικαίωμα να χαμογελάει.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Ρατσιστική πρόκληση στο 7ο δημοτικό σχολείο

«Κτύπησαν» και στη Χίο, στο 7ο δημοτικό σχολείο της περιοχής του Αγίου Θωμά, στην πόλη, οι ρατσιστικοί κύκλοι που έχουν βάλει στο στόχαστρο τα προσφυγόπουλα, που πρόκειται να πάνε στο σχολείο, έστω κι αν δεν έχει τεθεί προς το παρόν τέτοιο ζήτημα για τις εκπαιδευτικές μονάδες του νησιού μας.
Συγκεκριμένα, το μεσημέρι της Δευτέρας, 10 Οκτωβρίου 2016, σύμφωνα με πληροφορίες του astraparis.gr, η πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου μπήκε στις σχολικές αίθουσες και μοίρασε στους μικρούς μαθητές ένα ερωτηματολόγιο – «δημοψήφισμα», για να το παραδώσουν στους γονείς τους και να το επιστρέψουν συμπληρωμένο, το αργότερο έως την Τετάρτη 12 Οκτωβρίου 2016.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες κάποιοι δάσκαλοι ευθύς ως αντελήφθησαν το περιεχόμενο του σημειώματος το έσκισαν, ενώ κάποιοι άλλοι είτε αδράνησαν, είτε δεν αντελήφθησαν περί τίνος πρόκειται.
Επίσης, η πρόεδρος του Συλλόγου που μοίρασε τα σημειώματα φέρεται ότι ουδεμία είχε επικοινωνία με τον διευθυντή του σχολείου, προκειμένου να τον ενημερώσει ή και να πάρει την σχετική άδεια για την ενέργειά του αυτή.
Ερωτηματικά δημιουργούνται, τέλος, για το αν η πρόεδρος του Συλλόγου ενήργησε αυτοβούλως ή αν είχε προς τούτο την σχετική έγκριση – απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Συλλόγου.

Το κατάπτυστο κείμενο – πρόκληση

Στο εισαγωγικό του σημειώματος, αφού με παραπλανητικό τρόπο τίθεται «το αναμφισβήτητο δικαίωμα όλων ανεξαιρέτως των παιδιών στην γνώση την εκπαίδευση και την υγιεινή» και γίνεται αναφορά στα θέματα «που έχουν δημιουργηθεί σε διάφορα σχολεία της Ελλάδας αλλά και της πόλης μας» (στη Χίο εμφανώς τουλάχιστον δεν έχουν τεθεί τέτοια ζητήματα προς το παρόν), μπαίνει απερίφραστα στην ουσία του θέματος, τονίζοντας («έχοντας στη σκέψη μας») τα εξής:
«Την αποφυγή πιθανών προβλημάτων που ενδεχομένως δημιουργηθούν από την άμεση συνύπαρξη των παιδιών (σ.σ. προσφυγόπουλων) σε επίπεδο πολιτισμικό, κοινωνικό (διαφορετική κουλτούρα, διαφορετική αποδεκτή κοινωνική συμπεριφορά, θρησκευτική έκφραση, συνήθειες) αλλά και πρωτίστως θέματα υγιεινής – καθαριότητας εφόσον οι συνθήκες διαβίωσης των μαθητών προσφύγων παραμένουν δυστυχώς χωρίς βελτίωση».
Από το κείμενο αυτό κι ενώ τονίζεται ως πρόσχημα το πρωτίστως για την υγιεινή και καθαριότητα οι εμπνευστές του δεν κρύβουν τον ωμό ρατσισμό τους, κάνοντας λόγο για πιθανά προβλήματα, λόγω διαφορετικού πολιτισμικού και κοινωνικού επιπέδου, άλλης κουλτούρας και κοινωνικής συμπεριφοράς και άλλης θρησκείας! Δηλαδή, τι άλλο περισσότερο ρατσιστικό απομένει για να πουν;
Εν συνεχεία καλούν τους γονείς να απαντήσουν σε σειρά ερωτημάτων ή και να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους, προκειμένου να έχουν στην διάθεσή τους την νομιμοποίηση για την απαράδεκτη ενέργειά τους και την περαιτέρω στάση τους.
Η πρωτοφανής αυτή ενέργεια – «δημοψήφισμα» έχει προκαλέσει αναστάτωση τόσο στους γονείς των μαθητών, όσο και στην εκπαιδευτική κοινότητα του νησιού, αφού – σύμφωνα με τις πληροφορίες του astraparis.gr – είναι ενήμερος για το περιστατικό ο Σύλλογος Δασκάλων και Νηπιαγωγών Χίου και αναμένεται εντός της ημέρας να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες στην διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Χίου.
Ενδιαφέρον, επίσης, έχει αν το θέμα αυτό θα τεθεί προς συζήτηση στην γενική συνέλευση της Ένωσης Γονέων και Κηδεμόνων νομού Χίου, που συνέρχεται στις 6 το απόγευμα της Τετάρτης, στην αίθουσα εκδηλώσεων των 3ου και 8ου δημοτικών σχολείων πόλεως Χίου.



Αντίθετοι στο «δημοψήφισμα» για τα προσφυγόπουλα οι εκπαιδευτικοί

Την κάθετη αντίθεσή της στο περιστατικό με την διανομή του εντύπου για την φοίτηση των προσφυγόπουλων στο 7ο δημοτικό σχολείο της Χίου, στην περιοχή του Αγίου Θωμά, εκφράζει η εκπαιδευτική κοινότητα.
Τόσο ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Χίου κ. Αριστείδης Κελεπερτζής, όσο και ο διευθυντής του 7ου κ. Γιάννης Τσιροπινάς κάνουν λόγο για ενέργεια, η οποία δεν συνάδει στην εκπαίδευση και επιπλέον αντιβαίνει τον νόμο.
Μιλώντας στον astraparis.gr, ο διευθυντής του 7ου σχολείου εκφράζει την οργή του για το περιστατικό, που συνέβη στο σχολείο του, ένα σχολείο – όπως τονίζει – που είναι υπέρ της πολυπολιτισμικότητας και ήταν από τα πρώτα στο νησί που δέχθηκε – κατά το παρελθόν – μαθητές άλλων εθνικοτήτων. Διατυπώνει δε την πλήρη αντίθεση των εκπαιδευτικών του σχολείου σε κάθε τέτοια ενέργεια.
Ο κ. Τσιροπινάς προσθέτει ότι ευθύς ως υπέπεσε στην αντίληψη των εκπαιδευτικών το συγκεκριμένο έντυπο αποσύρθηκε, ενώ όσα επεστράφησαν από τους γονείς μέσω των μαθητών συμπληρωμένα ουδέποτε παραδόθηκαν στον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου, αλλά κατεστράφησαν. Ενημερώθηκαν δε σχετικά οι γονείς.
Να σημειώσουμε ότι το 7ο δημοτικό του Αγίου Θωμά είναι από τα μεγαλύτερα σχολεία της πόλης της Χίου με 245 μαθητές και μαθήτριες.

Πηγή: astraparis.gr

Μαχαμπαράτα - Η μεγάλη ιστορία της ανθρωπότητας

του Περικλή Κοροβέση

Ενα από τα θεμελιώδη ιδεολογήματα του φασισμού-ιμπεριαλισμού είναι η διάκριση μεταξύ ανώτερων και κατώτερων φυλών. Ή μεταξύ πολιτισμένων και απολίτιστων λαών.
Και αυτές οι απόψεις έχουν ποτίσει βαθιά τον δυτικό κόσμο, διαμορφώνοντας μια υπολανθάνουσα ρατσιστική συμπεριφορά, που εκδηλώνεται στην κατάλληλη ευκαιρία, ακόμα και σε ανθρώπους που θεωρούν τον εαυτό τους προοδευτικό.
Η Εκκλησία της Ελλάδος θα δεχόταν ποτέ έναν μαύρο αρχιεπίσκοπο; Ή ακόμα θα δεχόμασταν έναν Ελληνα τουρκογενή μουσουλμάνο στη θέση του υπουργού Αμυνας, άσχετα αν αυτοί είναι από πολλές γενιές Ελληνες και οι χώρες καταγωγής τους είναι μια μακρινή ανάμνηση; Αλλά ας μην πάμε τόσο μακριά.
Αν νοικιάζαμε κάποιο σπίτι και είχαμε να επιλέξουμε ανάμεσα σε μια οικογένεια από τη Σουηδία και σε μια οικογένεια από τη Σομαλία, ποια θα επιλέγαμε;
Ο καθένας ας απαντήσει από μέσα του. Η διάκριση μεταξύ ανώτερων και κατώτερων φυλών, πολιτισμένων και απολίτιστων λαών είναι δημιούργημα του ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού.
Οταν οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις άρχισαν να ανακαλύπτουν πως υπάρχουν και άλλοι κόσμοι, πέραν του Ειρηνικού και Ατλαντικού, αλλά δεν δημιουργούσαν διπλωματικές και εμπορικές σχέσεις. Απλά τους κατακτούσαν χάρη στην υπεροπλία τους, με πρόσχημα τον εκπολιτισμό τους. Και σε αυτό βρήκαν συμμάχους και προπαγανδιστές σπουδαίους διανοούμενους.
Ο μεγάλος φιλόσοφος Φρίντριχ Χέγκελ υποστήριζε πως η Αφρική πρέπει να μελετηθεί όχι για τον πολιτισμό της, αλλά για την αγριότητα και τη βαρβαρότητα των φυλών της. Από κοντά και ο εθνικός συγγραφέας των Γάλλων, Βικτόρ Ουγκό, που ήταν υπέρμαχος του εκπολιτισμού των αγρίων.
Μαζί τους και ο Αγγλος φιλόσοφος Χέρμπερτ Σπένσερ, που είχε καταλήξει στο συμπέρασμα πως ο πολιτισμός έπρεπε να σβήσει από τον χάρτη τις κατώτερες φυλές. Και ο εκπολιτισμός έφτασε με τις ορδές που κατέσφαξαν λαούς και κατέστρεψαν αρχαίους πολιτισμούς λεηλατώντας την πολιτιστική τους κληρονομιά.
Για να υποταχθεί μια χώρα πρέπει πρώτα να καταστραφεί ο πολιτισμός της, να μείνει χωρίς ρίζες, αναφορές και Ιστορία.
Ενα από τα έργα αυτών των αγρίων που έπρεπε να σβηστούν από τον χάρτη (προαναγγελία ολοκαυτώματος;) ήταν και το μεγάλο ινδικό έπος Μαχαμπαράτα που γράφτηκε τον 4ο ή 5ο αιώνα προ Χριστού (Ευρώπη δεν υπήρχε τότε) και πήρε την οριστική του μορφή περίπου δέκα αιώνες αργότερα.
Και αυτό σημαίνει πως ρίζωσε βαθιά στη συνείδηση αυτού του πολιτισμού. Φανταστείτε μια αντίστοιχη πορεία του Ομήρου. Το έργο αυτό, αν και είναι δεκαπέντε φορές πιο μεγάλο από τη Βίβλο, είχε ενσωματωθεί στην προφορική παράδοση, αν και προέρχεται από τον γραπτό λόγο, τα σανσκριτικά.
Η Δύση το αγνοούσε παντελώς. Μόλις στις αρχές του περασμένου αιώνα το έργο μεταφράστηκε ολόκληρο στα αγγλικά από Ινδούς στη Βομβάη. Στη Δύση υπήρχαν αποσπάσματα και περιλήψεις και κάτι προσπάθειες που έγιναν στη Γαλλία τον 19ο αιώνα για να εκδοθεί ολόκληρο, αλλά δεν βρέθηκαν εκδότες.
Από την πρώτη ολοκληρωμένη μετάφραση της Μαχαμπαράτα, που δεν είχε ιδιαίτερη απήχηση στη Δύση, έπρεπε να περιμένουμε ακόμα 85 χρόνια, για να γίνει αυτό το έπος κτήμα της ανθρωπότητας και να ενταχθεί στα αριστουργήματα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Και αυτό χάρη στον μεγάλο πρωτοπόρο σκηνοθέτη, τον Πίτερ Μπρουκ, που έδωσε μια θεατρική μορφή στη Μαχαμπαράτα, το 1985 στην Αβινιόν, και από κει έκανε παγκόσμια καριέρα.
Να δούμε λιγάκι μερικές λεπτομέρειες για την προετοιμασία αυτού του έργου. Ο Πίτερ Μπρουκ, ο Ζαν-Κλοντ Καριέρ και η Μαρί-Ελέν Εστιέν, μόνιμοι συνεργάτες του Μπρουκ, για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια πάλευαν για να δώσουν θεατρική μορφή σ’ αυτόν τον τεράστιο όγκο και παράλληλα έκαναν έρευνα, σεμινάρια με ειδικούς, ταξίδια στην Ινδία και ό,τι άλλο μπορεί κανείς να φανταστεί.
Το έργο έχει διάρκεια εννιά ωρών, με 25 ηθοποιούς, που ανήκαν σε εφτά διαφορετικές εθνότητες. Τα σκηνικά ήταν πέτρες και χώμα. Υπάρχει ακόμα ως φιλμ και ως τηλεοπτική σειρά. Να σημειώσουμε επίσης πως το έργο αποδίδεται σε έναν και μοναδικό συγγραφέα και αντανακλά ιστορικά γεγονότα (τον πόλεμο μεταξύ Δραβίδων και Αρίων, περίπου το 2000 προ Χριστού).
Τι έκανε τον Μπρουκ, έναν σκηνοθέτη με παγκόσμια αναγνώριση, να ασχοληθεί για τόσα χρόνια με ένα άγνωστο τριτοκοσμικό έργο, που είχε όλες τις προϋποθέσεις αποτυχίας; Η αγωνία του για το μέλλον της ανθρωπότητας. Θα εξαφανιστούμε ή θα επιζήσουμε;
Το ίδιο ερώτημα που έβαζε και η Μαχαμπαράτα, εδώ και 2.500 χρόνια. Και η απάντηση έρχεται από το ντάρμα, που είναι ο νόμος που διατηρεί την τάξη του κόσμου. Παράλληλα είναι ο εσωτερικός νόμος του κάθε ανθρώπου και οφείλει να εναρμονίζεται με αυτόν.
Το ντάρμα, του κάθε ανθρώπου, εφόσον γίνεται σεβαστό, συνιστά εγγύηση της οικουμενικής τάξης. Αν προστατεύσουμε το ντάρμα, μας προστατεύει, αν το καταστρέψουμε, μας καταστρέφει.
Ζούμε την εποχή της καταστροφής. Μπορούμε να την αποφύγουμε; Και ο Μπρουκ επανέρχεται με μια νέα Μαχαμπαράτα, το «Battlefield», που θα δούμε σε λίγες μέρες στην Αθήνα. Πρέπει όλοι μας να πάμε για προσκύνημα.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

"Καθαροί" γονείς και αγνά παιδιά

Ο περασμένος μήνας έκλεισε με μία πικρή γεύση. Η έναρξη της σχολικής περιόδου συνδυάστηκε με τη ξενοφοβική κι ακροδεξιά έξαρση κάποιων συλλόγων γονέων απέναντι στα προσφυγούπολα. Η ειρωνεία των ακραίων γεγονότων συνδυάστηκε σε περιοχές με προσφυγική ιστορία όπως το Ωραιόκαστρο ενώ σε άλλες περιπτώσεις οι φωνές βγήκαν από στόματα χρυσαυγίτισσων που δουλεύουν σε ΜΚΟ για πρόσφυγες όπως η μητέρα που κλείδωσε την είσοδο του σχολείου της Λέσβου, το οποίο χτίστηκε αρχές του περασμένου αιώνα για να φιλοξενήσει κάποια άλλα προσφυγόπουλα τα οποία ήταν κι εκείνα ανεπιθύμητα από τους τότε καθαρούς Έλληνες.

Οι περισσότερες δηλώσεις από τις αντιδράσεις των "καθαρών" γονέων πατούσαν για μία ακόμη φορά στις συνηθισμένες βάσεις του φασισμού, στα ίδια τονωτικά του μίσους και της διχόνοιας που έχει ριζώσει για τα καλά μέσα στο ανθρώπινο είδος. Όλοι τους βάζανε μπροστά μία πατρίδα, η οποία ξεπουλιέται δεκαετίες τώρα. Μιλούσαν για ελληνικό αίμα και για περήφανη ιστορία, τη στιγμή που δεν έχουν ανοίξει ούτε ένα βιβλίο για να ξεστραβωθούν. Μιλούσαν για παιδεία την ώρα που οι ίδιοι παραδειγματίζουν με τη συμπεριφορά τους τη λαμογιά, το συμφέρον, την ημιμάθεια, το μίσος, τον φόβο, την αγένεια και τις απειλές. 

Να όμως που όλοι αυτοί οι "καθαροί" συμπατριώτες μας εξαφανίστηκαν κάτω από τα έντονα και ζεστά χειροκροτήματα των μαθητών του 67ου ολοήμερου δημοτικού σχολείου της Θεσσαλονίκης, με τα οποία καλωσόρισαν τους νέους τους συμμαθητές. Το αθώο και θερμό "καλώς ήρθατε" ήχησε πολύ πιο όμορφα στα αυτιά μου, σε αντίθεση με τα ουρλιαχτά μίσους κάποιων συμπλεγματικών γονέων. 

Επίσης η φωνή των μαθητών που υποδέχτηκαν τα συνομήλικα προσφυγόπουλα, φάνηκε κι ως παράκληση προς όλους αυτούς τους ακροδεξιούς να σταματήσουν να αμαυρώσουν από τόσο νωρίς τις αγνές ψυχούλες των παιδιών. 

Ας αφήσουμε επιτέλους τα παιδιά ελεύθερα. 

Εκείνα γνωρίζουν τον δρόμο σε αντίθεση με μας που προ πολλού τον έχουμε χάσει...

Η επανένωση των Pink Floyd;

«Οι Pink Floyd επανενώνονται για να στηρίξουν τις Γυναίκες του Στόλου Ελευθερίας για τη Γάζα». 

Με αυτή τη λεζάντα κόσμησαν την αιφνιδιαστική, κοινή τους φωτογράφηση ο Roger Waters, ο David Gilmour και ο Nick Mason. Οι οποίοι δηλώνουν αλληλεγγύη και στήριξη στις 13 γυναίκες του πλοίου Zaytouna που συνελήφθησαν από τις ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ, καθώς έπλεαν προς την πολιορκούμενη Γάζα.
Η σύλληψη έχει προξενήσει παγκόσμιες αντιδράσεις, αφενός γιατί έγινε σε διεθνή ύδατα που μόνο του το Ισραήλ έχει χαρακτηρίσει ως «ουδέτερη ζώνη», αφετέρου γιατί ανάμεσα στις γυναίκες αυτές υπάρχουν κάμποσες διασημότητες: η Βορειοϊρλανδέζα κάτοχος Νόμπελ Ειρηνης Mairead Maguire, η Σουηδή πολιτικός Jeannette Escanilla και δύο βουλευτίνες από τη Νέα Ζηλανδία και την Αλγερία, αντίστοιχα οι Marama Davidson και Samira Douaifia.
Όσον αφορά τους Pink Floyd, παραμένει αινιγματικό αυτό το ρήμα «επανενώνονται». Σημαίνει κάτι; Δεν είναι παρά για τον συγκεκριμένο σκοπό; Θα στηθεί κάποια συναυλία; Όλα άγνωστα, όλα όμως έχουν βάλει φωτιά στα πληκτρολόγια των fans τους ανά τον πλανήτη. Κι ας ξέρουν καλά ότι πέρυσι ο Gilmour δήλωσε ότι ο κύκλος της μπάντας έκλεισε.

Πηγή: http://www.avopolis.gr/music-news/international-news/58009-pink-floyd-gaza

Ταξίδι στην Λομβαρδία

Ένα ταξίδι δεν έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια. 

Ξεκινάει από τη στιγμή που ένας προορισμός μπαίνει στο μυαλό μας και κρατάει όσο παραμένουν ζωντανές οι εικόνες του και οι αναμνήσεις του μέσα μας.

Κάθε ταξίδι είναι μία φυγή. 

Μία φυγή για να κρατιόμαστε στη ζωή.

Μία φυγή για να συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε.

Μία φυγή που μας προσφέρει δόσεις ελευθερίας σε έναν κόσμο μίζερο και δέσμιο στον υλισμό.

Κάθε φυγή μας οδηγεί σε μία ακόμη πύλη της ατομικής μας ουτοπίας.

Όσο περισσότερες πύλες διασχίσουμε, τόσο πιο κοντά θα φτάσουμε σ' αυτήν.

Ήρθε η στιγμή να εισέλθω από την πύλη της Λομβαρδίας... 

Όταν ο λαός μαυρίζει την ακροδεξιά

Όσο η Ευρώπη ζούσε κάποιο success story, η Γερμανία ευλογούσε έναν ακροδεξιό άξονα, αποτελούμενο από χώρες-δορυφόρους του Βερολίνου. Έτσι, κάθε φορά που η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ ήθελε να κάνει μία ακροδεξιά δήλωση, έβαζε μία εκ των Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία και Πολωνία (μερικές φορές Κροατία και Φιλανδία) να μιλήσει στη θέση της. Φυσικά μετά από τις αντιδράσεις των υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών για τις ακροδεξιές τοποθετήσεις των παραπάνω χωρών, ακολουθούσε μία φιλική παρατήρηση από τη μεριά του Βερολίνου προς τη χώρα-ακροδεξιό εκφραστή, η οποία συνοδευόταν με το κλείσιμο του ματιού.
Φυσικά εκείνα τα χρόνια για το Βερολίνο φαινόταν απίθανο οι παραπάνω αυτές χώρες να πατήσουν πόδι και με μία φωνή (κυρίως ακροδεξιά κι αντιευρωπαϊκή) να γίνουν ο κρύος ιδρώτας της Άνγκελα Μέρκελ αλλά και της υπόλοιπης Ευρώπης.
Όταν ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, ανακοίνωσε τη διεξαγωγή ενός ακροδεξιού δημοψηφίσματος κατά των προσφύγων, όλοι περιμέναμε πως η 2η Οκτωβρίου θα γινόταν μία ακόμη μελανή σελίδα στην Ιστορία της Ευρώπης.
Το κυριότερο όπλο υπέρ του ξενοφοβικού όχι, ήταν η ύπαρξη «τρομοκρατών» ανάμεσα στους πρόσφυγες αλλά και η οικονομική αδυναμία της Ουγγαρίας για την περίθαλψη των προσφύγων (αν και το δημοψήφισμα κόστισε γύρω στα 20 εκατομμύρια ευρώ).
Η υπόλοιπη Ευρώπη αντέδρασε άμεσα. Ο Μάρτιν Σούλτς χαρακτήρισε το δημοψήφισμα ως επικίνδυνο παιχνίδι από την πλευρά της Ουγγαρίας ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση υπενθύμισε ότι το πρόγραμμα αποφασίστηκε με ομόφωνη συμφωνία όλων των κρατών-μελών (φυσικά κανείς δεν το έχει εφαρμόσει ακόμα). Η Ουγγαρία από τη μεριά της απευθύνθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να απαλλαγεί απ’ αυτήν την ευθύνη.
Κι ενώ η Ευρώπη έτρεμε μπροστά στη δράση ενός τέρατος που η ίδια έθρεψε, ήρθε μία μερίδα πολιτών της Ουγγαρίας που ζητούσε από τους ψηφοφόρους να αγνοήσουν το ακροδεξιό κάλεσμα του πρωθυπουργού τους, διαλέγοντας την αποχή στις κάλπες. Μόνο έτσι θα μπορούσαν να κλείσουν κάποια επικίνδυνα ακροδεξιά στόματα.
Τελικά στο δημοψήφισμα επικράτησε το ακροδεξιό «όχι» με συντριπτική πλειοψηφία 98,3& μόνο που το αποτέλεσμα ακυρώθηκε λόγο της μικρής συμμετοχής, μιας και οι ψήφοι που καταμετρήθηκαν δε ξεπέρασαν το 39,9%. Ένα αξιοπρεπέστατο χαστούκι απέναντι στην ξενοφοβία, το οποίο προκάλεσε τριγμούς κι αλληλοφαγώματα στο χώρο της ακροδεξιάς, μιας κι ο ηγέτης του νεοναζιστικού Jobbik, Γιαμπόρ Βόνα, απαιτεί την παραίτηση του ακροδεξιού ούγγρου πρωθυπουργού.
Για την Ιστορία, η Ουγγαρία είχε δεχτεί να φιλοξενήσει 1.294 ανθρώπους. Μέχρι στιγμής δεν έχει υποδεχθεί ούτε έναν.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Ο Μαρξ είχε δίκιο: 5 γεγονότα του σήμερα που προέβλεψε σωστά

Μετάφραση: Ελεάννα Μπάρδη

Από το iPhone έως την εταιρική παγκοσμιοποίηση, η σύγχρονη ζωή είναι γεμάτη από αποδείξεις της διορατικότητας του Μαρξ.
Υπάρχει μεγάλη συζήτηση για τον Καρλ Μαρξ αυτή την εποχή -από τον Rush Limbaugh να κατηγορεί τον Πάπα Φραγκίσκο για προώθηση «καθαρού μαρξισμού», στον αρθρογράφο των Washington Times που ισχυρίζεται ότι ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Bill de Blasio, είναι ένας «αμετανόητος μαρξιστής».
Λίγοι όμως άνθρωποι καταλαβαίνουν πραγματικά τη δριμεία κριτική του Μαρξ στον καπιταλισμό. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν μιαν αόριστη επίγνωση της πρόβλεψης αυτού του ριζοσπαστικού οικονομολόγου, ότι δηλαδή ο καπιταλισμός αναπόφευκτα θα αντικατασταθεί από τον κομμουνισμό, συχνά όμως παρεξηγούν γιατί πίστευε πως αυτό είναι αλήθεια. Κι ενώ ο Μαρξ έκανε λάθος για μερικά πράγματα, τα γραπτά του (πολλά εκ των οποίων προηγήθηκαν του Αμερικανικού Εμφυλίου) προέβλεψαν με ακρίβεια διάφορες πτυχές του σύγχρονου καπιταλισμού, από τη Μεγάλη Ύφεση έως το iPhone 5S στην τσέπη σας.
Και ιδού πέντε γεγονότα του 2014, που η ανάλυση του Μαρξ για τον καπιταλισμό προέβλεψε σωστά, εδώ και πάνω από έναν αιώνα:

1. Η Μεγάλη Ύφεση (Η Χαοτική Φύση του Καπιταλισμού)

Η εγγενώς χαοτική, επιρρεπής σε κρίσεις, φύση του καπιταλισμού υπήρξε βασικό κομμάτι στα γραπτά του Μαρξ. Υποστήριξε ότι ο αμείλικτος αγώνας για κέρδος, θα οδηγούσε τις εταιρείες στη μηχανοποίηση των χώρων εργασίας τους, παράγοντας όλο και περισσότερα αγαθά, συμπιέζοντας παράλληλα τους μισθούς των εργαζομένων, έως ότου δε θα μπορούσαν πλέον ν’ αγοράζουν τα προϊόντα που δημιουργούσαν. Σίγουρα, τα σύγχρονα ιστορικά γεγονότα, από τη Μεγάλη Ύφεση ως τη φούσκα των dot-com, μπορούν να αναχθούν σ’ αυτό που ο Μαρξ ονομάζει «πλασματικό κεφάλαιο» – χρηματοοικονομικά μέσα, όπως οι μετοχές και οι ΣΑΚΑ (συμβάσεις ανταλλαγής κινδύνου αθέτησης – Credit default swap ή απλά CDS). Παράγουμε ακατάπαυστα μέχρις ότου να μη μείνει κανείς ν’ αγοράζει τ’ αγαθά μας, καθόλου νέες αγορές, κανένα νέο χρέος. Και ο κύκλος συνεχίζεται μπροστά στα μάτια μας: Σε γενικές γραμμές, αυτό είναι που έκανε τη αγορά ακινήτων να καταρρεύσει το 2008. Δεκαετίες άμβλυνσης ανισοτήτων με μείωση των εισοδημάτων, η οποία οδήγησε όλο και περισσότερους Αμερικανούς στη χρεωκοπία. Όταν δεν υπήρχαν πια άλλα ενυπόθηκα δάνεια, όλη η πρόσοψη κατέρρευσε, όπως ακριβώς γνώριζε ο Μαρξ πως θα γινόταν. 

2. iPhone (Φανταστικές ορέξεις)

Ο Μαρξ προειδοποίησε ότι η τάση του καπιταλισμού να προσδίδει υψηλή αξία σε αυθαίρετα στην ουσία προϊόντα, θα οδηγούσε με την πάροδο του χρόνου, σ’ αυτό που αποκάλεσε “μια επινοημένη και συνεχώς υπολογισμένη υποταγή σε απάνθρωπες, σοφιστικέ, αφύσικες και φανταστικές ορέξεις.” Είναι ένας σκληρός αλλά ακριβής τρόπος περιγραφής της σύγχρονης Αμερικής, όπου απολαμβάνουμε μιαν απίστευτη πολυτέλεια και όμως συνεχίζουμε παρασυρμένοι από μια συνεχή ανάγκη ν’ αγοράζουμε όλο και περισσότερα. Σκεφτείτε το iPhone 5S που ίσως έχετε. Είναι πραγματικά τόσο πολύ καλύτερα από ό,τι το iPhone 5 της περασμένης χρονιάς, ή το iPhone 4S ένα χρόνο πριν από αυτό; Πρόκειται για μια πραγματική ανάγκη, ή για μια επινοημένη; Κι ενώ κινεζικές οικογένειες αρρωσταίνουν η μία μετά την άλλη με καρκίνο εξαιτίας των ηλεκτρονικών μας αποβλήτων, τα πολυεθνικά μονοπώλια δημιουργούν τεράστιες διαφημιστικές εκστρατείες γύρω από την ιδέα, ότι πρέπει να καταστρέψουμε πολύ καλά προϊόντα χωρίς να υπάρχει πραγματικός λόγος. Αν ο Μαρξ μπορούσε να το δει αυτό, θα μας έκλεινε το μάτι.

3. Το ΔΝΤ (Η Παγκοσμιοποίηση του Καπιταλισμού)

Οι ιδέες του Μαρξ σχετικά με την υπερπαραγωγή τον οδήγησαν στην πρόβλεψη αυτού που τώρα ονομάζεται παγκοσμιοποίηση – η εξάπλωση του καπιταλισμού σε όλο τον πλανήτη σε αναζήτηση νέων αγορών. “Η ανάγκη μιας συνεχώς επεκτεινόμενης αγοράς πώλησης προϊόντων, κυνηγά την αστική τάξη σ’ ολόκληρα τα πλάτη και τα μήκη του πλανήτη”, έγραψε. “Πρέπει να φωλιάσει παντού, να εγκατασταθεί παντού, να δημιουργεί συνδέσεις παντού”. Κι ενώ αυτό μπορεί να μοιάζει προφανές σήμερα, ο Μαρξ έγραψε αυτά τα λόγια το 1848, όταν η παγκοσμιοποίηση ήταν πάνω από ένα αιώνα μακριά. Και δεν έπεσε μέσα στο τι τελικά συνέβη στα τέλη του 20ου αιώνα – έπεσε όμως μέσα στο γιατί συνέβη: Η αδιάκοπη αναζήτηση για νέες αγορές και φθηνό εργατικό δυναμικό, καθώς και η αδιάκοπη ζήτηση για περισσότερους φυσικούς πόρους, είναι θεριά που απαιτούν συνεχή τροφοδοσία.

4.Walmart (Μονοπώλιο)

Στην κλασσική θεωρία οικονομικών, ο ανταγωνισμός εικάζεται ως φυσιολογικός και, ως εκ τούτου αυτοτροφοδοτούμενος. Ο Μαρξ, ωστόσο, υποστήριξε ότι η ισχύς της αγοράς θα είναι στην πραγματικότητα συγκεντρωμένη σε μεγάλες μονοπωλιακές επιχειρήσεις, καθώς όλο και περισσότερο, η μία επιχείρηση θα κατασπάραζε την άλλη. Αυτό θα μπορούσε να είχε φανεί στους αναγνώστες του 19ου αιώνα ως περίεργο. Όπως γράφει ο Richard Hofstadter: «οι Αμερικανοί έφτασαν να θεωρούν δεδομένο ότι η ιδιοκτησία θα διασκορπίζεται ευρέως, ότι η οικονομική και πολιτική δύναμη θα αποκεντρωθούν”. Ήταν μόνον αργότερα, τον 20ο αιώνα, όταν η τάση που προέβλεψε ο Μαρξ άρχισε να επιταχύνει. Σήμερα, τα οικογενειακά καταστήματα της γειτονιάς έχουν αντικατασταθεί από ανελαστικά οικοδομήματα καταστημάτων, όπως η Wal-Mart, οι μικρές συνεταιριστικές τράπεζες έχουν αντικατασταθεί από τις παγκόσμιες τράπεζες, όπως η J.P. Morgan Chase, και μικρές αγροτικές φάρμες έχουν αντικατασταθεί από γεωργικές βιομηχανίες, όπως η Archer Daniels Midland. Ο κόσμος της τεχνολογίας επίσης, τείνει ήδη να συγκεντρωθεί σε μεγάλες εταιρείες, που καταπίνουν τις νεοσύστατες επιχειρήσεις όσο πιο γρήγορα μπορούν. Οι πολιτικοί προσποιούνται πως νοιάζονται για τις ελάχιστες μικρές επιχειρήσεις που έχουν μείνει και διώκουν τις πιο επιθετικές για αντιμονοπωλιακές τακτικές- ως επί το πλείστον όμως, γνωρίζουμε πως οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι εδώ για να μείνουν.

5.Χαμηλοί μισθοί, Μεγάλα κέρδη (ο Εφεδρικός Στρατός της Βιομηχανικής Εργασίας)

Ο Μαρξ πίστευε ότι οι μισθοί θα κρατηθούν σε χαμηλά επίπεδα από τον «εφεδρικό στρατό εργασίας», τον οποίο εξήγησε απλά, χρησιμοποιώντας κλασσικές οικονομικές τεχνικές: Οι καπιταλιστές θέλουν να πληρώνουν όσο το δυνατόν λιγότερο για εργατικά, κι αυτό είναι πιο εύκολο όταν υπάρχει αφθονία εργαζομένων στην αγορά. Συνεπώς, μετά από μια ύφεση, χρησιμοποιώντας τη μαρξιστική ανάλυση, θα προβλέπαμε ότι τα υψηλά ποσοστά ανεργίας θα κρατήσουν τους μισθούς στάσιμους, ενώ τα κέρδη θα εκτιναχθούν στα ύψη, επειδή οι εργαζόμενοι είναι πολύ φοβισμένοι απ’ την ανεργία ώστε να εγκαταλείψουν την εκμετάλλευση και τις φριχτές θέσεις εργασίας τους. Και κοίτα να δεις! Η αυθεντία επί του είδους Wall Street Journal προειδοποιεί, “Τον τελευταίο καιρό, η ανάκαμψη των ΗΠΑ εμφανίζει κάποια μαρξιστικά γνωρίσματα. Τα κέρδη των επιχειρήσεων αυξάνονται κι η αύξηση της παραγωγικότητας επέτρεψε στις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν, χωρίς να κάνουν πολλά για να μειώσουν τις τεράστιες στρατιές ανέργων”. Κι αυτό διότι οι εργαζόμενοι είναι τρομοκρατημένοι για να αφήσουν τις δουλειές τους και ως εκ τούτου στερούνται διαπραγματευτικής ισχύος. Δεν είναι ν’ απορείς που η καλύτερη στιγμή για δίκαιη ανάπτυξη είναι σε περιόδους «πλήρους απασχόλησης», όταν η ανεργία είναι σε χαμηλά επίπεδα κι οι εργαζόμενοι μπορούν να απειλήσουν να βρουν άλλη δουλειά.

Συμπερασματικά:

Ο Μαρξ έπεσε έξω σε πολλά πράγματα. Τα περισσότερα απ’ τα γραπτά του εστιάζουν στην κριτική του καπιταλισμού και όχι σε μια πρόταση για την αντικατάστασή του – κενό που επέτρεψε την παρερμήνευσή τους από παρανοϊκούς, σαν τον Στάλιν στον 20ο αιώνα. Το έργο του όμως εξακολουθεί να διαμορφώνει τον κόσμο μας με θετικό τρόπο. Όταν υποστήριζε ένα σχήμα προοδευτικής φορολογίας εισοδήματος στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, σε καμία χώρα δεν εφαρμοζόταν. Τώρα, μόλις και μετά βίας θα βρεθεί χώρα χωρίς προοδευτικό πλάνο φόρου εισοδήματος, κι είναι ένας μικρός τρόπος με τον οποίο οι ΗΠΑ προσπαθούν να καταπολεμήσουν την εισοδηματική ανισότητα. Η ηθική κριτική του Μαρξ για τον καπιταλισμό και η οξυδερκής κατανόηση των εσωτερικών λειτουργιών και του ιστορικού του πλαισίου, αξίζουν ακόμα της προσοχής μας. Όπως γράφει ο Robert L. Heilbroner, “Στρεφόμαστε στον Μαρξ, ως εκ τούτου, όχι επειδή είναι αλάθητος, αλλά επειδή είναι αναπόφευκτος“. Σήμερα, σε έναν κόσμο ανήκουστου πλούτου και ταυτόχρονα απόλυτης φτώχειας, όπου οι πλουσιότεροι 85 άνθρωποι κατέχουν περισσότερο πλούτο από τα φτωχότατα 3 δισεκατομμύρια ανθρώπων, η περίφημη κραυγή, «Εργάτες όλου του κόσμου ενωθείτε – Δεν έχετε τίποτα να χάσετε παρά μόνο τις αλυσίδες σας,” διατηρεί ακόμα δυνατή τη δραστικότητά της.

Πηγή: Νόστιμον Ήμαρ

Η φωνή μας είναι ένα ακόμη ξεχωριστό αποτύπωμά μας

Πριν λίγα χρόνια ένας πολύ καλός μου φίλος είχε επισκεφθεί την Πέργαμο με την σύντροφό του. Αφού περιπλανήθηκαν στο Ασκληπείο της πόλης, στάθηκαν έξω από ένα κατάστημα με αναμνηστικά, μαζί με την υπόλοιπη ομάδα, περιμένοντας το πούλμαν που θα τους γύριζε Σμύρνη. Κατά τη διάρκεια της αναμονής, έβγαλε τη κιθάρα του κι άρχισε να παίζει. Λόγο του τόπου, αποφάσισε να παίξει ένα παραδοσιακό μικρασιάτικο, το "Τι σε μέλει εσένανε". Καθώς το τραγουδούσε είδε δυο Τούρκους να τον κοιτούν απορημένοι μέσα από το κατάστημα και μετά να χάνονται πίσω από τους πάγκους με τα εμπορεύματα. Μετά από λίγο ξεπρόβαλε μία κοπέλα με ένα ούτι. Έκατσε δίπλα του και τον ακολούθησε στη μελωδία. Γνώριζε κι εκείνη το ίδιο τραγούδι αλλά στη δικιά της γλώσσα. Έτσι συντροφιά ένας Έλληνας και μία Τουρκάλα τραγουδούσαν μια στα ελληνικά και μια στα τούρκικα.
Υπάρχουν πολλές ανθρώπινες ιστορίες που συνοδεύονται με τη μουσική. Διαφορές και μίση προς στιγμή ξεχνιούνται και τα πρόσωπα γεμίζουν χαμόγελα και υγρά μάτια. Η μουσική είναι μία μορφή επικοινωνίας μα πάνω απ' όλα η μουσική είναι ένας σπουδαίος παράγοντας του κάθε έθνους. Μία ταυτότητα που ξεχωρίζει αλλά παράλληλα ενώνει τους γειτονικούς λαούς.
Λίγοι γνωρίζουν ότι η φωνή είναι ξεχωριστή για τον καθένα μας και μοναδική όπως το δαχτυλικό μας αποτύπωμα. Οι περισσότεροι την χρησιμοποιούμε για να συνεννοηθούμε με τους συνανθρώπους μας. Υπάρχουν όμως κι άνθρωποι που θέλουν να την εξασκήσουν για εκφράσουν τα συναισθήματά τους και σκέψεις που δεν εκφράζονται με απλά λόγια.
Τις επόμενες μέρες στην Χίο θα ανοίξει ένας χώρος ειδικά διαμορφωμένος για άτομα που θέλουν να εξασκήσουν τη φωνή τους. Μέσα από μία σειρά μαθημάτων, οι ασκούμενοι θα μπορέσουν να μάθουν να τοποθετούν σωστά τη φωνή τους στις νότες χωρίς να τραυματίζουν λάρυγγα και φωνητικές χορδές αλλά και της σωστής άρθρωσης για να βγαίνει πιο καθαρή η φωνή τόσο στο τραγούδι όσο και στην ομιλία.
Για όσους ενδιαφέρονται θα μπορούσαν να απευθυνθούν στην υπεύθυνη του εργαστηρίου φωνητικής, Μαρία Φραγκούλη.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6944869237
Ηλεκτρονική διεύθυνση: cantabilechios@gmail.com
Διεύθυνση εργαστηρίου: Ι.Βλαχογιάννη 8 

Ασταθές και με κινδύνους το διεθνές σκηνικό

του Γιώργου Βεργόπουλου

Η Ντόιτσε Μπανκ απειλεί την σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Η συνεχιζόμενη βύθιση της μετοχής της Ντόιτσε Μπανκ εν μέσω αμφιβολιών για τη δυνατότητα της τράπεζας να επιβιώσει μετά και το πρόστιμο 14 δις από τις ΗΠΑ. Η γερμανική κυβέρνηση εξακολουθεί να αρνείται (δημοσίως τουλάχιστον) κάθε συζήτηση για κρατική στήριξη της τράπεζας με αποτέλεσμα τα διάφορα funds που έχουν τοποθετηθεί σε παράγωγα της Ντόιτσε Μπάνκ να σκέφτονται το ενδεχόμενο να κλείσουν τις θέσεις τους, δηλαδή να πουλήσουν τα παράγωγα. Φυσικά με ζημία και με κίνδυνο να επιταχύνουν την κατάρρευση της Ντόιτσε Μπανκ και την κρίση του τραπεζικού τομέα της Γερμανίας συνολικά.
Η λογική υπόθεση είναι ότι «κάτι θα γίνει» για να αποτραπεί η βύθιση της DB. Από την άλλη, αυτή ήταν η λογική υπόθεση και το 2008 πριν βυθιστεί η Leehman. Αν το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα ακολουθούσε τη λογική, θα είχε περιορίσει τη φούσκα των παραγώγων χρόνια τώρα. Οπότε, τα πάντα είναι πιθανά.

Αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ρωσίας εν μέσω αναζωπύρωσης του Συριακού εμφύλιου.

Στη Συρία, έχει καταρρεύσει όχι μόνον η ανακωχή αλλά και κάθε συνεννόηση ΗΠΑ – Ρωσίας. Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ οι δυο υπερδυνάμεις αλληλοκατηγορούνται με λεξιλόγιο εποχής Ψυχρού Πολέμου. Το καθιερωμένο σχετικό κενό εξουσίας στις ΗΠΑ κάθε τέλος της οκταετίας του Προέδρου είναι φέτος εντονότερο, γιατί είναι πολύ μεγάλη η διαφορά στις αντιλήψεις των δυο υποψήφιων Προέδρων για την εξωτερική πολιτική. Η Κλίντον υποστηρίζει μια άμεσα επεμβατική πολιτική, πιθανότατα μέχρι βομβαρδισμού του Άσαντ από τις ΗΠΑ, ενώ ο Τραμπ κινείται σε πιο απομονωτιστική κατεύθυνση και θα προτιμούσε μια κυνική διαπραγμάτευση με τον Πούτιν. Οπότε κάποιες στιγμές δίνεται η εντύπωση ότι δεν υπάρχει καν ενιαία αμερικανική γραμμή για τη Συρία, ούτε σε επίπεδο κρατικών αξιωματούχων και υπηρεσιών.
Στο έδαφος της Συρίας ο πόλεμος έχει γίνει ακόμη πιο άγριος, με τις δυνάμεις του Άσαντ να επιδιώκουν στρατιωτικά και εδαφικά κέρδη πριν ανασυγκροτηθούν και επανεξοπλιστούν από τη Δύση οι αντάρτες. Ειδικά στο Αλέπο ο Άσαντ είναι κοντά στην ανακατάληψη του συνόλου της πόλης, με τον κίνδυνο όμως οι συνεχείς βομβαρδισμοί κατοικημένων περιοχών να προκαλέσουν δραστική παρέμβαση της Δύσης, την οποία εξακολουθεί να αρνείται προσωπικά ο Ομπάμα. 
Παράλληλα, οι τουρκικές δυνάμεις στη βόρεια Συρία και οι αντάρτες που υποστηρίζονται από την Τουρκία κάνουν αγώνα δρόμου με τους Κούρδους για την απόσπαση της στρατηγικής σημασίας πόλης Αλ Μπαμπ από το ISIS.

Στην κόψη του ξυραφιού παραμένουν οι αμερικανικές εκλογές.

Στη μάχη για την Προεδρία των ΗΠΑ, η Κλίντον ανακάμπτει λίγο στα γκάλοπ μετά και το πρώτο ντιμπέιτ. Προηγείται ξανά με περίπου 3%. Όμως η εικόνα παραμένει περίπλοκη στις ταλαντευόμενες Πολιτείες, αυτές που δεν ψηφίζουν σταθερά Δημοκρατικούς ή Ρεπουμπλικανούς. Αποτελεί ιστορικό δεδομένο ότι δυο φορές, το 1960 και το 2000, ο Πρόεδρος εξελέγη με οριακή μειοψηφία της λαϊκής ψήφου, χάρη στην ανισοκατανομή ψήφων στις Πολιτείες. Το 2000 για παράδειγμα ο Μπους ο νεότερος συγκέντρωσε το 49,3 % συνολικά αλλά πήρε οριακά τη Φλόριντα και έφτασε τους απαιτούμενους εκλέκτορες. Τα φετινά δεδομένα θα επέτρεπαν κάτι ανάλογο, καθώς η Κλίντον προηγείται συντριπτικά στην πολυπληθή Καλιφόρνια και στην Βορειοανατολική Ακτή (Νέα Υόρκη, Βοστώνη κλπ) αλλά ο Τραμπ προηγείται οριακά σε μια σειρά Πολιτείες. Το πραγματικό προβάδισμα της Κλίντον είναι το 1,8% με το οποίο μέχρι στιγμής προηγείται στην Πολιτεία της Πενσυλβάνια. Για να διατηρήσει αυτό και να ανατρέψει το 1% με το οποίο χάνει στο Οχάιο έχει επιστρατεύσει τον Σάντερς, ώστε να κινητοποιήσει φοιτητές και φτωχούς λευκούς, το βασικό ακροατήριο του Σάντερς στο οποίο η Κλίντον εξακολουθεί να μην πείθει.

Τριγμοί για τη συνθήκη του Ντέιτον στη Βοσνία.

Σε μια εξέλιξη που δεν συγκέντρωσε καθόλου την προσοχή στην Ελλάδα, οι Σέρβοι της Βοσνίας πραγματοποίησαν την προηγούμενη Κυριακή το δημοψήφισμα τους για να καθιερώσουν τη δική τους εθνική εορτή, διαφορετική από την επίσημη της Δημοκρατίας της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης. Η διεξαγωγή του δημοψηφίσματος είχε απαγορευτεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Β- Ε καθώς η Βοσνιομουσουλμανική και η Κροατική κοινότητα φοβούνται ότι το δημοψήφισμα αποτελεί την αρχή για την αποχώρηση της Σερβικής ημικρατικής οντότητας από την Β-Ε. Με μια πολυσυζητημένη συμβολική κίνηση, ο Πρόεδρος Πούτιν συναντήθηκε δυο μέρες πριν το δημοψήφισμα με τον Πρόεδρο της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, εκφράζοντας τη στήριξη του στο δημοψήφισμα.

Οξύνεται η κρίση ταυτότητας της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.

Στην Ισπανία το Σοσιαλιστικό Κόμμα εισέρχεται σε ακόμη βαθύτερη κρίση ηγεσίας και στρατηγικής. Είναι κομμένο στη μέση ανάμεσα στον Σάντσεθ που αρνείται να δώσει στήριξη στον Ραχόι και στον πρώην πρωθυπουργό Ιγγλέσιας που πιέζει σ’ αυτή την κατεύθυνση. Αν τελικά η Ισπανία οδηγηθεί για τρίτη φορά σε εκλογές, το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα συμπιεστεί ακόμη περισσότερο ανάμεσα στον Ραχόι και το Ποδέμος.
Σε ένα άλλο ιστορικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Ευρώπης, τους Βρετανούς Εργατικούς, η επανεκλογή Κόρμπιν από τη βάση δυναμώνει την αριστερή πτέρυγα αλλά δεν ηρεμεί την εσωκομματική σύγκρουση. Η πλειοψηφία των βουλευτών που εκφράζει την συντηρητική γραμμή Μπλερ επιμένει ότι δεν υπάρχει προοπτική εκλογικής νίκης υπό τον Κόρμπιν και διαρρέει πλέον σενάρια διάσπασης του κόμματος.

Πηγή: http://enter4news.gr

Τι σημαίνει η αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάννης από τον Ερντογάν

Του Κώστα Ράπτη

Πότε ήταν περισσότερο ειλικρινής ο Tayyip Erdoğan; Στο μήνυμά του τον περασμένο Ιούλιο για την 93η επέτειο από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης, την οποία χαρακτήριζε αποτύπωση στο επίπεδο του διεθνούς δικαίου της "νίκης” που είχε προηγουμένως πετύχει "το ένδοξο τουρκικό έθνος” στο πεδίο των μαχών "με την πίστη, το κουράγιο και την αποφασιστικότητά του”; Ή χθες Πέμπτη, όταν σε συγκέντρωση τοπικών αιρετών αξιωματούχων υποστήριξε ότι η Συνθήκη της Λωζάννης "επιβλήθηκε” στην τουρκική πλευρά και ότι αυτοί που τότε διαπραγματεύτηκαν για λογαριασμό της "δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων”, με αποτέλεσμα να χαθούν νησιά καταπρόσωπο στις μικρασιατικές ακτές και να κληροδοτηθούν προβλήματα (υφαλοκρηπίδα, εναέρια και θαλάσσια δικαιοδοσία) που ακόμη αντιμετωπίζουν οι σημερινοί ιθύνοντες;
Συμβαίνει βέβαια επικεφαλής της τουρκικής αντιπροσωπείας (που "δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων”) να ήταν στην Διάσκεψη της Λωζάννης, ο Ισμέτ πασάς, μετέπειτα İsmet İnönü, στενός συνεργάτης και διάδοχος του Mustafa Kemal Atatürk, δεύτερος Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας (1938-1950) και αργότερα πρωθυπουργός (1961-1965), μετά το πραξικόπημα που ανέτρεψε την κυβέρνηση Menderes....
Ασφαλώς δεν είναι αμελητέο, σε μια τόσο λεπτή συγκυρία και σε μια τόσο δοκιμαζόμενη περιοχή, να αναπτύσσεται, έστω και εν παρόδω, "αναθεωρητική” φιλολογία για μια συνθήκη, που τερμάτισε υπερδεκαετείς αιματηρές εχθροπραξίες, θεωρήθηκε στον καιρό της υπόδειγμα επίλυσης συγκρούσεων (ακόμη και με την βάρβαρη, για τα σημερινά μας κριτήρια, επιλογή της υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών) και καθορίζει τα σύνορα που ισχύουν εδώ και εννέα δεκαετίες.
Όμως ο στόχος του Erdoğan δεν είναι η... ανάκτηση των ελληνικών νησιών του Αιγαίου - που άλλωστε εκχωρήθηκαν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία με τη Συνθήκη του Λονδίνου το 1913 και δεν διεκδικήθηκαν από την τουρκική αντιπροσωπεία στη Λωζάνη για προφανείς δημογραφικούς λόγους.
Η πολεμική του Τούρκου προέδρου αποβλέπει στο εσωτερικό και δη στο ξαναγράψιμο της ιστορίας, με "αποκαθήλωση” της γενιάς των ιδρυτών της Τουρκικής Δημοκρατίας και εξύψωση του ιδίου σε ρόλο ηγέτη ενός νέου "Αγώνα Εθνικής Ανεξαρτησίας”, απέναντι σε εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς που απεργάζονται την ανατροπή του και τον διαμελισμό της χώρας.
Πολύ χαρακτηριστικά, η επίμαχη αποστροφή του Τούρκου προέδρου αποτελούσε τμήμα του ευρύτερου επιχειρήματος ότι η αποτυχία του πρόσφατου πραξικοπήματος αποτελεί μια νέα "Ημέρα της Ανεξαρτησίας” και η 15η Ιουλίου θα καθιερωθεί ως επίσημη αργία. Ήδη για τους μαθητές των τουρκικών σχολείων η νέα σχολική χρονιά άρχισε με τη διανομή εγχειριδίου για το αποτυχημένο πραξικόπημα, προλογιζόμενου από τον ίδιο τον Erdoğan.
Στην κρίσιμη μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα συγκυρία κατά την οποία όλες οι πολιτικές συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται και ο τουρκικός κρατικός μηχανισμός "κανιβαλίζει” τον εαυτό του, με εκτατεμένες εκκαθαρίσεις, η ανάπτυξη ενός νέου "εθνικού αφηγήματος” επείγει.
Η κεμαλιστική αντιπολίτευση αντιλαμβάνεται το διακύβευμα και αντιδρά αναλόγως. Η βουλευτίνα Αγκύρας του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (και εγγονή του İnönü) Gülsün Bilgehan προέτρεψε τον Erdoğan να μελετήσει την Ιστορία σχετικά με την συνθήκη που αποτελεί την ληξιαρχική πράξη γεννήσεως της Τουρκικής Δημοκρατίας, ενώ ο βουλευτής Κωνσταντινουπόλεως του ίδιου κόμματος Gürsel Tekin έκανε λόγο για "ντροπή” και ο συνάδελφός του από την ίδια περιφέρεια, Mahmut Tanal παρατήρησε ότι η αμφισβήτηση της Λωζάννης συνιστά αποδοχή των διομολογήσεων και της αποικιοκρατίας – δηλ. της μοίρας που ακολούθησαν χώρες σαν τη Συρία, το Αφγανιστάν και το Πακιστάν.
Όμως ο Erdoğan οραματίζεται μία "νέα Τουρκία” - θα μπορούσε να πει κανείς μια "Δεύτερη Τουρκική Δημοκρατία”, σε αντικατάσταση αυτής που ιδρύθηκε το 1923, αλλά με άρση της ρήξης που προέκυψε τότε με το οθωμανικό παρελθόν. Καθόλου τυχαία, το έτος 2023, όταν η Τουρκική Δημοκρατία θα έχει συμπληρώσει εκατό χρόνια ζωής και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης μόλις... 21 χρόνια στην εξουσία, προβάλλει ως το μεγάλο ορόσημο και των φαραωνικών κατασκευαστικών έργων που προωθεί ο Τούρκος πρόεδρος.
Κατά τα λοιπά, με τις χθεσινές αναφορές του ο Erdoğan υποδαυλίζει αντιδυτικές φοβίες, όταν υποστηρίζει ότι η συνθήκη της Λωζάννης μπορεί να θεωρείται ως επιτυχία μόνο επειδή είχε προηγηθεί η απείρως δυσμενέστερη για την τουρκική πλευρά Συνθήκη των Σεβρών – και ιδίως όταν κινδυνολογεί ότι μια "νέα και χειρότερη Συνθήκη των Σεβρών” θα ανέμενε την Τουρκία σε περίπτωση νίκης του (προφανώς ξενοκίνητου) πραξικοπήματος. Όμως το σύνδρομο της καχυποψίας απέναντι στις "δυτικές επιβουλές” διακατέχει διαχρονικά τόσο τους "κοσμικούς” όσο και τους "ισλαμιστές” της τουρκικής πολιτικής – που κατά τα λοιπά αλληλοκαταγγέλλονται ως ενεργούμενα των εχθρών του έθνους.
Είναι ενδεικτικό ότι τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί στην γείτονα, κυρίως μέσω Διαδικτύου, μια συνωμοσιολογική παραφιλολογία που θέλει την Συνθήκη της Λωζάnνης να εκπνέει, βάσει μυστικού προσαρτήματος, με την συμπλήρωση εκατό ετών από την υπογραφή της. Για τους κεμαλιστικών τάσεων διακινητές αυτής της φήμης, αυτό θα σημάνει εκτεταμένες απώλειες εδαφών, με δημιουργία ανεξάρτητου Κουρδιστάν και συγκρότηση ενός "Ορθόδοξου Βατικανού” πέριξ του Φαναρίου, με αντάλλαγμα ενδεχομένως την προσάρτηση της Δυτικής Θράκης. Αντίθετα, για τους πιο φιλοκυβερνητικούς η "επικείμενη εκπνοή της Συνθήκης της Λωζάνης” θα ανοίξει τον δρόμο της εκμετάλλευσης των τουρκικών υδρογοναθράκων και της προσάρτησης της Μοσούλης. 
Υπενθυμίζεται ότι τα πιο ακανθώδη ζητήματα που ταλάνισαν τη διάσκεψη της Λωζάννης αφορούσαν το μέλλον της Μοσούλης (αξεδιάλυτα συνδεδεμένο με το κουρδικό ζήτημα και τον μονοεθνικό ή πολυεθνικό χαρακτήρα της μελλοντικής Τουρκίας), καθώς και την τύχη των Στενών και την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα. Από μιαν άποψη, η αναθεωρητική φιλολογία έχει μιαν εξαιρετική επικαιρότητα – τουλάχιστον σε εκείνη την πλευρά των συνόρων όπου καταρρέουν ολόκληρα κράτη και οι τουρκικές δυνάμεις ήδη επιχειρούν εκτός της εθνικής τους επικράτειας...

Πηγή: capital.gr

Το «εμφυλιακό» δημοψήφισμα της Βοσνίας

Στην πρόσφατη επίσκεψή μου στην Βοσνία-Ερζεγοβίνη, διαπίστωσα μαζί με τους φίλους μου ότι η συγκεκριμένη βαλκανική χώρα πατάει πάνω σε μία ωρολογιακή βόμβα, η οποία σίγουρα κάποια στιγμή θα σκάσει. Καθώς διασχίζαμε την χώρα, είδαμε πως η Βοσνία μοιράζεται σε τρεις ζώνες, μία μουσουλμανική και στις δυο ορθόδοξες της Σερβικής Δημοκρατίας (οι οποίες δεν επικοινωνούν μεταξύ τους). Η οικονομική ανάπτυξη της μουσουλμανικής ζώνης επισκιάζει την εξαθλίωση των άλλων δύο ζωνών. Όσο φτωχή και υπανάπτυκτη είναι η Μπάνια Λούκα και τα περίχωρά της, τόσο ανεπτυγμένο είναι το Σαράγεβο και το Μόσταρ. Η τρομερή ανισότητα στο βιοτικό επίπεδο μεταξύ των Βοσνίων και των Σερβοβοσνίων, περιμένει μία αφορμή για να τους οδηγήσει σε νέες περιπέτειες.
Την περασμένη Κυριακή δόθηκε μία καθοριστική αφορμή για να ανάψουν τα αίματα. Αναφέρομαι στη διεξαγωγή ενός δημοψηφίσματος που διοργάνωσαν οι Σερβοβόσνιοι. Αν και το θέμα του φαίνεται αθώο, στην πραγματικότητα ξύνει με άγριες διαθέσεις τις πληγές του εμφυλίου πολέμου, διότι το δημοψήφισμα κάλεσε 1,2 εκατομμύρια ψηφοφόρους να επικυρώσουν την 9η Ιανουαρίου ως εθνική τους εορτή. Το αποτέλεσμα έβγαλε ένα ποσοστό 99,8% υπέρ της τήρησης της συγκεκριμένης αργίας με συμμετοχή 55,7% του εκλογικού σώματος.
Εδώ θα ήθελα να σημειώσω πως η συγκεκριμένη ημερομηνία (9 Ιανουαρίου 1992) υπήρξε μία από τις αιτίες του πολέμου της Βοσνίας και ως μία ημέρα όπου μουσουλμάνοι και Κροάτες διώχθηκαν από τις περιοχές της Σερβικής Δημοκρατίας.
Οι φόβοι των Ευρωπαίων και των Αμερικανών για το αποτέλεσμα του συγκεκριμένου δημοψηφίσματος βγήκαν αληθινοί, διότι πιστεύουν ότι ήταν μία γενική δοκιμή για το δημοψήφισμα ανεξαρτησίας που έχουν εξαγγείλει οι Σερβοβόσνιοι. Μεγάλο φόβο έχει πιάσει και τους Βοσνίους, οι οποίοι φοβούνται στην ιδέα μίας διάλυσης της χώρας τους, μιας και η Σερβική Δημοκρατία καλύπτει τη μισή έκταση της Βοσνίας. Ο πανικός των Βοσνίων έγινε φανερός μέσα από τις δηλώσεις του πρώην στρατιωτικού διοικητή της Βοσνίας, ο οποίος δήλωσε πως «σε περίπτωση πολέμου η Σερβική Δημοκρατία θα διαλυθεί μέσα σε δύο βδομάδες». Από την άλλη πλευρά το Βελιγράδι τήρησε μία ουδέτερη θέση απέναντι στο δημοψήφισμα δηλώνοντας πως δεν το υποστηρίζει αλλά απάντησε στις απειλές λέγοντας ότι «δεν θα επιτρέψει την καταστροφή της Σερβικής Δημοκρατίας».
Μετά τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος και με το άκουσμα των αποτελεσμάτων, η Βοσνία απάντησε με εισαγγελική έρευνα καλώντας αμέσως γι’ ανάκριση τον πρόεδρο της Σερβικής Δημοκρατία, Μίλοραντ Ντόντικ, ξεκινώντας μ’ αυτόν τον τρόπο ένα νέο θρίλερ στην καρδιά των Βαλκανίων, μετατρέποντας σε υπαρκτούς εφιάλτες όλους τους προβληματισμούς που αναλύαμε με τους φίλους μου κάτω από την τοξωτή γέφυρα του Μόσταρ.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Παρουσίαση του μυθιστορήματος «Βαλκανεύοντας» από την Ανατολή Βροχαρίδου

Ο συγγραφέας επέλεξε εύστοχα, ως τίτλο, μια ενεργητική μετοχή για να αποδώσει, μέσω μιας ταξιδιωτικής αφήγησης, την ουσία του βιβλίου και να εκφράσει την αγωνιώδη προσπάθεια της νέας γενιάς να βρει το βηματισμό της σε μια αβέβαιη και ρευστή πραγματικότητα.
Με διακριτική προσέγγιση του θέματος και ταυτόχρονα με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο συγγραφέας καταθέτει τους προβληματισμούς της νέας γενιάς και μας αναγκάζει να αφουγκραστούμε τις βαριές της ανάσες την ώρα που προσπαθεί να οραματιστεί το μέλλον της στη χώρα μας. Μια χώρα που κατέληξε να μεταμορφώσει τα νέα παιδιά της σε μεταναστευτικά πουλιά, που αντί να ξεχειμωνιάζουν σε θερμά κλίματα απλώνουν φτερά και δοκιμάζουν τις πτητικές τους ικανότητες σε βορινούς ανέμους.
Βαλκανεύοντας ο ήρωας… και η νεολαία στους δρόμους για μια επανάσταση που “άργησε μια μέρα”, η νεολαία στους δρόμους σε αναζήτηση αξιών που ψάχνουν τον ορισμό τους, η νεολαία στους δρόμους… που κάποτε είχαν “ιστορία”.
Βαλκανεύοντας ο ήρωας…και ο ομφάλιος λώρος δεν κόβεται…ξεχειλώνει καθώς απομακρύνεται από τη “μητρόπολη”, αλλά συνεχίζει να τροφοδοτείται από νοσταλγικές εικόνες που θαμποφέγγουν. 
Βαλκανεύοντας ο ήρωας… και οι Δον Κιχώτες της παλιάς φρουράς ξεπεζεύουν από το άλογό τους, τινάζουν τη σκόνη από τα κορδωμένα στήθη τους, απλώνουν το βλέμμα τους στο αχανές πεδίο μάχης, αλλά μέσα στον κουρνιαχτό δυσκολεύονται να εντοπίσουν τους ανεμόμυλους. Τότε, άλλοι απομακρύνονται από το πεδίο μάχης αναπολώντας τον αέρα που φύσαγε στα μαλλιά τους, άλλοι αναζητούν τους ανεμόμυλους να συνάψουν συμμαχίες, και άλλοι αποκαμωμένοι αναρωτιούνται τί είναι επανάσταση και πώς θα γεννηθεί και με τί τρόπο η ζωή θα ξεχωρίσει από το θάνατο. 
Βαλκανεύοντας ο ήρωας…και μια Ελλάδα, με μάτια που γυαλίζουν, δεν αναγνωρίζει τα παιδιά της και καταπίνει τα χάπια που τις συνταγογραφούν ξένοι και ντόπιοι θεράποντες ιατροί.
Βαλκανεύοντας ο ήρωας…και η γη της επαγγελίας φαίνεται μακρινό νησί αλλά ο άνθρωπος μπορεί να θυμηθεί ή και να μάθει τον τρόπο να γίνεται γέφυρα.
Όλα αυτά συμβαίνουν στον ήρωα που βρίσκεται εν κινήσει, πάνω και κάτω από το υδάτινο σύνορο του Δούναβη, σε σταθμούς λεωφορείων, τρένων και αεροπλάνων, σε δρόμους υγρούς και μυρωμένους από την ιστορία και το πνεύμα των ανθρώπων που τους διάβηκαν.
Με στοχαστικό, έντιμο βλέμμα, προχωρά μετρώντας τα βήματά του προς την αυτογνωσία και την εξέλιξη και μαζί του ακολουθούμε κι εμείς προσδοκώντας για τους νέους καλύτερη ζωή αυτού και του “μέλλοντος αιώνος”.

Πηγή: aplotaria.gr

Το νερό δεν ιδιωτικοποιείται!

Παρ' όλο που διανύουμε μία μακροχρόνια οικονομική, πολιτική κι ανθρωπιστική κρίση, η περιβαλλοντική ευαισθησία των λαών παραμένει υψηλή, κάτι που έχει περιορίσει τις καταστροφικές στρατηγικές αρκετών κυβερνήσεων και πολυεθνικών εταιριών. Φυσικά στην Ελλάδα η ευαισθησία αυτή βρίσκεται σε νηπιακό ακόμη στάδιο. Παρ' όλα αυτά οφείλουμε να αντιδράσουμε και να αποτρέψουμε την ιδιωτικοποίηση του νερού, ενός σπουδαίου αγαθού για την ύπαρξη και διατήρηση της ίδιας της ζωής.
Ο νεοφιλελευθερισμός επικράτησε πατώντας πάνω στην άγνοια και στην ανοχή μας και με λάβαρο ένα μαγειρεμένο χρέος, κατάφερε να αγοράσει (με ληστρικό τρόπο) όλους τους φυσικούς μας πόρους, τις δημόσιες υπηρεσίες αλλά και διάφορες υπάρχουσες επενδύσεις (λιμάνια, αεροδρόμια, τραίνα κτλ). Το θράσος του νεοφιλελευθερισμού όμως είναι απεριόριστο, μ' αποτέλεσμα σήμερα να απαιτεί την ιδιωτικοποίηση του νερού.
Δεν είναι η πρώτη φορά που απαιτείται και ιδιωτικοποιείται το νερό. Όμως σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις απέτυχε παταγωδώς με καταστρεπτικές συνέπειες τόσο στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων όσο και στην οικονομική κατάσταση των χωρών που εφαρμόστηκε. Παρ' όλα αυτά η συνταγή την ιδιωτικοποίησης παραμένει η ίδια. Πρώτα εκδηλώνεται από την μεριά των πολυεθνικών μία ευαισθητοποίηση για την ποιότητα του νερού, διοργανώνοντας διασκέψεις οικολογικού περιεχομένου μέχρι να ακολουθήσει η δημοπρασία, από την οποία επιλέγεται αυτός που θα διαχειριστεί το πολύτιμο αυτό αγαθό.
Η αρχή έγινε με τον Πινοσέτ στην Χιλή για να ακολουθήσει η Μάργκαρετ Θάτσερ με τις ιδιωτικοποιήσεις της ύδρευσης στην Βρετανία το 1989. Φυσικά με τις ευλογίες της Παγκόσμιας Τράπεζας η οποία χρηματοδότησε αρκετές ιδιωτικές εταιρίες σε μακροχρόνιες συμβάσεις. Το παράδειγμα της Βρετανίας πέρασε σε αρκετές χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, όπου η Παγκόσμια Τράπεζα απαιτούσε να μπει υποθήκη το νερό για να χορηγήσει δάνεια στις χώρες. Από το 2000 άρχισαν και οι πρώτες διαμαρτυρίες των χωρών που αναγκάστηκαν να υπογράψουν την παραπάνω βάρβαρη συμφωνία.
Τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη ασκούνται αρκετές πιέσεις σε Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιταλία για την ιδιωτικοποίηση του νερού τους. Η Ιταλία κατάφερε να απαλλαγεί από τις πιέσεις αυτές με ένα εθνικό δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2011, όπου το 95% των Ιταλών ψήφισε όχι στην ιδιωτικοποίηση. Τι έχει συμβεί όμως σε άλλες χώρες που είχε εφαρμοστεί η βαρβαρότητα των πολυεθνικών;
Γαλλία: Τον Νοέμβριο του 2008 το δημοτικό συμβούλιο του Παρισιού αποφάσισε να μην ανανεώσει τη σύμβαση με τις ιδιωτικές εταιρείες Veolia και Suez, οι οποίες είναι δυο από τις γαλλικές εταιρείες που κυριαρχούν παγκοσμίως στον τομέα της διαχεί­ρισης των δικτύων ύδρευσης. Οι δύο εταιρείες είχαν τη διαχεί­ριση του συστήματος ύδρευσης του Παρισιού από το 1985, αλλά ο δή­μος αποφάσισε να δημιουργήσει τη δημοτική εταιρεία Eau de Paris και να θέσει υπό την εποπτεία του τη λειτουργία του συστήματος από το 2010.
Η επιλογή του δημάρχου Μπερτράν Ντελανοέ είχε μεγάλη σημει­ολογική σημασία, αφού δεν υπήρχε προηγούμενο τέτοιου είδους κρατι­κοποίησης στη Γαλλία και ο δήμος είχε να αντιμετωπίσει δύο μεγάλες προκλήσεις, την πολιτική τιμολόγη­σης του νερού που θα ακολουθούσε και τη σχέση με τους καταναλωτές - δημότες.
Τα αποτελέσματα δυο χρόνια με­τά είναι άκρως εντυπωσιακά. Ο Δή­μος του Παρισιού, με το να μην ανα­νεώσει τη σύμβαση με τους ιδιώτες κατάφερε μέσω της δημοτικής επι­χείρησης ύδρευσης να εξοικονομεί 35 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Το όφελος είναι μάλιστα πολλαπλό εάν υπολογίσει κανείς ότι ο δήμος προ­χώρησε σε μείωση των τιμολογίων κατά 8% σε σχέση με το 2009. Το στοίχημα για τη δημοτική επι­χείρηση ήταν να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του συστήματος που άφησαν πίσω τους οι ιδιώτες.
Τελι­κά η ενοποίηση των κατακερματισμένων τμημάτων του συστήματος ύδρευσης οδήγησε σε μια πιο αποτελεσματική, συνεκτική και βιώσιμη οργάνωση, με έμφαση σε πολιτικές προστασίας των υδάτινων πόρων, την έρευνα και την καινοτομία, κα­θώς και σε δράσεις ευαισθητοποί­ησης των πολιτών. Όπως επισημαί­νουν οι ερευνητές της CEO και της ΤNI, αν και τα αποτελέσματα θα πρέπει να εκτιμηθούν μακροπρόθε­σμα, το ντεμπούτο είναι πολλά υπο­σχόμενο.
Βρετανία:  Οι ιδιωτικοποιήσεις που έγιναν κατά την περίοδο 1989-1993 είχαν σαν αποτέλεσμα την αύξηση της τι­μής του νερού σε πρώτη φάση κατά 50% και συνολικά κατά 245% μέχρι το 2006. Οι παρεχόμενες υπηρεσί­ες ύδρευσης υποβαθμίστηκαν, κα­θώς οι εταιρείες, προκειμένου να μην χάσουν από την κερδοφορία, περιόρισαν στο ελάχιστο δυνατό τις επενδύσεις σε έργα υποδομής.
Θεσπίστηκε Ρυθμιστική Αρχή Υδά­των, η οποία, όμως, δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τις τιμές αλλά ούτε μπό­ρεσε να εξασφαλίσει τις ανα­γκαίες επενδύσεις από τις ιδιωτικές εταιρείες. Το αποτέλεσμα ήταν όταν οι υποδομές άρχισαν να παρουσιά­ζουν σημαντικά λειτουργικά προ­βλήματα απαιτώντας να χορηγηθούν κονδύλια από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Αργεντινή:  Το 1993 ιδιωτικοποιήθηκε το σύστημα ύδρευσης - αποχέτευσης του Μπουένος Άιρες. Ύστερα από 4 χρόνια διαπιστώθηκε ότι πολυ­εθνική εταιρεία τηρούσε μόνο το 45% των υποχρεώσεών της όσον αφορά στις νέες συνδέσεις, ενώ ζητούσε αλλαγές στη σύμβαση προκειμένου να αυξήσει την τιμή του νερού. Δέκα χρόνια μετά την ανάληψη των δικτύων από ιδιωτι­κή εταιρεία, διαπιστώθηκε ότι μό­λις στο 12% των λυμάτων γινόταν επεξεργασία, ενώ η υπόλοιπη πο­σότητα διοχετευόταν χωρίς καμιά επεξεργασία στον ποταμό Ρίο Ντε Λα Πλάτα. Το δίκτυο επέστρεψε στο Δημόσιο το 2006.
Βολιβία: Το 1998 το ΔΝΤ εγκρίνει δάνειο υπό την προϋπόθεση της ιδιωτικο­ποίησης όλων των δημοσίων υπηρε­σιών. Έναν χρόνο μετά, παραχωρή­θηκε το δίκτυο ύδρευσης σε όμιλο εταιρειών με επικεφαλής την αμε­ρικανική Bechtel. Το 2000 η αύξη­ση της τιμής του νερού είχε φτάσει σε δυσθεώρητα επίπεδα, με αποτέ­λεσμα να προκληθούν ταραχές και συγκρούσεις των πολιτών με την αστυνομία και τραγικό απολογισμό 7 νεκρούς.
Τα παραπάνω είναι κάποια από τα παραδείγματα του νεοφιλελεύθερου φασισμού. Ας ακολουθήσουμε το παράδειγμα των Ιταλών και να πούμε επιτέλους αυτό το πολυπόθητο όχι στα καθάρματα της Φρανκφούρτης και των Βρυξελλών.
Το νερό δε πρέπει να περάσει ποτέ σε χέρια ιδιωτών. 

