Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

Αριστουργήματα του παρελθόντος: Ιστορία Έρωτα κι Αναρχίας (1973)


Σ' ένα από τα αποφθέγματα του αναρχικού Ερρικό Μαλατέστα, αναφερόταν στους "ανόητους" αναρχικούς οι οποίοι προσπάθησαν με ανορθόδοξους τρόπους να χτυπήσουν τον φασισμό. Η απειρία τους, η ανώριμη ορμή τους κι η ελλιπής τους ιδεολογία μπορεί να προκάλεσε εμπόδια στους αντιφασιστικούς αγώνες αλλά η αγνή τους ψυχή και η οργή τους απέναντι στο άδικο, τους κατατάσσει κι αυτούς στους άγιους ήρωες που έπεσαν στις μάχη κατά του φασισμού.
Για έναν απ'αυτούς τους άγιους ανόητους αναφέρεται η υπέροχη ταινία της Λίνα Βερτμίλερ. Το έργο σε κερδίζει από το πρώτο λεπτό, με φόντο την ιταλική ύπαιθρο και το ανατριχιαστικό μοιρολόι, καθώς γεμίζει η οθόνη με τον τεράστιο τίτλο της ταινίας, "Ιστορία έρωτα κι αναρχίας ή σήμερα το πρωί στις 10 στην οδό dei Fiori σ' έναν οίκο ανοχής..." (Film d'amore e d'anarchia, ovvero Stamattina alle 10 in Via dei Fiori nella Nota Casa di Tolleranza...). 
Η ιστορία μας γυρνάει στην φασιστική Ιταλία του 1932. Ένας δεκαπεντάχρονος νεαρός με το όνομα Αντέο Ζαμπόνι πυροβολεί ενάντια του Μπενίτο Μουσολίνι αλλά αστοχεί. Το αποτέλεσμα ήταν να λιντσαριστεί από τους φασίστες και να εκτελεστεί. Λίγους μήνες μετά ένας άλλος αναρχικός που σκοπεύει να σκοτώσει τον Μουσολίνι, δολοφονείται από την αστυνομία. Ένας φίλος του που ήταν παρόν στην δολοφονία, εξοργίζεται κι αποφασίζει να παρατήσει τη ζωή στο χωριό και να πάει στην Ρώμη για εκδίκηση. Εκεί θα ρθει σ' επαφή με έναν σύνδεσμο που θα τον βοηθήσει να δολοφονήσει τον Μουσολίνι. Ο σύνδεσμος δεν είναι άλλος από μία πόρνη με το όνομα Σαλώμη. Η Σαλώμη κρύβει την αναρχική της φύση μέσα σε ένα άντρο ακολασίας της αστικής και φασιστικής τάξης. Πρώην σύντροφος του Αντέο, έχει κι εκείνη τους λόγους της για να δει τον Μουσολίνι νεκρό. Όμως το σχέδιο στραβώνει όταν ο νεαρός χωρικός ερωτεύεται μία άλλη πόρνη. Από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα θα προκληθεί μία συγκλονιστική μάχη μεταξύ Έρωτα κι Αναρχίας.


Ο Τζιανκάρλο Τζανίνι ερμηνεύει εκπληκτικά τον ρόλο του. Το εκφραστικό του βλέμμα, σ' αντίθεση με το "κέρινο" προσωπείο του, παίζει τον σημαντικότερο ρόλο στην εξωτερίκευση των κρυφών του συναισθημάτων. Η ερμηνεία του είναι τόσο συγκλονιστική που θυμίζει αρκετά τις εκφραστικές πόζες των ηθοποιών του βωβού κινηματογράφου. Τα λόγια του ζεστά και λιτά, κερδίζουν αμέσως τον θεατή, ο οποίος εύκολα συνδέεται μαζί του. Αντιθέτως οι ιερόδουλες και οι φασίστες της ιστορίας είναι αρκετά φανφάρες αποδεικνύοντας περίτρανα πως πίσω από τα πολλά λόγια κρύβονται κενές προσωπικότητες και σκοτεινές βλέψεις. Γι' αυτό κι αμέσως μέσα απ' όλες τις πόρνες ξεχωρίζει η Τριπολίνα (Μαριάντζελα Μελάτο) η οποία ξεχωρίζει αμέσως με το υπέροχό της βλέμμα. Ειδικά η σκηνή που οι δυο νεαροί ερωτεύονται συνοδεία του μελαγχολικού τραγουδιού Amara me (Αγάπησε με) από τα χείλη μιας άλλης πόρνης, θεωρώ πως είναι μία από τις πιο ερωτικές στιγμές του παγκοσμίου κινηματογράφου (δείτε τη σκηνή εδώ)
Οι διάλογοι της ταινίας είναι επίσης μία αποκάλυψη. Έχεις την εντύπωση πως η σκηνοθέτης έχει μελετήσει αρκετά τον Ερρίκο Μαλατέστα και τον Πέτρο Κροπότκιν, δίνοντάς μας τις πιο δυνατές τους σκέψεις μέσα από τα λόγια τόσο του νεαρού χωρικού όσο και της Σαλώμης. Εξαιρετικός ο διάλογος του νεαρού με έναν φασίστα κάτω από το άγαλμα του Μάρκου Αυρήλιου (πόσες αριστουργηματικές σκηνές έχουν γυριστεί σ' αυτήν την πλατεία της Ρώμης) αλλά κι ο υπόγειος φόβος των φασιστών για την άνοδο των αναρχικών και των κομμουνιστών, κάτι που εκδηλώνεται μέσα από τις συζητήσεις τους, όταν σκέφτονται πως θα καλύψουν την βρώμικη δουλειά τους. 


Επίσης η σκηνοθέτης μας προσφέρει υπέροχες βόλτες στα γραφικά στενά της Ρώμης, αποδεικνύοντας μας πως αυτή η πόλη έχει την τύχη της διαχρονικής γοητείας. Οι εικόνες του 1973 μοιάζουν απόλυτα με την σημερινή όψη της πόλης, κάτι που δείχνει πως η Ρώμη δε πρόκειται να αλλάξει ποτέ στο πέρασμα των αιώνων. Κι αυτό είναι που την κάνει μία από τις ομορφότερες πόλεις της Ευρώπης. Κι όσον αφορά την Ρώμη, είναι αρκετά λυρική η σκηνή του νεαρού που περπατάει μεσάνυχτα στους δρόμους της και την συμπονάει για την κατάντια της (τον φασισμό). 
Πέρα όμως από τις εκπληκτικές ερμηνείες, τους ουσιώδεις διαλόγους και τα εκπληκτικά πλάνα, η ταινία φημίζεται για την μαγευτική μουσική του αγαπημένου μας Νίνο Ρότα, ο οποίος συνέθεσε για τη συγκεκριμένη ταινία το θρυλικό "Τραγούδι της Οργής" (Canzone arrabbiata). 
Κλείνοντας το κείμενο θα ήθελα να προσθέσω τους στίχους του: 

Τραγουδώ για τους δυστυχισμένους, 
για μένα τραγουδώ. 
Τραγουδώ για τούτο το φεγγάρι με οργή, κόντρα σε σένα 
κόντρα σ’ αυτούς που πλούσιοι είναι και δεν το ξέρουν, 
κόντρα σ’ αυτούς που την αλήθεια λεκιάζουν. 
Περπατώ και τραγουδώ για την οργή που με πνίγει. 
 Συλλογιέμαι τόσο κόσμο που στο σκοτάδι ζει, 
μέσα στης πόλης τη μοναξιά. 
Τις χίμαιρες των ανθρώπων συλλογιέμαι, 
κι όλα αυτά τα λόγια τα χιλιοειπωμένα. 
 Τραγουδώ για τους δυστυχισμένους, 
για μένα τραγουδώ. 
Τραγουδώ για τούτο το φεγγάρι με οργή, κόντρα σε σένα. 
Τραγουδώ για ‘κείνον τον ήλιο που θα ‘ρθει, 
που θ’ ανατείλει, 
που θα βασιλέψει. 
Για τις χίμαιρες, 
 για την οργή που με πνίγει τραγουδώ.


Όσο για την ταινία, αξίζει να την δείτε οπωσδήποτε. Ειδικά στις μέρες μας είναι πιο επίκαιρη όσο ποτέ. 
Θα σας μαγέψει σίγουρα. 

Βαθμολογία: 10/10

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου