Η Τουρκία αλλάζει "στρατόπεδο" και αποσταθεροποιείται ακόμη περισσότερο

του Κώστα Ράπτη

Προκειμένου να συνεχίσει να κρατά, μόνος αυτός, το "τιμόνι” της γείτονος Τουρκίας, ο Tayyip Erdogan αρέσκεται να το στρίβει απότομα πότε προς τη μια και πότε προς την άλλη κατεύθυνση. Όμως έτσι ο κίνδυνος συνολικής ανατροπής του "οχήματος” διαρκώς μεγεθύνεται.
Τον Νοέμβριο του 2015 η επιλογή του Τούρκου προέδρου ήταν να προκληθεί η Ρωσία με την κατάρριψη του ρωσικού Suhoi-24, ώστε είτε να υπεραντιδράσει απέναντι σε μία χώρα μέλος του ΝΑΤΟ είτε να υποχωρήσει ταπεινωτικά. Δεν συνέβη τίποτε από τα δύο. Η Μόσχα "τιμώρησε” την τουρκική ενέργεια σε χρόνο και με τρόπο της επιλογής της χωρίς να πέσει στην παγίδα της κλιμάκωσης. Ο συριακός εναέριος χώρος κατέστη πραγματικά αδιαπέραστος, η τουρκική οικονομία πλήρωσε το τίμημα ευρύτατων κυρώσεων, ενώ οι ατλαντικοί σύμμαχοι άρχισαν να παίρνουν τις αποστάσεις τους από έναν απρόβλεπτο εταίρο με τυχοδιωκτικές τάσεις.
Οι δε ρωσοτουρκικές σχέσεις, που μέχρι τότε φάνταζαν πολλά υποσχόμενες (μόλις μερικούς μήνες νωρίτερα είχε άλλωστε ανακοινωθεί το σχέδιο του αγωγού Turkish Stream) βυθίστηκαν υπό το μηδέν – με τη ρωσική πλευρά να διαμηνύει, χωρίς περιττούς λεονταρισμούς, ότι δεν θα αναγνωρίσει εκ νέου την Άγκυρα ως συνομιλητή, παρά μόνο μετά από έμπρακτες εκδηλώσεις μεταμέλειας. 
Επόμενη στροφή, προς την αντίθετη κατεύθυνση, τον περασμένο Ιούλιο. Ο Tayyip Erdogan επιβιώνει της απόπειρας κατά της εξουσίας (και της ζωής) του, ενδεχομένως, σύμφωνα με όσα κυκλοφόρησαν τότε, χάρη σε ειδοποίηση των ρωσικών υπηρεσιών. Είχε μόλις δρομολογήσει την εξομάλυνση των σχέσεων με την Μόσχα, αποστέλλοντας, με τη μεσολάβηση του προέδρου του Καζαχστάν, απολογητική αποστολή για την κατάρριψη του Suhoi-24.
Έκτοτε, τα πράγματα τρέχουν με ταχύτητα φρενήρη: η τουρκική πλευρά κατονομάζει εμμέσως τις ΗΠΑ ως υποκινητή του αποτυχημένου πραξικοπήματος και την βάση του Ιντσιρλίκ ως κρίσιμη εστία του. Το αίτημα έκδοσης του Fethullah Gulen και οι διαρκείς προειδοποιήσεις ότι η Τουρκία θα "αναζητήσει αλλού την τύχη της” γεωπολιτικώς (βλ. Οργανισμό της Σαγκάης κ.ο.κ.) εξακολουθούν να δηλητηριάζουν τις σχέσεις της Τουρκίας με την υπερδύναμη – συγκαλύπτοντας στην πραγματικότητα ένα πολύ πιο ταπεινό παζάρι σχετικά λ.χ. με την παρουσία του τουρκικού στρατού στην συριακή και την ιρακινή επικράτεια, τη συμμετοχή του ή μη στην πολιορκία της Μοσούλης και την πορεία προς τη Ράκκα, και βέβαια την αμερικανική ενθάρρυνση και στήριξη προς τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις που συγκροτήθηκαν περί το κουρδικό στοιχείο.
Πρόκειται για την ίδια περίοδο κατά την οποία ο Erdogan λανσάρει τη φιλολογία περί της Συνθήκης της Λωζάνης, διότι, όπως φέρεται να είπε σε συνεδρίαση του τουρκικού υπουργικού συμβουλίου οι σταθερές της περιοχής αίρονται και η Τουρκία "είτε θα μεγαλώσει εδαφικά είτε θα μικρύνει”.
Ο απολογισμός πάντως είναι απογοητευτικός, διότι ο τουρκικός στρατός μένει καθηλωμένος στα πρόθυρα της στρατηγικής σημασίας πόλης al-Bab στη βόρεια Συρία, ενώ στο Ιράκ υποχρεώνεται να παρακολουθεί αμέτοχος την προώθηση των σιιτικών πολιτοφυλακών στην τουρκομανική πόλη Tal Afar και την ενσωμάτωση των προσκείμενων στο ΡΚΚ Γεζίντι ανταρτών στο μισθολόγιο των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων.
Στις ρωσοτουρκικές σχέσεις, πάλι, οι αλλεπάλληλες συναντήσεις και τηλεφωνικές επικοινωνίες Putin-Erdogan, δίνουν την εντύπωση μιας θεαματικής αναθέρμανσης – αν και οι προσεκτικοί παρατηρητές θα προσέξουν ότι η Μόσχα δεν επείγεται να άρει τις κυρώσεις και σε κάθε περίπτωση κινείται από θέση υπεροχής έναντι της "υπερεκδηλωτικής” Άγκυρας.
Όμως τα πράγματα θα πάρουν εντυπωσιακή τροπή με την αποκάλυψη των συνομιλιών υπό τουρκική διαμεσολάβηση (και χωρίς καμία αμερικανική συμμετοχή!) ανάμεσα στη Ρωσία και αντάρτικές οργανώσεις στη Συρία με αντικείμενο την εκκένωση του ανατολικού Χαλεπίου.
Λίγες ώρες πριν από την δολοφονία του Ρώσου πρεσβευτή στην Άγκυρα, ο Vladimir Putin δήλωσε μάλιστα ότι το σχέδιο εκκένωσης του ανατολικού Χαλεπίου συμφωνήθηκε κατά την επίσκεψη Erdogan στην Αγία Πετρούπολη τον Σεπτέμβριο. Άλλωστε την ώρα του εγκλήματος, οι Τούρκοι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας βρίσκονταν ήδη εν πτήσει προς τη Μόσχα για την τριμερή συνάντηση Τουρκίας-Ρωσίας-Ιράν με αντικείμενο την αναζήτηση πολιτικής λύσης στην συριακή κρίση.
Η τρομοκρατική ενέργεια της Δευτέρας, η πρώτη στα τουρκικά χρονικά με θύμα ξένο πρεσβευτή, κάθε άλλο παρά ανέστειλε την διαδικασία αυτή. Αντιθέτως, σε νέα τηλεφωνική τους επικοινωνία οι Putin και Erdogan συμφώνησαν ότι η δολοφονία αποτελεί "πρόκληση που στοχεύει να εκτροχιάσει τις ρωσοτουρκικές σχέσεις” και τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες της τριμερούς.
Η αντιτρομοκρατική ρητορική (που γνωρίζουμε με τι ευκολία χρησιμοποιείται στη γείτονα) αναμφίβολα θα φέρει τις δύο πλευρές ακόμη πιο κοντά.
Είναι σαφές ότι η Ρωσία "ρυμουλκεί” την Τουρκία από το στρατόπεδο των υποστηρικτών της "αλλαγής καθεστώτος” στη Δαμασκό με όργανο τους ισλαμιστές αντάρτες στο στρατόπεδο των οπαδών της περιφερειακής "σταθερότητας”.
Είναι επίσης σαφές ότι πολλοί τρίτοι έχουν κάθε λόγο να αποστείλουν το μήνυμα ότι από πρωτοβουλίες σαν την τριμερή δεν πρόκειται να βγει τίποτε το καλό για τους συμμετέχοντες... 
Άλλωστε, η ανακατάληψη του Χαλεπίου σηματοδοτεί "τέλος εποχής” - και οι απόηχοί του θα φθάσουν πολύ μακριά.
Η ίδια η Τουρκία, πάντως, δείχνει να έχει περάσει στο στάδιο του "περιορισμού των ζημιών” και της προσπάθειας να βρεθεί με κάθε τρόπο στο τραπέζι των νικητών – που κρίνει ότι είναι η Ρωσία και το Ιράν. Η αποτυχία του εγχειρήματος της αλλαγής καθεστώτος, η συνεχιζόμενη εκατέρωθεν καχυποψία με τις ΗΠΑ και, κυρίως, η αναζωπύρωση της "κουρδικής υπαρξιακής απειλής”την ωθούν προς την κατεύθυνση αυτή.
Όμως αυτή τη φορά, η "στροφή” είναι πραγματικά πολύ μεγάλη και το "όχημα” όντως κινδυνεύει με ανατροπή. Μετά από πέντε χρόνια βαθιάς εμπλοκής του κρατικού μηχανισμού της Τουρκίας στην αποστολή και τροφοδοσία χιλιάδων ισλαμιστών ανταρτών στη γειτονική Συρία, μετά μάλιστα και από τη σύμφυση τουρκικού εθνικισμού και πολιτικού Ισλάμ στο φόντο της συνταγματικής αναθεώρησης, η εμφάνιση μέσα από τις δυνάμεις ασφαλείας φυσιογνωμιών σαν τον δράστη της τρομοκρατικής ενέργειας της Δευτέρας αποτελεί σήμα συναγερμού.
Σαν να μην έφταναν οι λοιπές δοκιμασίες της, η χώρα του Erdogan απειλείται με ανοιχτή "πακιστανοποίηση”. Όπως οι πακιστανικές μυστικές υπηρεσίες εξέθρεψαν τους Ταλιμπάν για να ελέγξουν το γειτονικό Αφγανιστάν, αλλά εντέλει έτσι αποσταθεροποίησαν την ίδια τους της χώρα, έτσι και η Τουρκία κινδυνεύει τώρα από μία απειλή που βρίσκεται παντού στο έδαφός της.

Πηγή: left.gr

Χαλέπι εσύ, θεών και ηρώων νταμάρι

του Γιώργου Τσιάρα

Χαλέπι εσύ, στολίδι της Ανατολής. Χαλέπι, με τα αρχαία σου σουκ, τις εκκλησιές και τα τζαμιά και τις συναγωγές σου, σταυροδρόμι και κοιτίδα αμέτρητων πολιτισμών, που χάνονται στα βάθη των αιώνων. Χαλέπι εσύ, θεών και ηρώων νταμάρι, που στα χαλάσματά σου κλαίει γοερά ο Χαντάντ, ο άγριος πρώτος Θεός των Καταιγίδων, με τον μεγάλο ναό στην πρώτη ακρόπολή σου, που τον προσκυνούσαν γονατιστοί μυριάδες πιστοί πριν από τέσσερις χιλιάδες χρόνια: σχίζουν τα σωθικά οι οιμωγές από τις μαυροφορεμένες ιέρειές του, καθώς τα φαντάσματα αμέτρητων εμπόρων και πολεμιστών -Ακκάδιων, Χετταίων, Περσών και Μακεδόνων, Ρωμαίων και Αρμένηδων, Φράγκων και Σελτζούκων, Μογγόλων και Μαμελούκων- παρελαύνουν αθώρητα στις ανασκαμμένες από τις βόμβες λεωφόρους σου.
Και κάπου εκεί, στα ισοπεδωμένα σοκάκια σου, ένας μικρός μελαχρινός Χριστός μοιρολογάει τη χαμένη σου δόξα και ορκίζεται να ξαναχτίσει εκεί το σπιτικό του.
Εφτά χιλιάδες χρόνια κατοικείται το Χαλέπι, όπως απέδειξαν οι ανασκαφές στη γειτονιά Τάλετ Αλσάουντα. Περήφανο ξεπροβάλλει το αυθεντικό όνομά του, το Χάλαμπ -έτσι το λένε και σήμερα οι Αραβες- στις πρώτες σφηνοειδείς επιγραφές, πολύ προτού θεμελιωθούν η Δαμασκός και η Αντιόχεια – οι άλλες τρανές πολιτείες της Συρίας.
Η Πόλη του Χαντάντ, η πρωτεύουσα του Βασιλείου της Ελμπα, η Γη του Χάλαμπ – έτσι σε απαθανάτισαν σκυφτοί στον φρεσκοψημένο πηλό, με το σφυρί και το καλέμι, οι πρώτοι σου γραφιάδες.
Όταν την πάτησαν οι Χετταίοι επιδρομείς, γύρω στο 1600 προ Χριστού, το Χάλαμπ ήταν ήδη μεγαλούπολη, θρησκευτικό και οικονομικό κέντρο, σταθμός υποχρεωτικός για τα καραβάνια των προσκυνητών και των εμπόρων.
Βοήθησε βέβαια και η στρατηγική του θέση, σε ένα υψίπεδο με εννιά χαμηλούς λόφους και το ποτάμι να διασχίζει μια εύφορη κοιλάδα με τα χιλιάδες αθάνατα λιόδεντρα, μόλις 120 χιλιόμετρα από την Αλεξανδρέττα και τ’ άλλα λιμάνια της Μεσογείου.
Από τον πανάρχαιο βασιλιά Ακαντ ώς τον σύγχρονο «πρόεδρο»-δικτάτορα Ασαντ, δεν βρέθηκε λαός-κατακτητής που να μην περάσει απ’ το Χαλέπι: και μόνη η αναφορά των βασιλιάδων που το πάτησαν και το λεηλάτησαν θα αρκούσε για να γεμίσει όλη την εφημερίδα.
Αμέτρητοι και οι σεισμοί, οι καταποντισμοί και οι επιδημίες – αλλά το Χαλέπι πάντα, με κάποιο μαγικό τρόπο, επιζούσε και αναπτυσσόταν.
Ο Αλέξανδρος, που το κατέκτησε το 333 π.Χ., δεν του έδωσε μεγάλη σημασία, αλλά ο επίγονός του Σέλευκος έφτιαξε εκεί το 301 π.Χ. τον πρώτο ελληνιστικό οικισμό και του έδωσε ένα ελληνικό όνομα -Βέροια- που άντεξε για δέκα αιώνες, πολύ μετά την έλευση του Αρμένη βασιλιά Τιγράνη, το 88 π.Χ., και την κατάκτηση της πόλης από τους Ρωμαίους του Πομπήιου, το 64.
Βέροια λέγαν τη σπουδαία πόλη και οι Βυζαντινοί, που τη στόλισαν με λογής λογής χρυσοποίκιλτες εκκλησιές – το Μεγάλο Τζαμί, στην ακρόπολη, είναι φτιαγμένο πάνω στα θεμέλια της βυζαντινής μητρόπολης, κι αν έσκαβε κανείς από κάτω, σίγουρα θα ’βρισκε τα «αποτυπώματα» του Απόλλωνα, της Ισιδας και του τρανού Χαντάντ, του Ακκάδιου Θεού των Καταιγίδων... 

Ο ερχομός του Ισλάμ

Μετά τον ερχομό του Προφήτη των Πιστών, τον έβδομο αιώνα, αρχίζει ουσιαστικά η ισλαμική περίοδος του Χαλεπιού – αν και η μάχη για τον έλεγχό του ανάμεσα σε Βυζαντινούς, Πέρσες, Αραβες και Δυτικούς Σταυροφόρους τράβηξε για άλλους έξι αιώνες, προτού ο Σαλαντίν το κατακτήσει οριστικά το 1183.
Στο αποκορύφωμα της μάχης Αράβων και Σταυροφόρων για τον έλεγχο του Λεβάντε, στις 9 Αυγούστου του 1138, ένας τρομερός σεισμός κατέστρεψε ολόκληρη την επαρχία, γκρεμίζοντας τα πάντα: οι ιστορικοί πιστεύουν ότι σκοτώθηκαν πάνω από 200.000 άνθρωποι – κι όμως μέσα σε μόνο μία γενιά η πόλη ξαναχτίστηκε και κατοικήθηκε ξανά από μια πανσπερμία χριστιανών, μουσουλμάνων και Εβραίων.
Πώς το ξέρουμε; Το ξέρουμε γιατί, όταν το 1260 κατέκτησαν την πόλη οι Μογγόλοι πολεμιστές, έσφαξαν λέει όλους τους μουσουλμάνους και τους περισσότερους Εβραίους, αλλά χάρισαν τη ζωή στους χριστιανούς που αποτελούσαν και την πλειονότητα.
Και γιατί το 1400 ο τρομερός Ταμερλάνος, ο Τιμούρ ο κουτσός με το μογγολικό και το τουρκικό αίμα, έστησε εκεί μια πυραμίδα από είκοσι χιλιάδες φρεσκοκομμένα κεφάλια Μαμελούκων να τη βλέπουν οι οχτροί του και να σκιάζονται...
Αλλά το Χαλέπι πάλι επέζησε. Και ξαναχτίστηκε. Και θα ξαναχτιστεί και πάλι. Γιατί οι πόλεις δεν είναι τα ντουβάρια τους, αλλά οι άνθρωποί τους.
Πάρτε για μισό λεπτό το βλέμμα σας από τις ματοβαμμένες τηλεοπτικές οθόνες και σκεφτείτε πως ακόμη και σήμερα, μετά πέντε χρόνια συνεχούς αλληλοσφαγής και ωμοτήτων και από τις δύο παρατάξεις, το Χαλέπι είναι μια ζωντανή πόλη όπου παραμένουν με όλες τις δυσκολίες πάνω από ενάμισι εκατομμύριο άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και η μεγαλύτερη χριστιανική κοινότητα στη Συρία -πάνω από 250.000 άνθρωποι-, φυσικά στις «κυβερνητικές» συνοικίες.
Τα όψιμα, κροκοδείλια ρεπορτάζ των δυτικών ΜΜΕ είναι τόσο μονόπαντα, που σου σηκώνεται η τρίχα. Οταν το 2012 οι ισλαμοφασίστες της Αλ Νούσρα και των άλλων φανατικών σουνιτικών οργανώσεων πήραν το μισό Χαλέπι και σφάζαν στον σωρό όλους τους «άπιστους», βλέπετε, δεν θυμάμαι κανένα δακρύβρεχτο οδοιπορικό στα δυτικά κανάλια που τώρα κλαίνε με μαύρο δάκρυ για τα αποτελέσματα ενός 100% κατασκευασμένου εμφυλίου, απλά και μόνο γιατί οι «δικοί τους» έχασαν τη μάχη...
Αντίθετα, τότε οι σφαγές των αμάχων καλύπτονταν πίσω από τον μανδύα της «επανάστασης» κατά του κακού δικτάτορα Ασαντ.
Οχι λοιπόν, το Χαλέπι δεν είναι νεκροταφείο, ούτε η Συρία είναι χωματερή – κι ας την ξεσχίζουν εδώ και χιλιετίες οι Δυνατοί, διαμοιράζοντας ξανά και ξανά τα ιμάτιά της κάτω από τον σταυρό του μαρτυρίου.
Αυτή είναι και η πραγματική εκδίκηση των απλών ανθρώπων: πως, όταν διαλυθεί η ομίχλη των πολέμων και κατακάτσει η σκόνη ανάμεσα στα ερείπια, οι ανώνυμοι, σκελετωμένοι ζωντανοί βγαίνουν από τα υπόγεια, θάβουν τους νεκρούς τους και αρχίζουν σαν τις μέλισσες να ξαναχτίζουν τη ζωή τους, να γεννούν, να δημιουργούν, βγάζοντας με τον τρόπο τους τη γλώσσα σ’ όλους τους βασιλιάδες, σ’ όλους τους αφέντες και τους ισχυρούς, στον ίδιο τον Χάρο...
Γιατί, όσο υπάρχουν άνθρωποι, θα υπάρχουν πόλεις σαν το Χαλέπι – πόλεις κυψέλες που, κόντρα στη φθαρτή θνησιγενή φύση όλων των πλασμάτων, αρνούνται πεισματικά να πεθάνουν και αναγεννώνται από τις στάχτες τους, σαν τον Φοίνικα των πεισματάρηδων, ανυπόταχτων προγόνων.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Ο εξελληνισμός των Ελλήνων

του Περικλή Κοροβέση

Τώρα με τις συζητήσεις για το Κυπριακό, ξαναμπήκαν επί τάπητος τα εθνικά μας θέματα. Αυτός ο όρος έχει καθιερωθεί για τα καλά και τον χρησιμοποιούμε χωρίς δεύτερη σκέψη. Υπάρχουν άραγε κάποιοι που αμφισβητούν αυτόν τον όρο;
Και όμως υπάρχουν. Ανάμεσά τους και ο έγκυρος ιστορικός Γιάννης Γιαννουλόπουλος, καθηγητής Πανεπιστημίου. Στο αξιόλογο βιβλίο του «Η εθνική μας τύφλωση» υποστηρίζει πως χρησιμοποιούμε αυτόν τον όρο για θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Αυτή η ορολογία είναι παρμένη από τη γαλλική Ακροδεξιά. Το λεγόμενο «σκοπιανό θέμα» γίνεται εθνικό θέμα και όχι ένα πρόβλημα εξωτερικής πολιτικής που θα μπορούσε να λυθεί σε μια βραδιά από μια ομάδα επαγγελματιών-διαπραγματευτών.
Ούτε η «Δημοκρατία της Μακεδονίας» (με αυτό το όνομα έχει αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα) μας απειλεί ούτε εμείς αυτήν τη χώρα. Και οι πρώτοι που την αναγνώρισαν ήταν οι Ελληνες επιχειρηματίες που εγκαταστάθηκαν από την πρώτη στιγμή εκεί. Αμφισβητούμε τον πατριωτισμό τους;
Και μια και το ‘φερε η κουβέντα, τελικά τι σημαίνουν οι όροι «έθνος» και «πατρίς»; Οπου και να ψάξει κανείς δεν θα βρει ούτε διεύθυνση, ούτε τηλέφωνο, ούτε ηλεκτρονική θυρίδα. Και φυσικά δεν υπάρχει υπουργείο με αυτά τα ονόματα.
Ούτε καν μια υπηρεσία που να δίνει πληροφορίες. Εντούτοις μας καλούν να πεθάνουμε για την πατρίδα για να υπερασπιστούμε τα ιδανικά του έθνους. Αλλά τα χαρτιά που μας στέλνουν είναι από μια υπηρεσία του κράτους.
Και εύλογα προκύπτει το ερώτημα και μια αναπόφευκτη σύγκριση με την Εκκλησία (της όποιας ομολογίας). Ο Θεός, που βρίσκεται στο επέκεινα και είναι άρρητος, άγνωστος και απροσπέλαστος για τον ανθρώπινο νου, αντιπροσωπεύεται στη γη από κάποιο ιερατείο που αυτό μόνο γνωρίζει ποιες είναι οι βουλές του Μεγαλοδύναμου.
Όποια άλλη ερμηνεία είναι αίρεση. Ακόμα και η Ζαν ντ’ Αρκ, που αργότερα έγινε Αγία, κάηκε στην πυρά γιατί είχε μια απευθείας σύνδεση με τον Πανάγαθο.
Με αυτά τα κριτήρια «έθνος» και «πατρίδα» είναι μεταφυσικές έννοιες των οποίων το κράτος έχει την αποκλειστική αντιπροσωπεία και τις ερμηνεύει κατά το δοκούν. Αλλη η πατρίδα του φασίστα Ι. Μεταξά και άλλη αυτή του Ελ. Βενιζέλου. Και οι δυο ήταν αρχηγοί κράτους. Ποια ερμηνεία ήταν η σωστή;
Αλλά υπάρχει και μια ιστορική εξήγηση του κοινωνικού φαινομένου που λέγεται έθνος και πατρίδα, την οποία έχει ενδιαφέρον να δούμε. Και ας πάρουμε τη δική μας περίπτωση. Μιλάμε για την τρισχιλιετή ιστορία μας.
Σαν εδώ και τριάντα αιώνες να είχαμε την ίδρυση του ελληνικού κράτους που άντεξε στις αλλεπάλληλες κατακτήσεις (Μακεδόνες, Ρωμαίοι, Οθωμανοί), εξεγείρεται με την Επανάσταση του 1821 και αποτινάζει τον οθωμανικό ζυγό για να γίνει ανεξάρτητο και ελεύθερο κράτος. Και με αερογέφυρα συνδέεται με τους αρχαίους προγόνους μας, βρίσκουμε τις ρίζες μας και συνεχίζουμε τον πολιτισμό τους.
Οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί και οι Οθωμανοί μας άφησαν ανεπηρέαστους. Αυτό είναι ακόμα το κυρίαρχο εθνικό μας αφήγημα, που δίνει τροφή σε κάθε εθνικισμό και φασισμό, που κάνει τους Ελληνες ανώτερη φυλή και περιούσιο λαό.
Αλλά η ιστορική έρευνα μας λέει άλλα. Με την επικράτηση του χριστιανισμού, η λέξη Ελληνας έγινε ταυτόσημη του ειδωλολάτρη, του αιρετικού και του άθεου. Κανένας Βυζαντινός αυτοκράτορας δεν υποστήριξε πως συνεχίζει το έργο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός ήταν ειδωλολατρικός. Εξ ου και ο ταλιμπανισμός και η συστηματική καταστροφή των αρχαίων μνημείων. 
Μπορεί κάποιοι Βυζαντινοί λόγιοι να ασχολήθηκαν με την αρχαία ελληνική παιδεία. Αλλά αυτή δεν έφτασε ποτέ στον λαό, που θεωρούσε τους Ελληνες σαν κάτι μυθικό, μακρινό και οπωσδήποτε ξένο σε αυτούς. Επρεπε να περιμένουμε τον 18ο αιώνα, όταν άρχισε η Ευρώπη να ανακαλύπτει την αρχαία Ελλάδα.
Με την καθ’ ημάς λόγια παιδεία γίνεται μια σταδιακή ανακάλυψη της αρχαίας κληρονομιάς που συντελεί τα μάλα στην εθνική αφύπνιση. Ο Ρήγας θα τυπώσει μια χαλκογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου γιατί παραλλήλιζε Οθωμανούς και Πέρσες.
Αλλά δήλωνε: «Δεν έχω τους αρχαίους δικούς μου». Και ο Κοραής μιλάει για την προϋπόθεση της ελληνικής χειραφέτησης, τον εξελληνισμό, δηλαδή τη σύνδεση του νεότερου ελληνικού πολιτισμού με τον αρχαίο -κατά κάποιο τρόπο ως ιδεολογία της Ελληνικής Επανάστασης- για τη δημιουργία ενός δημοκρατικού κράτους-έθνους (ενδεικτικά αναφέρω τους Ι.Θ. Κακριδή, Κ.Θ. Δημαρά, Α. Αγγέλου, Π. Κιτρομηλίδη, Π. Κονδύλη κ.ά. που μελέτησαν διεξοδικά αυτό το θέμα).
Με αυτήν την έννοια, το έθνος, που συγκροτεί μια άλλη ταυτότητα στο πλαίσιο μιας αυτοκρατορίας, είναι μια επαναστατική ιδεολογία. Και στην περίπτωση που αποβεί νικηφόρα αυτή η εξέγερση, τότε αποκτάμε και πατρίδα. Και το ερώτημα που τίθεται είναι:
Σε ποιον ανήκουν όλα αυτά; Στο κράτος ή στον λαό; Στην περίπτωση που ανήκουν στο κράτος, τότε έχουμε πάλι έναν υπόδουλο λαό. Πατρίδα και έθνος είναι λαϊκή υπόθεση.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Αντάρτικο στο Star Wars

Το Hollywood μας έχει αποδείξει πολλές φορές πως το κέρδος είναι αυτό που μετράει πάνω απ' όλα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα αρκετοί δημιουργοί να καταστρέψουν αξιόλογες ταινίες τους για να πουλήσουν κάμποσα εκατομμύρια εισιτήρια παραπάνω. Μέσα σ' αυτούς τους δημιουργούς δυστυχώς υπήρξε κι ο Τζορτζ Λούκας, ο μεγαλύτερος παραμυθάς της γενιάς μου, ο οποίος κατέστρεψε το πολυαγαπημένο μας αστρικό έπος "Star Wars" δημιουργώντας μία νέα κι άκρως αποτυχημένη τριλογία. 

Το περσινό έβδομο επεισόδιο, το οποίο διαφημίστηκε με υπερβολή, μας άφησε τελικά μία γλυκόπικρη γεύση, δίνοντάς μας την πεποίθηση πως και τα δυο επόμενα επεισόδια θα κυμανθούν κοντά στη μετριότητα. Όλη αυτή η κατρακύλα μας έκανε λιγότερο απαιτητικούς όταν ακούσαμε πως θα βγει μία παράλληλη σειρά ταινιών με βασικό τίτλο "Star Wars Stories". Η πρώτη μάλιστα ταινία, το "Rogue One" δυσφημίστηκε από κινηματογραφικούς παραγωγούς και εισχώρησε στις κινηματογραφικές αίθουσες χωρίς τυμπανοκρουσίες και υπέρτατες διαφημίσεις. Οπότε όταν αποφάσισα να την απολαύσω με δύο αγαπημένους φίλους, δεν περίμενα πως θα βγούμε και οι τρεις από την αίθουσα κατενθουσιασμένοι με την ιστορία κι εκστασιασμένοι από τα εκπληκτικά εφέ.

Το "Rogue One" τα έχει όλα για ταινίες αυτού του είδους. Πρώτα απ' όλα το σενάριο ήταν καλοδουλεμένο, χωρίς υπερβολές κι αμερικανικά κλισέ. Αυτό είναι ένα μεγάλο ατού για ταινία επιστημονικής φαντασίας, οι οποίες πολλές φορές καταφεύγουν στις εύκολες λύσεις. Χωρίς περιττές εισαγωγές, η ταινία μπαίνει κατευθείαν στο θέμα με έντονη δράση και με έναν αμείωτο ρυθμό που παραμένει έντονος μέχρι την κορύφωση του τέλους. Τα πλάνα ήταν άψογα με εκπληκτικά τοπία κι εξαιρετικές λήψεις. Οι ερμηνείες ήταν μέτριες αλλά οι απαιτήσεις σ' αυτού του είδους τις ταινίες είναι ελάχιστες. 

Η ιστορία μας πάει στην χρονική περίοδο ανάμεσα στο τρίτο και τέταρτο επεισόδιο. Η αυτοκρατορία προσπαθεί να σβήσει κάθε θύλακα αντίστασης στον γαλαξία κι έτσι αποφασίζει να κατασκευάσει το ισχυρότερο υπερόπλο του σύμπαντος, το Άστρο του Θανάτου. Όμως ο δημιουργός του, ο οποίος δεν είναι ιδιαίτερα πιστός στην Σκοτεινή Πλευρά, αφήνει εσκεμμένα ένα ελάττωμα στο Death Star και ενημερώνει κρυφά τους επαναστάτες για την αχίλλειο πτέρνα του. Η κόρη του κατασκευαστή αφού περάσει από διάφορες δύσκολες καταστάσεις, θα ενταχθεί στους επαναστάτες και θα επιδιώξει με μία μικρή ομάδα, να κλέψει τα σχέδια του Death Star. Το θάρρος τους θα οδηγήσει όλη την αντίσταση να επιτεθεί στον πλανήτη που βρίσκονται όλα τα αρχεία της Αυτοκρατορίας. Η μάχη που ακολουθεί είναι από τις καλύτερες που έχουμε δει.

Η ταινία δεν αφήνει περιθώρια στους ήρωές της. Από την αρχή δείχνει πως κάθε ηρωισμός κι αυτοθυσία, έχουν και το τίμημά τους. Όταν παίζεις με τη φωτιά σίγουρα θα καείς. Αυτό προσφέρει έναν ρεαλισμό όσον αφορά τις σχέσεις και τις συμπεριφορές που δημιουργούνται καθ' όλη τη διάρκεια του έργου. Οι διάλογοι δεν είναι πλούσιοι σε σοφίες και έξυπνες ατάκες αλλά δεν είναι και παιδαριώδεις όπως στα τελευταία επεισόδια (1, 2, 3 και 7). Από ερμηνείες, ξεχωρίζουν πολύ ο Mads Mikkelsen και ο τυφλός Donnie Yen. 

Όσον αφορά τα εφέ, είναι τόσο καλοδουλεμένα μ' αποτέλεσμα οι σκηνές απόλυτης καταστροφής να είναι ρεαλιστικά αποτυπωμένες στην οθόνη ενώ σε πολλές σκηνές μάχης τα διαστημόπλοια δείχνουν πιο αληθινά διότι έχουν δουλευτεί με μοντέλα κι όχι ψηφιακά. Μ' αυτόν τον τρόπο οι δημιουργοί μας επανέφεραν στη θύμηση, νοσταλγικές στιγμές των παιδικών μας χρόνων.

Ωστόσο το Rogue One προσφέρει κι ένα υπέρτατο δώρο στους οπαδούς του έπους Star Wars. Αναφέρομαι στην επιστροφή του πολυαγαπημένου μας κακού Darth Vader. Η παρουσία του στη ταινία δεν είναι μεγάλης διάρκειας, πιθανότατα προς σεβασμό στην αείμνηστη παλιά τριλογία αλλά η σκιά του πλανάται καθ' όλη τη διάρκεια των εξελίξεων της ιστορίας. Πολύ έξυπνο τρικ η ψηφιακή αναπαράσταση των προσώπων της παλιά τριλογίας όπως ο κυβερνήτης του Άστρου του Θανάτου αλλά και μιας άλλης προσωπικότητας που δε θα ήθελα να αποκαλύψω.  

Είναι υπέροχο να φεύγεις από τον κινηματογράφο νιώθοντας χορτασμένος από μία ιστορία φαντασίας. Και το Rogue One το κατάφερε, κάτι που μας έκανε να ανυπομονούμε για την συνέχεια των Star Wars Stories παρά για το όγδοο επεισόδιο που θα βγει τον επόμενο Δεκέμβρη. 

Για το είδος της, η ταινία αγγίζει το άριστα και βάση των ταινιών επιστημονικής φαντασίας θα της βάλω υψηλή βαθμολογία. 

Εννοείται πως αξίζει να το δείτε!

Βαθμολογία: 9/10

Όλο το δημοκρατικό φάσμα κατά της έκδοσης των «8»

της Ιωάννας Σωτήρχου

Ηχηρό «όχι» στην έκδοση των 8 Τούρκων αξιωματούχων διατυπώθηκε χθες σε εκδήλωση της Ελληνικής Ενωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) και του «Αλληλεγγύη-SolidarityNow», με θέμα «Το κράτος δικαίου μπροστά στην έκδοση των 8 Τούρκων αξιωματούχων», από όλο το δημοκρατικό πολιτικό φάσμα.
Στις παρεμβάσεις τους διακεκριμένοι νομικοί αλλά και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέθεσαν τους λόγους για τους οποίους η έκδοσή τους θα συνιστούσε ατόπημα καθώς, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος που εκδηλώθηκε το καλοκαίρι στην Τουρκία αλλά και τα μέτρα έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκαν, με τις απολύσεις και τις διώξεις χιλιάδων δημόσιων λειτουργών χωρίς αποδείξεις, τις μαρτυρίες για βασανιστήρια στους εικαζόμενους πραξικοπηματίες, αλλά και τις κυβερνητικές αναφορές στην επαναφορά της θανατικής ποινής, η έκδοσή τους συνεπάγεται όχι μόνο ότι δεν θα τύχουν δίκαιης δίκης, αλλά και πως κινδυνεύει η ζωή και η ασφάλειά τους.
Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα παραπάνω αποτελούν ισχυρούς λόγους για τη μη έκδοσή τους.

Η Επιτροπή της Βενετίας

► Το πόρισμα της Επιτροπής της Βενετίας, όπως είναι γνωστή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Δημοκρατίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, επικαλέστηκε ο ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Αλιβιζάτος, στο οποίο εκφράζονται οι ανησυχίες της για το γεγονός ότι τα έκτακτα μέτρα που δικαιολογημένα έλαβε η τουρκική κυβέρνηση ενώπιον της απειλής που δέχτηκε ξέφυγαν από κάθε μέτρο κοινοβουλευτικού και συνταγματικού ελέγχου, απέκτησαν διαρκή ισχύ και μετατράπηκαν σε διώξεις χωρίς επαρκή βάση ενδείξεων εναντίον δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων που απολύθηκαν, αλλά και εναντίον οργανώσεων στη βάση «πιθανολογούμενων πράξεων που μπορούν να χαρακτηριστούν ως τρομοκρατία», ενώ σε πολλές περιπτώσεις υπήρξε εφαρμογή της οικογενειακής ευθύνης, ανησυχίες που ενέτειναν οι αναιτιολόγητες συλλήψεις, οι καταγγελίες για βασανιστήρια, η δυσχερής επικοινωνία με δικηγόρους, αλλά και οι διώξεις σε βάρος συνηγόρων, ακόμη και δικαστών.
Καθώς μάλιστα παρατάθηκε το όριο της προφυλάκισης, ενώ καθυστερεί η αποκατάσταση της δημοκρατικής έννομης τάξης, ο κ. Αλιβιζάτος θεωρεί ότι τα αρμόδια δικαστήρια «οφείλουν να απόσχουν της έκδοσης και σε αντίθετη περίπτωση θα μπορούσε και ο αρμόδιος υπουργός να πει όχι», θυμίζοντας ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν.
Έδωσε μάλιστα πρόσφατα παραδείγματα από προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο μπροστά στον κίνδυνο κακομεταχείρισης του εκζητούμενου απέτρεψε την έκδοση, είτε μετά από προσφυγή σε αυτό είτε αυτεπαγγέλτως, καθώς στον εσωτερικό κανονισμό του προβλέπει σχετικά ασφαλιστικά μέτρα.
Πρότεινε ακόμη τη σχετική προσφυγή στα ευρωπαϊκά όργανα ώστε «τη ζεστή πατάτα να την έχει η Ευρώπη και όχι η ελληνική κυβέρνηση», γεγονός που όχι μόνο βγάζει την Ελλάδα από τη δύσκολη περίσταση, αλλά την «αναγκάζει να πάρει τις ευθύνες της και να μη θεωρεί ορισμένα καθεστώτα ότι είναι αυτονόητα κράτη δικαίου που δικαιούνται τη θέση τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια». Δυνατότητα που οι συνήγοροι των 8 δήλωσαν ότι έχουν ήδη ενεργοποιήσει.
► Ο πρόεδρος της ΕΕΔΑ, καθηγητής στο Δίκαιο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Κ. Τσιτσελίκης, κάλεσε τους Ελληνες δικαστές να κρίνουν «αν θα περπατήσουμε τον δρόμο του κράτους δικαίου που μας αναλογεί», καλώντας τους να μην επηρεαστούν από την πολιτική φύση του ζητήματος.
Βασικό ερώτημα θα έπρεπε να είναι αν ισχύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία, σύμφωνα με τον καθηγητή που, αναφερόμενος στις μαρτυρίες από φυλακισμένους που έχουν βασανιστεί και άλλα τεκμήρια που έχει συγκεντρώσει η Ενωση από τους διωκόμενους, αποφάνθηκε ότι στην Τουρκία επικρατεί άρση ισχύος της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
► Το μέλος του Δ.Σ. του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και επικεφαλής της Επιτροπής για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών του ΔΣΑ, Παναγιώτης Περάκης, μετέφερε τις θέσεις του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Δικηγορικών Συλλόγων (εκπροσωπεί τους δικηγόρους 45 χωρών, με περισσότερα από ένα εκατομμύριο μέλη), που καταγγέλλει την κατάρρευση του κράτους δικαίου στην Τουρκία, τις εκτεταμένες συλλήψεις και προφυλακίσεις περισσότερων από 300 δικηγόρων και άνω των 3.000 δικαστών, αλλά και τις επίσημες καταγγελίες των Τούρκων συναδέλφων του, καταγγελίες που κάνουν με κίνδυνο της ζωής τους και ζητούν την υποστήριξη της Ε.Ε., θυμίζοντας ότι είναι χιλιάδες οι άνθρωποι που στερούνται τα δικαιώματά τους στην Τουρκία και δεν είναι μόνο οι 8 που απειλούνται.
► Δηλώνοντας ότι δεν συμπαθεί βέβαια τους πραξικοπηματίες αλλά δεν θα συνηγορούσε να στείλει στον θάνατο ή σε μια χώρα που δεν εγγυάται δίκαιη δίκη ακόμη και τον χειρότερο εγκληματία, ο πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, αναπληρωτής καθηγητής στο Πάντειο, Δημήτρης Χριστόπουλος, έστειλε το δικό του μήνυμα στην εκδήλωση.
► Ιδιαίτερα φορτισμένος, ένας εκ των συνηγόρων των 8 εκζητούμενων, ο Ν. Ζέλιος, που έχει χάσει τον ύπνο του «αναλογιζόμενος ότι αν κάτι δεν πάει καλά, αυτοί οι άνθρωποι θα οδηγηθούν στον θάνατο», είπε ότι κατά δήλωσή τους αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν σχέση με το πραξικόπημα, είναι ΝΑΤΟϊκοί αξιωματούχοι μιας ομάδας ερευνητών και διασωστών. Μίλησε για τις διώξεις των οικογενειών τους, ενώ ανέφερε ότι τα τουρκικά βασανιστήρια αποτελούν ξεχωριστό λήμμα στα λεξικά δίπλα στα κινέζικα βασανιστήρια.

Δικαστικά προηγούμενα

Τον λόγο για να επιχειρηματολογήσουν κατά της έκδοσης των 8 έλαβαν ακόμη ο πρώην γ.γ. Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο υπ. Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Κωστής Παπαϊωάννου, τονίζοντας ότι η υπόθεση «θέτει, με τρόπο δύσκολο, το κράτος δικαίου μπροστά στον καθρέφτη του», η νομική σύμβουλος της ΓΣΕΕ, Ερη Βαρχαλαμή, που τεκμηρίωσε τις διώξεις συνδικαλιστών και τις καταπατήσεις δικαιωμάτων επικαλούμενη και τη Διεθνή Ενωση Εργαζομένων, η οποία κάνει λόγο για 120.000 διωχθέντες εργαζόμενους, ο επιστημονικός υπεύθυνος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, Σπύρος Κουλοχέρης, που συνεισέφερε αποφάσεις ελληνικών δικαστηρίων στις οποίες δεν εκδόθηκαν εκζητούμενοι λόγω φόβων διώξεων στη χώρα τους, αλλά και ο συγγραφέας Απόστολος Δοξιάδης και η πανεπιστημιακός Ελένη Πορτάλιου, που εκδηλώνουν την αντίθεσή τους στην έκδοση των 8 Τούρκων αξιωματικών μέσω κοινής δήλωσης μαζί με εκατοντάδες άλλους οι οποίοι υπογράφουν σχετικό υπόμνημα, με επικεφαλής τους Μίκη Θεοδωράκη, Μανώλη Γλέζο και Γεώργιο Κασιμάτη.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ακόμη η αντιπρόεδρος της Βουλής Τασία Χριστοδουλοπούλου, ο τέως γ.γ. Μεταναστευτικής Πολιτικής Β. Παπαδόπουλος και η πρώην βουλευτής Βασιλική Κατριβάνου.
► Στο αίτημα της μη έκδοσης των 8 δεν συστρατεύονται μόνον οι έγκριτοι νομικοί, οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εκατοντάδες άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών, αλλά και ο ελληνικός λαός, το «όχι» του οποίου αποτυπώνεται σε δημοσκόπηση που δημοσιεύει η «Εφ.Συν.».

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Τελικά έχουμε σοβαρό κράτος Δικαίου;

Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι γνωστή εδώ και χρόνια. Η Ιστορία μας έχει αποδείξει περίτρανα πως η ελληνική δικαιοσύνη έχει κάνει ιστορικής σημασίας τεράστια σφάλματα, τα οποία συνήθως είχαν εγχώρια σημασία αν κι αρκετά απ’ αυτά προκάλεσαν διεθνείς αντιδράσεις όπως για παράδειγμα η (κατα)δίκη-ντροπή του Νίκου Μπελογιάννη. Η προκλητική στάση της ελληνικής δικαιοσύνης δε διέφερε και σε άλλες παρωδίες όπως η δίκη των δοσίλογων μετά την απελευθέρωση(;) της Ελλάδος από τους Γερμανούς αλλά και τη δίκη των χουντικών στην μεταπολίτευση.
Τι συμβαίνει όμως όταν η ελληνική δικαιοσύνη έρχεται αντιμέτωπη με ένα θέμα διεθνούς σημασίας; Είναι άξια να ανταπεξέλθει στις ευθύνες των Διεθνών Κανόνων ή θα συνεχίσει την χρόνια λανθασμένη της ρότα; Αναφέρομαι στο ενδεχόμενο της έκδοσης των Τούρκων αξιωματικών στο αντιδημοκρατικό καθεστώς του Ερντογάν και το ερώτημα που τίθεται είναι απλό. Μπορεί μία δημοκρατική χώρα να παραδώσει φυγάδες σε μία άλλη χώρα η οποία δε προσφέρει καμία εγγύηση για δίκαιη δίκη;
Η ενδεχόμενη έκδοση των Τούρκων αξιωματικών θα φέρει το ελληνικό κράτος Δικαίου με τα εξής παραπτώματα:
1. Στο άρθρο 438 του Κώδικα της Ποινικής Δικονομίας, η Δικαιοσύνη απαγορεύει την έκδοση αλλοδαπών υπηκόων όταν αυτή γίνεται για πολιτικούς λόγους. Το αυταρχικό καθεστώς της Τουρκίας είναι ένας σοβαρός πολιτικός λόγος.
2. Στο άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) το οποίο έχει υπερνομοθετική ισχύ, απαγορεύει βασανιστήρια και κάθε άλλη απάνθρωπη μεταχείριση. Όπως γνωρίζουμε, σήμερα στην Τουρκία πραγματοποιούνται βασανιστήρια σε αντικαθεστωτικούς και σε πολίτες δημοκρατικών φρονημάτων (ένας από τους λόγους που η Ε.Ε. ανέστειλε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία).
3. Στη Σύμβαση της Γενεύης (άρθρο 15 π.δ 96/2008) υπάρχει η «επικουρική προστασία» σε πρόσωπα που κινδυνεύουν να τιμωρηθούν με θανατική ποινή. Στην Τουρκία ο Ερντογάν απειλεί όλους τους αντιφρονούντες με θάνατο!
Αν ο Άρειος Πάγος αποφασίσει την τελική έκδοση των Τούρκων αξιωματικών, θα καταπατήσει τα παραπάνω άρθρα και θα αποδείξει περίτρανα πως στην Ελλάδα δεν έχουμε ούτε ευρωπαϊκό αλλά ούτε και σοβαρό κράτος Δικαίου.
Φοβάμαι όμως στην χρόνια απουσία του εγχώριου ήθους…

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Το Δωμάτιο

Λίγες μέρες έμειναν για να φύγει το 2016, αφήνοντάς μας μία μέτρια κινηματογραφική χρονιά. Παρ΄όλα αυτά υπήρξαν λίγες ταινίες οι οποίες ήταν πραγματικά διαμάντια  Μερικές απ' αυτές όμως τις υποτίμησα κι αρνήθηκα να τις τιμήσω σε κάποια κινηματογραφική αίθουσα. Όμως καθώς η χρονιά οδεύει στο τέλος της, το ξανασκέφτηκα κι αποφάσισα να δω όσες προλαβαίνω. Πρώτη απ' όλες επέλεξα μία υπέροχη ταινία από τον ανεξάρτητο αμερικανικό κινηματογράφο, "Το Δωμάτιο".

Το Δωμάτιο προβλήθηκα στις αρχές της χρονιάς. Χαντακώθηκε από τους περιβόητους εγχώριους κριτικούς κινηματογράφου, αλλά αγαπήθηκε πολύ απ' όσους επέλεξαν να την απολαύσουν στις σκοτεινές αίθουσες. Οι λόγοι που δεν έσπευσα να την δω ήταν πως δε με τράβηξε ιδιαίτερα το θέμα της. Έχω δει πολλές ταινίες με απαγωγές οπότε δεν ήθελα να δω μία ακόμη. Η αδιαφορία μου ήταν τόσο μεγάλη που δεν άκουσα καν πως ο δημιουργός δεν επικεντρώθηκε στο θέμα της απαγωγής αλλά στο δράμα που ακολουθεί μετά την απελευθέρωση των ομήρων.

Η ταινία βασίστηκε πάνω στο βραβευμένο βιβλίο της Έμα Ντόναχιου. Για να περαστεί στην μεγάλη οθόνη, η συγγραφέας επέλεξε τον ανεξάρτητο και χαμηλών τόνων Ιρλανδό σκηνοθέτη Λένι Άμπρααμσον και μαζί τροποποίησαν το κείμενο του βιβλίου για να μπορέσει να πάρει τη μορφή σεναρίου. 

Η ιστορία είναι η εξής, μία μάνα με τον πεντάχρονο γιο της μένουν κλεισμένοι σε ένα δωμάτιο-φυλακή για πολλά χρόνια. Κι ενώ είναι αποκομμένοι από τον έξω κόσμο, η μητέρα δημιουργεί μία δικιά της κοσμοθεωρία για να νιώθει ο γιος της ελεύθερος μέσα σ' αυτό το κλουβί. Η φαντασία του πιτσιρικά οργιάζει καθώς η εικόνα του για τον κόσμο περιορίζεται σε μία οθόνη τηλεόρασης και σε έναν φεγγίτη που κοιτάζει στον ουρανό. Κάποια στιγμή καταστρώνουν ένα σχέδιο απόδρασης. Χωρίς να προβώ σε αποκαλύψεις λεπτομερειών θα περιοριστώ λέγοντας μόνο ότι η σκηνή της απόδρασης ήταν μία από τις πιο καλογυρισμένες κι αγχωτικές στιγμές που έχω δει στον κινηματόγραφο. Άρτια γυρισμένη, με εξαιρετικό ρεαλισμό και καταπληκτικές ερμηνείες.

Από εκεί ξεκινάει ένα νέο δράμα για την μάνα και τον γιο. Ο πιτσιρικάς ανακαλύπτει έναν νέο κόσμο που μέχρι χθες δε γνώριζε κι αρχίζει να περιβάλλεται από νέα πρόσωπα τα οποία προσπαθούν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη του και την αγάπη του. Κι ενώ ο μικρός βασανίζεται με την αντικοινωνικότητά του, η μητέρα του πέφτει θύμα ενός νέου "βιαστή". Αναφέρομαι στα όργανα της σύγχρονης κοινωνίας. Ο κόσμος διψάει για αίμα και πόνο. Για να καλύψει τα έξοδα των νομικών διαδικασιών αναγκάζεται να δεχτεί μία τηλεοπτική συνέντευξη η οποία μετατρέπεται σε στυγνή ανάκριση. Μία δημοσιογράφος-τέρας προσπαθεί να την κατηγορήσει για θέματα που αν και πατούν στη λογική απέχουν πολύ από την πραγματικότητα και το συναίσθημα. Κι ενώ μέχρι τότε η μάνα ήταν δυνατή απέναντι στον απαγωγέα-βιαστή της τελικά λυγίζει μπροστά σε ένα πιο ύπουλο τέρας με μικρόφωνο και κάμερα.

Η ταινία πέρασε με έναν πανέξυπνο και διακριτικό τρόπο το περιβόητο σύνδρομο της Στοκχόλμης. Ο πιτσιρικάς αντιμέτωπος με την νέα κατάσταση, αποζητά την "ασφάλεια" του δωματίου όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε ενώ η μάνα νιώθει ενοχές για το κακό που της συνέβη. Η τύχη του δράστη παραμένει άγνωστη διότι ο σκηνοθέτης στόχευσε στο δράμα των θυμάτων κι όχι στην τιμωρία του θύτη, κι αυτό διότι ο θύτης έχει πολλά πρόσωπα (είναι ο απαγωγέας-βιαστής, είναι η κοινωνία, είναι η οικογένεια). 

Οι ερμηνείες ήταν άψογες απ' όλους τους ηθοποιούς. Δικαίως η "ανεξάρτητη" κι άγνωστη ηθοποιός Μπρι Λάρσον κέρδισε το όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου και προσωπικά πιστεύω πως ο πιτσιρικάς της ταινίας άξιζε να πάρει το αντίστοιχο όσκαρ πρώτου ανδρικού ρόλου (κι όχι ο Ντι Κάπριο για τον ανύπαρκτο ρόλο του στην Επιστροφή). 

Ο πιτσιρικάς Jacob Tremblay πρόσφερε μία αξεπέραστη ερμηνεία. Τα μάτια του ξεχείλιζαν από συναισθήματα. Απερίγραπτη είναι η σκηνή όταν έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τον έξω κόσμο. Το υπέροχο αυτό βλέμμα που κοιτάει με απορία τον ουρανό μου έμεινε χαραγμένο μετά το τέλος της ταινίας. Αλλά και οι αντιδράσεις του στον "νέο κόσμο" ήταν εκπληκτικές. Επίσης η φωνή του είχε όλες τις αποχρώσεις της παιδικής ηλικίας. Χαρά, λύπη, έκπληξη, εκνευρισμό, φόβο αλλά και αγάπη. Πέρα από την μητέρα και τον γιο, και οι υπόλοιποι ρόλοι στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων, δίνοντας περισσότερο ρεαλισμό σ' αυτό το εξαιρετικό κοινωνικό αυτό δράμα.

Το σενάριο της ταινίας ήταν απαιτητικό κι ευτυχώς ο ιρλανδός σκηνοθέτης Λένι Άμπρααμσον δεν έπεσε στην παγίδα των αμερικανικών κλισέ. Ήθελε να προσδώσει στο σενάριο τη μέγιστη δυνατή αληθοφάνεια και το πέτυχε. Ακόμα και οι διάλογοι είναι τόσο ανθρώπινοι που προσφέρουν μία απροσδιόριστη οικειότητα με όλα τα πρόσωπα της ιστορίας.

Με όμορφο τρόπο η ταινία μας παρουσιάζει το σκληρό τρόπο της απότομης ενηλικίωσης αλλά και τις θυσίες που προσφέρει η μητρική αγάπη. Επίσης με σεβασμό δείχνει το σπάσιμο των οικογενειακών δεσμών όταν κάτι κακό συμβαίνει, κάτι το οποίο η ταινία δεν το κατηγορεί αλλά το παρουσιάζει ως φυσικό επακόλουθο. Η ταινία είναι ένα ισχυρό "κατηγορώ" προς όλους τους σύγχρονους "βιαστές" της ανθρώπινης ψυχής.

Το Δωμάτιο ανήκει άξια στις καλύτερες ταινίες της χρονιάς που μας φεύγει. Μία ταινία με σπάνιο ήθος κι αξιοπρέπεια και με ερμηνείες εξαιρετικές. 

Όσοι δεν το είδατε καλό είναι να το αναζητήσετε. 

Βαθμολογία:8/10

Ο φόβος, οι φίλοι και οι εχθροί (μας)

του Γιώργου Σταματόπουλου

Οσο πάει και γιγαντώνεται το απεχθές δίπολο «φίλος - εχθρός» και αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις στη συνοχή της κοινωνίας και στην ανάπτυξη ενός δημοκρατικού ήθους. Ο φόβος είναι αυτό που επικρατεί και οι αντίπαλοι έχουν επιδοθεί στο ποιος θα καταφέρει να σκορπίσει τον περισσότερο φόβο, ώστε να ελέγχει απόλυτα και να μην επιτρέπει να ακούγονται διαφορετικές φωνές που θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν την κυριαρχία τους.
Είναι θεμιτό και θαυμαστό (και ζητούμενο!) να συγκρούονται ιδέες, όταν όμως αυτό γίνεται με σεβασμό και όχι με τάσεις εξολόθρευσης των μεν από τις δε· διαφορετικά τι νόημα έχει η σύγκρουση; 
Οποιος δεν αντέχει τη βάσανο της κριτικής δεν έχει θέση σε αυτή τη σύγκρουση και –επιτρέψτε μου– δεν έχει δικαίωμα να συμμετέχει· εάν θέλει να ακούει ό,τι τα ώτα του επιθυμούν, ας πάει στην τοπική του οργάνωση να ηδονίζεται – είναι ανήθικο και χυδαίο να στιγματίζει ανθρώπους επειδή λένε ή γράφουν ό,τι αυτοί έχουν στην γκλάβα τους, ό,τι τελοσπάντων πιστεύουν. Με τους πιστούς υπάρχει άλλη επικοινωνία και δεν είναι της στιγμής.
Θα 'λεγα ότι αυτό είναι φασισμός, αλλά θα δυναμιτίσω το κλίμα. Οι αφιονισμένοι, οι αφρίζοντες δεν με αφορούν, αν και τους συναντώ σχεδόν καθημερινά, στις πλατείες, στα λεωφορεία και τα τρένα, στα καφέ και τις συναυλίες, στους δρόμους που δεν έχουν τελειωμό...
Υπομένουμε τη σύγχυση, αγαπάμε τις ιδεολογίες, αλλά όχι και να δεχόμαστε ύβρεις από ακραιφνείς οπαδούς κομμάτων· ας τα βρουν με το κόμμα τους και με τη συνείδησή τους και ας πάψουν να χύνουν δηλητήριο· κινδυνεύουν να ξεμείνουν απ' αυτό – και μετά; Τι θα κάνουν μετά οι έρημοι; 
Καλό θα τους έκανε να μιλήσουν με τους συνταξιούχους και τους χαμηλόμισθους, με τους άνεργους και τους πληγωμένους από τα μνημόνια (ε, και τον πληγωμένο εγωισμό, που επικρατεί στο εθνικό θυμικό, τον προσπερνάμε, αν και είναι βασικό συστατικό της θλίψης...).
Παντού επικρατεί τρομοκρατία. Οποιος δεν συμβιβάζεται στοχοποιείται, δακτυλοδεικνύεται και υφίσταται τη χλεύη και το μένος των τσαρλατάνων της πίστης και του πνεύματος. Αυτοί που τρομοκρατούν και πιέζουν ασφυκτικά, θέλοντας να επιτύχουν την εξόντωση των «εχθρών», ας ξέρουν μια κι έξω ότι ματαιοπονούν· ας δοκιμάσουν αλλού τη χυδαία «στρατηγική» τους, την ενορχηστρωμένη επίθεση εναντίον των διαφορετικών που ενοχλούν. Δεν θα τους κάνουμε τη χάρη να υμνούμε, καλά και σώνει, το εξουσιαστικό αριστεροακροδεξιό έκτρωμα.
Ξέρω, το βλέπω και το διαισθάνομαι, ότι αυτοί οι άτεγκτοι εξουσιομανείς είναι κυρίως βολεμένοι του συστήματος, έξω από την κόλαση στην οποία έχουν ριχτεί πολλοί που προσπαθούν να επιβιώσουν σε τούτη τη χώρα, άνθρωποι με δύο και τρεις δουλειές ή συντάξεις, «κολλητοί» των κυβερνώντων και διάφοροι λακέδες της εξουσίας· εξ ου και η λατρεία προς αυτήν.
Μόνη μας περιουσία –ας ξέρουν όσοι ενοχλούνται– είναι οι λέξεις και οι φίλοι, οι συγγενείς και οι συνάδελφοι καθώς και οι έντιμοι αναγνώστες (μεγαλόθυμοι και επιεικείς, με ανοιχτό μυαλό και δική τους κρίση· ανεξάρτητοι, αδέσμευτοι, ανεπηρέαστοι – πολίτες). Αλλά αυτά είναι ίσως ψιλά γράμματα για τους φανατικούς και τους κομματόδουλους.
Καλή θα ήταν μια εαυτοσκόπηση και μια επαναξιολόγηση των ώς τούδε στερεοτύπων και βεβαιοτήτων τους. Μακριά από τον φετιχισμό της κατατρομοκράτησης και του χαφιεδισμού. Μακριά. Οσο γίνεται μακριά, αγαπητοί φίλοι αναγνώστες.
Δεν θα παρατήσουμε τις λέξεις (και τα πράγματα) επειδή τινές αλλόφρονες δεν μπορούν να βρουν τη σειρά τους (των λέξεων), τη στοίχισή τους με το νόημα και τον σεβασμό, με τον πολίτη και τη δημοκρατία. Στην Πνύκα, όποιος νομίζει ότι έχει λόγο (και θάρρος).
Ας ξέρουν, δε, πολλοί απ' αυτούς που τρομοκρατούν ότι δεν περνάει πια η μέθοδός τους. Ο κόσμος, μετά το πρώτο μούδιασμα και τον πανικό, τους πήρε χαμπάρι. Το αποκορύφωμα της σχιζοφρένειας που μας δέρνει είναι ότι όλοι αυτοί τολμάνε και μιλάνε στο όνομα της δημοκρατίας, οι καψεροί...

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Η αδιαφορία ροκανίζει το μέλλον μας

του Περικλή Κοροβέση

Παραθέτουμε εκτενή αποσπάσματα από τα προλεγόμενα του νέου βιβλίου του συντάκτη μας, Περικλή Κοροβέση, εκδόσεις «Oportuna», που είναι μια συλλογή των άρθρων του, όπως δημοσιεύτηκαν στην «Εφ.Συν.» την τελευταία διετία. Το βιβλίο θα βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία στα μέσα Δεκεμβρίου.
Η καταστροφή δεν ζυγώνει ποτέ με το όπλο στο χέρι. Ερχεται ύπουλα, στις μύτες των ποδιών. Σε κάνει να βλέπεις το κακό στην καλοσύνη και το καλό στην κακία».
Αυτά μας λέει ο Κρίσνα, στο μεγάλο ινδικό έπος Μαχαμπαράτα, εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια. Δηλαδή πριν ξεσπάσει ένα μεγάλο κακό, π.χ. πόλεμος, ήδη το κακό έχει φωλιάσει στο μυαλό των ανθρώπων και τους δημιουργεί την εντύπωση πως υπηρετούν το καλό. Αυτό ταιριάζει απόλυτα και στη σημερινή Ελλάδα.
Περίπου τέσσερα εκατομμύρια Ελληνες είναι στα όρια της φτώχειας, κάτω από τα όρια της φτώχειας, μέχρι την απόλυτη φτώχεια, συνεπεία των μνημονίων και της λιτότητας. Εντούτοις, τα τρία μνημόνια τα έφεραν κυβερνήσεις που ψήφισε ο ελληνικός λαός.
Με άλλα λόγια, ψήφισε την καταστροφή του πιστεύοντας πως ψήφισε τη σωτηρία του. Και δεν έχουμε κανένα δείγμα που να μας κάνει να πειστούμε πως αυτός ο λαός κατάλαβε το λάθος του. 
Αντίθετα, η αδράνειά του σημαίνει αποδοχή αυτής της συμφοράς. Και αυτό σημαίνει πως άνοιξε μια βασιλική οδός για τις μελλοντικές συμφορές που θα είναι χειρότερες από τις σημερινές. Να περιμένουμε περιβαλλοντικές καταστροφές, επιδημίες, λιμούς, πολέμους [...].
Η πρόθεση του συγγραφέα αυτών των κειμένων δεν ήταν απλώς ο σχολιασμός της πραγματικότητας, αλλά η ανάλυσή της. Ζούμε σε μια εποχή σύγχυσης.
Ο,τι είχε προταθεί ως απελευθερωτικό πρόταγμα τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα, μέσα από τις ιδέες του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού, αποδείχθηκε το αντίθετό του.
Ο κομμουνισμός όπως διαμορφώθηκε από την ΕΣΣΔ ήταν ένας νέος ολοκληρωτισμός. Οπου εφαρμόστηκε απέτυχε και κατέρρευσε ή μεταλλάχτηκε σε ακραίο καπιταλισμό (Κίνα).
Η σοσιαλδημοκρατία παντού, σε όλο τον κόσμο, έγινε μια Δεξιά. Και σε μερικές περιπτώσεις, πιο ακραία από τη Δεξιά (περίπτωση Μπλερ). Και έτσι φτάσαμε σε έναν πολιτικό μεσαίωνα.
Αρα μας χρειάζεται ένας νέος Διαφωτισμός. Εδώ και περίπου τριάντα χρόνια, ο γράφων υπηρέτησε αυτήν την ιδέα στο μέτρο του δυνατού και στο όριο των ικανοτήτων του. Η ανθρωπότητα, στη μακρόχρονη πορεία της, μας έχει εφοδιάσει με πλούσια όπλα. Και εμείς, όλοι αυτοί που θέλουμε κοινωνική δικαιοσύνη, τα αγνοούμε.
Εχουμε μείνει σε δύο λείψανα ιδεολογημάτων, τον κομμουνισμό και τη σοσιαλδημοκρατία, και προσπαθούμε με αυτά να διαβάσουμε την πραγματικότητα, ενώ στην ουσία είναι η τύφλωσή μας και η αποκοπή μας από την πραγματικότητα.
Και τα απολιθώματα δεν μπορούν να γίνουν τα νέα πρίσματα που μας χρειάζονται για να δούμε την αλήθεια. Αρα μας χρειάζεται μια νέα καθαρή ματιά, που να αξιοποιεί όλη τη συσσωρευμένη σοφία της ανθρωπότητας. Εργο βαρύ και δυσβάσταχτο.
Και εδώ κάνει ο καθένας ό,τι μπορεί. Και το παράδειγμα του μικρού κολιμπρί είναι εξόχως διδακτικό: Οταν έπιασε φωτιά το δάσος, όλα τα ζώα χώθηκαν στη λίμνη για να σωθούν.
Αλλά ένα μικρό κολιμπρί κουβαλούσε νερό με το ράμφος του και έριχνε στην καρδιά της φωτιάς. «Τι κάνεις;» τον ρώτησε ο βασιλιάς της ζούγκλας, το λιοντάρι. «Δεν βλέπεις πως αυτό που κάνεις είναι μάταιο;» Και το κολιμπρί απάντησε ψυχρά: «Κάνω αυτό που μου αναλογεί». Εμείς κάνουμε αυτό που μας αναλογεί έχοντας πλήρη συνείδηση των λιγοστών μας δυνάμεων; Πριν ψάξουμε να βρούμε το φταίξιμο στους άλλους, ας κοιτάξουμε να βρούμε τη δική μας ευθύνη.
Μήπως η αδράνειά μας είναι η καλύτερη συμμαχία με τους καταπιεστές μας; Και μήπως το όλο σύστημα δουλεύει για να μας κάνει αδρανείς και άβουλους, μέσα από τεχνικές ιδιαίτερα επεξεργασμένες, που εμείς τις καταπίνουμε αμάσητες; (Κατανάλωση, μαζική κουλτούρα, τηλεόραση, βόλεμα και πάνω από όλα το τομάρι μας, έξω και πάνω από την κοινωνία.) Αυτό δεν είναι συμμαχία με τους καπιταλιστές;
Πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να επιλέγει ελεύθερα να ψηφίσει υπέρ της φτώχειας του, της ανεργίας του, της αστεγίας του και της εξαθλίωσής του;
Να τα δέχεται όλα αυτά παθητικά και το μόνο που τον νοιάζει όταν φτάσει στον πάτο της κοινωνίας είναι να βρει ένα απάγκιο για να στρώσει τις κουβέρτες του; Προφανώς αυτές οι συμφορές δεν ήρθαν με το όνομά τους.
Αλλαξαν όνομα με τον μυθικό-προπαγανδιστικό λόγο των πολιτικών κομμάτων εξουσίας και των κυρίαρχων ΜΜΕ και ονομάστηκαν προκοπή και ανάκαμψη. Η παλιά πληγή της ανθρωπότητας από την εποχή που η εξουσία και οι μεσσίες ανέλαβαν να μας κυβερνούν. Και μας έπεισαν πως το κακό είναι για το καλό μας και το καλό είναι για το κακό μας [...].
Καθοριστικό ρόλο για την επικράτηση της μιας και μοναδικής αλήθειας ήταν οι μονοθεϊστικές θρησκείες που έγιναν ιδεολογίες των αυτοκρατοριών [...].
Ποια είναι η μόνη και μοναδική αλήθεια της εποχής μας; Αυτή δεν είναι ούτε θρησκευτική ούτε πολιτική. Είναι οικονομική. Είναι το δόγμα του νεοφιλελευθερισμού, δηλαδή το παρόν καθεστώς του αρπακτικού καπιταλισμού, που έχει αναγάγει το κέρδος σε μια νέα μονοθεϊστική θρησκεία. Και εδώ ο άνθρωπος είναι αναλώσιμος.
Δεν έχει καμία αξία και καμία σημασία. Τα πάντα λειτουργούν για το 1% του πληθυσμού του πλανήτη που έχει σχεδόν όλο τον πλούτο της Γης. Και όλο το παγκόσμιο σύστημα είναι έτσι διαμορφωμένο για να αναπαράγει αυτήν την ανισότητα και να τη διαιωνίζει. Και αυτό αποτελεί μονόδρομο για κάθε χώρα.
Και είναι λάθος να πιστεύουμε πως ο ναζισμός και ο φασισμός κατέρρευσαν μετά τη συντριβή των αντίστοιχων καθεστώτων με τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ηττήθηκε μονάχα μια έκφραση του ολοκληρωτισμού όπως αυτή είχε μορφοποιηθεί από τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι. Αλλά η ουσία του διαφυλάχτηκε και μεταλλάχτηκε και πήρε την καθόλου νόμιμη μορφή του αντικομμουνισμού και του αντισοβιετισμού.
Την επομένη του θριάμβου των Συμμάχων, δεν ήρθε η πολυπόθητη ειρήνη. Ενας νέος πόλεμος άρχισε, ο λεγόμενος «Ψυχρός» που δεν ήταν και τόσο ψυχρός όσο δήλωνε το όνομά του. Απλά μεταφέρθηκε στην περιφέρεια, έγινε θερμός και εγκαταστάθηκε μόνιμα εκεί.
Και έχουμε το εξής παράδοξο. Ο εθνικισμός-φασισμός παρουσιάζεται αντισυστημικός και εναντίον του καπιταλισμού. Αυτό έκαναν και ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι και όλοι οι υπόλοιποι φασίστες. 
Εντούτοις οι πρώτοι που στήριξαν αυτά τα ολοκληρωτικά καθεστώτα ήταν οι βιομήχανοι και οι τραπεζίτες, που είδαν τα κέρδη τους να εξακοντίζονται στα ύψη γιατί οι εργαζόμενοι είχαν εγκλειστεί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, όχι αναγκαστικά σε αυτά των ολοκαυτωμάτων, αλλά σε αυτά της κοινωνίας. Αυτό ήταν σε τελική ανάλυση το έργο τους [...].
Τι μπορούμε να κάνουμε μπροστά σε αυτή τη ζοφερή κατάσταση που λίγοι τη συνειδητοποιούν, προτιμούν να ζουν με τις αυταπάτες τους και τις ψευδαισθήσεις τους και δεν βλέπουν τη συμφορά και την καταστροφή που έρχεται αθόρυβα και καραδοκεί μπροστά από την πόρτα του καθενός; Το πρώτο πράγμα είναι να απαλλαγούμε από τις ψευδαισθήσεις μας και τις αυταπάτες μας.
Πράγμα εξαιρετικά δύσκολο και επώδυνο, γιατί συχνά μέσα από αυτές έχουμε χτίσει την προσωπικότητά μας. Αλλά το κολιμπρί είναι μπροστά στα μάτια μας. Και δεν κουβαλάει μονάχα νερό. Με το πέταγμά του μας οδηγεί σε νέους ορίζοντες.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Το Εντεύθεν στο Κόκκινο 105,5

Η ραδιοφωνική εκπομπή "Το έπος των Ταφρολούκεν" του Βαγγέλη Χερουβείμ, φιλοξένησε το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου του 2016, το τρίτο μου βιβλίο Εντεύθεν. 

Μαζί με τον Γκρεκόνο φίλο μου Βαγγέλη Χερουβείμ μιλήσαμε για το βιβλίο, την ιστορική μνήμη αλλά και την κοινή μας λήθη. Συζητήσαμε όμως και για τα γεγονότα της Χίου, για το πογκρόμ των νεοναζί και για το αντιφασιστικό κύμα που απλώνεται δειλά πάνω από την τοπική κοινωνία. 

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Βαγγέλη Χερουβείμ για την "ραδιοφωνική" τιμή που μου έκανε και τον σταθμό "Στο Κόκκινο 105,5" για την φιλοξενία του.

Τα μουσικά κομμάτια που ακούγονται είναι τα εξής:

1. Μίκης Θεοδωράκης - Δέκα του Δεκέμβρη

2. Pink Floyd - Obscured by clouds

3. Maxence Cyrin - Where Is My Mind

4. Mogwai - I know you are but what am I

Αν δεν παίζει το παραπάνω αρχείο, ακούστε την εκπομπή χωρίς τα τραγούδια εδώ:

Η άφιξη ενός ακόμη Interstellar;...

Δύο χρόνια μετά το τελευταίο πολυσυζητημένο sci-fi "Interstellar", το Χόλιγουντ επέστρεψε σε μία ακόμη "διαστημική" ταινία με κυριότερη θεματολογία τον χρόνο. Κι αν στο Interstellar οι ήρωες ταξίδεψαν στο διάστημα για να βρουν απαντήσεις, στο Arrival ήρθαν επισκέπτες στη γη για να συνδράμουν στις απαντήσεις των αιώνιων ερωτημάτων μας. Όμως σε μία ακόμη προσπάθεια να συνδυαστεί η επιστημονική φαντασία με φιλοσοφικά ερωτήματα, ο σκηνοθέτης Denis Villeneuve (του εξαιρετικού Μέσα από τις Φλόγες) χάθηκε στη δίνη του χρόνου.

Το Arrival είναι μία μίξη πετυχημένων συνταγών από παλιότερες ταινίες ίδιου είδους, κάνοντάς μας να θυμηθούμε κατά τη διάρκειά της πολλές παλιές αγαπημένες σκηνές από το "Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου" όσον αφορά τις προσπάθειες επικοινωνίας των ανθρώπων με τους επισκέπτες, από την πολυαγαπημένη "Επαφή" όπου η Τζόντι Φόστερ προσπαθούσε να αποκωδικοποιήσει τα εξωγήινα μηνύματα που είχε λάβει, από την "Άβυσσο" όσον αφορά τις θερμές σχέσεις που απέκτησαν οι άνθρωποι με τους εξωγήινους, από την "Οδύσσεια του Διαστήματος" όσον αφορά τον μινιμαλισμό που επικρατούσε στα διαστημόπλοια και φυσικά από το πρόσφατο "Interstellar" όσον αφορά τα σκοτεινά πλάνα και το καταθλιπτικό κλίμα. Με λίγα λόγια, απολαύσαμε ένα κολλάζ παλιών ταινιών.

Σχετικά με τo Arrival γίνεται μία συζήτηση πάνω στην ύπαρξη του χρόνου και ποια μπορεί να είναι η μορφή του. Είναι γραμμικός κι αν ναι κινείται μόνο προς τα μπρος ή μπορεί ο ανθρώπινος νους να κάνει "χρονικά" ταξίδια μες στη συνείδησή του, κάτι που θα τον βοηθούσε να δει τα μελλούμενα; 

Η άφιξη των διαστημοπλοίων στην γη θα σημάνει παγκόσμιο συναγερμό. Η αρχική συνεργασία κάποιων χωρών αμέσως θα διακοπεί. Αυτό το θέμα δέχτηκε εξαιρετικό χειρισμό από τον σκηνοθέτη, ο οποίος έδειξε με έναν έξυπνο τρόπο την ανθρώπινη απληστία η οποία οδηγεί σε καχυποψίες κι εντάσεις αλλά και σε πράξεις που δείχνουν έλλειψη εμπιστοσύνης. Εν μέρει ο καθένας κοιτάει την πάρτη του αδιαφορώντας για τον συνάνθρωπό του, χωρίς να σκέφτεται πως σκάβοντας το λάκκο του άλλου σκάβει και τον δικό του παράλληλα. 

Το θέμα και οι προβληματισμοί της ταινίας έχουν μεγάλο ενδιαφέρον και σηκώνουν πολύωρες συζητήσεις μετά τους τίτλους τέλους. Όμως ο σκηνοθέτης υπέπεσε σε πολλά αμερικανικά κλισέ τα οποία κατέστρεψαν το τελικό αποτέλεσμα. Επίσης και η επιλογή των ηθοποιών ήταν αποτυχημένη. Εκτός από τον Jeremy Renner, ο οποίος έκανε φιλότιμες προσπάθειες σοβαρής ερμηνείας, οι υπόλοιποι πέρασαν αθόρυβα από την οθόνη. Κι εδώ έρχεται ένα μεγάλο ερώτημα. Για ποιο λόγο έδωσαν αυτόν τον ρόλο στην Amy Adams; Η καταθλιπτική της αύρα μετέτρεψε την sci-fi ταινία σε ένα αμερικανικό μελόδραμα. Η ερμηνεία της ήταν απολύτως μίζερη. Σε όλη τη διάρκεια του έργου η έκφρασή της θυμίζει Μεγάλη Παρασκευή και τα μάτια της είναι πιο υγρά κι απ' αυτά του Βασίλη Καϊλα. Ως επιστήμονας και γλωσσολόγος, θα μπορούσε να είχε μία πιο τυπική, ψυχρή και σοβαρή αντιμετώπιση στη δουλειά που της ανέθεσαν, στην επικοινωνία δηλαδή με τους εξωγήινους. 

Από την άλλη, οι αργοί ρυθμοί της ταινίας προκαλούν μία υποτονικότητα στην εξέλιξη μ' αποτέλεσμα να χάνεται το σασπένς ενώ το φινάλε είναι τόσο βεβιασμένο που νιώθεις πως είναι κανονισμένο για να αδειάσει η αίθουσα μία ώρα νωρίτερα. Με τους τίτλους τέλους απλώθηκε μία αμηχανία με την απορία "κάτι άλλο περίμενα" με αυτό το "κάτι άλλο" να μην εννοείς ταινίες καταστροφής και δράσης. 

Το Χόλιγουντ πρέπει να το πάρει χαμπάρι. Ταινίες σαν την "2001: Η Οδύσσεια του διαστήματος" και την "Επαφή" δύσκολα θα ξαναβγούν. Καλό είναι να σταματήσει να πέφτει στην παγίδα της αντιγραφής παλιών εξαιρετικών έργων. Το Arrival το κατατάσσω στην ίδια κατηγορία με το Interstellar, σε μία δηλαδή χαοτική ανάλυση θεωριών ντυμένων με γλυκανάλατες στιγμές. 

Βαθμολογία: 5/10

Μετά το ιταλικό δημοψήφισμα

Όπως ήταν αναμενόμενο, στο δημοψήφισμα της Ιταλίας επικράτησε ένα ακόμη «Όχι», το οποίο όσο αθόρυβα πέρασε από τα Μ.Μ.Ε. τόσο μεγάλη ζημιά θα επιφέρει μακροπρόθεσμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η προβλεπόμενη ήττα του Ματέο Ρέντσι, φορτώνει το ήδη βεβαρημένο πρόγραμμα των εκλογών στην Ευρώπη για την ερχόμενη χρονιά. Οπότε πέρα από τις ολλανδικές του Μαρτίου, τις γαλλικές του Απρίλη-Μάη και τις γερμανικές του Σεπτεμβρίου, θα περιμένουμε και τις ιταλικές (εκτός κι αν αποφασίσει η υπηρεσιακή κυβέρνηση των τεχνοκρατών να τραβήξει τη θητεία της μέχρι το 2018). Κι αν στις άλλες χώρες καλπάζει η ακροδεξιά, στην Ιταλία εντείνεται το ευρωσκεπτικιστικό κίνημα (με την υποστήριξη ακροδεξιών κι εθνικιστικών κομμάτων).
Ποιος άραγε από τους Ευρωπαίους ηγέτες, έλαβε ένα ακόμη μήνυμα από τους λαούς, οι οποίοι επιμένουν να δηλώνουν με κάθε ευκαιρία πως δεν δέχονται πλέον άλλες «φιλοευρωπαϊκές» μεταρρυθμίσεις; Δυστυχώς κανείς, κι αυτό φάνηκε λίγες ώρες μετά τα αποτελέσματα του ιταλικού δημοψηφίσματος, όπου το Eurogroup ζήτησε έξτρα μέτρα λιτότητας για τον προϋπολογισμό του 2017 εξαιτίας της… πολιτικής κατάστασης που θα βρεθεί η Ιταλία.
Εδώ θα ήθελα να προσθέσω πως σύμφωνα με το Ινστιτούτο Pew, ο ιταλικός λαός επικρίνει τους χειρισμούς της Ε.Ε. σε ποσοστό 77% ως προς την οικονομία και 68% ως προς την προσφυγική κρίση. Αυτά τα ποσοστά αναμένεται να αυξηθούν κι άλλο.
Εύγε Βρυξέλλες.
Εύγε Βερολίνο.
Συνεχίστε την νεοφιλελεύθερη πολιτική της λιτότητας…

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr

Citizenfour

Θα μπορούσε ένα ντοκιμαντέρ να σε κρατήσει δυο ώρες απορροφημένο σε μία οθόνη με τις αισθήσεις και τα νεύρα στην τσίτα λες και παρακολουθείς ένα καλογυρισμένο θρίλερ; Θα μου φαινόταν αδιανόητο να το παραδεχτώ μέχρι που παρακολούθησα το Citizenfour, μία ακόμη καλή ταινία που βγήκε στους κινηματογράφος την περασμένη Πέμπτη (αν και παραγωγής του 2014). 

Όμως το Citizenfour δε μπορεί να χαρακτηριστεί ντοκιμαντέρ αλλά ντοκουμέντο, καθώς μας παρουσιάζει ημερολογιακά όλο το παρασκήνιο της μεγαλύτερης αποκάλυψης για την καταπάτηση της δημοκρατίας και της ελευθερίας από την NSA (την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών), κι όλα αυτά χάρις σε έναν 29χρονο ωχρό τυπάκο με αντικοινωνική διάθεση και γυαλιά μυωπίας, ο οποίος έγινε ο πρώτος επαναστάτης του 21ου αιώνα. 

Η ταινία μας δείχνει τις πρώτες στιγμές που ο Έντουαρντ Σνόουντεν έχει παραστρατήσει από την φασιστική γαλέρα της NSA και κρύβεται σε ένα πολυτελές δωμάτιο ξενοδοχείο στο Χονγκ Κονγκ. Εκεί συναντιέται με δυο δημοσιογράφους, τον Γκλεν Γκρίνγουολντ και τον Γιούεν ΜακΆσκιλ. Κατανοεί πως δεν έχει το χρόνο και τα περιθώρια για να τους εμπιστευτεί, οπότε αρχίζει να τους εξηγεί την όλη κατάσταση κι έτσι οι τρεις μαζί καταστρώνουν ένα σχέδιο αποκαλύψεων. 

Το Citizenfour είναι η καταγραφή των πρώτων βημάτων ενός ψηφιακού αντάρτικου απέναντι σε ένα πανίσχυρο σύστημα παρακολούθησης κι υποταγής. Η πρώτη μέρα ήταν της γνωριμίας τόσο των προσώπων όσο και της κατάστασης. Η δεύτερη μέρα ήταν η οργάνωση του σχεδίου. Η τρίτη μέρα ήταν η αρχή των αποκαλύψεων. Έκτοτε τα περισσότερα γεγονότα τα γνωρίζουμε. Αυτό όμως που μας περνάει η ταινία είναι τα παρασκήνια των εξελίξεων. Μας δείχνει τις αντιδράσεις του Σνόουντεν μόλις συνειδητοποιεί πως οι αρχές αμέσως κατάλαβαν πως ήταν εκείνος η πηγή των διαρροών, γι' αυτό και εισέβαλαν σπίτι του κάτι που συνοδεύτηκε με έναν εξονυχιστικό έλεγχο ενώ οι τραπεζικές του καταθέσεις κλείδωναν. 

Από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα έχουμε απέναντί μας έναν άλλον Σνόουντεν. Αν και γνώριζε εξαρχής τις συνέπειες των πράξεών του, τώρα τις βιώνει κι αυτό τον γονατίζει και ψυχικά και σωματικά όσο προετοιμασμένος κι αν ήταν. Οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια του είναι εμφανείς και οι νευρικές του κινήσεις γίνονται πιο έντονες. Η αμέσως επόμενη κίνησή του είναι να βρει άσυλο μέσω του Ο.Η.Ε. ο οποίος τον φυγαδεύει στην Ρωσία, όπου και προστατεύεται μέχρι σήμερα.

Ο πανικός του καθεστωτικού συστήματος γίνεται φανερός από την αρχή. Τα Μ.Μ.Ε. προσπάθησαν να αλλοιώσουν την εικόνα του Σνόουντεν με εσκεμμένη παραπληροφόρηση, ενώ οι αρχές ανέκριναν αμέσως τους δικούς του ανθρώπους αλλά και κάποια πρόσωπα των δημοσιογράφων που βοηθούσαν στις αποκαλύψεις. Από την άλλη έχουμε και τον φόβο της απέναντι όχθης, όπως για παράδειγμα στη περίπτωση της Guardian, όπου υπήρχε φόβος κρατικών (και παρακρατικών) αντιποίνων σε περίπτωση που δημοσιευτούν αποκαλύψεις για την Βρετανική Μυστική Υπηρεσία Πληροφοριών (TEMPORA). 

Αν και η καταγραφή των γεγονότων σταματάει στα μέσα του 2014, οι πληροφορίες που έχουμε συλλέξει στο δίωρο ντοκιμαντέρ είναι τόσες που πραγματικά μπαίνουμε σε μία νέα κατάσταση ανελευθερίας κι ανασφάλειας, μιας και μας αποδεικνύει με στοιχεία τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η σάρωση και η καταγραφή δισεκατομμυρίων τηλεφωνημάτων τόσο σε Ηνωμένες Πολιτείες όσο και σε Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμα και σε κλήσεις της Γερμανίδας καγκελάριου Άντζελα Μέρκελ. Ένας νέος φόβος αναδύεται απέναντι σε έναν άγνωστο υποτακτικό έλεγχο ενός παρακρατικού οργανισμού.

Τo Citizenfour είναι ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ της τελευταίας δεκαετίας, το οποίο μας επιβεβαιώνει τον ψηφιακό εφιάλτη που ζούμε όλοι οι κάτοικοι του δυτικού "πολιτισμένου" κόσμου, που έχουμε μάθει να χρησιμοποιούμε καθημερινά υπολογιστές, κινητά, τηλεοράσεις, πιστωτικές κάρτες κι ένα σωρό άλλα εργαλεία, τα οποία είναι χακεμένα από ένα παρακρατικό καθεστώς που δρα χωρίς να το αγγίζει κανένας νόμος.

Το Citizenfour μας καλωσορίζει σ' αυτήν την νέα εφιαλτική εποχή στην οποία ο εχθρός είναι αόρατος.

Δείτε το!

Βαθμολογία: 9/10

Παρουσίαση του βιβλίου Εντεύθεν στο Ιωνικό Κέντρο

Αν και η παρουσίαση της περασμένης Δευτέρας στο Ιωνικό Κέντρο μάζεψε κόσμο, υπήρξαν αρκετοί φίλοι και γνωστοί που δε κατάφεραν να παραβρεθούν εξαιτίας της καταιγίδας ή λόγω άλλων υποχρεώσεων. Πολλοί απ' αυτούς ενδιαφέρθηκαν να μάθουν αν υπάρχει κάποιο βίντεο της εκδήλωσης πέρα από τις φωτογραφίες που δημοσίευσα τις προάλλες.
Ήρθε λοιπόν η στιγμή να παρουσιάσω την εκδήλωση και σε μορφή βίντεο κι επιτρέψτε μου να σας συστήσω για μία ακόμη φορά τους ανθρώπους που μου έκαναν την τιμή να παρουσιάσουν το τρίτο μου βιβλίο. Δεξιά μου κάθεται ο ραδιοφωνικός παραγωγός Αριστοτέλης Τσαγκαρογιάννης κι αριστερά μου η δραματοθεραπεύτρια Κλειώ Σοφιανοπούλου κι ο σκιτσογράφος Βαγγέλης Χερουβείμ. Χειριστής της βιντεοσκόπησης ήταν ο καλός φίλος Σπύρος Βουγιουκλάκης.
Η βραδιά έκλεισε με το μουσικό σχήμα του Στέφανου Σίνη (φωνή), Λήδα Σάμιτα (κιθάρα-φωνή) και Νασία Κώνστα (τσέλο) το οποίο έχει κι αυτό καταγραφεί και θα δημοσιευθεί σύντομα. 

Αριστουργήματα του παρελθόντος: Επίσημη Ιστορία (1985)

Το περασμένο Σάββατο έζησα ένα σπάνιο κινηματογραφικό συναίσθημα. Είναι αυτές οι λιγοστές πλέον στιγμές που πέφτει απόλυτη σιγή στην κινηματογραφική αίθουσα καθώς το έργο βρίσκεται στην κορύφωσή του. Στη συγκεκριμένη ταινία η σιωπή αυτή εξαπλώθηκε από νωρίς και γινόταν όλο και πιο αισθητή καθώς ξεδιπλωνόντουσαν οι πτυχές της "Επίσημης Ιστορίας".

Ο σκηνοθέτης Luis Puenzo μας ταξιδεύει στην Αργεντινή του 1983 λίγο πριν πέσει η χούντα. Κι ενώ το στρατιωτικό καθεστώς μετράει μέρες, ο σκηνοθέτης μας παρουσιάζει την κατάσταση μέσα από τα μάτια των αστών που έζησαν "ήρεμα" όλην αυτήν την κατάσταση. Αναφέρομαι σε αντίστοιχους ανθρώπους με τους δικούς μας εξηντάρηδες που μας λένε πως "στην χούντα αν δεν μιλούσες δεν σε πείραζε κανείς". 

Η πρωταγωνίστρια της ταινίας, είναι μία καθηγήτρια ιστορίας σε ένα σχολείο και σύζυγος ενός επιχειρηματία ο οποίος έχει πολύ καλές σχέσεις με τους καθεστωτικούς. Ο τρόπος ζωής που έχουν επιλέξει τους προσφέρει ένα φράγμα ηρεμίας, άγνοιας και προστασίας απέναντι στο δράμα του αργεντίνικου λαού. Ωστόσο έζησαν κι οι ίδιοι το δικό τους δράμα, μιας και δε μπορούσαν να αποκτήσουν δικό τους παιδί μέχρι που αποφάσισαν να επιλέξουν τη λύση της υιοθεσίας. 

Η ονειρική τους ζωή και η ψευδής τους γαλήνη θα αρχίσουν να διαλύονται μετά από μία συνάντηση της πρωταγωνίστριας με παλιές της συμμαθήτριες. Συζητώντας με μία φίλη της, η οποία βασανίστηκε κι επέλεξε την εξορία για να σωθεί, θα λάβει τις πρώτες πληροφορίες για την απάνθρωπη φύση του καθεστώτος και για το παράνομο κύκλωμα υιοθεσιών. Από εκείνη τη στιγμή αρχίζει ο δικό της εφιάλτης. Ένας εφιάλτης ύπουλος και ψυχολογικός καθώς αρχίζει να υποπτεύεται πως η θετή τους κόρη είναι παιδί ενός δολοφονημένου αντικαθεστωτικού ζευγαριού. Οι αναζητήσεις που αρχίζει και κάνει για να μάθει την πραγματική ταυτότητα του παιδιού της θα την οδηγήσει στην πιθανή γιαγιά του. Είναι η στιγμή που ο κόσμος γκρεμίζεται κάτω από τα πόδια της κι έρχεται αντιμέτωπη με φρικτές αλήθειες που μέχρι τότε δε γνώριζε. 

Η εξέλιξη της ιστορίας είναι πολύ πιο περίπλοκη απ' όσο προσπάθησα ανεπιτυχώς να παρουσιάσω παραπάνω. Εξάλλου ο σκηνοθέτης είχε ένα δύσκολο έργο να φέρει εις πέρας, το οποίο κατάφερε να ολοκληρώσει με μεγάλη επιτυχία, καθώς σκοπός του ήταν να κατηγορήσει με τον πιο πολιτισμένο κι αποτελεσματικό τρόπο την αστική τάξη της Αργεντινής (κι όχι μόνο), η οποία πλούτιζε και ζούσε μία οικονομικά άνετη ζωή με αντάλλαγμα τη σιωπή της απέναντι στα εγκλήματα της χούντας. 

Εξαιρετική η αντίθεση που προκαλεί ορίζοντας την πρωταγωνίστρια ως καθηγήτρια ιστορίας, η οποία διδάσκει τα γεγονότα όπως της τα "έμαθε" το σύστημα δικαιολογώντας τα ως "τεκμηριωμένη και κατοχυρωμένη ιστορία". Με λίγα λόγια ως "επίσημη ιστορία". Μόνο που η αλήθεια απέχει κατά πολύ μ' αυτό μας προσφέρει το κάθε καθεστώς. Η έντασή της με έναν "επαναστάτη" μαθητή θα την οδηγήσει στην αναζήτηση της άλλης πλευράς της Ιστορίας. Το ίδιο και οι κουβέντες που έχει με έναν συνάδελφό της από το σχολείο. Εξαιρετικότατη η φράση του όταν αντιλαμβάνεται τον ευθυνόφοβο εκνευρισμό της πρωταγωνίστριας κατά τη διάρκεια της συζήτησής τους, "αποφεύγεις να αναγνωρίσεις την αληθινή ιστορία διότι έτσι θα αναγκαστείς να δεχτείς την συνενοχή σου για όλα αυτά τα εγκλήματα". 

Όμως για μένα η πιο συγκλονιστική στιγμή της ταινίας ήταν ο διάλογος που είχε ο σύζυγος της πρωταγωνίστριας με τον πατέρα του. Ο επερχόμενος καβγάς προετοιμαζόταν αρκετή ώρα πριν αλλά κανείς δε περίμενε να ακούσει λόγια που έκρυβαν έναν χρόνιο παράπονο και μία τραυματική ειλικρίνεια. Η πετυχημένη επαγγελματική καριέρα του γιου θα σταθεί αφορμή για μια ειρωνική φάρσα από τον πατέρα του, ο οποίος μ' αυτόν τον τρόπο βρίσκει την ευκαιρία να του εξομολογηθεί το εξής: "σ' αυτά τα δύσκολα χρόνια κάνουν περιουσίες οι δωσίλογοι, οι προδότες, οι πουτανάς γιοι, οι βασανιστές, οι καθεστωτικοί κι... ο γιος μου". Ο σπαραγμός του πατέρα στην μεγάλη οθόνη είναι τόσο έντονος μ' αποτέλεσμα να μην υπάρξει άνθρωπος μες στην αίθουσα που να μην ένιωσε έναν ασφυκτικό κόμπο στον λαιμό. Κι εκεί έρχεται η δικιά μας αφορμή να καταμετρήσουμε τις προσωπικότητες που το lifestyle μας πλάσαρε τόσες δεκαετίες, με περιουσίες που ξεκινούσαν από τα χρόνια της Κατοχής, της βρετανικής προδοσίας, του εμφυλίου πολέμου και μετέπειτα της χούντας. Σ' εκείνην την κουβέντα ακούστηκε και μία ακόμη αλήθεια "τα δολλάρια που  απολαμβάνεις τώρα θα τα χρωστούν σ' αυτούς (τους Αμερικάνους) τα παιδιά σου και τα εγγόνια σου, ζεις τώρα στη χλιδή για να ζήσουν αυτά αύριο στη φτώχεια" (το "προφητικό" σενάριο γράφτηκε το 1985). Τι μας θυμίζει αυτό άραγε; 

Με έναν πολύ έξυπνο τρόπο και με τη συμβολή των εξαιρετικών ερμηνειών, η ταινία τραβάει την μάσκα της αστικής τάξης αποδεικνύοντας πως το τρίπτυχο "θρησκεία-πατρίς-οικογένεια" (κάτι που υφίσταται σε κάθε καθεστώς), δεν είναι τίποτα παραπάνω από μία ασπίδα των αστών για να κρύψουν τις ευθύνες τους αλλά και την συμμετοχή τους ενίοτε στα εγκλήματα των καθεστωτικών. Όταν όμως έρχονται αντιμέτωποι με την πραγματικότητα, όσοι έχουν ακόμη ανθρωπιά μέσα τους διαφεύγουν στο κλάμα, μόνο που κι εκεί υπάρχει μία ακόμη αποστομωτική απάντηση από ανθρώπους πραγματικά βασανισμένους και ταλαιπωρημένους "μην κλαις, δεν ωφελούν τα κλάματα".

Όλα τα παραπάνω αφορούσαν το ιστορικό σκέλος της ταινίας. Στο κινηματογραφικό σκέλος, η ταινία ήταν άψογη σε ερμηνείες. Ακόμα και η μικρή πρωταγωνίστρια είναι εξαιρετική στο παίξιμό της. Ειδικά η νυχτερινή αγκαλιά που προσφέρει στη μητέρα της έκανε όλην την αίθουσα να κλάψει από την ανθρωπιά αυτού του τόσο δα μικρού πλάσματος. Επίσης η μουσική έπαιξε υπέροχο ρόλο στην αποκλιμάκωση των εντάσεων σε διάφορες στιγμές της ιστορίας. 

Η "Επίσημη Ιστορία" μας έρχεται από το μακρινό 1985 για να μας προσφέρει ξανά ένα κινηματογραφικό μάθημα, καθώς ο φασισμός έχει αρχίσει να εδραιώνεται πάλι στην Ευρώπη και στην Αμερική. Μας δείχνει με τον πιο έξυπνο και κατανοητό τρόπο το πως θα βγάλουμε τις παρωπίδες που μας κρύβουν την πραγματικότητα ενώ παράλληλα μας συμβουλεύει να σταθούμε θαρραλέοι απέναντι στην αλήθεια. Μόνο έτσι θα δούμε καθαρά τα τραύματα που μας έχει προκαλέσει η "ανεπίσημη" Ιστορία και τότε θα βρούμε τον τρόπο για να τα επουλώσουμε. 

Όπως έκανε η Αργεντινή. 

Όπως έκανε η Χιλή. 

Εμείς εδώ ακόμα κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. 

Όσο για την ταινία. Είναι κρίμα που παίζεται μόνο σε δυο κινηματογράφους της Αθήνας, τη στιγμή που οι υπόλοιπες αίθουσες προβάλλουν σκουπίδια και μετριότητες. 

Γι' αυτό συγχαίρω τον κινηματογράφο Άστορ και την Ταινιοθήκη της Ελλάδος που τόλμησαν να προβάλλουν αυτό το επίκαιρο αριστούργημα του παρελθόντος. 

Δείτε το οπωσδήποτε.  

Βαθμολογία: 9/10

Ουαί υμίν, γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί

του Γιώργου Τσιάρα

Είναι να τρελαίνεται κανείς με τα όσα γράφονται και λέγονται μια εβδομάδα τώρα για τον μακαρίτη Φιντέλ Κάστρο και την κουβανέζικη επανάσταση και κοινωνία, από ανθρώπους που είτε δεν έχουν πατήσει ποτέ το πόδι τους στο νησί, είτε το επισκέφτηκαν μόνο σαν τουρίστες, για να μην πω σεξο-τουρίστες.
Και που, σε κάθε περίπτωση, διακατέχονται από βαθύτατη εμπάθεια για τα επιτεύγματα αυτού του μοναδικού, σε αντοχές και κουράγια, αλλά και δίψα για ζωή και ελευθερία, λαού της Καραϊβικής. 
Νιώθω λοιπόν την ανάγκη, έχοντας ταξιδέψει επανειλημμένα στη Κούβα σε μια πολύ ιδιαίτερη περίοδο, μεταξύ 2000 και 2005, έχοντας μελετήσει όσο μπόρεσα την Ιστορία και την κουλτούρα της, μιλώντας τη γλώσσα και διατηρώντας έκτοτε επαφή με αρκετούς ανθρώπους που γνώρισα εκεί, όλων των «αποχρώσεων» και πεποιθήσεων, να γράψω εδώ δυο-τρία σταράτα λόγια.
Με την ειλικρίνεια δηλαδή του Ευρωπαίου αριστερού (βάλτε εσείς όσα εισαγωγικά θέλετε) που ξέφυγα από το τουριστικό μονοπάτι, μακριά από τα ξενοδοχεία και τις πιάτσες των μεγαλουπόλεων, που έζησα έστω και για λίγους μήνες, συνολικά, στον δικό τους ρυθμό, που μοιράστηκα το φαγητό και τις συνήθειές τους, που έζησα στο πετσί μου τη φτώχεια, αλλά και την απροσκύνητη αξιοπρέπεια και περηφάνια και το γλέντι και τη μελαγχολία του μέσου Κουβανού πολίτη.
Που είδα με τα μάτια μου όλες τις παθογένειες, τα στραβά και τ’ ανάποδα του «σοσιαλισμού των τροπικών», αλλά είμαι σε θέση να τα ζυγίσω με τα αντίστοιχα στραβά του δικού μας ιστορικού χωροχρόνου.
Δυο πράγματα, λοιπόν, πρέπει οπωσδήποτε να λάβει κανείς υπόψη του, πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε αξιολογική κρίση για την Κούβα και την ημιτελή, κουρασμένη, αλλά νικηφόρα επανάστασή της.
Το πρώτο είναι η τραγική κατάσταση που επικρατούσε στην Κούβα πριν από τον θρίαμβο του 1959: μια χώρα-προτεκτοράτο, που έγινε δήθεν «ανεξάρτητη» μετά τον ισπανο-αμερικανικό πόλεμο του 1898, αλλά στην πραγματικότητα παρέμενε αποικία, θέρετρο και μπουρδέλο των ΗΠΑ και της μαφίας της.
Μια πλούσια χώρα με λίγους διαπλεκόμενους πλούσιους λευκούς, τσιφλικάδες και βιομηχάνους, ραντιέρηδες και κομπραδόρους των ξένων και εκατομμύρια φτωχούς. Μια χώρα με 70% αναλφαβητισμό και σχεδόν ένα εκατομμύριο πόρνες.
Μια διεφθαρμένη ώς το κόκαλο χώρα που κυβερνιόταν φεουδαρχικά από τους γαιοκτήμονες και το καθολικό παπαδαριό και όπου όλες οι σημαντικές πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις λαμβάνονταν από την πρεσβεία των ΗΠΑ και τους ντόπιους εκπροσώπους των ξένων καρτέλ.
Οπου οι μεθυσμένοι Αμερικανοί ναύτες κατουρούσαν το άγαλμα του Μαρτί, μπροστά στο Καπιτώλιο της Αβάνας, και κανείς δεν τολμούσε να τους βάλει στη θέση τους. Σας θυμίζει κάτι;
Η δεύτερη παράμετρος έχει να κάνει με το σήμερα.
Σχίζουν τα ρούχα τους γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές για την «ανελευθερία» και την «καταπίεση» της σημερινής Κούβας. Ποια είναι όμως η «φιλελεύθερη» εναλλακτική που θα έπρεπε να ακολουθήσει το νησί του Μαρτί και του Μασέο για να ικανοποιήσει τους επικριτές του;
Ας δούμε τους γείτονες της Κούβας -τη διαρκή τραγωδία της Αϊτής και της Γουατεμάλας, το ναρκω-κράτος του Μεξικού, τον χωρίς τέλος εμφύλιο της Κολομβίας.
Ο,τι και να μου πούνε για την Κούβα, εγώ είδα με τα μάτια μου ότι σε αυτό το νησί η ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια αξίζει περισσότερο απ’ ό,τι στις περισσότερες άλλες χώρες που έχω επισκεφτεί, περιλαμβανομένων και πολλών «προηγμένων» οικονομικά, αλλά βαθιά άνισων και άδικων κοινωνιών της Εσπερίας.
Υπήρξαν βέβαια και μερικοί ηγέτες, με πρώτο τον υπέροχο Αλιέντε στη Χιλή, που επιχείρησαν να προχωρήσουν σε σοσιαλιστικά πειράματα αναδιανομής ακολουθώντας το δημοκρατικό, συναινετικό μοντέλο.
Κι εγώ με τον Αλιέντε είμαι, έτσι θέλω να προχωρούν οι κοινωνίες, με τη συναίνεση της κάλπης και την όσο γίνεται πιο άμεση δημοκρατία, κι όχι με την εξουσία της βίας, που κρέμεται από την κάννη του όπλου και αργά ή γρήγορα οδηγεί στη δικτατορία του ενός.
Για την ακρίβεια, ούτε ο Αλιέντε μού φτάνει -γουστάρω αυτοοργάνωση και αυτοδιαχείριση, παρισινή Κομμούνα και ουκρανική Μαχνόβιτσα, γουστάρω Ντουρούτι και το θαύμα της ισπανικής επανάστασης.
Ποιο όμως από όλα αυτά τα θαυμάσια ιστορικά πειράματα αφέθηκε να ανθήσει απρόσκοπτα, έστω και για δοκιμή, έστω και για μερικά χρόνια; Ποιο δεν πνίγηκε στο αίμα από τους βάρβαρους επικυρίαρχους, από τις στρατιές των ντόπιων και ξένων ελίτ;
Ξέρετε τι είναι για μένα η Κούβα; Είναι αυτό που θα μπορούσε, θεωρητικά, να είναι η Ελλάδα, αν ο Κολοκοτρώνης είχε σφάξει ή εξορίσει τους κοτζαμπάσηδες και τους Φαναριώτες το 1823-24 και έπαιρνε την εξουσία χωρίς τη βοήθεια των ξένων «σωτήρων».
Ή αν ο Αρης Βελουχιώτης, τις ιδιοφυείς αντάρτικες τακτικές του οποίου γνώριζε και θαύμαζε ο Φιντέλ και οι μπαρμπούδος του, αψηφούσε την εθελοδουλία του Κόμματος (και το μυστικό χαρτάκι του Τσόρτσιλ και του «Πατερούλη») και συνέχιζε τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του hasta la victoria siempre, μέχρι την τελική νίκη και χειραφέτηση του λαού μας.
Ή έστω, τηρουμένων πάντα των αναλογιών, αν πέρσι το καλοκαίρι είχαμε κάνει το «απονενοημένο βήμα» και στέλναμε στον διάολο κι ακόμη παραπέρα τους μοντέρνους τυράννους μας, τους μη εκλεγμένους δικτάτορες των Βρυξελλών και του Βερολίνου.
Είναι, κοντολογίς, το έπος και το δράμα ενός λαού έντεκα εκατομμυρίων ψυχών -όσοι κι εμείς- που πήγε κόντρα στο πεπρωμένο του Ραγιά και τα ‘βαλε στα ίσια με το αφεντικό του, τον δυνάστη του, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι θα πλήρωνε ακριβά και για πολλές γενιές αυτή του την ιστορική αποκοτιά.
Ενός λαού που αξίζει, γαμώτο, λίγο παραπάνω σεβασμό για τα κατορθώματά του και λίγη περισσότερη κατανόηση για τα λάθη του -ιδίως όταν η κριτική προέρχεται από τους γερμανοτσολιάδες, τους παρτάκηδες, τους άκαπνους και τους ανίδεους, «αριστερούς» ή δεξιούς.
Ή από κάτι τύπους που προσκυνάνε τον Ομπάμα και τη Μέρκελ, αποκαλούν «πρόεδρο» και κάνουν μπίζνες με τον Αιγύπτιο δικτάτορα Αλ Σίσι ή με τον Ουκρανό Ποροσένκο, ενώ αποκηρύσσουν ως «τύραννο» τον λαογέννητο Φιντέλ...

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Και ξημέρωσε η 3 του Δεκέμβρη. Τρεις του Δεκέμβρη!

Όποιος έζησε στις 3 του Δεκέμβρη, στις 4 μπορούσε να πεθάνει.
Ο προορισμός του ανθρώπου, που είναι: να κάνει κάτι μεγάλο ή να ζήσει κάτι μεγάλο, εκπληρώνεται. Γιατί ο λαός, ο Αθηναϊκός λαός, κείνη τη μεγάλη μέρα αποκαλύφθηκε μπροστά στο ίδιο του το μεγαλείο.
Η μέρα αποβραδίς ήτανε βροχερή. Ήτανε μια νύχτα βαριά από γεγονότα. Ο λαός είχε οχτώ χρόνια να πει: «Θα γίνει το δικό μου!» Οι δολοφόνοι τροχίζανε τα σπαθιά τους, ο λαός ετοίμαζε τη φωνή του. 
Αύριο θα μιλήσουμε κι οι δυο. Είναι χιλιάδες χρόνια τώρα που η φωνή του λαού ακούεται, φτάνει να μην είναι παράφωνη.
Όλοι κοιμηθήκαμε σίγουροι και αποφασισμένοι. Ούτε στιγμή από κανενός το μυαλό δεν πέρασε ο δισταγμός. Ούτε στιγμή δεν ταλαντεύτηκε η ψυχή.
-Αύριο λοιπόν.
Ήτανε μια νύχτα που στα σπλάχνα της επώαζε τη θύελλα. Μέσα στους δρόμους της ψυχής άρχιζαν υπόκωφοι οι βρυχηθμοί του ανήμερου εκείνου θηρίου, που λέγεται «προδομένος άνθρωπος».
Ο Λαός είναι λίμνη, δεν είναι ωκεανός, όμως -αλί στον που θα την ταράξει. Πρέπει νάναι ή τρελός ή κακούργος. Κι αλλοίμονο! ο δικός μας ήταν κι απ’ τα δυο.
Όμως ας ξαναγυρίσουμε στη νύχτα, σ’ αυτή τη νύχτα του μεγάλου διλήμματος.
Στους κρύους δρόμους κυλούσαν ύπουλες οι σκιές του κακού.
Ένας ψηλός ολέθριος άνθρωπος σηκώθηκε να πάει στο κρεβάτι του γράφοντας πάνω στο φάκελο της συνείδησής του τη λέξη Σφαγή.
Όλη τη νύχτα έβρεχε. Η ψυχή ήταν μουσκεμένη από ιδρώτα και δάκρυα.
Ολονυχτίς οι καμπάνες χτυπούσαν το σηκωμό του γένους. «Η πατρίδα σε κίνδυνο». Ολονυχτίς. Αύριο θα κατεβαίναμε όλοι, γιατί όλοι ήμασταν σύμφωνοι κι όλοι αδικημένοι. Την άλλη μέρα κλείσανε όλες οι πόρτες, τα παράθυρα, οι φάμπρικες κι ένας άνθρωπος κατέβηκε μέσα στην Αθήνα και τη γιόμισε. Ήταν 3 χιλιάδων χρόνων (όσο ήταν κι η αδικία).
Ήταν ήρεμος, αποφασιστικός. Είχε μια ολύμπια αταραξία και σιγουριά.
Πέρασε. Και στους δρόμους έμειναν τα’ αχνάρια του σαν αντίλαλοι απ’ την παντοδύναμη σιωπή. Περπάτησε με τα βήματα των προγονικών του θεών και ηρώων.
Μέσα στη φάτνη της ψυχής έσπαζαν μια μια οι πόρτες της μνήμης. Όσο όξος τον πότισαν οι προαιώνιοι δυνάστες, όσα λογχίσματα του δώσανε οι μισθοφόροι δούλοι. Ο άνθρωπος μ’ όσες φορεσιές και μ’ όσα χρώματα φόρεσε πάνω στη γη ο προλύτης, ο κάφρος, ο πληβείος, ο δουλοπάροικος.. με το χιτώνα, με τη μπλούζα, με την κελεμπία, με τη φέρμελη. Όλος ο άνθρωπος που έπασχε σ’ όλα τα κλίματα και τους καιρούς βρήκε τη φωνή του στις τρεις ακριβώς του Δεκέμβρη του 1944 μέσα στους δρόμους της Αθήνας. Λευτεριά ή θάνατος!
Οι φονιάδες είχανε αποφασίσει αποβραδίς: «Θάνατος!»
Είκοσι μερόνυχτα, οι Εγγλέζοι και οι δούλοι τους κόλλησαν απάνω σε μια ημερομηνία: «10 του Δεκέμβρη». Και σε μια λέξη: «αφοπλισμός». Ο προτέκτορας πήγαινε με τα νερά του Λαού. Τον αποκοίμιζε με την ισοπολιτεία και τη «Λαοκρατία» του.
Την 1 του Δεκέμβρη αδιάντροπα, απροειδοποίητα, δίνοντας μια κλωτσιά στα προσχήματα, φανερώνει ολόκληρο τον αποτρόπαιο σκοπό του. Ν’ αφοπλίσει, χωρίς όρους, τον Ελληνικό Στρατό για χάρη και προς όφελος των Εγγλέζων.
Αυτή ήταν η απότομη στροφή των 360 μοιρών που είχε υποσχεθεί.
Η υπαναχώρηση έγινε την 1 του Δεκέμβρη. Οι αντιπρόσωποι του Λαού στην Κυβέρνηση αποχώρησαν και το ανακοίνωσαν στο Λαό. Ο Λαός εγκαταλείπει τα έργα του και κατεβαίνει στο δρόμο να ζητήσει το λόγο. Ο υψηλός βλάκας απαντάει με φωτιά. Δεν τον συγκινούσε η φωνή του Λαού. Κείνος άκουε μόνο τη «φωνή του Κυρίου του»…
Ο Λαός κατεβαίνει να θάψει τα θύματά του…
Ήταν μια κηδεία που οι ζωντανοί δε θα ξαναδούν άλλη.
Οι μεγάλες αρτηρίες της πρωτεύουσας πλημμύρισαν από τον οργισμένο Λαοχείμαρρο.
Με βήματα βουβά και ψυχή γιομάτη κοχλασμό ο λαός σταμάτησε πάνω απ’ τα 28 φέρετρα. ήταν 28 κορμιά που έφυγαν απ’ ανάμεσά μας με έκπληκτα μάτια. Τα φέρετρα έκλειναν 28 στόματα που φώναξαν ως το θάνατο «Δικαιοσύνη!».. Και τώρα ξαπλωμένα διαμαρτύρονται δυνατότερα. ….
Το πλήθος πήγαινε με ασάλευτα, σκληρά μάτια προς το κοιμητήρι. Πάνω απ’ το κεφάλι του σάλευαν σαν καπνοί τα μαύρα πανιά και ματωμένες παντιέρες. Τα πόδια αυτά, αυτά τα μυριάδες πόδια, ήταν αποφασισμένα όλα να μην τον ξανακάνουν αυτό το δρόμο!
Στις τρεις η ώρα ολόκληρη η Αθήνα γονάτισε. Ένα φαρδύ ματωμένο πανί συγκέντρωνε σε δυο γραμμές όλο το νόημα του όρκου και της απόφασης:
«ΟΤΑΝ ΕΝΑΣ ΛΑΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ ΔΙΑΛΕΓΕΙ: ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ Η ΤΑ ΟΠΛΑ»
Ήταν σαν μια φωνή καφτερή και αμετάκλητη. Ύστερα η πομπή τράβηξε για το κοιμητήρι. Η Αθήνα λυσίκομη ακολούθησε. Κι εκεί, πάνω απ’ το νωπό αίμα, πάνω απ’ το νωπό χώμα ο Λαός ορκίστηκε όρκο φοβερό: «Θάβω τους τελευταίους 28 μου νεκρούς. Ο 29ος θάναι ο φονιάς. Ή εγώ!»
Στο γυρισμό απ’ το κοιμητήρι οι ζεστές ακόμα κάννες των φονιάδων ξανάδιασαν και ξαναξάπλωσαν νέα κορμιά.
Τα γερμανικά βόλια, από Ελληνικό χέρι, ρίχτηκαν καφτερά πάνω στο λαό. Τότε το είδαμε ολοφάνερα: Πίσω απ’ τις πλάτες των φονιάδων μας σημάδευε τα κορμιά μας η ίδια η Αγγλία!

Mικρό απόσπασμα από το κλασικό βιβλίο του Μενέλαου Λουντέμη «Ο Μεγάλος Δεκέμβρης»

Πηγή: Βαθύ Κόκκινο

Στις όχθες της λίμνης Κόμο

Η τελευταία μέρα της φθινοπωρινής μου περιπλάνησης στην Λομβαρδία αφιερώθηκε στην λίμνη Κόμο και στις δυο μεγαλύτερες πόλεις που δροσίζονται από τα νερά της αλπικής λίμνης, στο Λέκκο και στο Κόμο. Το σχήμα της λίμνης είναι ένα ανάποδο ύψιλον. Στο τελείωμα του ενός μακρόστενου κόλπου βρίσκεται το Λέκκο και στο άλλο το Κόμο.
Πρωινό Σαββάτου λοιπόν κι ενώ το Μπέργκαμο κοιμόταν ακόμα, πήραμε το τραίνο για το Λέκκο. Διασχίζοντας για μία ώρα μία ακόμη βιομηχανοποιημένη ζώνη της βορείου Ιταλίας, φτάσαμε στην πρώτη λιμνούπολη.
Το Λέκκο (00:04-02:02) ίσως να χάνει σε αναγνωρισιμότητα από το Κόμο, αλλά έχει την ομορφότερη θέα προς την λίμνη και την καλύτερη σκιά των ψηλών κορυφών των Άλπεων. Ο σιδηροδρομικός σταθμός βρίσκεται μέσα στην μικρή πόλη, η οποία εκείνη τη στιγμή ξυπνούσε. Την ώρα που διασχίζαμε τον πεζόδρομο της κεντρικής αγοράς, άνοιγαν τα καταστήματα κι ολοκλήρωναν την πρωινής τους βόλτα πανέμορφα σκυλιά με τα αφεντικά τους. Είναι ιδιαίτερη η αγάπη που έχουν οι Ιταλοί με τους σκύλους.
Μόλις φτάσαμε στη λίμνη έκαναν την εμφάνισή τους και τα πρώτα αυτοκίνητα, διαλύοντας με το θόρυβό τους την ηρεμία που επικρατούσε στην γύρω περιοχή. Κι ενώ στην πόλη γινόταν αισθητός ο ανθρώπινος παράγοντας, στη λίμνη ξεκινούσε η πρωινή βόλτα των κύκνων και των άλλων πτηνών. Σε μία από τις αποβάθρες ένας κάτοικος καθόταν παρέα με τις πάπιες. Από την σακούλα έβγαζε ψίχες ψωμιού και τις τάιζε. Αθόρυβος και διακριτικός, πρόσφερε την αγάπη του στα υπέροχα πλάσματα της λίμνης. Εκείνη τη στιγμή έφτανε ένα ιστιοπλοϊκό με φουσκωμένη τη τζένοα. Τα έντονα χρώματα του πανιού που κουνιόταν με τις ριπές του βουνίσιου αέρα προκαλούσαν παιχνιδιάρικες αντιθέσεις με το ομιχλώδες τοπίο.
Όσον αφορά την πόλη, πέρα από ένα μεγαλειώδες μνημείο ηρώων κι ένα πανύψηλο λιτό καμπαναριό που δεσπόζει στο κέντρο της, δεν έχει κάτι παραπάνω να προσφέρει πέρα από τους όμορφους περιπάτους στις όχθες της λίμνης. Πριν μεσημεριάσει επιστρέψαμε στον σταθμό για να πάρουμε το λεωφορείο για Κόμο. Μέχρι να φύγουμε από την πόλη είχαμε συντροφιά τις μελωδίες μιας κοπέλας που έπαιζε πιάνο μέσα στο σταθμό.
Κι από τους υπέροχους ήχους των πλήκτρων βρεθήκαμε στα έντονα γρατζουνίσματα των χορδών μιας κιθάρας στην κεντρική αγορά του Κόμο. Ένας νεαρός με υποτιθέμενα άνετο και αλήτικο στυλ έπαιζε ροκ μπαλάντες σ' έναν από τις εμπορικούς δρόμους της πόλης αλλά τις εντυπώσεις έκλεβε ο σκύλος του που είχε χωθεί μέσα στη θήκη της κιθάρας (02:02-02:09).
Το Κόμο είναι η μεγαλύτερη πόλη της συγκεκριμένης επαρχίας. Η εγγύτητά του στην Ελβετία το έχει μετατρέψει σε τουριστικό θέρετρο, μ' αποτέλεσμα να είναι γεμάτο από μεγάλα παλάτσα τα οποία σήμερα λειτουργούν ως ξενοδοχεία, καλαίσθητες καφετέριες κι ακριβά εστιατόρια. Πέρα όμως από τον πλούτο που έχει σε έργα τέχνης, εκκλησίες κι όμορφα κτίρια είναι και γεμάτο νοσταλγούς του Μουσολίνι και του φασισμού. Εξάλλου σ' εκείνη τη περιοχή (Τζιουλίνο 30 χιλιόμετρα από το Κόμο) συνελήφθη κι εκτελέστηκε ο Μουσολίνι.
Όσον αφορά την πόλη, ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της είναι οι ζωγραφιστές προσόψεις αρκετών κτιρίων (02:18-02:57). Η θεματολογία αποτελείται από παιχνιδιάρικα χελιδόνια, μέχρι μπαρόκ φυτικά μοτίβα βιεννέζικης αισθητικής και γυναικείες μορφές δια χειρός Mucha. Η επιθυμία να ωραιοποιούνται οι προσόψεις των κτιρίων πέρα από μία επιδεικτική κίνηση πλούτου, δείχνει και την επιθυμία μίας κοινόχρηστη ομορφιά προς τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης.
Οι περιπλανήσεις μας στα στενά σοκάκια της κεντρικής αγοράς μας οδήγησαν στην λίμνη. Εκείνη τη στιγμή διεξαγόταν ένα θαλάσσιο ράλι με τον κόσμο να είχε μαζευτεί στις όχθες για να απολαύσει το θέαμα. Ταχύτατα σκάφη περνούσαν από δίπλα μας με μεγάλο θόρυβο ενώ πάνω από τα κεφάλια μας πετούσε με ελιγμούς ένα ελικόπτερο (04:43-04:57). Σταθήκαμε κι εμείς μαζί με τους υπολοίπους για να δούμε τον αγώνα κι έπειτα συνεχίσαμε τη βόλτα μας μέχρι την άκρη της πόλης.
Η δόμηση αραίωνε και τη θέση των κτιρίων έπαιρναν μεγάλες επαύλεις με κλειστές αυλές και υπερυψωμένες βεράντες οι οποίες σίγουρα προσφέρουν ιδιαίτερη θέα προς τη λίμνη και την πόλη (04:26-04:46). Στο τέλος της διαδρομής σταθήκαμε σε μία τσιμεντένια πλατφόρμα που αιωρούταν λίγο πάνω από την επιφάνεια του νερού. Από εκεί η λίμνη συνέχιζε κι άλλο ενώ στις γύρω πλαγιές της υπήρχαν διασκορπισμένα μικρά χωριά. Η ατμόσφαιρα ήταν τόσο καθαρή που μπορούσες να διακρίνεις κάποιες από τις λεπτομέρειες τους.
Ο ήλιος είχε αρχίσει να κατηφορίζει κι εμείς έπρεπε να δούμε κι άλλα μέρη της πόλης. Γι' αυτό κι επιστρέψαμε πίσω για να επισκεφθούμε τον Καθεδρικό ναό του Κόμο (04:46-05:51). Αν και βρίσκεται στριμωγμένος στους στενούς δρόμους της πόλης, ο ναός αυτός παραμένει επιβλητικός και πανέμορφος. Η διακόσμησή του είναι σχετικά λιτή αλλά είναι όση χρειάζεται για να κερδίσει την αίγλη που της αρμόζει. Πρέπει να τον κάνεις μία βόλτα περιμετρικά για να αντιληφθείς το μέγεθος και το ύψος του (75 μέτρα). Στην πίσω του πλευρά υπάρχει ένα άνοιγμα που σε βοηθάει να τον απολαύσεις από απόσταση. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ρωμανικά κτίρια της Λομβαρδίας. Λίγο πιο μέσα στην πόλη βρίσκεται και η Βασιλική του San Fedele η οποία κερδίζει κι εκείνη με την σειρά της τις εντυπώσεις για το μέγεθός της (02:07-02:17).
Ο δύση του ήλιου ήταν πλέον κοντά. Το χρυσαφί του χρώμα άλλαζε τις όψεις των κτιρίων. Τα μαρμάρινα μπαλκόνια γινόντουσαν πιο φωτεινά και τα χρώματα των προσόψεων πιο ζεστά. Κάναμε μία τελευταία βόλτα στην πόλη και βγήκαμε πάλι στη λίμνη να την δούμε για τελευταία φορά με τα χρώματα του δειλινού. Έπειτα ανηφορίσαμε δυτικά για να πάρουμε το τραίνο. Τα σύνορα της Ελβετίας απείχαν λίγα μόλις μέτρα από τις αποβάθρες αλλά εμείς επιμέναμε να κοιτάμε προς την πλευρά της λίμνης. 

Πόσο κοντά βρίσκεται η Ιταλία σε μία ευρωπαϊκή έξοδο;

Ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι μετά το «μακιαβελικό» του πραξικόπημα (εις βάρος του πρώην πρωθυπουργού Ενρίκο Λέτα το 2014), κατάφερε να οδηγήσει την Ιταλία σ’ ένα περίεργο σταυροδρόμι, μετά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος της 4ης Δεκεμβρίου.
Αν και το δημοψήφισμα αφορά την αναθεώρηση άρθρων του συντάγματος, ο ιταλικός λαός είναι αποφασισμένος να απαντήσει με βάση την δυσαρέσκειά του τόσο για την πολιτική του Ιταλού πρωθυπουργού όσο και για την ευρωπαϊκή πολιτική της λιτότητας.
Η κίνηση του Ματέο Ρέντσι να μετατρέψει το δημοψήφισμα σε προσωπική του υπόθεση, ίσως να έχει ως συνέπειες νέες εθνικές εκλογές οι οποίες πιθανότατα να δώσουν ώθηση στους ευρωσκεπτικιστές (συγκεκριμένα στο λαϊκίστικο Κίνημα των Πέντε Αστέρων διότι και στην Ιταλία η Αριστερά βρίσκεται σε μία ευθυνόφοβη νάρκη).
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το όχι έχει μεγάλο προβάδισμα και σε περίπτωση που γίνουν εκλογές κάποιες άλλες δημοσκοπήσεις βγάζουν ως νικητή τον Μπέπε Γκρίλο. Αν και η εμπειρία δείχνει ότι οι προεκλογικές απειλές δεν πραγματοποιούνται, στη συγκεκριμένη περίπτωση ο λαϊκιστής αρχηγός του Κινήματος των Πέντε Αστέρων έχει μαζί του όλες τις ακροδεξιές τάσεις της Ιταλίας, με κυριότερη την Λίγκα του Βορρά. Μ’ αυτά τα στηρίγματα οι Ιταλοί θα δυσκολευτούν να βρουν μια κοινή γλώσσα με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο (μάλιστα ο Γκρίλο έχει υποσχεθεί δημοψήφισμα για επιστροφή της χώρας σε εθνικό νόμισμα).
Κι επειδή η Ιταλία είναι πολύ μεγάλη για να γονατίσει στους υπόλοιπους Ευρωπαίους, σίγουρα θα προτιμήσει να αποσταθεροποιήσει κι άλλο την Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία αναμένει με ανησυχία τις εκλογές σε Γαλλία και Γερμανία αλλά και τις προεδρικές εκλογές που θα επαναληφθούν στην Αυστρία.

Πρώτη δημοσίευση: aplotaria.gr