Η καρδιά του σκύλου

Το κινηματογραφικό γεγονός της τρέχουσας εβδομάδας (πιθανότατα και του φθινοπώρου) είναι το αριστουργηματικό έργο του Χιλιανού σκηνοθέτη Πατρίτσιο Γκούζμαν, "Νοσταλγώντας το φως" (παραγωγής 2010). Έχοντας δει πρόσφατα το συγκεκριμένο κινηματογραφικό διαμάντι (και με μεγάλη μου ευχαρίστηση θα το απολαύσω και σε μία από τις σκοτεινές αίθουσες που το προβάλει αυτές τις μέρες), αποφάσισα να επιλέξω την προβολή μίας άλλης ταινίας που εισχώρησε διακριτικά στις αθηναϊκές βραδιές. Αναφέρομαι στην ταινία "Η καρδιά του σκύλου" της περίεργης περσόνας Λόρι Άντερσον.

Οι λόγοι της συγκεκριμένης επιλογής ήταν ισχυροί για να με οδηγήσουν στον αγαπημένο μου Μικρόκοσμο. Είναι η μεγάλη μου αγάπη για τα σκυλιά αλλά και οι φόβοι μου για τον θάνατο. Η Λόρι Άντερσον, επηρεασμένη από τον θάνατο του αγαπημένου της σκύλου, αναθεωρεί ορισμένες καταστάσεις κι απόψεις στη ζωή της κι αποφάσισε να τις μοιραστεί μαζί μας μέσα από μία πειραματική ταινία στην οποία μπλέκονται εικόνες, σκίτσα, προσωπικά ντοκουμέντα και περίεργες μελωδίες. Δυστυχώς το αποτέλεσμα ήταν απελπιστικό παρ' όλες τις καλές προθέσεις που πιθανότατα μπορούσε να χει η δημιουργός.

Ας ξεκινήσουμε από τα θετικά. Πρώτα απ' όλα η Λόρι Άντερσον μας περνάει με έναν έξυπνο τρόπο την αλλαγή της καθημερινότητας των Αμερικανών μετά την 11 Σεπτέμβρη του 2001. Ο τρόμος στα βλέμματα των ανθρώπων εξαφανίστηκε μόλις δέχτηκαν να θυσιάσουν την ελευθερία τους για την εθνική ασφάλεια. Έκτοτε χιλιάδες φορτηγά μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες δεδομένων σε μία φαραωνική εγκατάσταση στη μέση της ερήμου (N.S.A.). Ορθές οι παρατηρήσεις της αλλά δε ταιριάζουν πουθενά με το δράμα του αγαπημένου της σκύλου.

Στη συνέχεια περνάει σε μορφή κειμένου πάνω στην οθόνη αποφθέγματα του Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν, τα οποία ναι μεν ερέθιζαν το μυαλό γεννώντας νέους προβληματισμούς αλλά δυστυχώς δεν έδεναν πουθενά μέσα στην ταινία. 

Τέλος μεγάλο ενδιαφέρον είχε η ερμηνεία της θιβετιανής φιλοσοφίας σχετικά με τον θάνατο και τους νεκρούς. Αυτό ίσως να ήταν και το μοναδικό κομμάτι του έργου που με άγγιξε και με γέμισε σκέψεις και προβληματισμούς. 

Δυστυχώς μόνο αυτά άξιζαν. Από εκεί και πέρα, η οθόνη γέμισε από τον υπέρτατο ναρκισσισμό της δημιουργού κι από σκέψεις αβάσιμες κι αόριστες. Προσπαθεί να καλύψει τα εσωτερικά της συμπλέγματα με φιλοσοφίες "made in USA", γεμίζοντας τις πειραγμένες λήψεις με πειραματική μουσική. Με λίγα λόγια επικρατεί ένα χάος. 

Το χειρότερο όμως είναι πως από την μεριά μου ως θεατής, αντιλήφθηκα μία εκμετάλλευση της δημιουργού πάνω στο αγαπημένο της τεριέ, με αποκορύφωμα μία φιλανθρωπική συναυλία στην οποία το τυφλό της σκυλί έπαιζε πιάνο, με τα χαχανητά του κοινού να σβήνουν τις ανορθόδοξες μελωδίες του ζωντανού. Οργίστηκα πολύ βλέποντας το θαμπό βλέμμα του σκύλου που προσπαθούσε να καταλάβει το που βρισκόταν και ποιοι γελούσαν με τη παρουσία του. Σ' αυτό το σημείο η ταινία έχασε κάθε ίχνος εκτίμησης. 

Στους τίτλους τέλους διαπίστωσα πως η Λόρι Άντερσον ήταν η σύζυγος ενός σπουδαίου κι αγαπημένου ροκά, του Λου Ριντ. Αμέσως στο μυαλό μου ήρθαν εικόνες της Λόρι Άντερσον να κουβεντιάζει με φίλους, και να μοιράζεται μαζί τους σκέψεις και προβληματισμούς καθώς εκείνοι την ενθαρρύνουν λέγοντάς της με ενθουσιασμό, "ωραία αυτά που λες, να τα κάνεις ταινία". 

Κάπως έτσι, από κάποιες περσόνες γεννιούνται κάποιες ταινίες που αμέσως ξεχνιούνται.  

Παρ' όλα αυτά αναγνωρίζω την διακριτικότητά της απέναντι στη μνήμη του συζύγου της Λου Ριντ, τον οποίον και μνημονεύει μέσα από μία φράση του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, στην οποία ο αυτόχειρας συγγραφέας έλεγε ότι «κάθε ερωτική ιστορία είναι μια ιστορία φαντασμάτων»...

Βαθμολογία: 3/10

Δημοψήφισμα ξυπνά μνήμες εμφυλίου στη Βοσνία

Περίπου 1,2 εκατ. Σερβοβόσνιοι προσέρχονται στις κάλπες σε ένα δημοψήφισμα το οποίο έχει απαγορευτεί από το συνταγματικό δικαστήριο της χώρας. Το ερώτημα φαινομενικά είναι «αθώο», καθώς πρόκειται για τη διατήρηση της 9ης Ιανουαρίου ως εθνικής εορτής, ωστόσο η αυτόνομη περιοχή αντιμετωπίζει κυρώσεις από τη Δύση και οι ηγέτες των Σερβοβόσνιων ποινικές διώξεις.
Η 9η Ιανουαρίου 1992 είναι μια ημέρα που οι περισσότεροι στις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας θέλουν να ξεχάσουν. Εκείνη την ημερομηνία οι Σέρβοι της Βοσνίας ανακήρυξαν την απόσχισή τους από τη Βοσνία Ερζεγοβίνη και οι αντιδράσεις πυροδότησαν τον καταστροφικό εμφύλιο στη βαλκανική χώρα.
Τώρα το συνταγματικό δικαστήριο απεφάνθη πως η ημερομηνία αυτή δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί γιατί «πέφτε πάνω σε μια Ορθόδοξη Σέρβικη γιορτή και δημιουργεί διακρίσεις έναντι των μουσουλμάνων της Βοσνίας και των καθολικών κροατικής καταγωγής».
Η ένταση έχει ανέβει κατακόρυφα με τους Βόσνιους και τους Κροάτες να θεωρούν το δημοψήφισμα ως μια προσπάθεια να «αναδειχθεί» σερβική πλευρά και η ηγεσία της ως ανώτεροι του συνταγματικού δικαστηρίου της χώρας. Είναι, επίσης, και ένα τεστ για το ακόμη πιο σοβαρό δημοψήφισμα που ετοιμάζουν οι ηγέτες της σερβοβοσνιακής πλευράς, για το 2018, με το ερώτημα της ανεξαρτησίας της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίαςαπό τη Βοσνία.
Η Δύση έχει διαμηνύσει πως το δημοψήφισμα δεν πρέπει να πραγματοποιηθεί, αλλά οι σερβοβόσνοι έχουν την υποστήριξη της Ρωσίας και θεωρούν ότι η απαγόρευση είναι μια επίθεση προς την αυτονομία τους. Οι απειλές φθάνουν έως την ανάσχεση έργων στην περιοχή, απαγόρευση ταξιδίων στους ηγέτες των σερβοβόσνιων, ακόμη και «πάγωμα» των περιουσιακών τους στοιχείων.
Η σερβική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν υποστηρίζει το σημερινό δημοψήφισμα. Από την αλλη πλευρά όμως, ο υπουργός Εξωτερικών Ίβιτσα Ντάσιτς έχει επίσης προειδοποιήσει ότι η χώρα του «δεν θα επιτρέψει την καταστροφή της Σερβικής Δημοκρατίας». Ήταν ίσως και μία απάντηση σε προηγούμενη απειλή ενός πρώην στρατιωτικού διοικητή στη Βοσνία, ότι «σε περίπτωση πολέμου, η Σερβικής Δημοκρατίας θα διαλυθεί μέσα σε δύο εβδομάδες».

