Το ευγενικό πείσμα, το μαχητικό του χιούμορ

του Βαγγέλη Χερουβείμ

Πώς να πεις αντίο σ' έναν πολλές φορές συνταξιδιώτη, τη φορά αυτή που ταξιδεύει εντελώς μόνος και χωρίς γυρισμό;
Πώς ν' αποχαιρετήσεις ένα σύντροφο πολύ όμορφων και πολύ δύσκολων εποχών, που το χιούμορ του μπορούσε να σε εμπνεύσει και να σε δυναμώσει ακόμη και στις πιο άνυδρες μέρες;
Πώς να το πάρεις απόφαση για τον φίλο, που «αν απ' όλες τις φωνές ξεχώριζες μία, είν' η δική του»; Όχι μόνο την απουσία του σύγκορμη δεν μπορείς να πιστέψεις. Αλλά και μικρές στιγμές -λεπτομέρειες από τη ζωή- που μοιράστηκες μαζί του.
Θα μου λείψουν τα καταιγιστικά του λογοπαίγνια. Οι καφέδες που πίναμε μαζί (τον δικό του τον ανέτρεπε συχνά, αφού τον είχε ξεχειλίσει με φρέσκο γάλα!..).
Θα μου λείψουν οι διακοπές που έκανε σε όλα τα τραγούδια, ή στα λόγια μου, στην εκπομπή μας «Στο Κόκκινο». Ο Γιώργος διέκοπτε ακόμη και τον εαυτό του, από το ευγενές του άγχος να μην υπάρξει χασμωδία ή μη δεν προλάβουν όλα να ειπωθούν. Όμως, Γιώργο, φαίνεται πως ήταν τελικά αναπόφευκτο να μην προλάβουν.
Πολλοί άνθρωποι, που τον γνώριζαν μόνο από τη φωνή του και από τα χρονογραφήματά του στην «Αυγή», τον αγκάλιαζαν στον δρόμο, στις συγκεντρώσεις και τον ευχαριστούσαν για το λυτρωτικό του χιούμορ. Υπήρχαν και πολλοί ανάμεσά τους -ειδικά τον τελευταίο καιρό, τον ταραγμένο για την Αριστερά- που διαφωνούσαν. Αλλά και διαφωνούντες τον απολάμβαναν.
Ορίστε! Λίγες αράδες διένυσες κι έμαθες να μιλάς γι' αυτόν σε παρελθοντικό χρόνο. Λάθος, όμως. Από μαρξιστική άποψη, διότι οι άνθρωποι δεν είναι πρωτίστως το βιολογικό τους πακέτο, αλλά το σύνολο των κοινωνικών τους σχέσεων. Αυτό, κατά τον Κάρολο Μαρξ, αλλά και κατά τον άλλον, τον Γκράουτσο Μαρξ: «Σκοπεύω να ζήσω για πάντα, ή να πεθάνω στην προσπάθειά μου να το πετύχω». Και στους δύο Μαρξ είχε ρίζες η επίμονη, ακούραστη, σαρκαστική βελτιοδοξία του Γιώργου.
Αυτός ο κόσμος, αλλιώς, είναι πολύ ασήκωτος, και το γνώριζε ο σύντροφος, πολύ καλά, γι' αυτό επέμενε. Προτείνω να παλέψουμε όσο γίνεται για να φυλάξουμε λίγα μόρια από το ευγενικό του πείσμα.

Πηγή: Αυγή

Ο σουλτάνος πήρε φόρα και ποιος τον σταματά

της Μαργαρίτα Βεργολιά

Εκκληση στη διεθνή κοινότητα «να αντιδράσει στο πραξικόπημα του καθεστώτος Ερντογάν», που «σηματοδοτεί το τέλος της δημοκρατίας στην Τουρκία», απηύθυνε το φιλοκουρδικό κόμμα -και τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη- HDP, μετά το χθεσινό πογκρόμ κατά της ηγεσίας του και βουλευτών του από τις τουρκικές αρχές, με την κατηγορία της «τρομοκρατικής προπαγάνδας» και της άρνησης κατάθεσης σε εκκρεμείς δικαστικές έρευνες με άξονα το Κουρδικό.
Οι συμπρόεδροι του HDP, Σελαχατίν Ντεμιρτάς και Φιγκέν Γιουκσεκντάγκ, συνελήφθησαν και προσάγονται σε δίκη. Αλλοι 4 βουλευτές του φιλοκουρδικού κόμματος έχουν συλληφθεί, 6 προσήχθησαν, ενώ εκκρεμούν εντάλματα κράτησης εναντίον 3, εκ των οποίων οι 2 εκτιμάται ότι βρίσκονται στο εξωτερικό.
Στο μεσοδιάστημα, βομβιστική επίθεση του PKK συγκλόνιζε το Ντιγιάρμπακιρ της νοτιοανατολικής Τουρκίας, με απολογισμό 9 νεκρούς και πάνω από 100 τραυματίες, ενώ η ηγεσία της κουρδικής οργάνωσης προανήγγειλε «κλιμάκωση του αγώνα».
Εκπρόσωπος του HDP κατήγγειλε πολιτική επιχείρηση εξόντωσης του φιλοκουρδικού κόμματος και πρόκλησης εμφυλίου. Σε εξίσου δραματικούς τόνους, ο ηγέτης της κεμαλικής αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, προειδοποίησε ότι η χώρα οδεύει «προς επικίνδυνη κατεύθυνση».
Εν μέσω θύελλας διεθνών αντιδράσεων, κυρίως στην Ευρώπη, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, δήλωσε «εξαιρετικά ανήσυχη», συγκαλώντας εκτάκτως χθες συνάντηση των πρέσβεων των «28» στην Αγκυρα.
Απτόητη, πάντως, η ισλαμοσυντηρητική ηγεσία της Τουρκίας -που απειλεί ευθέως την Ε.Ε. με ακύρωση της συμφωνίας για το προσφυγικό έως το τέλος του έτους και προωθεί τα ηγεμονικά της σχέδια εντός κι εκτός της χώρας- διεμήνυσε διά του πρωθυπουργού Γιλντιρίμ ότι «όσοι εμπλέκονται με την τρομοκρατία, θα πληρώσουν το τίμημα».
Χαρακτήρισε, δε, τις συλλήψεις «νόμιμες», βάσει της απόφασης της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, τον περασμένο Μάιο, να άρει την ασυλία 130 βουλευτών, εκ των οποίων οι 50 του HDP (σε σύνολο 59), σε βάρος των οποίων εκκρεμούν δικαστικές υποθέσεις.
«Τώρα, με το HDP εκτός της πολιτικής “εξίσωσης”, θα πάνε σε πρόωρες εκλογές και θα εγκαθιδρύσουν ένα αυταρχικό καθεστώτος στην Τουρκία», κατήγγειλε στο πρακτορείο AP o βουλευτής του HDP, Αντέμ Γκερεβί, συνδέοντας τις εξελίξεις με τα σχέδια εγκαθίδρυσης προεδρικού συστήματος στη χώρα.
Οι νέες διώξεις σε βάρος του HDP έρχονται να προστεθούν στο πρόσφατο κύμα συλλήψεων δεκάδων εκλεγμένων δημάρχων στις -κουρδικού ως επί το πλείστον πληθυσμού- νοτιοανατολικές επαρχίες της Τουρκίας, στο πλαίσιο του πογκρόμ μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου.
Οι εξελίξεις «θα εντείνουν τις ανησυχίες των δυτικών συμμάχων της Τουρκίας τόσο για την κλιμάκωση της καταστολής των αντιφρονούντων», σχολιάζει το πρακτορείο Reuters, «όσο και για την πολιτική σταθερότητα στη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και “ανάχωμα” μεταξύ της Ευρώπης και των πολέμων στο Ιράκ και στη Συρία».
Από χθες, οι Κούρδοι οργανώνουν μεγάλες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε όλη την Τουρκία. Στα social media έχει πέσει και πάλι «μαύρο». Η τουρκική λίρα έκανε «βουτιά» σε νέα χαμηλά στη συναλλαγματική ισοτιμία της έναντι του δολαρίου, αντίστροφα με το κόστος των ασφαλίστρων κινδύνου έναντι χρεοκοπίας, που έφτασε σε υψηλό μηνός.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Τουρκία: Ποια Δημοκρατία;

Η Δημοκρατία στην Τουρκία έχει πληγεί όχι μόνο γιατί υπάρχει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και έχουν ανασταλεί βασικά άρθρα του Συντάγματος, αλλά κυρίως γιατί, όπως δείχνει η πρακτική του τουρκικού καθεστώτος, κάποιοι δεν αντιλαμβάνονται τη Δημοκρατία και τους κοινοβουλευτικούς θεσμούς όπως ο υπόλοιπος κόσμος. Κι αυτό είναι περισσότερο από ανησυχητικό. Είναι επικίνδυνο. Όχι μόνο για την ίδια τη χώρα, αλλά και συνολικά για τη διεθνή κοινότητα.
Η πρωτοφανής κίνηση της τουρκικής κυβέρνησης να προχωρήσει στη σύλληψη της ηγετικής ομάδας του τρίτου μεγαλύτερου πολιτικού κόμματος της χώρας δημιουργεί έντονο προβληματισμό για τη συνολική πορεία μιας χώρας που είναι ένας σημαντικός και κρίσιμος γεωπολιτικός κρίκος στη Μέση Ανατολή.
Για αρκετά χρόνια στη Δύση υπήρχαν πολλοί που θεωρούσαν την Τουρκία ως το πρότυπο κοσμικού κράτους σε μια μουσουλμανική χώρα. Η εικόνα αυτή άρχισε να θολώνει από τον Μάιο του 2013, με τα γεγονότα στο πάρκο Γκεζί, όταν χιλιάδες Τούρκοι πολίτες ξεχύθηκαν στους δρόμους και αντιμετώπισαν τη βίαιη αντίδραση των αστυνομικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 22 άνθρωποι και να συλληφθούν περισσότεροι από 5.000 πολίτες.
Στη συνέχεια, η επιμονή του Ρ.Τ. Ερντογάν να επιβάλει ένα ιδιότυπο προεδρικό σύστημα επέτεινε τις ανησυχίες τόσο στο εσωτερικό όσο και στη διεθνή σκηνή ότι ο ηγέτης του ΑΚP θέλει να διαμορφώσει μια προσωποπαγή εξουσία.
Το ερώτημα της δημοκρατικής πορείας της Τουρκίας όμως τίθεται πλέον ανοιχτά από όλους μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος, με τον Ερντογάν να προχωρά σε χιλιάδες απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων από όλες τις κομβικές κρατικές θέσεις, σε διώξεις και φυλακίσεις δημοσιογράφων και στην απαγόρευση του Ίντερνετ.
Και ύστερα ήρθε η ώρα των προκλητικών πολιτικών διώξεων του HDP. Το HDP ήταν στο στόχαστρο του καθεστώτος από την πρώτη στιγμή. Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, τα “ρεπορτάζ” των φιλοκυβερνητικών εφημερίδων έβριθαν σεναρίων για υποτιθέμενη στενή συνεργασία του φιλοκουρδικού κόμματος με το PKK και τους γκιουλενιστές. Το έδαφος στην κοινή γνώμη είχε στρωθεί, θυμίζοντας παλιότερες μαύρες σελίδες της Ιστορίας.
Η Δημοκρατία στην Τουρκία έχει πληγεί όχι μόνο γιατί υπάρχει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και έχουν ανασταλεί βασικά άρθρα του Συντάγματος, αλλά κυρίως γιατί, όπως δείχνει η πρακτική του τουρκικού καθεστώτος, κάποιοι δεν αντιλαμβάνονται τη Δημοκρατία και τους κοινοβουλευτικούς θεσμούς όπως ο υπόλοιπος κόσμος. Κι αυτό είναι περισσότερο από ανησυχητικό. Είναι επικίνδυνο. Όχι μόνο για την ίδια τη χώρα, αλλά και συνολικά για τη διεθνή κοινότητα.

Πηγή: Αυγή

Βερόνα, περιπλανήσεις σε σαιξπηρικό τοπίο...

Το πρωινό της πρώτης Παρασκευής του Οκτώβρη μας βρήκε στο σιδηροδρομικό σταθμό του Μπέργκαμο, έτοιμους να αποδράσουμε στην περιφέρεια του Βένετο. Η αναχώρησή μας έγινε πριν από την ανατολή του ήλιου διότι είχαμε μπροστά μας ένα δίωρο ταξίδι, με μία μικρή στάση στην Μπρέσια για να αλλάξουμε συρμό. Εκεί απολαύσαμε και το πρωινό μας εσπρέσο ανυπομονώντας να επισκεφθούμε την πόλη για την οποία ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ έγραψε τρία έργα, το "Οι δύο κύριοι της Βερόνα", "Το ημέρωμα της στρίγγλας" και φυσικά το πασίγνωστο "Ρωμαίος κι Ιουλιέτα". Αναφέρομαι στην πόλη η οποία βραβεύτηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την Unesco λόγω της αστικής δομής και της αρχιτεκτονικής της, την Βερόνα.
Τα ταξίδια με τα τραίνα έχουν κάτι το μαγικό. Διασχίζεις με μεγάλη ταχύτητα περιοχές που δεν είχες σκοπό να επισκεφτείς. Περνάς από κωμοπόλεις άγνωστες παίρνοντας μία γεύση από την αθέατη καθημερινότητα μιας άλλης χώρας. Κι ενώ όλα αυτά εναλλάσσονται έξω από το παράθυρο, στο εσωτερικό του βαγονιού συναναστρέφεσαι με ντόπιους. Παρατηρείς τις συνήθειές τους, το τρόπο που επικοινωνούν, τις χειρονομίες που συνοδεύουν τη κάθε τους φράση. Κατά τη διάρκεια μιας διαδρομής έχεις την ευκαιρία να παρατηρήσεις κάθε τι πάνω τους, αποκτώντας έτσι πληρέστερη άποψη για τις ιδιαιτερότητες και τον χαρακτήρα τους. Και η αλήθεια είναι πως οι Ιταλοί έχουν κερδίσει την συμπάθειά μου.
Ο σιδηροδρομικός σταθμός της Βερόνα βρίσκεται νότια της πόλης. Η πρώτη εικόνα που αντίκρισα καθώς φτάναμε ήταν το γήπεδο της ποδοσφαιρικής ομάδας Hellas Verona και μία μπλε πινακίδα στις αποβάθρες που μας καλωσόριζε στην πόλη. Η βόλτα μας ξεκίνησε από εκεί με πρώτο αξιοθέατο την Porta Nuova (00;05) η οποία κάποτε κρατούσε τους ξένους έξω από τα τείχη της πόλης ενώ σήμερα στέκεται αγέρωχη και περήφανη, καλωσορίζοντας τον κάθε ταξιδιώτη που επισκέπτεται την Βερόνα.
Πριν χαθούμε στα στενά σοκάκια της πόλης, βγήκαμε πρώτα στις όχθες του ποταμού Αδίγη, έξω από τα τείχη του Παλιού Κάστρου (00:08-00:28) ή αλλιώς Castelvecchio με την ιδιαίτερη γέφυρά του, την Ponte Scaligero. Η βάση της γέφυρας είναι από λευκό μάρμαρο ενώ η υπόλοιπη δόμηση έχει γίνει με κόκκινη πλίνθο, προσφέροντας μ' αυτόν τον τρόπο μία μεσαιωνική αύρα στη συγκεκριμένη γωνιά της πόλης. Οι τμηματικές αψίδες της γέφυρας ήταν οι μεγαλύτερες στον κόσμο την περίοδο που χτίστηκε (1354-1356) κι έχουν άνοιγμα 48,70 μέτρα. Το κάστρο οικοδομήθηκε κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Scaliger. Αν κι αρκετά λιτό, το οχυρό ήταν ισχυρό κι απόρθητο. Αποτελούταν από εφτά πύργους και τέσσερα κεντρικά κτίρια στο εσωτερικό του. Το κάστρο περιτριγυριζόταν από μία τάφρο η οποία γέμιζε νερό από το ποτάμι. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο. Ακριβώς δίπλα στο κάστρο, η πάλλευκη Arco dei Gavi αντανακλά το φως του ήλιου στις προσόψεις των γύρω κτιρίων (00:42-00:52). Αξίζει να παρατηρήσετε τις γραμμές που έχουν αφήσει οι ρόδες των κάρων στον λιθόστρωτο δάπεδο το οποίο έχει διατηρηθεί κάτω από την αψίδα.
Αφήνοντας πίσω το Castelvecchio και την αψίδα, βρεθήκαμε σε μία μικρή πλατεία (00:58-01:04). Δίπλα στα σκαλοπάτια που ανεβαίνουν στο ξέφωτο, υπήρχε η φωτογραφία μίας γνώριμης προσωπικότητας. Πήγα κοντά για να τη δω καλύτερα κι αμέσως αναγνώρισα τη δημοσιογράφο Οριάνα Φαλάντσι, συντρόφου του Αλέξανδρου Παναγούλη. Το μικρό αυτό πάρκο είναι αφιερωμένο στη μνήμη της και στο έργο της.
Η ροή του ποταμού και οι βόλτες δίπλα του ήταν όμορφες όμως ο παλμός της πόλης χτυπούσε λίγο πιο πέρα, προς το ιστορικό κέντρο, και μας καλούσε επίμονα. Έτσι στρίψαμε σε ένα στενό σοκάκι και κατευθυνθήκαμε προς την πλατεία Μπρα (01:05-01:36).
Μία άλλη πύλη με ένα μεγάλο ρολόι μας υποδέχτηκε στη μεγάλη αυτή πλατεία, η οποία ήταν γεμάτη τουριστικά εστιατόρια, μαγαζιά με αναμνηστικά είδη και με πολλά τουριστικά γκρουπ. Μία εικόνα ενοχλητική σε αντίθεση με τις πόλεις της Λομβαρδίας που ήταν μη τουριστικές. Πέρα απ' αυτά η πλατεία Μπρα είναι η μεγαλύτερη της πόλης κι έχει αξιώσεις να θεωρείται η μεγαλύτερη όλης της Ιταλίας. Η πλατεία κοσμείται από το συντριβάνι των Άλπεων και το μπρούτζινο άγαλμα του Vittorio Emanuelle II αλλά και με κομψά palazza. Όμως αυτό που τραβάει τα βλέμματα όλων μας, είναι η Αρένα. Χτισμένη τον 1ο αιώνα μ.Χ. και με χωρητικότητα 20.000 θέσεων, συνεχίζει να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Φημίζεται για τις μουσικές της εκδηλώσεις και την καλή ακουστική που διαθέτει. Στην συγκεκριμένη Αρένα έχουν τραγουδήσει και οι Pink Floyd.
Φύγαμε από την πολυκοσμία της πλατείας και περπατήσαμε προς την Piazza delle Erbe. Για να φτάσουμε εκεί περάσαμε από μία άλλη καλαίσθητη πύλη, την Porta dei Borsari (01:39-01:48). Από εκεί ξεκινούσε ένας μεγάλος πεζόδρομος με καταστήματα και πολύχρωμα μπαλκόνια (01:36-01:56). Εντύπωση μου έκαναν κάποια αρχαία ανάγλυφα τα οποία ήταν εντοιχισμένα σε περίοπτη θέση στα κτίρια. Ο συγκεκριμένος δρόμος μας έβγαλε στην ιστορική πλατεία της πόλης.
Η Piazza delle Erbe (01;57-02:31) έχει δύο όψης. Η μία που κοιτάει δυτικά κι έχει βενετσιάνικη αύρα με φόντο ένα εξαιρετικό κτίριο γεμάτο γλυπτά μαζί με το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου που είναι στημένο πάνω σε μία μεγάλη κολόνα και η άλλη πλευρά η οποία δικαιώνει το χαρακτηρισμό της Βερόνα ως τη "ζωγραφιστή πόλη"της Ιταλίας. Οι περισσότερες όψεις των κτιρίων είναι πλούσιες σε αναγεννησιακές τοιχογραφίες, οι οποίες ζωντάνευαν με τις ζεστές ακτίνες του ήλιου. Δυστυχώς όμως κι εδώ, όλη αυτή η ομορφιά θυσιάζεται στο βωμό του τουριστικού κέρδους. Κι ενώ η πλατεία είναι πραγματικά όμορφη, δυστυχώς είναι ασφυκτικά γεμάτη με κιόσκια και τεράστιες ομπρέλες. Αντί να θαυμάσεις τα υπέροχα κτίρια, αναγκάζεσαι να περάσεις ανάμεσα από πάγκους με αναμνηστικά και τοπικά προϊόντα. Κι αν αυτό συμβαίνει στο κέντρο της πλατείας, περιμετρικά οι προσόψεις των κτιρίων έχουν καταληφθεί από καφετέριες με τις δικές τους μεγάλες ομπρέλες. Ευτυχώς όμως υπάρχει ο τεράστιος πύργος του εντυπωσιακού δημαρχείου, ο οποίος μπορεί να σε σώσει απ' αυτό το τουριστικό χάος.
O Torre dei Lamberti (02:48-03:26) είναι ένας πύργος 84 μέτρων, ο οποίος ξεκίνησε να χτίζεται από το 1172. Το τεράστιο ρολόι του τοποθετήθηκε το 1779. Ευτυχώς στη βάση του έχει ανελκυστήρα για να σε απομακρύνει κατακόρυφα από τη βαβούρα των τουριστών. Στη κορυφή του συνάντησα κι άλλους ρομαντικούς επισκέπτες οι οποίοι κι εκείνοι με τη σειρά τους έδειχναν πως δεν άντεχαν τον πανικό που επικρατεί από κάτω και προτιμούσαν να απολαύσουν τη θέα της πόλης από ψηλά μέσα από τα ανοίγματα του καμπαναριού. Από εκεί ατένισα κι εγώ με τη σειρά μου προς την μεριά της πλατείας Μπρα με την Αρένα, το Castelvecchio, τον Καθεδρικό της πόλης, το πανύψηλο καμπαναριό της Αγίας Αναστασίας, την Ρωμαϊκή γωνιά της απέναντι όχθης με το οχυρό του Αγίου Πέτρου και φυσικά τον συνωστισμό της ιστορικής πλατείας.
Ακριβώς δίπλα στην Piazza delle Erbe υπάρχει μία πολύ μικρή πλατεία, η Piazza dei Signori (02:32-02:47). Πολύ πιο γραφική και ήρεμη, με όμορφες και ζωγραφιστές προσόψεις κτιρίων. Σε ένα μάλιστα μου έκανε εντύπωση το βανδαλισμένο ανάγλυφο του λιονταριού του Αγίου Μάρκου. Στο κέντρο της πλατείας στέκεται το γλυπτό του Δάντη, ο οποίος γέρνει σκεπτικός και κοιτάει προς τα κάτω. Η όψη του δίνει έναν άλλον χαρακτήρα στην πλατεία κάνοντάς την να μοιάζει με την Piazza dei Fiori της Ρώμης. Λίγο πιο κάτω από τις δύο πλατείες θα βρούμε το σπίτι του Ρωμαίου και το θρυλικό μπαλκόνι της Ιουλιέτας (03:28), τα οποία σήμερα έχουν μετατραπεί σε τόπους τουριστικού προσκυνήματος των απανταχού ερωτοχτυπημένων.
Ο περίπατος συνεχίστηκε σε μικρά και λιγότερο τουριστικά σοκάκια όπου θαυμάσαμε υπέροχες ζωγραφικές κι ανάγλυφες προσόψεις κτιρίων (03:33-04:04) μέχρι που φτάσαμε κάτω από τα θεόρατα καμπαναριά της Αγίας Αναστασίας (04:05-04:12) και του Καθεδρικού (04:13-04:24). Εκκλησιαστικά κτίσματα σχετικά αδιάφορα αλλά εντυπωσιακά σε μέγεθος και ύψος. Στο τελείωμα της παλιάς πόλης βρίσκεται η Ponte Pietra (04:25), η οποία μας οδηγεί στην απέναντι πλευρά του ποταμού. Εκεί βρίσκεται το Ρωμαϊκό θέατρο, περιτριγυρισμένο από όμορφα πετρόχτιστα σπιτάκια (04:52-05:02 & 05:47-05:57).
Πάνω από το Ρωμαϊκό θέατρο δεσπόζει το Κάστρο του Αγίου Πέτρου. Σταθήκαμε πάνω στα τείχη του και θαυμάσαμε την πόλη από μία άλλη οπτική γωνία (05:08-05:46). Εκεί ψηλά ολοκληρώθηκε και η περιήγησή μας. Καθίσαμε αρκετή ώρα και παρατηρούσαμε τα καμπαναριά και τους πύργους που ξεπηδούσαν πάνω από τις στέγες. Θαυμάσαμε τον τρόπο με τον οποίο ο ποταμός Αδίγης αγκαλιάζει όλη την πόλη τη στιγμή που ο ήλιος κατηφόριζε προς τις πολεμίστρες του Παλιού Κάστρου. Μείναμε αρκετή ώρα πάνω εκεί μαγεμένοι από την θέα. Κατηφορίσαμε πάλι προς την πόλη όταν άρχισε ο ουρανός να κοκκινίζει.
Κατά την επιστροφή περπατήσαμε δίπλα στο ποτάμι θαυμάζοντας τις δύο μεγάλες εκκλησίες της πόλης, διασχίσαμε ξανά την Piazza delle Erbe αποχαιρετώντας τον μεγάλο της πύργο και σταθήκαμε για λίγο στην Piazza Bra για να θαυμάσουμε τη δόξα του κόκκινου χαλιού που είχε στρωθεί για να οδηγήσει τον κόσμο στην είσοδο της Αρένας καθώς τα φώτα είχαν ανάψει για μία ακόμη εκδήλωση. Τελευταία εικόνα θα μου μείνει το φωτισμένο ρολόι της πύλης που μας υποδέχτηκε το πρωί στην Piazza Bra. Με τους δείκτες του μας υπενθύμιζε πως έπρεπε να κινηθούμε γρήγορα προς τον σταθμό για να προλάβουμε το τραίνο της επιστροφής.
Οι περιπλανήσεις μου στην Βερόνα, μου επιβεβαίωσαν τις δυσανασχετήσεις των Ιταλών για τους τουρίστες. Είναι γεγονός πως οι κάτοικοι αρκετών πόλεων της Ιταλίας δεν μπορούν να μετακινηθούν εύκολα στις καθημερινές τους εργασίες κι υποχρεώσεις επειδή οι δρόμοι είναι ασφυκτικά γεμάτοι από επισκέπτες και τουριστικά γκρουπ. Σε σχέση με τις υπόλοιπες πόλεις που επισκέφθηκα στην Λομβαρδία (οι οποίες δεν ήταν τουριστικές), η Βερόνα είχε μεγάλο πρόβλημα. Κι ενώ είχα συνηθίσει την ηρεμία με την οποία απολάμβανα τον εσπρέσο στις πανέμορφες και ήρεμες πλατείες της Κρεμόνα, της Μπρέσια και του Μπέργκαμο, στην Βερόνα μου κακοφάνηκε ο θόρυβος, οι φωνές, η πολυκοσμία και η τουριστική αντιμετώπιση κι εκμετάλλευση των κατοίκων της πόλης.
Φυσικά όλο αυτό το πανδαιμόνιο οφείλεται στ' ότι η Ιταλία είναι μία χώρα προικισμένη με πόλεις στολίδια, πλούσια σε τέχνη και με ιστορία μεγάλη. Είναι λογικό να προσελκύει εκατομμύρια επισκέπτες. Βλέποντας την τουριστική προσέλευση αυτής της χώρας, γελάω ειρωνικά στις τηλεοπτικές αναφορές των ελληνικών καναλιών πως ο τουρισμός είναι το σημαντικότερο "οικονομικό" όπλο της Ελλάδος. Ακόμα και σ' αυτόν τον τομέα έχουμε μαύρα μεσάνυχτα και μία έπαρση που αγγίζει τα όρια της γελοιότητας.
Όσον αφορά την Βερόνα, είναι η δεύτερη πόλη της περιφέρειας του Βένετο που επισκέπτομαι (πρώτη ήταν η Τεργέστη), υποδεικνύοντάς μου πως η Ιταλία έχει ιδιαίτερη ομορφιά από την μία της άκρη ως στην άλλη.
Η Βερόνα είναι μία υπέροχη πόλη κι αρκετά ενδιαφέρουσα ιστορικά κι αρχιτεκτονικά. Θα ήταν όμως ακόμη πιο όμορφη αν δεν είχε κυριευτεί από τις απανταχού τουριστικές ορδές. Όμως οι στιγμές που μου πρόσφεραν οι βόλτες στα λιγότερο τουριστικά σοκάκια και οι αναπολήσεις στα τείχη του κάστρου του Αγίου Πέτρου, ήταν μαγικές.
Η Βερόνα είναι ένα υπέροχο σαιξπηρικό τοπίο...

Το μικρόβιο του εθνικισμού και του ρατσισμού

Δεν μας έφταναν οι απανωτές δηλώσεις μεγαλοϊδεατισμού του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τώρα έχουμε και τις εθνικιστικές ανιστόρητες αναφορές του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα όσον αφορά την Ακρόπολη των Αθηνών. Αυτό δε σημαίνει πως στην Ελλάδα η κατάσταση είναι καλύτερη, μιας και το τελευταίο κρούσμα ήταν η προχθεσινή συνέντευξη του αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, ο οποίος έδειξε να συμφωνεί με τις εθνικιστικές και ρατσιστικές απόψεις γνωστών ακροδεξιών προσώπων της εκκλησίας όπως ο Αμβρόσιος, ο Άνθιμος κι ο Σεραφείμ.
Τι φταίει τελικά κι έχουμε οδηγηθεί στο σημερινό ασφυκτικό κλοιό εθνικισμού και ρατσισμού;
Η λήθη, η άγνοια και η απώλεια ενός μεγάλου κομματιού της πρόσφατης ιστορίας μας είναι τρεις βασικοί παράγοντες που γεννούν τον εθνικισμό. Έχουμε πάψει να κοιτάμε στο παρελθόν για να θυμηθούμε τα εγκλήματα και τα λάθη που προκάλεσαν οι Μεγάλες Ιδέες κι οι εθνικιστικές εξάρσεις. Έχουμε σταματήσει να ακούμε τις ιστορίες των ανθρώπων που έζησαν τον φασισμό σε όλες τις εκδοχές του. Η στάση μας αυτή προκαλεί ένα μεγάλο κενό στην ψυχή και στην νοοτροπία μας. Αυτό το κενό έρχεται ο εθνικισμός και το καλύπτει με ρητορικές μίσους και φόβου.
Ο παραπάνω κίνδυνος έχει γίνει σήμερα ακόμη μεγαλύτερος διότι ο εθνικισμός έχει αποκτήσει επίσημο λόγο. Οι γραφικές απόψεις που κάποτε ακουγόντουσαν σε συζητήσεις δρόμου, τώρα εκφράζονται από θεσμικά πρόσωπα, είτε αυτά είναι πρόεδροι και πρωθυπουργοί χωρών, είτε εκκλησιαστικοί αρχηγοί. Μέσω των παραπάνω προσώπων, δυστυχώς η διόγκωση του εθνικισμού στα κοινωνικά στρώματα γίνεται με ταχύτερους ρυθμούς.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

«Cumhuriyet» θα πει Δημοκρατία

του Στρατή Αγγελή

Αψηφώντας τη διεθνή κατακραυγή για το νέο κύμα διώξεων κατά της ελευθερίας του Τύπου με τη στοχοποίηση της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας «Cumhuriyet» ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ διακήρυξε ότι η Άγκυρα έχει τη δική της «κόκκινη γραμμή» και -κατά την προσφιλή μέθοδο της Άγκυρας- επιχείρησε να ταυτίσει τις επικρίσεις με υποστήριξη προς την «τρομοκρατία» και τους γκιουλενιστές πραξικοπηματίες.
Πάνω από μια ντουζίνα δημοσιογράφοι της «Cumhuriyet», κατέληξαν στα μπουντρούμια μετά το νέο κύμα διώξεων που εξαπέλυσε η κυβέρνηση Ερντογάν, αλλά η εφημερίδα, που υποστηρίζει τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους, τόνισε στο πρωτοσέλιδό της «Δεν θα παραδοθούμε». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς δήλωσε ότι οι συλλήψεις σηματοδοτούν το πέρασμα «άλλης μιας κόκκινης γραμμής» κατά της ελευθερίας της έκφρασης στην Τουρκία προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση του πρωθυπουργού Γιλντιρίμ.
«Αδελφέ, δεν μας νοιάζει η κόκκινη γραμμή σου. Είναι ο λαός που χαράσσει την κόκκινη γραμμή. Τι σημασία έχει η γραμμή σου» είπε ο Γιλντιρίμ υιοθετώντας το ύφος του προέδρου Ερντογάν στον δημόσιο λόγο.«Δεν έχουμε πρόβλημα με την ελευθερία του Τύπου. Αυτό είναι που δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με τους Ευρωπαίους φίλους μας. Αναφέρουν πάντα την ελευθερία του Τύπου στα βήματά μας στη μάχη κατά της τρομοκρατίας» συνέχισε ο Γιλντιρίμ στην ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.
Δεκάδες διαδηλωτές πραγματοποίησαν ολονυκτία σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις συλλήψεις μπροστά από τα γραφεία της εφημερίδας στην Κωνσταντινούπολη. «Ακόμη κι αν η διεύθυνση και οι συντάκτες της 'Cumhuriyet' συλληφθούν, η εφημερίδα μας θα εξακολουθήσει τον αγώνα της για δημοκρατία μέχρι το τέλος» αναφέρεται στο κύριο άρθρο, με το οποίο καταγγέλλεται απόπειρα φίμωσης και κλεισίματος της εφημερίδας.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu οι εισαγγελείς ερευνούν πληροφορίες ότι η «Cumhuriyet» ενεργεί σύμφωνα με τους σκοπούς του δικτύου του εξόριστου ιμάμη Γκιουλέν δημοσιεύοντας κείμενα που έχουν σκοπό να προκαλέσουν «χάος και ακυβερνησία». Όμως η «Cumhuriyet» ανέφερε πως από τις στήλες της έχει προειδοποιήσει κατ' επανάληψη πως το κίνημα του Γκιουλέν αποτελεί απειλή για τη Δημοκρατία και υπενθύμισε ότι η εφημερίδα έχει στοχοποιηθεί στο παρελθόν από εισαγγελείς και δικαστές του δικτύου Γκιουλέν.
Μετά τη σύλληψη του βετεράνου δημοσιογράφου Καντρί Γκιουρσέλ ο αριθμός των συλληφθέντων είχε ανέλθει χθες το απόγευμα στους 13, ενώ εκτιμάται ότι άλλοι τρεις δημοσιογράφοι που διώκονται βρίσκονται στο εξωτερικό. Κατασχέθηκαν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα των δημοσιογράφων, στους οποίους δεν επιτρέπεται να μιλήσουν στους δικηγόρους τους για πέντε ημέρες λόγω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.
Προσηλωμένη στον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους η «Cumhuriyet» ιδρύθηκε το 1924 από τους κεμαλιστές έξι μήνες μετά τη δημιουργία της σύγχρονης Δημοκρατίας της Τουρκίας. Επτά συντάκτες της έχουν δολοφονηθεί από το 1978 ενώ δημοσιογράφοι της συνελήφθησαν μετά τα πραξικοπήματα του 1971 και του 1980. Σύμφωνα με την ένωση δημοσιογράφων της Τουρκίας, 170 εφημερίδες, περιοδικά, τηλεοπτικοί σταθμοί και ειδησεογραφικά πρακτορεία έχουν κλείσει μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου με αποτέλεσμα να μείνουν άνεργοι 25.000 δημοσιογράφοι.

Η τύφλωση της Ευρώπης

H Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει αν θέλει να θεωρεί την Τουρκία σαν ένα καταπιεστικό καθεστώς της Μέσης Ανατολής ή σαν μια δημοκρατική, κοσμική και ελεύθερη χώρα, δήλωσε στην Deutsche Welle ο πρώην διευθυντής της «Cumhuriyet» Τζαν Ντουντάρ, ο οποίος διερωτήθηκε κατά πόσο η συμφωνία μεταξύ Άγκυρας και Βρυξελών έχει τυφλώσει την Ευρώπη.
«Δεν προσπαθούν να 'καθαρίσουν' μια εφημερίδα, αλλά ολόκληρο τον δημοσιογραφικό κλάδο. Προσπαθούν να μας στερήσουν το δικαίωμα να μαθαίνουμε την αλήθεια» πρόσθεσε ο Ντουντάρ ο οποίος είχε περάσει μήνες στη φυλακή στην Τουρκία και κατέφυγε στη Γερμανία μετά την προσωρινή του αποφυλάκιση. Ο δημοσιογράφος αντιμετωπίζει βαριές κατηγορίες για εσχάτη προδοσία επειδή αποκάλυψε την αποστολή όπλων και πυρομαχικών από την Τουρκία στους φανατικούς ισλαμιστές αντάρτες στη Συρία.
Από τη φυλακή η συγγραφέας Ασλί Ερντογάν έστειλε επιστολή συμπαράστασης στους διωκόμενους δημοσιογράφους της «Cumhuriyet» αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι η κυβέρνηση Ερντογάν «απαξιώνει όλες τις αρχές που θεμελιώθηκαν μετά από χρόνια αιματοχυσίας, τη Δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία σκέψης και έκφρασης και πάνω απ' όλα το δικαίωμα στη ζωή».
Η Ασλί Ερντογάν κρατείται από τα μέσα Αυγούστου και έχει παραπεμφθεί σε δίκη με κατηγορίες για υποστήριξη της τρομοκρατίας μέσω των άρθρων που έγραφε στη φιλοκουρδική εφημερίδα “Özgür Gündem”.

Πηγή: Αυγή

Πεκίνο: Τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Είναι η καλύτερη επιλογή

«Όλα τα έθνη με αρχαίους πολιτισμούς μοιράζονται την ίδια επιθυμία, η διάσπαρτη πολιτιστική κληρονομιά να επιστρέψει στο σπίτι της», τόνισε o γενικός διευθυντής του Μουσείου της Απαγορευμένης Πόλης στο Πεκίνο, δρ Σαν.
Σε ερώτηση εάν υποστηρίζει το αίτημα της Ελλάδας για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο, σχολίασε: «Είναι η καλύτερη επιλογή, όταν ένα αντικείμενο διατηρηθεί να εμφανίζεται στην αρχική του τοποθεσία. Η αρχική προέλευσή του είναι και το καλύτερο σπίτι. Νομίζω ότι η Κίνα, η Ελλάδα και άλλες χώρες με αρχαίους πολιτισμούς θα πρέπει να ενώσουμε τα χέρια μας για να έρθουν πίσω τα αντικείμενα που έχουν εξαχθεί από τις χώρες μας». 
Και συνέχισε: «Για παράδειγμα, νομίζω ότι θα είναι ένα πολύ καλό σύμβολο σεβασμού του πολιτισμού, η Καρυάτιδα να επιστρέψει στο Ερέχθειο. Επίσης μια τέτοια ευνοϊκή συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες θα δώσει ένα πολύ καλό παράδειγμα σε ολόκληρο τον κόσμο να καταλάβει τι είναι Πολιτισμός. Όταν το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης άνοιξε, ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε στην ομιλία του ότι για τον σκοπό αυτό χτίζουμε το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Η ομιλία του αποτυπώθηκε βαθιά στο μυαλό μου».
«Η ανάκτηση της πολιτιστικής σας κληρονομιάς. Είναι μια τραγωδία που προκλήθηκε από τη λεηλασία, την κλοπή, την παράνομη ανασκαφή και το λαθρεμπόριο. Όλα τα έθνη με αρχαίους πολιτισμούς μοιράζονται την ίδια επιθυμία, η διάσπαρτη πολιτιστική κληρονομιά να επιστρέψει στο σπίτι της. Πιστεύω ότι αυτό που οι λαοί θα ήθελαν να ανακτήσετε δεν είναι μόνο τα συγκεκριμένα αντικείμενα, αλλά και την ηθική συνείδηση όπως και μια νέα φιλική και αρμονική διεθνή τάξη. Βλέπω την πολιτιστική κληρονομιά, όπως τα έμβια όντα. Σύμφωνα με την εμπειρία της ζωής τους, θα πρέπει να τα σεβόμαστε. Ο λόγος που γεννήθηκαν σε συγκεκριμένα μέρη είναι η ιστορική αναγκαιότητα» πρόσθεσε.
Ο ίδιος έχει επισκεφθεί αρκετές φορές την Ελλάδα και έχει «παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τον ελληνικό πολιτισμό, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διαχείριση των μουσείων στην Ελλάδα».
Ο δρ Σαν αναφέρθηκε επίσης στην πολύ καλή συνεργασία ανάμεσα στο Μουσείο της Απαγορευμένης Πόλης και τα ελληνικά μουσεία στον τομέα της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και στο πολύ καλό επίπεδο της Ελλάδας στον τομέα αυτόν. «Είμαστε τυχεροί που έχουμε βοήθεια από τον ελληνικό φορέα διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ελληνική κυβέρνηση», είπε και εξέφρασε την επιθυμία για περαιτέρω επέκταση της συνεργασίας με τα ελληνικά μουσεία.

Πηγή: Ανασκαφή

Αριστουργήματα του παρελθόντος: Αμήν (2002)

Σε μία ακόμη νεκρή κινηματογραφική βδομάδα αποφάσισα να καλύψω το κενό με ένα από τα αριστουργήματα του παρελθόντος. Λόγω των ημερών και της παροδικής μας εθνικής περηφάνιας, προτίμησα να επιλέξω μία ταινία με περιεχόμενο που να σχετίζεται με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Κι επειδή τα ιδιωτικά κανάλια (που ευτυχώς σώθηκαν από το ΣτΕ) μας έχουν μπουχτίσει με Πρέκες και στρατιώτες Ράιαν, επέλεξα να δω μία ταινία που ασχολείται με την σκοτεινή πλευρά της ιστορίας. Την πλευρά που πονάει κυρίως τους νικητές και τους ουδέτερους του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. 

Η Ιστορία δυστυχώς ερμηνεύεται από τους νικητές. Κι αφού οι σελίδες του παγκοσμίου ημερολογίου σκίζονται και ξαναγράφονται από την αρχή, οι νικητές διαγράφουν τις μελανές στιγμές τους, τις οποίες τότε τις δικαιολογούσαν με τη φράση "δυστυχώς έχουμε πόλεμο". Από το 1945 ο αμερικανικός κινηματογράφος μας έχει φλομώσει με κινηματογραφικές παραγωγές όπου περιγράφουν τον καθοριστικό τους ρόλο στην έκβαση του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, παρουσιάζοντας μία αθωωτική άγνοια για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης αλλά και την ηρωική τους επέμβαση στην Γηραιά Ήπειρο, κρύβοντας ύπουλα και κουτοπόνηρα την σοβιετική επέλαση η οποία έφτασε μέχρι την καρδιά του ναζισμού, το Βερολίνο. Μέσα στις εφτά δεκαετίες κινηματογραφικού ψέματος, υπήρξαν λίγες οι προσπάθειες μίας εναλλακτικής και πιο ορθής εικόνας του πολέμου. Και σ' αυτό το σημείο χαίρομαι πολύ που ένας Έλληνες σκηνοθέτης είχε το θάρρος να μιλήσει ανοιχτά και να κατηγορήσει δυο από τους μεγαλύτερους συνενόχους του Ολοκαυτώματος, την Καθολική Εκκλησία και τους Συμμάχους!
Συγχωρείστε με για το μεγάλο μου πρόλογο αλλά ήθελα πολύ να τιμήσω το έργο του Έλληνα σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά, ο οποίος κατάφερε το 2002 να κάνει πολλούς παπάδες να βγουν από τα ράσα τους και να σφίξουν με οργή τα δόντια τους διότι δεν είχαν ούτε ένα επιχείρημα για να διαψεύσουν τα ντοκουμέντα που μας παρουσίαζε το εξαιρετικό αντιπολεμικό "Αμήν".

Η ταινία ξεφεύγει από τα συνηθισμένα αντιπολεμικά έργα. Με επιδέξιο τρόπο μας προφυλάσσει από τις φρικαλεότητες που διέπραξαν οι ναζί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, αν και σε αρκετά σημεία μας κάνει να σφίξουμε το στομάχι από οργή κι από άλλα έντονα συναισθήματα Σκοπός του σκηνοθέτη δεν ήταν να μας αποδείξει για μία ακόμη φορά το πόσο απάνθρωποι (ίσως και υπάνθρωποι) ήταν οι ναζί (κάτι που ισχύει και για τους σημερινούς ομοϊδεάτες τους) αλλά την συνενοχή των νικητών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και της Καθολικής Εκκλησίας που έμεινε άπραγη. 

Ο Κώστας Γαβράς πατάει πάνω σε αληθινά γεγονότα για να μας επιχειρηματολογήσει την συνενοχή όλων σε ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ανθρωπότητας. Ο αξιωματικός και χημικός των SS Kurt Gerstein, ο οποίος ήταν υπαρκτό πρόσωπο, θα ανακαλύψει πως ένα δημιούργημά του, το Zyclon B, χρησιμοποιόταν για την εξόντωση των Εβραίων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης (πριν από τους Εβραίους είχαν προηγηθεί Γερμανοί με ειδικές ανάγκες και ψυχικά προβλήματα). Χωρίς δεύτερη σκέψη ο αξιωματικός των SS αρχίζει έναν αγώνα για να ενημερώσει τους Συμμάχους, τον Πάπα Πίο τον 12ο και την Γερμανική Εκκλησία για τα άγνωστα εγκλήματα που συμβαίνουν λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από τα αστικά κέντρα της Γερμανίας. Σ' αυτό το σημείο ο σκηνοθέτης τοποθετεί στην ιστορία έναν φανταστικό χαρακτήρα, το Ρικάρντο. Ο Ρικάρντο είναι ένας Ιησουίτης ιερέας και αντιπροσωπεύει το μεμονωμένο κομμάτι κληρικών της εκκλησίας που προσπάθησαν να γνωστοποιήσουν τα εγκλήματα των ναζί, πληρώνοντας πολλές φορές το θάρρος τους με τη ζωή τους. Οι δυο αυτοί άνθρωποι, οι οποίοι προέρχονται από δύο διαφορετικούς κόσμους, ενώνονται για έναν κοινό σκοπό. Δυστυχώς όμως η προσπάθειά τους σκοντάφτει πάνω στην κουτοπόνηρη διπλωματία των θρησκευτικών αρχόντων και των πολιτικών "συμμαχικών" προσώπων. Η ταινία αποδεικνύει περίτρανα πως η διπλωματία δε χρησιμοποιείται μόνο για επίλυση κάποιων υποθέσεων αλλά και για την αποφυγή αρκετών και βαρυσήμαντων ευθυνών (ειδικά για θέματα που συμφέρουν και τις δυο αντίπαλες πλευρές).

Οι διάλογοι είναι κεντημένοι με έναν άκρως έξυπνο και κυνικό τρόπο. Δε χρειάζονται πολλά λόγια για να καταγγείλει κανείς την αλήθεια, όπως για παράδειγμα η δήλωση ενός αξιωματικού των SS, ο οποίος σε μία συζήτηση αναφέρει πως όλες οι γερμανικές πόλεις έχουν πληγεί από τα βομβαρδιστικά των Συμμάχων τη στιγμή που πάνω από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης οι ουρανοί είναι καθαροί. Έπειτα οι Σύμμαχοι (μέσω του Αμερικανού πρέσβη) και η Εκκλησία κρατούν μία ένοχη σιωπή απέναντι στο Ολοκαύτωμα και με έναν διπλωματικό τρόπο διώχνουν την ευθύνη από πάνω τους, ζητώντας αποδεικτικά στοιχεία. Κι όταν αυτά καταφθάνουν, περιφέρονται από χέρι σε χέρι και μελετούνται από αδιάφορα βλέμματα κατά τη διάρκεια ενός λουκούλλειου γεύματος μεταξύ εκκλησιαστικών και πολιτικών προσώπων στο Βατικανό. Μία ακόμη εκνευριστική σκηνή ήταν αυτή όπου ο πρέσβης της Σουηδίας εκμυστηρεύεται στον αξιωματικό των SS πως η κυβέρνησή του διαπραγματεύεται σκληρά με τις αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών για να δεχτούν μόλις 2000 Εβραίους, τη στιγμή που στα στρατόπεδα συγκέντρωσης εξοντώνονται καθημερινά δεκάδες χιλιάδες. Μήπως αυτές οι δύσκολες διαπραγματεύσεις θυμίζουν τη σημερινή Ευρώπη που δηλώνει αδύναμη να φιλοξενήσει μερικούς χιλιάδες Σύριους πρόσφυγες σε καιρούς υποτιθέμενης ειρήνης; Η ξεφτίλα του πολιτισμένου δυτικού κόσμου είναι δυστυχώς χρόνια.

Η ταινία το λέει ξεκάθαρα. Για το Ολοκαύτωμα φέρουν ευθύνη όλοι! Το έπρατταν οι Γερμανοί ναζί αλλά το γνώριζαν οι Αμερικανοί και η Εκκλησία και δεν έκαναν απολύτως τίποτα διότι τους συνέφερε το απάνθρωπο έγκλημα της μίας πλευράς. Όμως όλοι γνωρίζουμε πως η σιωπή είναι συνενοχή.
Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο πως οι Γερμανοί πήραν το μοντέλο του στρατοπέδου συγκέντρωσης από τους Βρετανούς, οι οποίοι το εφάρμοσαν πρώτοι αρχές του 19ου αιώνα στην Αφρική (κατά τον Δεύτερο Πόλεμο των Μπόερς 1899 – 1902). Μη ξεχνάμε πως μία αντίστοιχη πείνα της Ελλάδος από το στρατό Κατοχής εφαρμόστηκε από τους Άγγλους στην Ινδία κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Αναφέρομαι στον Λιμός της Βεγγάλης όπου πέθαναν 12 με 29 εκατομμύρια Ινδοί. Για το λιμό της Βεγγάλης ο Τσόρτσιλ (κι όχι κάποιος Χίτλερ) είπε: «Τους μισώ τους Ινδούς. Είναι ζώα και έχουν μια ζωώδη θρησκεία. Ο λιμός ήταν δικό τους λάθος που αναπαράγονται σαν κουνέλια». Επίσης αναζητήστε το εξαιρετικό βιβλίο του Mike Davis "Νεκρές Πόλεις" όπου αναφέρεται στα πειράματα των Αμερικανών σε κοινότητες μορμόνων κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η λίστα είναι μεγάλη για να μπούμε όλοι σε έναν προβληματισμό και να αναρωτηθούμε αν τον πόλεμο τον κέρδισαν τελικά οι πιο βάρβαροι. Μη ξεχνάμε πως οι περισσότεροι ναζί επιστήμονες πέρασαν τον Ατλαντικό Ωκεανό και συνέχισαν το έργο τους σε Ηνωμένες Πολιτείες (NASA κ.α.) και σε Λατινική Αμερική (κυρίως Αργεντινή). Η ταινία θίγει κι αυτό το θέμα.
Το "Αμήν" κέρδισε ακόμη περισσότερο την καρδιά μου διότι πέρα από τον εξαιρετικό στην ερμηνεία του Mathieu Kassovitz, το υπόλοιπο καστ ηθοποιών αποτελείται από το καταπληκτικό τρίο των πρωταγωνιστών της αξεπέραστης ταινίας "Οι ζωές των άλλων", Ulrich Mühe, Ulrich Tukur και Sebastian Koch.
Βλέποντας μέσα στο "εορταστικό τριήμερο" την διαχρονική αντιπολεμική ταινία του Κώστα Γαβρά, διαπίστωσα πόσο θύματα έχουμε πέσει τελικά όλα αυτά τα χρόνια, με τα κινηματογραφικά κουτόχορτα και την ανιστόρητη κοπριά που μας έχουν σερβίρει. Κι επειδή κανένα "σωσμένο" ιδιωτικό κανάλι δε θα μας δείξει ποτέ αξιόλογες ταινίες όπως η συγκεκριμένη του Έλληνα σκηνοθέτη, σας συνιστώ να πετάξετε τους ψηφιακούς σας αποκωδικοποιητές και να αρχίσετε να βλέπετε ταινίες δικής σας επιλογής, που είναι τροφή για σκέψη.
Το "Αμήν" είναι ένα από τα διαμάντια που υπάρχουν στις ταινιοθήκες μας όχι για να μας ψυχαγωγούν αλλά για να μας ανοίγουν τα μάτια και να μας προβληματίζουν. Γι' αυτό κι αξίζει να τη δείτε.

Βαθμολογία: 9/10

Στην κοιλάδα της Μεγιδδώ

του Γιώργου Τσιάρα

Ποιος θυμάται σήμερα τον λόρδο Ισμεϊ; Μάλλον κανείς. Κι όμως, θα έπρεπε: ο εν λόγω Βρετανός αριστοκράτης εκλέχτηκε το 1952 πρώτος γενικός γραμματέας της νεοσύστατης τότε Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, του ΝΑΤΟ - μιας συμμαχίας που υποτίθεται πως διοικείται από το σύνολο των (28 πλέον) κρατών-μελών της, αλλά στην πράξη υπήρχε και υπάρχει για να κρατά την Ευρώπη γερά δεμένη στο άρμα της Αμερικής, και σε κάθε περίπτωση μακριά -και απέναντι- από την «κακιά» Ρωσία, ακόμη και κόντρα στα ίδια της τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα.
Ο Ισμεϊ, λοιπόν, έμεινε στην Ιστορία για μια διάσημη σκωπτική φράση του, με την οποία «συνόψισε» φλεγματικά σε δυο γραμμές τον ρόλο της Συμμαχίας: «Σκοπός του ΝΑΤΟ είναι να κρατά τους Αμερικανούς μέσα, τους Ρώσους έξω και τους Γερμανούς κάτω»!
Και, για την εποχή του, είχε δίκιο: σε μια Ευρώπη ερειπωμένη από τον πόλεμο, με τη Σοβιετική Ενωση να έχει κατακτήσει στρατιωτικά ολόκληρο το ανατολικό κομμάτι (πλην της Ελλάδας, χάρη στο πονηρό χαρτάκι με το οποίο Στάλιν και Τσόρτσιλ μοίρασαν μεταξύ τους στη Μόσχα το τομάρι της αρκούδας, στα τέλη του ’44) και τις δύο πυρηνικά εξοπλισμένες υπερδυνάμεις να «ταυροκοιτάζονται» και να βάζουν τρικλοποδιές η μία στην άλλη, το πιο σημαντικό ήταν η διατήρηση μιας ισορροπίας τρόμου, ενός δόγματος ανομολόγητης συγκυριαρχίας στην Ευρώπη και τον κόσμο όλο.
Για τους σώφρονες, βέβαια· γιατί υπήρχαν και πολλοί θεοπάλαβοι, μισάνθρωποι «δόκτορες Στρέιντζλαβ», και στις δύο πλευρές, που πίεζαν για ατομικό πόλεμο μέχρις εσχάτων, και παγκόσμια κυριαρχία από τα... καταφύγια!
Φυσικά, αυτό το δόγμα MAD, το «δόγμα της βέβαιης, αμοιβαίας καταστροφής» (Mutual Assured Destruction) δεν εμπόδισε και τις δύο ψυχροπολεμικές παρατάξεις να προχωρήσουν σε μια εξοντωτική κούρσα εξοπλισμών, αλλά και σε μια μακρά σειρά «πολέμων δι’ αντιπροσώπων»: ο πρώτος εξ αυτών μάλιστα δεν διεξήχθη στην Κίνα το ’48-’49 ή στην Κορέα το ’51-’53, όπως γράφουν οι περισσότεροι ιστορικοί, αλλά στα δικά μας ματωμένα χώματα το ’46-’49, και μάλιστα με την ενεργή συμμετοχή ολόκληρου του δωσιλογικού κομματιού της ελληνικής κοινωνίας, όσων δηλαδή συνεργάστηκαν στενά με τους ναζί και στη συνέχεια αναβαπτίστηκαν ως εθνικόφρονες στην «αντικομμουνιστική» κολυμπήθρα της Δύσης, αντί να καταλήξουν όπως σε άλλες χώρες στην κρεμάλα...
Ομως σε μεγάλο βαθμό το δόγμα MAD λειτούργησε σύμφωνα με τον σχεδιασμό του, αποτρέποντας -με λίγες τρομακτικές εξαιρέσεις- την απευθείας αντιπαράθεση της διαδόχου της ρωσικής αυτοκρατορίας, της ΕΣΣΔ, με την κληρονόμο της βρετανικής αυτοκρατορίας, τις ΗΠΑ. Ως τώρα... 
Ρίξτε μια όσο γίνεται αντικειμενική ματιά στις εξελίξεις των τελευταίων τριών δεκαετιών: εξουθενωμένη από τον αδιάκοπο ψυχρό πόλεμο και τις εσωτερικές της έριδες, πνιγμένη στις ίδιες της τις αντιφάσεις, η Σοβιετική Ενωση «αυτοκτόνησε» το 1991 και ξανάγινε Ρωσία, παραδίδοντας πρόθυμα στις ΗΠΑ το «στάτους» της μοναδικής υπερδύναμης και αποσύροντας τα στρατεύματά της από τα περισσότερα ψυχροπολεμικά μέτωπα, περιλαμβανομένων και των πρώην προτεκτοράτων της στην ανατολική Ευρώπη, αλλά και των περισσότερων παλαιών επαρχιών της τσαρικής Ρωσίας. 
Ακόμη και μετά την έλευση του Πούτιν στο Κρεμλίνο, και τη σταδιακή ανάταξη της ρωσικής οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος, η «αρκούδα» παρέμενε μέχρι και πρόσφατα σε μόνιμη χειμερία νάρκη, επιτρέποντας τη σταδιακή διείσδυση των δυτικών συμφερόντων σε όλες σχεδόν τις παλιές σφαίρες επιρροής της στα Βαλκάνια, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία - και παρακολουθώντας σχεδόν αδιάφορα, μην μπορώντας να κάνει κι αλλιώς, τις τυχοδιωκτικές ενέργειες των Αμερικανών στο παγκόσμιο «βενζινάδικο» της Μέσης Ανατολής.
Ακόμη και τις λίγες φορές που σήκωσε ανάστημα, όπως π.χ. στον πόλεμο του Κοσόβου ή την... πενθήμερη αμερικανόπνευστη σύρραξη του 2008 με τη Γεωργία για την Οσετία, οι κινήσεις της ήταν αμυντικές. Αλλά η νάρκη αυτή ήταν προσωρινή. Και το «made in USA» πραξικόπημα στην Ουκρανία, το «μαλακό υπογάστριο» της Ρωσίας από τον καιρό του πολέμου της Κριμαίας, τον 19ο αιώνα, αποδείχτηκε το σημείο καμπής.
Κι έτσι φτάσαμε στο σήμερα. Ενα σήμερα που, όπως έγραψα και προχθές, θυμίζει έντονα τις μέρες της πυραυλικής κρίσης της Κούβας του 1962, με τις δύο αντίπαλες παρατάξεις να τραβούν το σκοινί σε ένα τεράστιο (ψυχροπολεμικό, ακόμη, αλλά δυνάμει... θερμότατο) «μέτωπο», που εκτείνεται από τις ακτές της Βαλτικής ώς την ανατολική Μεσόγειο και τον Περσικό κόλπο. Και τη δύσμοιρη Συρία, αυτό το προαιώνιο σταυροδρόμι των πολιτισμών, το αρχαίο πεδίο μάχης όπου διασταύρωναν ανέκαθεν τα ξίφη τους -και τώρα τους πυραύλους τους- σχεδόν όλες οι μεγάλες αυτοκρατορίες, στη δίνη του κυκλώνα.
Ας μη γελιόμαστε: ο λόγος που ο Πούτιν κατεβάζει το μοναδικό του αεροπλανοφόρο και το βαρύ πυραυλοφόρο καταδρομικό μάχης «Μεγάλο Πέτρο», ίσως το πλοίο επιφανείας με τη μεγαλύτερη δύναμη πυρός που κατασκευάστηκε ποτέ, δεν είναι η (προδιαγεγραμμένη εδώ και μήνες) μοίρα των ανταρτών του Χαλεπιού, αλλά η προβολή της ρωσικής ισχύος και η μεταφορά του κέντρου βάρους της κλιμακούμενης αντιπαράθεσής του με τη Δύση στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή...
Ο Πούτιν δεν «παίζει τα ρέστα του» στη Συρία επειδή ξύπνησε στραβά κάποιο πρωί ή επειδή είναι ερωτευμένος με τον Ασαντ, αλλά γιατί οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ -παραβιάζοντας τη σχετική ρωσοαμερικανική «συμφωνία κυρίων» της δεκαετίας του 1990- επεκτείνονται συνεχώς προς Ανατολάς και «πολιορκούν» πλέον στενά τη Ρωσία, βάζοντας πόδι σε παραδοσιακές ρωσικές σφαίρες επιρροής, με αποκορύφωμα το φιλοδυτικό πραξικόπημα στην Ουκρανία, που οδήγησε στην de facto διχοτόμηση της χώρας.
Αυτή η «πολιορκία» επιβεβαιώθηκε άλλωστε προχθές για ακόμη μία φορά στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Αμυνας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας συζήτησαν τις λεπτομέρειες της μεγαλύτερης ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων στα ρωσικά σύνορα μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου - τα κράτη-μέλη (ανάμεσά τους και η χώρα μας) όχι μόνο πιέζονται να συμμετάσχουν στα τέσσερα μηχανοκίνητα τάγματα ταχείας επέμβασης που θα αναπτυχθούν στην Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, αλλά πλέον συζητούν την τοποθέτηση ανάλογων πολυεθνικών δυνάμεων και στις χώρες της Μαύρης Θάλασσας! Και γαία πυρί μειχθήτω...
Πόσο απέχει αλήθεια το Χαλέπι ή η Ράκα από την αρχαία κοιλάδα της Μεγιδδώ, το στρατηγικό πέρασμα που έδωσε το όνομά της στον βιβλικό Αρμαγεδδώνα; Μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα - δέκα μέρες με τα πόδια, τρεις μέρες με το άλογο, πέντε λεπτά πτήσης με τα σύγχρονα μαχητικά τζετ, σαν αυτά που μεταφέρει το μοναδικό πλέον ρωσικό αεροπλανοφόρο, το «Κουζνετσόφ», σε μια Μεσόγειο που ήδη βρομάει μπαρούτι...

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Κρεμόνα, η πατρίδα του βιολιού

Περνούσε κι ένας μάστορας που 'μαθε στην Κρεμόνα 
να φτιάχνει βιόλες και βιολιά που να κρατάνε χρόνια.

Θανάσης Παπακωνσταντίνου - Η ουρά του αλόγου

Πρωινό Πέμπτης πήραμε το τραίνο από το Μπέργκαμο με προορισμό την νότιο Λομβαρδία. Με ανταπόκριση και μισής ώρας αναμονή στο Treviglio, απολαύσαμε έναν έσπρεσσο στις αποβάθρες, περιμένοντας το συρμό που θα μας πήγαινε στην πατρίδα του βιολιού, την Κρεμόνα.

Για την Κρεμόνα δεν γνώριζα τίποτα πέρα του ότι ήταν ένα ιστορικό πολιτισμικό κέντρο όπου εκεί κατασκευαζόντουσαν τα καλύτερα βιολιά της Ευρώπης, με γνωστότερα αυτά των οίκων Αμάτι, Τζουζέπε Γκουαρνέρι και του περίφημου Αντόνιο Στραντιβάρι. Στον ύστερο μεσαίωνα η Κρεμόνα είχε γίνει πόλος έλξης ανθρώπων της μουσικής, των τεχνών και των γραμμάτων. Σ' αυτό βοήθησε κι ο φιλόμουσος επίσκοπός της Νικολό Σφοντράτι, ο οποίος έγινε μετά πάπας δίνοντας μεγάλες χορηγίες στην πόλη που αγάπησε κι αγαπήθηκε. Σήμερα η πόλη πέρα από τα βιολιά, φημίζεται και για την καλοδιατηρημένη μεσαιωνική της πλατεία.
Το τραίνο μας άφησε στην βόρεια μεριά της πόλης. Από την μία πλευρά των γραμμών υπήρχαν ατέλειωτα χωράφια κι από την άλλη δυο μεγάλοι δρόμοι που οδηγούσαν προς το ιστορικό κέντρο. Κατεβαίνοντας σταματούσαμε συνέχεια έξω από καταστήματα τα οποία ήταν διακοσμημένα με βιολιά (00:09 και 01:14-01:24) αλλά και σε αρκετά αγάλματα δασκάλων και κατασκευαστών βιολιού (01:25-01:36).
Στο ξεκίνημα της οδού Γαριβάλδη συναντήσαμε την εκκλησία του Αγίου Λουκά (00:29-00:36). Μακριά από το ιστορικό κέντρο κρατάει καλά κρυμμένη την ομορφιά της, δημιουργώντας ένα πέπλο μυστηρίου. Ο ναός είναι χτισμένος με κόκκινες πλίνθους και είναι ρομανικού ρυθμού με αναγεννησιακό στυλ. Ακριβώς δίπλα στην είσοδό της στέκει και το βαπτιστήριον. Ο συγκεκριμένος ναός χτίστηκε το 1415.
Ο δρόμος μας πέρασε μέσα από την κεντρική αγορά της πόλης, η οποία δεν είναι τίποτα ιδιαίτερο πέρα από μερικά μπαρόκ κτίρια με όμορφες ζωγραφιστές προσόψεις. Ανάμεσα σ' αυτά δεσπόζει το Palazzo Trecchi (00:21-00:27), το οποίο θεωρείται ως ένα από τα πιο καλοδιατηρημένα αναγεννησιακά κτίρια της πόλης.
Στο τέλος της διαδρομής βρίσκεται η ψυχή της Κρεμόνα. Ένα ιδιαίτερο μουσείο με ένα πανέμορφο γλυπτό στον υπαίθριο χώρο του. Αναφέρομαι στο μουσείο βιολιού και στο γλυπτό "Η Ψυχή της Μουσικής" όπου μερικές σειρές πενταγράμμων με νότες δημιουργούν μία καθιστή ανθρώπινη μορφή (00:57-01:12). Δε χρειάζεται να είναι κάποιος λάτρης του βιολιού για να επισκεφθεί το συγκεκριμένο μουσείο. Εδώ θα ήθελα να επισημάνω ένα αξιοπερίεργο στοιχείο της πόλης. Πέρα από τα πολλά καταστήματα κι εργαστήρια κατασκευής κι επισκευής βιολιών, συνάντησα και πολλούς ανθρώπους που κουβαλούσαν πάνω τους βιολιά. Δεν είναι υπερβολή να πω πως η πλειοψηφία των κατοίκων αυτής της πόλης είναι μουσικοί.
Από εκείνο το σημείο και μετά η υπόλοιπη βόλτα συνεχίστηκε στην πανέμορφη μεσαιωνική πλατεία της Κρεμόνα (01:41-04:32). Μόλις βγει κανείς στο κέντρο της αμέσως ο χρόνος σταματάει. Η μεσαιωνική της αύρα έχει διατηρηθεί στο πέρασμα των αιώνων. Ο σεβασμός στο τοπίο είναι έκδηλος από τους κατοίκους, οι οποίοι ζουν και κινούνται έχοντας την Piazza del Comune ως μια πύλη στο χρόνο. Δεν ακούγονται οχήματα, ούτε φωνές, ούτε θόρυβοι. Εκστασιασμένος στέκεσαι στην μέση της πλατείας και δε ξέρεις τι να πρωτοαντικρύσεις και τι να πρωτοθαυμάσεις. Όλα τα κτίσματα είναι υπέροχα.
Πρώτα απ' όλα σου κλέβει την προσοχή ο πανύψηλος πύργος της πλατείας. Ο Torrazzo της Κρεμόνα έχει 112,7 μέτρα ύψος και για να φτάσεις στη κορυφή του πρέπει να ανέβεις 520 σκαλοπάτια. Είναι το τρίτο ψηλότερο καμπαναριό-πύργος στον κόσμο (το ψηλότερο βρίσκεται στην Βαυαρία στην εκκλησία του Αγίου Μαρτίνου και το δεύτερο στην Μπριζ στην εκκλησία της Notre Dame). Ωστόσο χτίστηκε πριν από τους δυο παραπάνω πύργους, κάνοντάς τον να έχει την πρωτιά της παλαιότερης δόμησης καμπαναριού-πύργου που ξεπέρασε τα 100 μέτρα. Ξεκίνησε να χτίζεται από το 754 και ολοκληρώθηκε μετά από διάφορες φάσεις το 1309. Επίσης ο πύργος αυτός φημίζεται για το μεγαλύτερο αστρολογικό ρολόι του κόσμου. Κατασκευάστηκε από τους μηχανικούς Francesco και Giovan Battista Divizioli (πατέρας και γιος) από το 1583 μέχρι το 1588, και ζωγραφίστηκε πολλές φορές. Την αρχή την έκανε ο Paolo Scazzola και την συνέχισε ο Giovanni Battista Dordoni, ο οποίος πρόσθεσε τον ουρανό με τα ζώδια και τον Ήλιο με την Σελήνη να κινούνται ανάμεσα σ' αυτά. 

Στην σκιά του θεόρατου πύργου βρίσκεται ο Καθεδρικός της Κρεμόνα, ο οποίος είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ο γλυπτός του διάκοσμος από την πλευρά της πλατείας είναι πλούσιος. Τα γλυπτά έχουν ιδιαίτερη προοπτική, γι' αυτό κι αξίζει να σταθείς λίγη ώρα από κάτω τους για να τα θαυμάσεις. Την προσοχή μου τράβηξε η μορφή ενός άνδρα με ένα μεταλλικό μαχαίρι σφηνωμένο στο κεφάλι του (03:38). Ο ναός χτίστηκε σε διάφορες φάσεις μ' αποτέλεσμα να έχει πάνω του χαρακτηριστικά γοτθικά, αναγεννησσιακά και μπαρόκ. Η οικοδόμησή του ξεκίνησε το 1107 αλλά ένας σεισμός (1117) προκάλεσε αρκετές ζημιές και σταμάτησε το χτίσιμό του. Όμως το 1129 ξεκίνησαν πάλι οι εργασίες ανοικοδόμησής του, οι οποίες ολοκληρώθηκαν το 1196. Η σημερινή του πρόσοψη τοποθετήθηκε τον 13ο με αρχές του 14ου αι. 
Ακριβώς δίπλα στον εντυπωσιακό καθεδρικό βρίσκεται το βαπτιστήριον της πόλης. Χτίστηκε το 1167 και χαρακτηρίζεται για το οκτάπλευρα σχέδιό του, το οποίο αναφέρεται στην λατρεία του Αγίου Αμβροσίου του Μιλάνου και συμβολίζει την 8η μέρα της Ανάστασης και της Βάπτισης. Περιέχει ρομανικά και γοτθικά στοιχεία, ενώ τον 16ο αιώνα, κάποιες από τις πλευρές του καλύφθηκαν με μάρμαρο. 
Στην άλλη πλευρά της πλατείας βρίσκεται η Loggia dei Militi, ένα ιστορικό κτίριο του 1292, όπου στη στοά του βρίσκεται το οικόσημο της πόλης και το Δημαρχείο με τις υπέροχες στοές του το οποίο χτίστηκε το 1206. 
Η βόλτα στην πόλη τελείωσε με έναν αρωματικό καφέ ακριβώς κάτω από τον θεόρατο Torrazzo, την ώρα που μία παρέα μουσικών έπαιζαν με τα βιολιά τους ταξιδιάρικες μελωδίες. Είναι από τις στιγμές που αποτυπώνονται βαθιά στη μνήμη και ξαναζωντανεύουν κάθε φορά που θέλω να γυρίσω εκεί.
Η Κρεμόνα είναι ένα ιδιαίτερο διαμάντι στη καρδιά του ιταλικού βορρά. Και σίγουρα μία από τις πόλεις που θα ήθελα να επισκεφθώ ξανά.

Για ποια 28η Οκτωβρίου;

Είναι γεγονός πως την επέτειο του αλβανικού έπους την ξεκίνησε ο ΕΑΜ για να δίνει θάρρος στους Έλληνες κατά την περίοδο της Κατοχής, υπενθυμίζοντάς του πως με θάρρος κι ανδρεία θα καταφέρουν να αποτινάξουν από πάνω τους τον ναζιστικό ζυγό. Κι ο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ το απέδειξε απελευθερώνοντας τα 2/3 της Ελλάδος (λίγο πιο βόρεια ο Τίτο με το AVNOJ απελευθέρωνε όλη την Γιουγκοσλαβία φτάνοντας ως την Τεργέστη).
Μετά την Απελευθέρωση της Ελλάδος από τους Γερμανούς η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου πέρασε σε δεύτερη μοίρα μιας και το νέο χρονολογικό ορόσημο υπήρξε η 12η Οκτωβρίου (η μέρα που απελευθερώθηκε η Αθήνα). Την μέρα δηλαδή που έφυγαν τα ναζιστικά στρατεύματα από την Ελλάδα, κάτι που συνέβη και στις υπόλοιπες χώρες οι οποίες μέχρι σήμερα τιμούν τις δικές τους ημερομηνίες απελευθέρωσης. Μόνο που στις άλλες χώρες μόλις έφυγαν οι ναζί, ο λαός τιμώρησε κι εκτέλεσε όλους τους προδότες, τους δοσίλογους και τους συνεργάτες των κατακτητών. Δυστυχώς αυτό δε συνέβη στην Ελλάδα.
Αντιθέτως στη χώρα μας, αφότου έφυγαν οι Γερμανοί, η Ελλάδα πέρασε σε μία νέα κατοχή, την βρετανική. Οι Βρετανοί θέλοντας να αποτρέψουν την λαοκρατία στην Ελλάδα (σημειωτέον: είχαν ήδη γίνει εκλογές στην ελεύθερη Ελλάδα, δημιουργώντας την Κυβέρνηση του Βουνού, η οποία ζητούσε δίκαιες εκλογές και δημοψήφισμα για την επιστροφή του βασιλιά). Αυτό είχε ως συνέπεια οι Βρετανοί να συνεργαστούν με τους προδότες και τους δοσίλογους και να επανδρώσουν τα τάγματα ασφαλείας. Οι γερμανοτσολιάδες (ή αλλιώς Χίτες) συνέχισαν το έργο τους, το οποίο και είχαν ξεκινήσει από την περίοδο της Κατοχής, σκορπώντας τον τρόμο και τον θάνατο στην ελληνική κοινωνία. Μετά από έναν άνισο αγώνα, ο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ παραδόθηκε (και προδόθηκε) με τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Αφοπλίστηκε κι αναθεμάτισε τον Άρη Βελουχιώτη και τους καπεταναίους του που συνέχισαν να υπηρετούν την υπόσχεση που είχαν δώσει στον ελληνικό λαό.
Μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας, στην Ελλάδα σχηματίστηκε μία δουλική κυβέρνηση με επικεφαλής τον Γεώργιο Παπανδρέου (απαράδεκτες και προδοτικές οι μηχανορραφίες του όσο ήταν στο Κάιρο) και με επιτελείο αρκετούς από τους πρώην συνεργάτες των ναζί κι εκπροσώπους των αστικών κομμάτων τα οποία υπηρετούσαν στο πλευρό των κατακτητών κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Επίσης το προσωπικό της νέας κυβέρνησης αποτελούταν από υποστηρικτές της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου. Θέλοντας λοιπόν να καθαγιάσουν το φασιστικό καθεστώς που υπήρχε στην Ελλάδα πριν την Κατοχή, επέλεξαν ως εθνική επέτειο την 28η Οκτωβρίου τιμώντας το άψυχο Όχι του δικτάτορα Μεταξά, κρύβοντας έτσι τον ξεσηκωμό των Ελλήνων και τις ηρωικές τους πράξεις στα βουνά της Αλβανίας, οι οποίοι κατατροπώνοντας τον ξένο φασισμό έστελναν ένα ξεκάθαρο μήνυμά στον εγχώριο φασισμό.
Μέχρι τα δικά μου μαθητικά χρόνια, ο Μεταξάς παρουσιαζόταν σε σχολικές αφίσες λουσμένος μέσα σε δάφνες. Ευτυχώς αυτές τις αφίσες δεν τις ανεβάζουν πια. Όμως εφτά δεκαετίες τώρα, η δουλειά που ήθελαν να γίνει, έγινε. Οι επόμενες γενιές των Ελλήνων έμειναν ιστορικά αναλφάβητες ενώ αρκετοί σημερινοί φασίστες λένε με πάθος πως τα Όχι τα λένε και τα εννοούν οι "Μεταξάδες". Φυσικά στο τελευταίο τους θράσος πολλά δικαιώματα έδωσε και η τωρινή κυβέρνηση.
Οπότε για ποια 28η Οκτωβρίου γιορτάζουμε σήμερα;

Ο υπαρκτός ευρωπαϊκός αντικομμουνισμός

Αναμενόμενες αντιδράσεις προκάλεσαν οι δηλώσεις του αντιπροέδρου της Νέας Δημοκρατίας σε ομιλία του στην Χίο όσον αφορά την παρανομία του κομμουνισμού σε άλλες χώρες. Παρ’ όλες τις διχογνωμίες που προκλήθηκαν σε συζητήσεις και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, πουθενά δεν είδα κάποιον να αναρωτιέται αν τελικά ευσταθούν οι ισχυρισμοί του.
Πιθανότατα να ξεχάστηκε το μούδιασμα που νιώσαμε όταν μάθαμε για την απαγόρευση του Κομμουνισμού στην Ουκρανία. Φυσικά στην κυβέρνηση του Κιέβου βρίσκονται ναζί, οι οποίοι κυβερνούν με τις ευλογίες Γερμανίας-Ε.Ε. και με την δανειοδότηση άνευ συμφωνιών κι όρων (!) από το Δ.Ν.Τ.
Εκτός όμως από την Ουκρανία, ο κομμουνισμός τέθηκε εκτός νόμου και στην Πολωνία. Μάλιστα ο συντηρητικός πρόεδρος της χώρας, Αντρζέι Ντούντα, ταύτισε τον κομμουνισμό με τον φασισμό απαγορεύοντας κάθε αναφορά του κομμουνισμού σε δρόμους, δημόσια κτίρια, πλατείες κ.α. απαιτώντας παράλληλα να αφαιρεθούν οποιοδήποτε κομμουνιστικό σύμβολο υπάρχει σε δημόσιο χώρο. Υπολογίζεται πως μέχρι το τέλος του χρόνου θα έχουν μετονομαστεί 1.200 με 1.400 τοποθεσίες της Πολωνίας.
Αντικομμουνιστικό κύμα υπάρχει στις χώρες της Βαλτικής καθώς και επίσης σε Τσεχία και Ρουμανία, ενώ στην Ουγγαρία ένα ψήφισμα ταύτισε «τα εγκλήματα του κομμουνισμού» με το ολοκαύτωμα των Εβραίων.
Όλα τα παραπάνω όμως είχαν μία αρχή κι αυτή έλαβε χώρα το 2009, όπου εγκρίθηκε από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το ψήφισμα στο οποίο ταυτίστηκαν ο φασισμός με τον κομμουνισμό, συσχετίζοντας τις θηριωδίες των ναζί με τον αντιδημοκρατισμό των σοσιαλιστικών καθεστώτων. Σ’ εκείνην την ψηφοφορία οι Έλληνες ευρωβουλευτές καταψήφισαν (Κ.Κ.Ε. και ΠΑ.ΣΟ.Κ) κι απείχαν (Ν.Δ., ΛΑ.Ο.Σ. και ΣΥ.ΡΙΖ.Α.).
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραποιεί την ιστορία. Σβήνει γεγονότα και συγκρίνει ανόμοιες ιδεολογίες προκαλώντας σύγχυση κι ιστορική άγνοια στις νεώτερες γενιές. Ήταν κι αυτός ένας από τους τρόπους για να μπορέσει να εγκαθιδρύσει το σημερινό αντιδημοκρατικό νεοφιλελεύθερο καθεστώς, δίνοντας ώθηση σε κάθε ακροδεξιά ιδεολογία.
Σ’ αυτήν την Ευρώπη πιθανότατα αναφερόταν ο αντιπρόεδρος της Ν.Δ.
Το ερώτημα που βγαίνει απ’ όλα αυτά είναι αν εμείς ως λαός προτιμάμε τελικά αυτήν την Ευρώπη.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Η φρίκη έξω και μέσα μας…

της Φωτεινής Τσαλίκογλου* και του Στέλιου Στυλιανίδη**

«Περαστικοί φώναζαν “πήδα” προτού ο έφηβος μετανάστης πηδήξει από τον πέμπτο όροφο του συγκροτήματος κατοικιών στην πόλη της ανατολικής Γερμανίας με αποτέλεσμα να σκοτωθεί, δήλωσε ο δήμαρχος της πόλης. Από τα διπλανά μπαλκόνια γείτονες απαθανάτιζαν το γεγονός στα κινητά τους».
Ενας πολλαπλά χρήσιμος θάνατος. Ναι! Το γνωρίζουμε πλέον καλά, η εποχή μας ακόμα και τον θάνατο τον καθιστά ευτελές παίγνιο στα χέρια απελπισμένων ή ήδη νεκρών ανθρώπων.
Ανθρωποι προϊόντα μιας ανελέητης εποχής. Η κάθε εποχή κατοικείται από τους κατοίκους που της αρμόζουν. Αθλιες εποχές εκτρέφουν άθλιους ανθρώπους.
Αδιανόητοι άνθρωποι γράφουν την ιστορία μιας αδιανόητης εποχής. Το αίμα, το μίσος για τον άλλον που έντεχνα κρύβει το μίσος για τον εαυτό.
Εναν εαυτό όλο και πιο ανήμπορο, όλο και πιο διατεθειμένο να αδειάζει από μέσα του όλα εκείνα τα στοιχεία που συγκροτούν αυτό που λέμε «άνθρωπος»: την επιείκεια, την ευμένεια, τη συμπόνια, την αποδοχή του άλλου.
Για να αντέξεις τη βαρβαρότητα που υφίστασαι γίνεσαι ο ίδιος βάρβαρος; Aρκεί αυτή η γενίκευση; Πόσο απαλλασσόμεθα μέσα από αυτά τα γενικόλογα και κάπου, κάπως, καταπραϋντικά σχήματα που κατά καιρούς χρησιμοποιούμε. Ως άλλοθι; Ως αντίδοτο στον θάνατο; Yπάρχει αντίδοτο;
Oσοι κατέγραφαν στα κινητά τους την πτώση του ήδη νεκρού σώματος στο κρατίδιο της Θουριγγίας έχουν βρει το δικό τους αντίδοτο. Ξεγελούν τον θάνατο καταγράφοντάς τον.
Ξεγελούν την αθλιότητα της ύπαρξής τους φωνάζοντας «άντε πήδα» στον νεαρό. Γίνονται δήμιοι. Ο δήμιος είναι οχυρωμένος. Ο δήμιος δεν είναι θύμα. Ο δήμιος τρέφεται από το αίμα του άλλου και γλιτώνει από την αίσθηση ότι και ο ίδιος είναι μελλοθάνατος.
Τώρα συμβαίνει στην Ανατολική Γερμανία, αλλά δεν είναι καθόλου μακριά μας. Είναι δίπλα μας, μέσα μας. Δεν πρόκειται μόνο για την ηδονοβλεπτική όραση του σώματος του νεαρού μετανάστη που πέφτει, είναι το δικό μας σώμα που βυθίζεται στο κενό. Σε μια μαύρη τρύπα χωρίς όρια.
Η καθημερινή βία φασιστικών μορφωμάτων στον τόπο μας και στην Ευρώπη, το κοινότοπο της βίας, της εγκατάλειψης μέσα στην κρίση, της καθημερινής παραβίασης των δικαιωμάτων των πολιτών για μια αξιοπρεπή πρόσβαση σε διαλυμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, δεν συγκαλύπτονται με εράνους ή φιλανθρωπικές δράσεις απέναντι στο απέραντο αβοήθητο ανθρώπινο τοπίο.
Εξάλλου, η ίδια η εκδραμάτιση του προσφυγικού ζητήματος γίνεται από πολλούς σαν αντικείμενο εκμετάλλευσης ενός εσωκομματικού παιχνιδιού με γεωγραφικά και οικονομικά οφέλη.
Είναι ο ίδιος ο κανιβαλισμός της αγέλης που κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο. Ο,τι δεν συμφωνεί με εμένα είναι απέναντί μου, το διαφορετικό πρέπει να φιμωθεί ή να εξαφανιστεί. Η αγέλη θέλει θέαμα και αίμα ακόμα και αν αυτό προσφέρεται από έναν αυτοκτονικό μετανάστη.
Κι εμείς οι «ευαίσθητοι πολίτες» πώς διαχειριζόμαστε τη φρίκη; Πόσο δεν ζούμε κι εμείς μαζί της, έχοντας μάλιστα ένα πλεονέκτημα έναντι των άλλων. Τη δήθεν ανθρωπιά μας, εκείνη που μας παροτρύνει, και καλά, να διαφοροποιούμαστε από τα κτήνη και να τα καταγγέλλουμε.
Πόσο μεγάλο το ναρκισσιστικό όφελος που αντλούμε μέσα από μια τόσο εύκολη και ανέξοδη καταγγελία της φρίκης;
Πόσο αυτή η κοινωνία, που όλα τα αλέθει και τα πολτοποιεί, δεν έχει τη δύναμη ακόμα και τον καταγγελτικό λόγο, ακόμα και το συναίσθημα της αγανάκτησης απέναντι στο αποτρόπαιο, να το αφυδατώνει, να το αδειάζει από την όποια του δύναμη; «Υποφέροντας εξ αποστάσεως» όπως θα έλεγε μέσα από το ομώνυμο έργο του ο Μπολτάνσκι, «souffrance à distance».
Μια έγνοια εξ αποστάσεως για τον αναξιοπαθούντα επιχειρούμε κι εμείς εδώ. Κομμάτι κι εμείς μιας κοινωνίας του θεάματος που έτσι κι αλλιώς ψευτίζει τα συναισθήματα και τα στερεί από τη δύναμή τους και τα εγκαταλείπει σε ένα «ως εάν» (as if) λόγο, αφυδατωμένο και αποξενωμένο από την όποια αλήθεια και δύναμή του.
Η φρίκη δεν κατευνάζεται με το να την αναδεικνύεις. Η καταγγελία της φρίκης δεν μας απαλλάσσει από το μερίδιό μας σε αυτήν. Η φρίκη μάς αφορά και δεν μας εξιλεώνει η καταγγελία της.
Η εύκολη και ανέξοδη καταγγελία της μέσα σε λίγες γραμμές που και αυτές θα ενσωματωθούν στην αδηφάγο κοινωνία του θεάματος.
Αν κάτι μας ανατριχιάζει λοιπόν είναι το γεγονός ότι και η σκέψη μας, ναι αυτό το τελευταίο προπύργιο της ανθρώπινής μας υπόστασης, το γεγονός δηλαδή ότι μπορούμε ακόμα να καταγγέλλουμε τη φρίκη, ότι μπορούμε ακόμα να αντιλαμβανόμαστε το ισχνό όριο που χωρίζει το παθολογικό από το φυσιολογικό, ακόμα και αυτή η σκέψη μας κινδυνεύει να μπει στην υπηρεσία της θεαματικοποίησης.
Ακόμα και αυτή η σκέψη μας, το ύστατο ανάχωμα στον θάνατο, γίνεται ένα κομμάτι στην υπηρεσία της διαχείρισής του. Η κοινοτοπία του κακού ερωτοτροπεί επικίνδυνα με τη σκέψη μας. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ήττα μας…
Πέρα από τις διακηρύξεις για «επανίδρυση» του κράτους και των θεσμών, ίσως το πιο επείγον είναι η επανίδρυση του εαυτού μας.
Με τη φρίκη που αυτή αναπόφευκτα εμπεριέχει…

*καθηγήτρια Ψυχολογίας, συγγραφέας,
**ψυχίατρος-ψυχαναλυτής, καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Αριστουργήματα του παρελθόντος: Το Κόκκινο Βιολί (1998)

Το τέλος των κινηματογραφικών 90s σημαδεύτηκε με μία μαζική παραγωγή ταινιών εποχής. Μπορεί αρκετές απ' αυτές να στερούνταν στο σενάριο αλλά είχαν πάντα καλόγουστα σκηνικά, ατμοσφαιρικά πλάνα κι όμορφες ερμηνείες. Υπήρξε όμως και μία ταινία που αποτυπώθηκε βαθιά μες στη καρδιά μου. Οι πρόσφατες όμως περιπλανήσεις μου στην Κρεμόνα, μου επανέφεραν στη μνήμη σκηνές αυτού του ξεχασμένου αριστουργήματος, το οποίο αποφάσισα να ξαναδώ σε μία ακόμη νεκρή κινηματογραφική εβδομάδα. Αναφέρομαι στο διεθνούς παραγωγής αριστούργημα "Το Κόκκινο Βιολί".

Μαθητής ακόμα στην Χίο, είχα το μειονέκτημα να αρκούμαι σε προβολές ταινιών που επέλεγε ο μοναδικός κινηματογράφος του νησιού. Σε μία από τις επισκέψεις μου στη σκοτεινή αίθουσα είδα το τρέιλερ του "Κόκκινου Βιολιού". Αμέσως με καθήλωσαν τα μισοφωτισμένα πλάνα, με τον σκονισμένο αέρα ο οποίος χόρευε ανάμεσα στις δέσμες του φωτός, σε μελωδίες απόκοσμες κι ονειρικές. Από την οθόνη πέρασαν πολλά πρόσωπα, κάποια γνωστά αλλά τα περισσότερα άγνωστα. Όμως ήταν η μουσική που με μάγεψε. Δε θυμάμαι ποια ταινία είδα εκείνο το βράδυ. Ο νου μου είχε σκαλώσει στο τρέιλερ του "Κόκκινου Βιολιού" κάνοντάς με να περιμένω με ανυπομονησία να περάσει η βδομάδα για να το δω στο σινεμά. 

Παιδί ακόμα κατάλαβα λίγα πράγματα για τις ανθρώπινες σχέσεις, τις ίντριγκες, τον εγωισμό, τον έρωτα και τον θάνατο. Όλα αυτά σε μία Ευρώπη των αυτοκρατοριών που γκρεμίζονταν για να χτιστούν στη θέση τους νέα κράτη και σε μία Κίνα που έτρωγε τα σωθικά της την περίοδο του Μάο. Αυτό που μου έμεινε τότε ήταν η μαγευτική μουσική κι οι καταπληκτικές εικόνες με τους ανθρώπους από τους οποίους είχε περάσει το Κόκκινο Βιολί. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η ταινία να μείνει ως θαμπή ανάμνηση μίας ιδιαίτερης κινηματογραφικής βραδιάς των μαθητικών μου χρόνων. 

Καθώς όμως περιπλανιόμουν στους δρόμους της πανέμορφης Κρεμόνα, ένιωθα κάτι να γαργαλάει το πίσω μέρος του μυαλού μου. Ίσως να 'φταιγε ότι η συγκεκριμένη πόλη θεωρείται η πατρίδα του βιολιού. Σχεδόν όλοι οι κάτοικοί της κυκλοφορούσαν με ένα βιολί στο χέρι ή το είχαν κρεμασμένο με επιδέξιο τρόπο στον ώμο τους. Καταστήματα με υπέροχες βιτρίνες διακοσμημένες με βιολιά αλλά κι εργαστήρια κατασκευής κι επισκευής βιολιών. Κάθισα στην μεσαιωνική πλατεία της πόλης να απολαύσω έναν διπλό εσπρέσο στη σκιά του θεόρατου καμπαναριού του καθεδρικού. Και τότε μου ήρθε στο μυαλό η ταινία. 

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα σκέφτηκα να την δω άμεσα, έχοντας ακόμα ζωντανή στο μυαλό μου την αίσθηση της Ιταλίας. Η αρχή της ιστορίας ξεκινάει από το μακρινό 1683, όπου ένας ξακουστός κατασκευαστής βιολιών, φτιάχνει το καλύτερο βιολί χαρακτηρίζοντάς το ως το απόλυτο αριστούργημά του, για να το προσφέρει στο παιδί που κυοφορεί η γυναίκα του. 

Σίγουρα Θα μείνει χαραγμένη η αντίδρασή μου στο πρώτο πανοραμικό πλάνο του τοπίου όπου αρχίζει η ιστορία. Πάνω από τις κοκκινωπές στέγες μιας μεσαιωνικής πόλης, δεσπόζει ο υπέροχος καθεδρικός της Κρεμόνα με το πανύψηλο καμπαναριό. Δύσκολα μπορώ να περιγράψω την αυθόρμητη αντίδρασή μου. Ένας παιδικός ενθουσιασμός διαγράφηκε στο πρόσωπό μου. Που αλλού θα μπορούσε να ξεκινήσει η ιστορία ενός βιολιού; Μα φυσικά από την Κρεμόνα. Από εκείνη τη στιγμή με συνόδευσε μία μόνιμη ανατριχίλα σε όλο μου το κορμί μέχρι τους τίτλους τέλους.

Από το υπέροχο πλάνο της Κρεμόνα κι έπειτα, αφέθηκα στη φαντασία ενός σχετικά άγνωστου σκηνοθέτη, του Francois Girard, ο οποίος με εξαιρετική μαεστρία μας προσφέρει ένα αξεπέραστο ταξίδι στο χώρο και στο χρόνο, ντυμένο με τις ονειρικές μελωδίες του John Corigliano, ο οποίος κέρδισε και το όσκαρ καλύτερης μουσικής για τη συγκεκριμένη δουλειά.

Βασικός πρωταγωνιστής στην ιστορία είναι το Κόκκινο Βιολί. Καταραμένο και στοιχειωμένο από έναν αναπάντεχο θάνατο, εγκαταλείπει την Κρεμόνα για να καταλήξει σε ένα ορφανοτροφείο των Άλπεων. Εκεί πέφτει στα χέρια ενός παιδιού-θαύματος, του Γκασπάρ (η ερμηνεία του πιτσιρικά είναι καταπληκτική). Η σχέση του παιδιού με το βιολί είναι αξιοθαύμαστη, κάνει που του δίνει την ευκαιρία να κυνηγήσει το όνειρό του στην Βιέννη. Όμως το βιολί έχει τα δικά του σχέδια. Από την πρωτεύουσα της παραπαίουσας αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας, θα ταξιδέψει με τσιγγάνικη συντροφιά μέχρι την Μάγχη, θα την διασχίσει πάνω σε ένα καράβι για να καταλήξει στην Γηραιά Αλβιώνα. Εκεί θα πέσει στα χέρια ενός εκκεντρικού συνθέτη. Η δύναμη του οργάνου θα του δώσει το ερέθισμα να γράψει πολλές συνθέσεις. Όμως ο ναρκισσισμός κι ο εγωισμός θα σταθούν βασικότεροι παράγοντες στην καταστροφή κι αυτού του ήρωα. Ως δια μαγείας, το βιολί θα ταξιδέψει ως την Σαγκάη όπου θα αγοραστεί από μια αριστοκρατική οικογένεια της Φεουδαρχικής Κίνας. Δυστυχώς όμως θα έρθει η Πολιτιστική Επανάσταση του Μάο. Μέσα από μία οδύσσεια τρομοκρατίας και κυνηγιού, θα κρυφτεί σε μία σοφίτα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '90. Αυτή τη φορά το ταξίδι του στο χρόνο και στο χώρο θα το οδηγήσει στο Μόντρεαλ για να πουληθεί σε έναν οίκο δημοπρασίας. Κάπου εκεί καταλήγει και το ταξίδι...

Οι καταγραφές των εποχών και των περιοχών είναι εξαιρετικές. Με ποιητικό τρόπο περιγράφονται οι πόλεις δίνοντας στην καθεμία ένα διαφορετικό χρώμα. Από το κεραμιδί της Κρεμόνα, πάμε στο γκρίζο της Βιέννης για να καταλήξουμε στο καφέ της Οξφόρδης ενώ η περίοδος που το βιολί βρίσκεται στην Κίνα, βάφεται με μουντά χρώματα.

Η ταινία όμως διακρίνεται και για τις υπέροχες ερμηνείες των ηθοποιών. Μπορεί τα μεγάλα ονόματα να είναι ο Samuel Jackson και Gretta Scacchi, αλλά τις εντυπώσεις κερδίζουν οι λιγότερο διάσημοι ηθοποιοί και ειδικά ο πιτσιρικάς που υποδύεται τον Γκασπάρ. Οι χαρακτήρες όλοι είναι μελαγχολικοί και τραγικοί, λες και ξεπήδησαν από μια αρχαία ελληνική τραγωδία. Έχουν μπει τόσο πετυχημένα στο ρόλο τους, που νιώθεις πως ο καθένας έχει ξεπηδήσει από διαφορετική χρονική και γεωγραφική περίοδο. Σ' αυτό φυσικά βοηθάει και η εναλλαγή των γλωσσών, από τα ιταλικά στα γερμανικά κι από τα αγγλικά της Οξφόρδης στα κινέζικα. 

Τέλος η ταινία παίρνει άριστα στη φωτογραφία και φυσικά στη μουσική, η οποία είναι δημιούργημα ορχήστρας εγχόρδων με ιδιαίτερη έμφαση στο βιολί. 

Όποιος επιλέξει να την απολαύσει, να είναι βέβαιος πως το "Κόκκινο Βιολί" θα του προσφέρει ένα από τα ομορφότερα κινηματογραφικά ταξίδια που θα κάνει στη ζωή του. 

Από την μεριά μου απλά θα σας ευχηθώ ένα ονειρικό μουσικοχρονικό ταξίδι.

Βαθμολογία: 9/10 

O νεοφιλελευθερισμός προκαλεί μοναξιά... και αυτό είναι που διαλύει την κοινωνία

του George Monbiot
Μετάφραση: Αλέξανδρος Μινωτάκης

Ποια μεγαλύτερη καταγγελία μπορεί να υπάρξει για ένα σύστημα από μία επιδημία ψυχικών ασθενειών; Και όμως, το άγχος, η αγωνία, η κατάθλιψη, η κοινωνική φοβία, οι διατροφικές διαταραχές και η μοναξιά πλήττουν σαν μάστιγα τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Το πιο πρόσφατο είναι η εμφάνιση καταστροφικών στοιχείων για την ψυχική υγεία των παιδιών στην Αγγλία που αντανακλούν μια παγκόσμια κρίση.
Υπάρχει μια σειρά δευτερευουσών λόγων για αυτή τη διαταραχή αλλά πιστεύω ότι η υποβόσκουσα αιτία είναι παντού η ίδια: τα ανθρώπινα όντα, τα κατεξοχήν κοινωνικά θηλαστικά, οι εγκέφαλοι των οποίων είναι προγραμματισμένοι για να ανταποκρίνονται σε άλλους ανθρώπους, αποσαρθρώνονται. Η οικονομική και τεχνολογική αλλαγή παίζει σημαντικό ρόλο, το ίδιο όμως ισχύει για την ιδεολογία. 
Παρόλο που η ευημερία μας είναι αξεδιάλυτα δεμένη με τις ζωές των άλλων, παντού μας λένε ότι θα προοδεύσουμε μέσα από την ανταγωνιστική ιδιοτέλεια και τον ακραίο ατομισμό.
Στη Βρετανία, άνθρωποι που έχουν περάσει όλη τους τη ζωή στηριζόμενοι σε προνόμια – στο σχολείο, στο κολλέγιο, στο μπαρ, στο κοινοβούλιο – μας συμβουλεύουν να στηριχθούμε στα δικά μας πόδια και μόνο. Το εκπαιδευτικό σύστημα γίνεται πιο βάρβαρα ανταγωνιστικό κάθε χρόνο. Η απασχόληση είναι μία μάχη μέχρι το χείλος του θανάτου με μια πληθώρα απελπισμένων ανθρώπων να κυνηγούν όλο και λιγότερες δουλειές. Οι σύγχρονοι επιτηρητές των φτωχών επιρρίπτουν ατομικές ευθύνες για τις οικονομικές συνθήκες. Ατελείωτοι διαγωνισμοί στην τηλεόραση μας ταΐζουν με άπιαστες φιλοδοξίες, τη στιγμή που περιορίζονται οι πραγματικές δυνατότητες.
Ο καταναλωτισμός γεμίζει το κοινωνικό κενό. Όμως απέχει πολύ από το να θεραπεύσει την ασθένεια της απομόνωσης, ενώ εντείνει την κοινωνική σύγκριση σε βαθμό που, έχοντας καταναλώσει τα πάντα, κατασπαράζουμε τον εαυτό μας. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μας φέρουν πιο κοντά και μας απομακρύνουν, επιτρέποντας μας να ποσοτικοποιήσουμε με ακρίβεια την κοινωνική θέση μας και να δούμε ότι οι άλλοι άνθρωποι έχουν περισσότερους φίλους και οπαδούς από ό,τι εμείς.
Όπως κατέγραψε εξαιρετικά η Rhiannon Lucy Cosslett σε άρθρο της, τα κορίτσια και οι νεαρές γυναίκες συστηματικά αλλάζουν τις φωτογραφίες που δημοσιεύουν για να φαίνονται πιο όμορφες και πιο λεπτές. Κάποια κινητά τηλέφωνα, χρησιμοποιώντας τις δικές τους ρυθμίσεις «ομορφιάς», το κάνουν για σένα χωρίς να σε ρωτήσουν: πλέον επιδιώκεις να γίνεις όπως είσαι στην εικόνα. Καλωσορίσατε στη μετά-χομπσιανή δυστοπία: ένας πόλεμος όλων ενάντια στον εαυτό τους.
Είναι να απορεί κανείς που, μέσα σε αυτούς τους εσώτερους, μοναχικούς κόσμους, οι νέες γυναίκες κατακλύζονται από ψυχικές παθήσεις; Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα στην Αγγλία, μία στις τέσσερις γυναίκες μεταξύ 16 και 24 ετών έχουν βλάψει τον εαυτό τους και μία στις οχτώ πάσχει από μετατραυματική διαταραχή λόγω στρες. Το άγχος, η κατάθλιψη, οι φοβίες ή η ψυχαναγκαστική διαταραχή επηρεάζουν το 26% των γυναικών σε αυτό το ηλικιακό γκρουπ. Αυτή είναι εικόνα μιας κρίσης δημόσιας υγείας.
Αν η κοινωνική ρωγμή δεν αντιμετωπίζεται τόσο σοβαρά όσο ένα σπασμένο άκρο, αυτό οφείλεται στο ότι δεν μπορούμε να τη δούμε.
Όμως, οι νευρολόγοι μπορούν. Μια σειρά εντυπωσιακών επιστημονικών δημοσιεύσεων ισχυρίζονται ότι ο ψυχικός και ο σωματικός πόνος περνούν από τα ίδια νευρικά κυκλώματα. Αυτό μπορεί να εξηγεί το γιατί, σε τόσες πολλές γλώσσες, είναι δύσκολο να εξηγήσουμε την επίδραση της διάρρηξης των κοινωνικών δεσμών χωρίς τις λέξεις που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε το φυσικό πόνο και τον τραυματισμό. Και στους ανθρώπους και σε άλλα κοινωνικά θηλαστικά, η κοινωνική επαφή μειώνει το σωματικό πόνο. Για αυτό το λόγο αγκαλιάζουμε τα παιδιά όταν χτυπάνε: η στοργή είναι ένα ισχυρό αναλγητικό. Τα οπιούχα απαλύνουν και το σωματικό πόνο και την οδύνη του χωρισμού. Πιθανώς αυτό να εξηγεί τη σύνδεση ανάμεσα στην κοινωνική απομόνωση και τον εθισμό στα ναρκωτικά.
Πειράματα, που παρουσιάστηκαν περιληπτικά στο περιοδικό Physiology & Behaviour του τελευταίου μήνα, ισχυρίζονται ότι, δοθείσης μιας επιλογής ανάμεσα σε σωματικό πόνο ή απομόνωση, τα κοινωνικά θηλαστικά θα διαλέξουν το πρώτο. Μαϊμούδες καπουτσίνοι που έχουν στερηθεί φαγητό και κοινωνική επαφή για 22 ώρες, προτού φάνε θα επανενωθούν πρώτα με τους συντρόφους τους. Σύμφωνα με κάποια ευρήματα, τα παιδιά που βιώνουν συναισθηματική παραμέληση υποφέρουν από χειρότερες ψυχικές επιπτώσεις σε σύγκριση με τα παιδιά που βιώνουν συναισθηματική παραμέληση και σωματική κακοποίηση: όσο φρικτή και αν είναι, η βία εμπεριέχει προσοχή και επαφή. Ο αυτό-τραυματισμός χρησιμοποιείται συχνά ως προσπάθεια ανακούφισης της δυστυχίας: πρόκειται για άλλη μια ένδειξη ότι ο σωματικός πόνος δεν είναι τόσο κακός όσο ο συναισθηματικός. Όπως γνωρίζει υπερβολικά καλά το σωφρονιστικό σύστημα, μία από τις αποτελεσματικότερες μορφές βασανιστηρίου είναι η απομόνωση.
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε ποιες μπορεί να είναι οι εξελικτικές αιτίες του κοινωνικού πόνου. Η επιβίωση ανάμεσα στα κοινωνικά θηλαστικά ενισχύεται σημαντικά όταν υπάρχουν ισχυροί δεσμοί μεταξύ της αγέλης. Τα απομονωμένα και περιθωριοποιημένα ζώα είναι αυτά που κινδυνεύουν περισσότερο να σκοτωθούν από τα αρπακτικά ή να πεθάνουν από την πείνα. Όπως ο σωματικός πόνος μας προστατεύει από τους σωματικούς τραυματισμούς, ο συναισθηματικός πόνος μας προστατεύει από τα συναισθηματικά τραύματα. Μας ωθεί να επανασυνδεθούμε. Όμως, πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται πάρα πολύ σε αυτό.
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η κοινωνική απομόνωση σχετίζεται στενά με την κατάθλιψη, την αυτοκτονία, την αϋπνία, το φόβο και την αίσθηση απειλής. Είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα, δε, η ανακάλυψη του εύρους των σωματικών παθήσεων που προκαλεί ή επιδεινώνει. Άνοια, υψηλή πίεση αίματος, παθήσεις της καρδιάς, εγκεφαλικά, μειωμένη αντίσταση σε ιούς ακόμα και ατυχήματα είναι πιο συνηθισμένα στους χρόνια μοναχικούς ανθρώπους. Η μοναξιά έχει επίδραση στη σωματική υγεία που είναι συγκρίσιμη με το κάπνισμα 15 τσιγάρων τη μέρα: εμφανίζεται να αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου κατά 26%. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι ενισχύει την παραγωγή της ορμόνης του άγχους, της κορτιζόλης, η οποία καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Έρευνες που έχουν γίνει σε ζώα και ανθρώπους ισχυρίζονται ότι υπάρχει λόγος που τρώμε όταν δεν νιώθουμε καλά: η απομόνωση περιορίζει τον έλεγχο των παρορμήσεων, οδηγώντας στην παχυσαρκία. Καθώς εκείνοι που βρίσκονται στον πάτο της κοινωνικοοικονομικής κλίμακας είναι πιο πιθανό να υποφέρουν από μοναξιά, θα μπορούσε αυτό να εξηγεί την ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στη χαμηλή οικονομική θέση και την παχυσαρκία;
Ο καθένας μπορεί να δει ότι πάει στραβά κάτι πολύ πιο σημαντικό από ό,τι τα περισσότερα από τα ζητήματα για τα οποία αγχωνόμαστε. Επομένως, γιατί συμμετέχουμε σε αυτή τη μανία της περιβαλλοντικής καταστροφής και της κοινωνικής απομάκρυνσης, που καταστρέφει τον κόσμο και το άτομο, αν το μόνο που παράγει είναι αβάστακτος πόνος; Αυτό το ερώτημα δεν θα έπρεπε να βρίσκεται στα χείλη όλων στη δημόσια ζωή;
Υπάρχουν κάποιες εξαιρετικές φιλανθρωπικές οργανώσεις που κάνουν ότι μπορούν για να πολεμήσουν αυτή την παλίρροια, σε κάποιες από τις οποίες θα συμμετέχω ως μέρος του δικού μου σχεδίου κατά της μοναξιάς. Αλλά για κάθε άτομο που βοηθούν, πολλά άλλα ξεχνιούνται.
Αυτό το ζήτημα δεν απαιτεί μια αντίδραση σε επίπεδο εφαρμοσμένης πολιτικής. Απαιτεί κάτι πολύ μεγαλύτερο: την επανεκτίμηση μιας ολόκληρης κοσμοθεωρίας. Από όλες τις φαντασιώσεις που περνάνε από το μυαλό των ανθρώπων, η ιδέα ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε μόνοι μας είναι η πιο παράλογη και, πιθανώς, η πιο επικίνδυνη. Ή στεκόμαστε όρθιοι μαζί ή καταρρέουμε.

Πηγή: theguardian.com
μετάφραση: toperiodiko.gr

Υπέρ Βαλόνων

του Γιώργου Σταματόπουλου

Να που ένα μικρό κρατίδιο, η περιοχή της Βαλονίας στο Βέλγιο, σμπαραλιάζει τη «συνοχή» της Ευρώπης αρνούμενο να υπογράψει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και Καναδά (CETA), ανάλογη αυτής Επενδύσεων και Εμπορίου που επιδιώκεται μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε.
Οι συμφωνίες απαιτούν την υπογραφή από όλα τα κράτη-μέλη, τα οποία ασμένως συναίνεσαν - πλην της μικρής Βαλονίας, που μόνη αυτή σαλπίζει αντίσταση και αξιοπρέπεια. Πώς είναι δυνατόν -λένε οι υπερήφανοι Βαλόνοι- να έχουν το δικαίωμα οι πολυεθνικές να ζητούν αποζημιώσεις από κράτη με εκλεγμένες δημοκρατικά κυβερνήσεις σε ιδιωτικά δικαστήρια;
Τι σημαίνουν οι παράλογες απαιτήσεις των πολυεθνικών; Οτι γράφουν στα παλιά τους τα παπούτσια τη δημοκρατία και τους λαούς, αφού αυτές στην ουσία κυβερνάνε - οι Ευρωπαίοι ηγέτες (sic) απλώς είναι τα φερέφωνά τους, οι μαριονέτες τους.
Λύσσαξαν οι πολυεθνικές και οι «θεσμοί» της Ε.Ε. από την άρνηση των Βαλόνων να υπογράψουν (την καταδίκη τους). Κινητοποιήθηκαν όλα τα λόμπι τους, Ευρωπαίοι επίτροποι και υπουργοί. Πιέζουν, απειλούν, ασχημονούν. Δεν έχει σημασία εάν τελικά υποκύψουν οι Βαλόνοι· έδειξαν περίτρανα αυτό που όλοι ξέρουμε αλλά προσποιούμεθα ότι δεν το βλέπουμε, ότι δηλαδή οι ελίτ κυβερνάνε τον κόσμο και έχουν ως λακέδες τους τούς δημοκρατικά (σιγά μη σπάσουν τ' αυγά) εκλεγμένους Ευρωπαίους ηγέτες.
Εκτός από τα «ιδιωτικά δικαστήρια», τι άλλο περιέχουν οι διατάξεις; Ιδού: καταπάτηση του περιβάλλοντος, που σημαίνει πλήρης αδιαφορία για την υγεία όλων, κατάργηση συλλογικών συμβάσεων, που σημαίνει δραματική μείωση μισθών και εξαφάνιση κάθε κοινωνικής προστασίας· γενικά οτιδήποτε συντείνει στην κερδοφορία των πολυεθνικών και απορρυθμίζει ταυτόχρονα την αγορά εργασίας. Μάλιστα.
Σημειώνει στο θαυμάσιο ρεπορτάζ του (έξοχα εικονογραφημένο με τους ανυπότακτους Γαλάτες, Αστερίξ και Οβελίξ, να αντιστέκονται διακωμωδώντας τον Ιούλιο Καίσαρα), 20.10.2016, ο συνάδελφος Κώστας Μοσχονάς, αναφερόμενος στη συμφωνία και τις διατάξεις της:
«Είναι σαν να επιβάλλεται στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης ένα γιγαντιαίο μνημόνιο με τις πολυεθνικές στο σβέρκο τους! Και τα κράτη-μέλη το αποδέχτηκαν».
Κι εξακολουθούμε μερικοί αφελείς να λέμε τρανά λόγια για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, για ελευθερία και δημοκρατία. Είναι μόνο αφέλεια; Ο,τι και να 'ναι ζούμε εκτός πραγματικότητας όσοι πιστεύουμε σε μια ενωμένη, δημοκρατική Ευρώπη. Αλλο τι θα θέλαμε και τελείως διαφορετικό τι ζούμε, τι υφιστάμεθα...
Οι Βαλόνοι μάς είπαν ότι δεν είναι όλοι υποταγμένοι, εξουσιόφρονες και δουλόφρονες ταυτοχρόνως. Είναι μια ρωγμή στο μπετόν τού ολοκληρωτικής υφής (και τακτικής) ευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος. Σε ό,τι αφορά τη στάση της δικής μας κυβέρνησης... ε, τι να κάνει η κακόμοιρη.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Επόμενος σταθμός: Ουτοπία

Σκέφτηκα να δω ξανά το ντοκιμαντέρ του Απόστολου Καρακάση "Επόμενος σταθμός: Ουτοπία", μετά τον άκαρπο πλειστηριασμό των εγκαταστάσεων του πτωχευμένου ομίλου "Φιλκεραμ-Τζόνσον", όπου ένα τμήμα του χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα από τους απολυμένους εργαζόμενους της ΒΙΟ.ΜΕ. (Βιομηχανική Μεταλλευτική) ως αυτοδιαχειριζόμενη επιχείρηση.
Ο δημιουργός κινηματογραφεί όλη την ιστορία της αυτοδιαχειριζόμενης ΒΙΟ.ΜΕ. από τη στιγμή που πήραν οι απολυμένοι την πρωτοβουλία να κάνουν κατάληψη το εργοστάσιο και να το επαναλειτουργήσουν. Στις πρώτες τους συνελεύσεις δε μπορεί να κρυφτεί από κανέναν ο φόβος απέναντι στην ανεργία, η αβεβαιότητα του δυσοίωνου μέλλοντος και η διόγκωση της ανασφάλεια του. Ο εκνευρισμός είναι έντονος και οι αψιμαχίες ακολουθούν η μία την άλλη. Άνθρωποι γρανάζια του καπιταλιστικού συστήματος, άπειροι στην μεταχείριση εταιριών κι αδαείς στον έλεγχο επιχειρήσεων αλλά κι αποστασιοποιημένοι από πολιτικές απόψεις κι ιδέες, προσπαθούν να στήσουν ένα δημοκρατικό και ισότιμο σύστημα παραγωγής. Μέσα σ' αυτήν την θολούρα της επαγγελματικής τους κατάστασης, ένα μόνο πράγμα φαίνεται ξεκάθαρα κι αυτό είναι το πείσμα τους για να πετύχουν. Οι αγνές τους προθέσεις φανερώνονταν με ειλικρίνεια στα βλέμματά τους αλλά και στα λόγια του εκπροσώπου τους Μάκη Αναγνώστου, ο οποίος δήλωσε με αφελή αλλά γνήσιο λόγο πως θέλει "να κάνουν την ουτοπία τους".
Μπορεί όμως να πετύχει το εγχείρημα αυτό όταν σε μία ομάδα τριάντα ανθρώπων επικρατεί η καχυποψία και η ανασφάλεια; Ο δημιουργός αφήνει τον ρομαντισμό στην άκρη και δείχνει την πραγματική εικόνα της κατάστασης. Το ότι έχει πετύχει μέχρι σήμερα η αυτοδιαχειριζόμενη ΒΙΟ.ΜΕ. συνέβη μετά από πολύωρες συζητήσεις κι αναζητήσεις λύσεων και προτάσεων για παραγωγή και προώθηση των προϊόντων, αλλά και μέσα από έντονους καβγάδες. Η πιο δύσκολη απόφαση ήταν εκείνη της κατάληψης του εργοστασίου. Αρκετοί από τους εργαζόμενους αρνήθηκαν να συμμετάσχουν λόγω φόβου πιθανόν κυρώσεων και ποινικών διώξεων. Κάποιοι άλλοι έχοντας ένα όραμα έγιναν μπροστάρηδες και κατηγορήθηκαν γι' αυτό μετέπειτα με το σκεπτικό πως έχουν στη πίσω άκρη του μυαλού τους κάποιες πολιτικές βλέψεις. Οι υπόλοιποι ακούν σκεπτικοί τις προτάσεις κι απλά συμφωνούν να ακολουθήσουν την κάθε πρωτοβουλία.
Τίποτα δεν ήταν εύκολο. Η παρουσίαση των γεγονότων ήταν τόσο ρεαλιστική που κατάφερε τον δημιουργό να τοποθετήσει τον θεατή μέσα σε κάθε συνέλευση, κάνοντάς τον να αισθανθεί το τεταμένο κλίμα και το άγχος των προσώπων.
Η κατάληψη κι η επαναλειτουργία του εργοστασίου, έκαναν την ΒΙΟ.ΜΕ. ένα πρωτοποριακό και μοναδικό εγχείρημα αυτοδιαχείρισης στην Ελλάδα. Ένα γεγονός πως τράβηξε τον ενδιαφέρον κι εκτός Ελλάδος. Συγκινητικά ήταν τα λόγια του εκπροσώπου μιας αντίστοιχης αυτοδιαχειριζόμενης επιχείρησης στην Αργεντινή, η οποία λειτουργεί με επιτυχία 11 χρόνια. Ακούει τις απορίες των εργαζομένων της ΒΙΟ.ΜΕ. και τους δίνει συμβουλές και λύσεις. Όμορφη στιγμή στο τέλος που τους αγκαλιάζει όλους δίνοντάς τους κουράγιο. Μία κίνηση αυθόρμητη και ειλικρινής, διότι πίσω από κάθε εργαζόμενο της ΒΙΟ.ΜΕ. κρύβεται μία οικογένεια με υποχρεώσεις, απαιτήσεις, όνειρα και σχέδια, κι αυτό το γνώριζε καλύτερα ο Αργεντινός καλεσμένος.
Ωστόσο η πρωτοβουλία της ΒΙΟ.ΜΕ. έγινε αφορμή για κάποιους να προωθήσουν τα πολιτικά τους συμφέροντα, όπως για παράδειγμα ο σημερινός πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος ως αντιπολίτευση μιλούσε με θαυμασμό για την προσπάθεια αυτών των ανθρώπων αλλά ως κυβέρνηση έχει γυρίσει την πλάτη και προσπαθεί μέσω του ΤΑΙΠΕΔ να πουλήσει τις εργοστασιακές εγκαταστάσεις. Το πέρασμά του μέσα από το ντοκιμαντέρ είναι εξοργιστικό. Το ίδιο αρνητικά είδα και την επίσκεψη της συγγραφέως Ναόμι Κλάιν, η οποία μίλησε με έναν ξύλινο λόγο προσπαθώντας να επωμιστεί λίγη από τη δόξα των εργαζομένων της ΒΙΟ.ΜΕ. Τουλάχιστον εκείνη βοήθησε να ακουστεί το θέμα της ΒΙΟ.ΜΕ. κι εκτός συνόρων.
Επίσης στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται με αυθορμητισμό και πιθανότατα άθελα του δημιουργού, οι δυο πλευρές της σημερινής αριστερής νεολαίας. Από την μία πιτσιρικάδες αλληλέγγυοι που στήριξαν αθόρυβα κι ανώνυμα την προσπάθεια των εργαζομένων της ΒΙΟ.ΜΕ. γεμίζοντάς τους συγκίνηση για τις ανιδιοτελείς τους πράξεις κι από την άλλη την νεολαία που επιλέγει τα must αριστερά νησιά του καλοκαιριού για να δηλώσει "τον επαναστατικό της οίστρο". Σ' ένα απ' αυτά τα νησιά όπου πραγματοποιήθηκε ένα αντιφασιστικό φεστιβάλ, πήγαν δυο εκπρόσωποι των εργαζομένων για να μιλήσουν για το εγχείρημά τους. Από την μία υπήρξε ο δυναμικός λόγος τους κι από την άλλη τα επαναστατικά συνθήματα τα οποία συνοδεύτηκαν από χειροκροτήματα κάποιων νεαρών, οι οποίοι κάθονταν σταυροπόδι με μαγιό και σαγιονάρες. Η γελοιότητα δυστυχώς δε κάνει εξαιρέσεις στις πολιτικές αποχρώσεις. Μπορείς να την βρεις σε μεγάλη ποσότητα στη δεξιά, αλλά θα την βρεις και σε κάποια τμήματα της αριστεράς.
Η αντικειμενικότητα του ντοκιμαντέρ είναι εμφανής, διότι ο δημιουργός δίνει βήμα και στην χρεοκοπημένη ιδιοκτήτρια του εργοστασίου, Χριστίνα Φιλίππου, η οποία παγιδευμένη σε λάθος χειρισμούς και σε καταστροφικές επιχειρησιακές πρωτοβουλίες, σήμερα βρίσκεται δέσμια αρκετών χρεών σε τράπεζες και δημόσιο.
Η πορεία των εργαζομένων και το πείσμα τους, αποδεικνύουν πως ο οποιοσδήποτε μπορεί να ελπίζει μόνο όταν παίρνει την απόφαση να τα δώσει όλα και να ρισκάρει τα πάντα, όσα δηλαδή του έχουν απομείνει. Βασικά νικητής βγαίνει αυτός που καταπατάει τον φόβο του. Αυτό έκαναν οι εργαζόμενοι της ΒΙΟ.ΜΕ. και κέρδισαν την συμπάθεια του κόσμου, την σιωπηρή συγκατάβαση της προηγούμενης κυβέρνησης και την ανοχή της ιδιοκτήτριας. Δυστυχώς όμως η επερχόμενη αλλαγή δεν ήρθε και να που σήμερα, τρία χρόνια μετά τη πρωτοβουλία τους να επαναλειτουργήσουν το εργοστάσιο, βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο από έναν άνθρωπο που τους υποστήριζε όσο ήταν στην αντιπολίτευση.
Όποιος δει το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ αμέσως θα αποκτήσει μία συμπάθεια και συνάμα συμπόνοια σε κάθε αυτοδιαχειζόμενο εγχείρημα όπως εφημερίδες, ραδιόφωνα κι επιχειρήσεις. Όπως λένε και οι εργαζόμενοι της ΒΙΟ.ΜΕ. "είναι άλλη η απόλαυση της εργασίας και της δημιουργίας, όταν δεν έχεις κανένα αφεντικό πάνω από το κεφάλι σου". Υπάρχει κανείς που να διαφωνεί πάνω σ' αυτό;
Το μόνο που χρειάζεται για να ορθοποδήσει η γονατισμένη μας κοινωνία είναι κατανόηση, υπομονή, μεράκι και αλληλεγγύη!
Μπορεί ο επόμενος σταθμός να απέχει πολύ, αλλά αξίζει η διάρκειά του όταν τελικός προορισμός μας είναι η δικιά μας ουτοπία.

Βαθμολογία: 7/10