Νέα αναβολή για τις κοινοτικές εκλογές

Η κατάσταση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη φαίνεται έκρυθμη, παρότι η ΕΕ, στην τελευταία έκθεσή της για την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας, κάνει λόγο για «σημαντικές προόδους» και «ορόσημα» στον δρόμο για μία μελλοντική προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αλήθεια είναι ότι οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε Σέρβους, Κροάτες και μουσουλμάνους της Βοσνίας όχι μόνο παραμένουν, αλλά και οδηγούν σε νέα αναβολή, για τρίτη συνεχή φορά, των δημοτικών εκλογών. Όσο για την ανίσχυρη οικονομία της χώρας, ελέγχεται πλήρως από πολιτικά συμφέροντα και κυκλώματα διαφθοράς.
Θεωρητικά ο ύπατος αρμοστής της ΕΕ για τη Βοσνία, Βαλεντίν Ίτσκο, μπορεί να παρέμβει και μάλιστα να καθαιρέσει ακόμη και έναν κορυφαίο πολιτικό της χώρας από το αξίωμά τους. Αλλά μία τέτοια απόφαση προϋποθέτει ομοφωνία μεταξύ όλων των εθνοτήτων, κάτι μάλλον απίθανο. 
Προβληματισμός επικρατεί και στην Κροατία, το νεότερο μέλος της ΕΕ, που διατηρεί τα δικά της συμφέροντα στη γειτονική Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Υπάρχει, λοιπόν, εναλλακτική λύση

του Γιώργου Σταματόπουλου

Αρχίζουν και τρέμουν τα θεμέλια του σκληρά φιλελεύθερου, άρα απάνθρωπου, δόγματος «Δεν Υπάρχει Εναλλακτική Λύση» (There Is No Alternative - TINA!) έστω και υπό τη μορφή απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Τι λέει η απόφαση αυτή; Ιδού: Οσοι Ελληνες, Κύπριοι, Πορτογάλοι, Ιρλανδοί είδαν τη ζωή τους να εξαθλιώνεται από τις περικοπές των εισοδημάτων τους που επέβαλαν τα Μνημόνια, τα εκατομμύρια αυτά των πολιτών, τα δικαιώματα των οποίων καταπατήθηκαν παράφορα με την υπογραφή μάλιστα της Αριστεράς, μπορούν να προχωρήσουν σε μαζικές αγωγές κατά της τρόικας και να διεκδικήσουν αποζημιώσεις!
Διαβάζω στο χθεσινό ρεπορτάζ του συναδέλφου Μπάμπη Μιχάλη: «Είκοσι εκατομμύρια αγωγές κατά της τρόικας από Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία και Κύπρο θα μπορούσαν να τελειώσουν πολύ ταχύτερα τις πολιτικές λιτότητας απ' ό,τι τα γνωστά παζάρια των συνόδων κορυφής. Συνδικάτα και άλλοι μαζικοί φορείς έχουν χρέος να κινητοποιήσουν τον κόσμο».
Ισως να 'ναι ανέφικτο κάτι τέτοιο, πιθανώς να το γνωρίζουν αυτό οι τροϊκανοί και οι δικαστές (τους), δεν παύει όμως η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου να προσφέρει ένα ισχυρό νομικό βήμα για την κατάργηση της πολιτικής λιτότητας.
Σημειώνει επίσης ο συνάδελφος ότι «τα πορίσματα της Επιτροπής Αλήθειας για το Δημόσιο Χρέος του ελληνικού Κοινοβουλίου αλλά και άλλων διεθνών επιτροπών θα μπορούσαν να αποτελέσουν χρήσιμο οδηγό προς αυτή την κατεύθυνση».
Συμφωνώ. Βεβαίως και θα μπορούσαν, οι συνθηκολογημένοι όμως της ελληνικής κυβέρνησης το πρώτο που φρόντισαν με ζήλο να κάνουν ήταν να καταχωνιάσουν και να απαξιώσουν τα πορίσματα της Επιτροπής που είχε συστήσει η επικεφαλής της Πλεύσης Ελευθερίας τώρα, πρόεδρος της Βουλής τότε, Ζωή Κωνσταντοπούλου, διότι, ακριβώς, δεν ήθελαν να «συγκρουστούν» με τους δανειστές - και για να διατηρήσουν τις θεσούλες τους στον δικό τους πια κρατικό μηχανισμό.
Τι να λέει ο νυν πρόεδρος της Βουλής, ο οποίος έφερε τη Βουλή ως πρόεδρος στην κανονική της μορφή, όπως την ξέρανε (!) σύμφωνα με τον πρώτο πολίτη (για φαντάσου) της χώρας;
Την άποψή του βεβαίως την ξέρουμε, είναι εντούτοις μια ευκαιρία τώρα να αλλάξει μυαλά και συμπεριφορά και να κινητοποιήσει τα πολύτιμα πορίσματα της Επιτροπής Αλήθειας. Δεν είναι κακό η μεταμέλεια, όταν μάλιστα πρόκειται για το εθνικό καλό. Θα είναι και μια ένδειξη σοβαρότητας και πολιτικής ωριμότητας.
Εχουν παραβιαστεί θεμελιώδη δικαιώματα, όπου έχουν εφαρμοστεί τα Μνημόνια, η αξιοπρέπεια έχει καταβαραθρωθεί· τι περιμένουν όλοι; Αφού η αντίσταση δεν έρχεται «από τα κάτω» ας γίνει με βάση τη Δικαιοσύνη και ας φαίνεται τούτο πολυέξοδο και χρονοβόρο· θα σαστίσουν τουλάχιστον οι δανειστές και οι κυβερνήσεις που έχουν υποταχθεί σ' αυτούς.
Τα συνδικάτα κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου αλλά είναι βέβαιο ότι ο Νομικός Φορέας (η ονομασία του θα ανακοινωθεί στις 30 Σεπτεμβρίου) που σύστησε η κ. Κωνσταντοπούλου θα αναλάβει δράση, εάν δεν έχει ήδη κινήσει τις απαραίτητες διαδικασίες.
Ωστε υπάρχει Εναλλακτική Λύση απέναντι στα Μνημόνια -και δεν έχει μόνο νομική βάση και υπόσταση· θάρρος χρειάζεται και αποφασιστικότητα, διότι το δίκιο είναι με εμάς, όχι με αυτούς ούτε με αυτούς που τους υποστηρίζουν.
Αν κάποιος από τους τελευταίους εκνευρίζεται ας βγει στην Αγορά και ας μας πείσει. Δεν είναι όλων τα αυτιά προγραμματισμένα και κουρντισμένα...

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

«Μεγάλα πρότυπα μας κληροδότησαν. Ποιος τους τα ζήτησε;»

Ένας άνθρωπος της γενιάς μας με μεγάλο πάθος για το θέατρο κι οραματιστής για έναν κόσμο χωρίς σύνορα και διαφορές. Ο Ένκε Φεζολλάρι, γεννημένος το 1981 στην Αλβανία, ήρθε στην Ελλάδα το 1993 και το 2005 αποφοίτησε από την Δραματική Σχολή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ). Μίλησε στην «Α» για τις δύο πατρίδες του και εκμυστηρεύτηκε την επιθυμία του, τα έργα του να έχουν οικουμενική γλώσσα, με άρωμα από Βαλκάνια και αέρα Αιγαίου Πελάγους.

Συνέντευξη στον Γιώργο Χατζελένη.

1. Προσωπικά σε γνώρισα μέσα από τις εξαιρετικές παραστάσεις «Πλατόνοφ» του Τσέχωφ και «Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Λόρκα. Αυτές τις μέρες πρωταγωνιστείς ο ίδιος στον «Φιλοκτήτη» του Ρίτσου. Ως καλλιτέχνης προτιμάς να βρίσκεσαι πίσω ή πάνω στη σκηνή;

Η μαγεία του θεάτρου δεν περιορίζεται μόνο επάνω στο σανίδι η στη καρέκλα του σκηνοθέτη, προσωπικά ξεκίνησα ως ηθοποιός ,αλλά στη πορεία αφιερώθηκα περισσότερο στη σκηνοθεσία που ανέκαθεν ήταν κάτι που το επιδίωκα αλλά στη πορεία και φυσικά με την πρώτη μου σκηνοθεσία της Παρέλασης της Αναγνωστάκη αποφάσισα να δοθώ ψυχή και σώματι. Φλερτάρω και μ αρέσει να παίζω αλλά όσο μεγαλώνω θέλω όμορφες συναντήσεις και φυσικά έχω επιθυμίες ρόλων, προς το παρόν ξανασυναντιέμαι με το λόγο του Ρίτσου και αυτό από τη μια μου δίνει μεγάλη χαρά από την άλλη με τον μονόλογο νιώθω μια τεράστια μοναξιά στη σκηνή. Είναι δυο αντίθετες δυνάμεις που με έλκουν και ταυτόχρονα με ιντριγκάρει όλο αυτό το παιχνίδι. Πρέπει να σας πω ότι φέτος στο Τελευταίο ψέμα του Κακογιάννη που θα ανέβει τον Φλεβάρη κρατώ ρόλο έκπληξη, θα είναι η πρώτη φορά που θα συμμετέχω και με τις δύο ιδιότητες. 

2. Μέσα από το αντιπολεμικό έργο «Φιλοκτήτης» του Γιάννη Ρίτσου βιώνουμε το βάρος που φέρουν οι νεώτερες γενιές για το «ένδοξο» παρελθόν. Ποια πιστεύεις πως είναι σήμερα η σχέση της γενιάς μας με την Ιστορία; Ποια είναι η ευθύνη και ποιος ο ρόλος μας στην σήμερον εποχή;

Έχουμε κατ αρχήν μεγάλα κενά, ιστορικές ανακρίβειες, υπάρχει μια γενιά παιδιών που δεν ξέρουν τον Εμφύλιο, και αυτό το αντιμετώπισα φέτος με τη Βέρα Κρουσκα όταν κάναμε το «Που είναι η μάνα σου μωρή» της Δήμητρας Πετρουλα και που φυσικά θα επαναλάβουμε... Αλλά από την άλλη με όλη αυτή τη πληροφορία και τον οργασμό των ειδήσεων και της πληροφορίας, πολύς κόσμος ερευνά και ψάχνει. Μη ξεχνάμε ότι η γενιά μου είναι μια σακατεμένη γενιά, ένα πέρασμα από την ευμάρεια στα μνημόνια και στη κρίση κάθε είδους. Αγγίξαμε τον πάτο και από τι φαίνεται έχει και άλλο ακόμα... Μια εγκλωβισμένη, απελπισμένη και συνάμα κατσαρίδες… αλλά σίγουρα με βεβαιότητα θεωρώ ότι είμαστε σε ένα no man’s land να το πω πιο ποιητικά. Θα απαντήσω με το στίχο του Ποιητή και το ίδιο το κείμενο: Μεγάλα πρότυπα μας κληροδότησαν. Ποιος του τα ζήτησε; ας μας άφηναν στο ελάχιστο στο δικό μας ελάχιστο, και φυσικά έναν άλλον στίχο που λέει: Μήτε μια ώρα δεν είχαμε δική μας πληρώνοντας τα χρέη και τις υποθήκες άλλων... Η ευθύνη είναι μια βαριά λέξη και αισθάνομαι ότι σε μια εποχή που βουλιάζουμε σε έναν βούρκο λέξεων και φτώχειας νομίζω ότι εκείνη πάει περίπατο, κανείς δεν προτίθεται να την αναλάβει... εδώ πόσοι όπλισαν με τη ψήφο τους ναζιστικά μορφώματα.. 

3. Νιώθεις πως έχεις δύο πατρίδες ή αισθάνεσαι πολίτης των Βαλκανίων; Η ιδιαιτερότητά σου αυτή πως έχει επιδράσει πάνω στη δημιουργικότητά σου αλλά και στον τρόπο σκέψης σου;

Αλβανική τρέλα ,βαλκάνιο αίμα, αλβανικό μητρικό γάλα και ελληνική ψυχή. Γιατί το Ελληνικό είναι στάση ζωής, πνεύμα και ιντελλιγκέντσια, έχει ποίηση και ντουεντε (duende: πάθος στα ισπανικά) αλλά και σεβντά και ρεμπέτικο... προσφυγιά και άθλοι. Πάντα στα έργα θέλω να εμπεριέχουν και τις δυο πατρίδες μου τη χώρα που γεννήθηκα και τη χώρα που δημιουργώ και μαθήτευσα... Θέλω να έχουν μια οικουμενική γλώσσα παγκόσμια εμποτισμένη με Βαλκάνια... και Αιγαίο Πέλαγος Η Ταυτότητα μου είναι το θέατρο αλλά τα εργαλεία λοιπόν είναι και οι δύο χώρες που άλλοτε σφάζονται και άλλοτε ερωτοτροπούν, αγκαλιάζονται και γίνονται ένα.. 

4. Ο διακεκριμένος συγγραφέας-φιλόσοφος Ισμαήλ Κανταρέ, ανέλυσε μέσα από το βιβλίο του «Αισχύλος, ο μεγάλος αδικημένος» τα κοινά γνωρίσματα της Ελλάδος με την Αλβανία. Τελικά είναι περισσότερα αυτά που ενώνουν απέναντι σ’ αυτά που χωρίζουν τους δυο γειτονικούς λαούς; Τι πιστεύεις;

Είμαστε πολίτες του κόσμου αυτό πιστεύω... αν και σου απάντησα πιο πάνω...

5. Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;

Τελευταίο ψέμα του Μιχάλη Κακογιάννη στο Ίδρυμα Κακογιάννη. Για πρώτη φορά ταινία του σε θεατρική βερσιόν .

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr