Η αλήθεια βρίσκεται στους Pink Floyd!

Ποιους Sex Pistols; Στους Sex Pistols κρύβεται η επανάσταση. Ήταν αυτοί που έκαναν release το ‘God Save the Queen’ στην επέτειο 25 χρόνων από την άνοδο της Βασίλισσας Ελισσάβετ ΙΙ στο θρόνο, η οποία γιορτάστηκε με μεγάλα πάρτυ και παρελάσεις. Ήταν αυτοί που έπαιζαν ‘Anarchy In the U.K.’ ενώ η Σιδηρά Κυρία (aka Margaret Thatcher) βρισκόταν στο “τιμόνι” της Αγγλίας. Εν πάσει περιπτώσει, ήταν αυτοί που συνέδεσαν μια για πάντα την επανάσταση με τη ροκ, και έδωσαν σώμα και ψυχή στο θυμό, τη σύγχυση και την ανησυχία που είχε προκαλέσει η οικονομική δυσχέρεια και η κοινωνική αποξένωση στα μισά περίπου των ’70s.

Εισαγωγή

Η τέχνη είναι η έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου να εκφραστεί και να δημιουργήσει. Και μια από τις σημαντικότερες εκφάνσεις της, είναι η μουσική. Η τέχνη είναι για να υπηρετεί τον άνθρωπο, αρκεί να υπάρχουν κάποιοι να την υπηρετήσουν. Όπως ο Michelangelo υπηρέτησε την τέχνη (πολλές τέχνες για την ακρίβεια) και η τέχνη του υπηρετεί τώρα εμάς, κάτι αντίστοιχο για τη μουσική, υπήρξαν οι Pink Floyd.
Και αφού ξεκαθαρίσαμε πού βρίσκεται η επανάσταση, ας προχωρήσουμε στην αλήθεια.
Ένα από τα στοιχεία που έχουν τοποθετήσει τους Pink Floyd στο θρόνο της παγκόσμιας μουσικής σκηνής, είναι οι στίχοι των τραγουδιών τους. Εκτός από το αδιαμφισβήτητα τεράστιο και μάλλον εξωπραγματικό μουσικοσυνθετικό ταλέντο τους, έγραψαν στίχους που μιλούν όχι μόνο για έρωτες, αγάπες και ξεχασμένες αναμνήσεις, αλλά και για θέματα που μας αγγίζουν επειδή τα βιώνουμε, επειδή τα αντιμετωπίζουμε κι επειδή πρέπει να τα δούμε με άλλη οπτική γωνία.
Οι Pink Floyd δεν είναι μπάντα, είναι ιδέα. Και είναι γνωστό ότι βρισκόντουσαν αιώνες μπροστά. Από το ντεμπούτο τους με το ‘The Piper At The Gates Of Dawn’ και την εποχή που ο Syd Barrett μεγαλουργούσε όντας η ψυχή και το σώμα της μπάντας, οι Pink Floyd ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό απ’ ό,τι είχε συναντήσει ο κόσμος μέχρι τότε. Στο δεύτερο δίσκο, ‘A Saucerful of Secrets’, με τον Syd Barrett να βρίσκεται σε άλλο κόσμο εξαιτίας της επίδρασης του LSD στη συμπεριφορά και το μυαλό του, τα συνθετικά καθήκοντα βάρυναν τις πλάτες των Roger Waters και Richard Wright και μόνο το τελευταίο κομμάτι του δίσκου, ‘Jugband Blues’, έμελλε να είναι δικό του. Μάλλον γνώριζε την αλήθεια, το ότι σύντομα θα δει την πόρτα της εξόδου δηλαδή:

It’s awfully considerate of you to think of me here 

And I’m much obliged to you for making it clear that I’m not here. 

Η αλήθεια είναι, ότι η μπάντα άρχισε να μεγαλουργεί μετά την εποχή Syd Barrett, όσο “ύβρις” κι αν θεωρείται κάτι τέτοιο. Βέβαια, δεν έπαψε σχεδόν ποτέ να τους επηρεάζει, όπως θα δούμε παρακάτω. Χωρίς αυτόν πια, έρχεται το ‘Ummagumma’ του 1969, για να δώσει ορισμό στον όρο avant-garde αλλά και ένα στίγμα του τι πρόκειται να ακολουθήσει. ‘Atom Heart Mother’ (1970) στη συνέχεια, τραγούδια-έπη, και το σπάνιας ιδιαιτερότητας ‘Alan’s Psychedelic Breakfast’ στο τέλος του δίσκου, ένα 14λεπτο τραγούδι, στο οποίο τον πρώτο λόγο έχουν οι αληθινοί ήχοι ενός ανθρώπου που ετοιμάζει και τρώει το πρωινό του, ενώ παράλληλα, οι Pink Floyd παίζουν διάφορους ήχους.

Η αλήθεια βρίσκεται στους Pink Floyd

Σε αυτό το σημείο, τα πράγματα αλλάζουν λίγο και η μπάντα μεγαλώνει απότομα. Οι πειραματισμοί συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό και φτάνουμε στο άλμπουμ ‘Meddle’ που είχε τα κομμάτια ‘One Of These Days’ και ‘Echoes’. Το πρώτο είναι ένα από τα καλύτερα ορχηστρικά τους κομμάτια, ενώ το δεύτερο είναι πρακτικά το μπάσιμό μας στο αφιέρωμα. Το ‘Echoes’, λοιπόν, θέτει σοβαρή υποψηφιότητα για το καλύτερο τραγούδι της μπάντας (αν και δεν είναι όπως θα δούμε παρακάτω) και είναι ένα έπος περίπου 24 λεπτών που κάποια στιγμή λέει αυτό: 

And no one called us to the land 

And no one knows the wheres or whys 

Something stirs and something tries 

Starts to climb toward the light 

Strangers passing in the street 

By chance two separate glances meet 

And I am you and what I see is me 

And do I take you by the hand 

And lead you through the land 

And help me understand 

The best I can 

And no one called us to the land 

And no one crosses there alive 

No one speaks and no one tries 

No one flies around the sun… 

Το απολαμβάνουμε, ίσως στο κορυφαίο live των Pink Floyd, στο άδειο θέατρο της Πομπηίας (δείτε εδώ). ‘

The Dark Side Of The Moon (1973)

Και κάπως έτσι, αρχίζει να παίρνει σάρκα και οστά ο τίτλος του άρθρου. Το ‘The Dark Side Of The Moon’ του 1973, έρχεται για να αποτελέσει το πρώτο concept album της μπάντας και να πραγματευτεί έννοιες όπως η διαμάχη, τα χρήματα, ο χρόνος, η απληστία και οι πνευματικές διαταραχές, με το τελευταίο στοιχείο να είναι εμπνευσμένο από τον Syd Barrett. Απλές αλήθειες δηλαδή.
Η ιδέα για ένα δίσκο με κεντρικό θέμα ήρθε από τον Roger Waters και τα υπόλοιπα μέλη της μπάντας συμφώνησαν μαζί του, για να συνθέσουν τελικά έναν από τους καλύτερους δίσκους όλων των εποχών και να “παντρέψουν” τις εξαιρετικές τους συνθέσεις μαζί με μια κατάθεση σκέψεων και φιλοσοφικών αναζητήσεων, μέσω απλών και “κοφτερών” στίχων. Ο δίσκος χωρίζεται σε δύο μέρη (τραγούδια No.1-No.5 και No.6-No.10) τα οποία αποτελούν συνεχόμενα κομμάτια μουσικής και αρχίζουν και τελειώνουν με τον ήχο του παλμού της καρδιάς.
Αποτέλεσε τον “καθρέφτη” των σκέψεων των Pink Floyd και κατέστησε σαφές και αδιαπραγμάτευτο, ξεκινώντας από τον “πνιγμένο” στην αντίθεση τίτλο του και συνεχίζοντας με όλα τα τραγούδια του, το γεγονός ότι στους Pink Floyd κρύβεται πολλή αλήθεια.
Τα εναρκτήρια ‘Speak To Me’ και ‘Breathe’ τονίζουν τα εγκόσμια και μάταια στοιχεία της ζωής που συνοδεύουν την απανταχού παρούσα απειλή της τρέλας που μπορεί να προκύψει απ’ αυτά.

Don’t be afraid to care. 

Τα ηλεκτρονικά στοιχεία του ‘On The Run’, οι ζοφεροί, αληθινοί και γρήγορα εναλλασσόμενοι ήχοι του, μεταδίδουν στον ακροατή το άγχος και την αγωνία των σύγχρονων ανθρώπων που ταξιδεύουν συνεχώς, και στην ουσία αντικατοπτρίζουν το φόβο του Richard Wright για τις πτήσεις. Ακολουθεί το αριστουργηματικό ‘Time’. Δεν μπορώ να βρω λέξεις για να περιγράψω αυτό το συνθετικό επίτευγμα, μουσικά και στιχουργικά, που μας χάρισαν οι Pink Floyd, για να το ακούμε όταν καθόμαστε νωχελικοί, μην κάνοντας τίποτα, και να καταλαβαίνουμε με τον πιο πειστικό τρόπο ότι ο χρόνος δεν είναι για πέταμα.

Tired of lying in the sunshine staying home to watch the rain 

You are young and life is long and there is time to kill today 

And then one day you find ten years have got behind you 

No one told you when to run, you missed the starting gun 

And you run and you run to catch up with the sun but it’s sinking 

Racing around to come up behind you again 

The sun is the same in a relative way, but you’re older 

Shorter of breath and one day closer to death 

Τα φωνητικά της Clare Torry στο ‘The Great Gig in the Sky’ που ακολουθεί, είναι κάτι το συγκλονιστικό. Το τραγούδι δεν έχει λόγια, γιατί δε χρειάστηκαν λόγια. «Της είπαμε να σκεφτεί το θάνατο, τον τρόμο, το οποίο και έκανε. Έτσι, προέκυψαν αυτά τα υπέροχα φωνητικά.» Ναι, καλά καταλάβατε. Τα φωνητικά αυτά, ήταν απροβάριστα. Και ναι, δεν μπορούσαν αυτά τα συναισθήματα να αντικατοπτριστούν καλύτερα.
Το ‘Money’ που ακολουθεί, εκτός από το πρώτο τραγούδι που παίχτηκε σε ταμειακή μηχανή (αστείο ήταν, γελάστε), είναι και μια γλαφυρή απεικόνιση της σχέσης του σύγχρονου ανθρώπου με τα χρήματα, της εξάρτησής του από αυτά, της ματαιοδοξίας του. Χλευάζει τον καταναλωτισμό και την απληστία που -καλώς ή κακώς- διακατέχει σχεδόν όλους μας.

Money, get back 

I’m all right, Jack, keep your hands off of my stack. 

Money, it’s a hit 

Don’t give me that do goody good bullshit 

I’m in the hi-fidelity first class traveling set 

And I think I need a Lear jet 

Money, it’s a crime 

Share it fairly but don’t take a slice of my pie 

Money, so they say 

Is the root of all evil today 

But if you ask for a rise it’s no surprise that they’re giving none away 

Η ειρωνεία είναι το γεγονός ότι το ‘Money’ ήταν τελικά το πιο εμπορικά επιτυχημένο κομμάτι του δίσκου! Το ανεπανάληπτο ταξίδι μουσικής πανδαισίας συνεχίζεται, λίγο πιο μοναχικό όμως, αφού το ‘Us And Them’ ασχολείται με την απομόνωση των καταθλιπτικών, χρησιμοποιώντας αντιθέσεις για να περιγράψει τις ανθρώπινες σχέσεις.
Με το ‘Any Colour You Like’ που ακολουθεί, οι Pink Floyd αναφέρονται στην έλλειψη επιλογών που έχουν οι άνθρωποι στη σημερινή κοινωνία, ενώ το προτελευταίο κομμάτι του δίσκου, το ‘Brain Damage’, είναι εμπνευσμένο από τον Syd Barrett και την πνευματική κατάσταση στην οποία βρισκόταν έπειτα από την απότομη έκρηξη δημοσιότητας, αλλά και της χρήσης ναρκωτικών. Αλήθεια, υπάρχει κανείς που να μη νιώθει παρανοϊκός ορισμένες στιγμές;

The lunatic is in my head 

The lunatic is in my head 

You raise the blade, you make the change 

You re-arrange me ’till I’m sane 

You lock the door 

And throw away the key 

There’s someone in my head but it’s not me.

And if the cloud bursts, thunder in your ear 

You shout and no one seems to hear 

And if the band you’re in starts playing different tunes 

I’ll see you on the dark side of the moon 

Ο δίσκος κλείνει με το ανεπανάληπτο ‘Eclipse’, με τα υπέροχα φωνητικά του Roger Waters να μας μιλούν για τις έννοιες της ετερότητας και της ενότητας, δίνοντας σε όλους να καταλάβουν πόσα πολλά είναι τα κοινά που μοιράζονται όλοι οι άνθρωποι.
Το πόση αλήθεια κρύβεται σε αυτό το άλμπουμ θα σας το αποδείξω ακόμη πιο “χειροπιαστά”. Κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων ο Waters, έκανε μια πολύ “εμπνευσμένη” κίνηση. Έγραψε σε χαρτάκια διάφορες ερωτήσεις, όπως “Ποια ήταν η τελευταία φορά που χρησιμοποίησες βία;”, “Είχες δίκιο;”, “Τι σημαίνει ‘The Dark Side Of The Moon’ για ‘σένα;” κλπ, και αυτά δόθηκαν στο προσωπικό του studio, σε φίλους της μπάντας κλπ., με σκοπό οι απαντήσεις τους να ηχογραφηθούν και να μπουν στο album. Κάπως έτσι, δημιουργήθηκαν μερικοί από τους στίχους που ακούμε στο The Dark Side Of The Moon:

– I’ve been mad for fucking years, absolutely years, been over the edge for yonks, been working me buns off for bands… I’ve always been mad, I know I’ve been mad, like the most of us are… Very hard to explain why you’re mad, even if you’re not mad… 
– Live for today, gone tomorrow, that’s me, hahaha! 
– And I am not frightened of dying, any time will do, I don’t mind. Why should I be frightened of dying? There’s no reason for it, you’ve gotta go sometime. 
– I can’t think of anything to say except… Hahahahaha… I think it’s marvellous! Hahaha! 

Και ήταν όντως “marvellous”. Για να να ακολουθήσει ένα ακόμη αριστούργημα. ‘

Wish You Were Here (1975)

Σε αυτό το άλμπουμ, οι Pink Floyd μας χάρισαν το καλύτερο τραγούδι που έχει γραφτεί ποτέ. Είναι το ‘Shine On You Crazy Diamond’, έχει διάρκεια περίπου 26 λεπτά (αν και είναι σπασμένο στα Μέρη 1-5 στην αρχή του δίσκου και Μέρη 6-9 στο No.3 του δεύτερου μέρους του δίσκου), και είναι αφιερωμένο -όπως και ολόκληρος ο δίσκος- στον Syd Barrett και γενικότερα στη φήμη και τη δημοσιότητα, που μπορούν να αλλοτροιώσουν ένα μουσικό. Μια υπέροχη ευχή, να λάμψει, όπως παλιά, το πάλαι ποτέ ιδρυτικό μέλος της μπάντας, αστείρευτη έμπνευση και έντονα βιώματα, ήταν οι παράγοντες που συντέλεσαν στη σύνθεση αυτού του αριστουργήματος. Κάνοντας ένα γρήγορο παραλληλισμό, το ‘Shine On You Crazy Diamond’ έχει ενδεχομένως την ένταση, την οξύτητα και την πειστικότητα των μηνυμάτων της ταινίας Requiem for a Dream, όντας εν μέρει γραμμένο για την καταστροφή στην οποία οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια η χρήση ναρκωτικών. Ποιος δε θα το αφιέρωνε σε ένα φίλο του που έχει… “παρεκτραπεί”;

Shine on you crazy diamond. 

Now there’s a look in your eyes, like black holes in the sky. 

Shine on you crazy diamond. 

You were caught on the cross fire of childhood and stardom, 

Blown on the steel breeze. 

Come on you target for faraway laughter, come on you stranger, 

You legend, you martyr, and shine! 

Παρένθεση για μια ιστοριούλα:
Το 1975 οι Pink Floyd έκαναν ηχογραφήσεις για το επερχόμενο άλμπουμ τους, ‘Wish You Were Here’, όταν εμφανίστηκε στο στούντιο ένας μεγαλόσωμος άνδρας με ξυρισμένο κεφάλι και φρύδια. Οι Nick Mason και David Gilmour έχουν επιβεβαιώσει την ιστορία χωρίς να είναι σίγουροι αν η εμφάνιση του Barrett έγινε κατά τη διάρκεια της ηχογράφησης του συγκεκριμένου τραγουδιού. Τα μέλη της μπάντας δεν μπορούσαν αρχικά να διακρίνουν ποιος ήταν αυτός, αλλά λίγο αργότερα συνειδητοποίησαν πως ήταν ο Syd Barrett. Όταν, βέβαια, τον κατάλαβαν, μέσα στο στούντιο επικράτησε συγκίνηση και ο αρχηγός του συγκροτήματος, Roger Waters, ξέσπασε σε ελαφριά κλάματα. Όπως ήταν φυσικό, η ηχογράφηση διακόπηκε.
“Ο Barrett σηκώθηκε και είπε, «Ωραία, πότε να φορέσω την κιθάρα μου;»” υπενθύμισε ο Richard Wright. “και φυσικά, δεν είχε κιθάρα μαζί του”, συνέχισε. “Και είπαμε, «Συγγνώμη, Syd, το κομμάτι της κιθάρας έχει ολοκληρωθεί»”. Όταν ρωτήθηκε τί πίστευε για το ‘Wish You Were Here’, ο Barrett δήλωσε ότι ακουγόταν “λίγο παλιό”. Στη συνέχεια… “γλίστρησε” μακριά, κατά τη διάρκεια εορτασμών για το γάμο του Gilmour με τη Ginger Hasenbein που είχε πραγματοποιηθεί νωρίτερα την ίδια μέρα. Αυτή ήταν η τελευταία τους “συνεργασία” αλλά και η τελευταία φορά που το συγκρότημα θα τον έβλεπε πριν πεθάνει, τον Ιούλιο του 2006.
Κλείνει η παρένθεση και ανοίγουμε πάλι το κεφάλαιο της αλήθειας που κρύβεται στους Pink Floyd. Τα διαπιστευτήρια έρχονται στο αμέσως επόμενο κομμάτι, το ‘Welcome To The Machine’. Ένας ύμνος κατά του σύγχρονου τρόπου ζωής, που μας μετατρέπει όλους σε μάζα, σαν να είμαστε προϊόντα μηχανής. Μια κραυγή διαμαρτυρίας ενάντια στην κατευθυνόμενη σκέψη του σημερινού ανθρώπου, τα κατευθυνόμενα όνειρα μιας μεγάλης ζωής, όσο κι αν αυτός νομίζει το αντίθετο. Μια έκφραση απόγνωσης για το γεγονός ότι είμαστε υπό καθεστώς παρακολούθησης. Ένα ξυπνητήρι. “ΜΟΡΦΩΣΟΥ! Γιατί αλλιώς θα είσαι υποχείριο του καθενός!” (“And you didn’t like school, and you/Know you’re nobody’s fool”).

Welcome my son, welcome to the machine. 

Where have you been? 

It’s alright we know where you’ve been. 

You’ve been in the pipeline, filling in time, 

Provided with toys and ‘Scouting for Boys’. 

You brought a guitar to punish your ma, 

And you didn’t like school, and you 

Know you’re nobody’s fool, 

So welcome to the machine. 

Welcome my son, welcome to the machine. 

What did you dream? 

It’s alright we told you what to dream. 

You dreamed of a big star, 

He played a mean guitar, 

He always ate in the Steak Bar. 

He loved to drive in his Jaguar. 

So welcome to the Machine. 

Το ‘Have A Cigar’ , ένα κομμάτι στο οποίο είναι έκδηλη και σαφής η ειρωνική διάθεση του Roger Waters, ακολουθεί για να συνεχίσει να στηλιτεύει τη μουσική βιομηχανία, προβάλλοντας αρκετά κλισέ και συνεχίζοντας νοηματικά το ‘Welcome To The Machine’.
Πριν ολοκληρωθεί το ‘Shine On You Crazy Diamond’ με τα Μέρη 6-9, βρίσκουμε το ‘Wish You Were Here’. Εδώ θα μου επιτρέψετε να κάνω μια παρέμβαση στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα που θέλει την/τον κάθε ερωτευμένη/ερωτευμένο να το αναρτά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με μία, λοιπόν, αιφνιδιαστική κίνηση κυνικότητας, παραθέτω μερικούς από τους στίχους:

So, so you think you can tell 

Heaven from Hell, 

blue skies from pain. 

Can you tell a green field 

from a cold steel rail? 

A smile from a veil? 

Do you think you can tell? 

Did they get you to trade 

your heroes for ghosts? 

Hot ashes for trees? 

Hot air for a cool breeze? 

Cold comfort for change? 

Did you exchange 

a walk on part in the war 

for a lead role in a cage? 

Δε σας έκαναν να σκεφτείτε την καψούρα σας, το ξέρω. Γι’ αυτό μην το ξαναδώ στο Facebook. Οι αντιθέσεις, οι συγκρίσεις, οι απογοητεύσεις που βιώνουμε όλοι, το ψέμα και η εξαπάτηση, είναι τα κύρια στοιχεία που πραγματεύεται αυτή η μπαλάντα, κάνοντάς μας να κοιτάξουμε πολλά ζητήματα με άλλη ματιά.
Ο δίσκος αυτός είναι η πεμπτουσία της ροκ. Από τα progressive ροκ στοιχεία του ‘Shine On You Crazy Diamond’, τα σκληρά και industrial στοιχεία του ‘Welcome To The Machine’, το καθαρό ροκ του ‘Have A Cigar’, μέχρι την μπαλάντα ‘Wish You Were Here’, οι Pink Floyd κατάφεραν μέσα σε 4 τραγούδια να παίξουν ένα τεράστιο εύρος μουσικών στοιχείων και ειδών, αλλά και να προσφέρουν άφθονη τροφή για σκέψη και προβληματισμό.
Γιατί, ας μην ξεχνάμε ότι η ροκ δεν είναι μόνο κιθάρες, μπάσο και ντραμς, αλλά και φωνή. Και όχι η φωνή του “βολεμένου” και απροβλημάτιστου που σφυρίζει αδιάφορα στο δρόμο αγνοώντας -εκούσια ή όχι- όσα συμβαίνουν γύρω του.

Animals (1977)

Τα ’70s έφταναν προς το τέλος τους, η οικονομική κατάσταση στη Βρετανία ήταν άθλια, και αφού στα προηγούμενα άλμπουμ είχαν ασχοληθεί κυρίως με πιο προσωπικά θέματα, προβλήματα και εσωτερικές αναταραχές, ανέβασαν στα ράφια το ‘Animals’, που ήρθε να ασκήσει δριμεία κριτική στις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες της χώρας εκείνη την περίοδο. Ελαφρώς βασισμένο στη νουβέλα Animals Farm του George Orwell, το άλμπουμ περιγράφει τις διάφορες κοινωνικές τάξεις, παραλληλίζοντάς τις με τρία διαφορετικά είδη ζώων: τα μάχιμα/ανταγωνιστικά σκυλιά (ανερχόμενοι), τους δεσποτικούς αδίστακτους χοίρους (εξουσία) και την «τυφλή και άκριτη αγέλη» των προβάτων (υπόλοιποι πολίτες).
Όλα αυτά σε μια εποχή που μεσουρανούσε η punk, βίαιη, εκρηκτική και “ποτισμένη” με θυμό κατά του κατεστημένου, κι ενώ οι Pink Floyd, ήταν ακριβώς το αντίθετο μουσικά, αλλά και στιχουργικά, αφού οι στίχοι τους δεν είχαν αυτήν την οργή και την ένταση.
Ο δίσκος, όμως, αποτελεί μια “κραυγή” κατά του καπιταλισμού, κάτι που γίνεται αντιληπτό από τους πρώτους του στίχους, στο ‘Pigs On The Wing (Part One)’:

If you didn’’t care what happened to me, 

And I didn’’t care for you, 

We would zig zag our way through the boredom and pain, 

Occasionally glancing up through the rain, 

Wondering which of the buggers to blame 

And watching for pigs on the wing. 

Ο αφηγητής του αλληλεπιδρά άμεσα με τον ακροατή, ενώ τελικά αποδεικνύεται ότι είναι ένα άσωτο “σκυλί”, που περίμενε πως θα αναδυθεί στην κοινωνία, χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο. Ο αφηγητής λέει πως ο μόνος τρόπος να ξεφύγει η κοινωνία απ’ αυτό, είναι η ευαισθητοποίηση του κόσμου, ενώ το γεγονός ότι μόνο περιστασιακά κοιτάει ψηλά, δηλώνει πως πλέον έχει μειωθεί το ενδιαφέρον του να συμμετάσχει και να προσπαθήσει να ανέβει στην κοινωνική ιεραρχία.
Το επόμενο τραγούδι ονομάζεται ‘Dogs’ και ξεκινάει κάπως έτσι:

You gotta be crazy, you gotta have a real need. 

You gotta sleep on your toes, and when you’re on the street, 

You gotta be able to pick out the easy meat with your eyes closed. 

And then moving in silently, down wind and out of sight, 

You gotta strike when the moment is right without thinking. 

And after a while, you can work on points for style. 

Like the club tie, and the firm handshake, 

A certain look in the eye and an easy smile. 

You have to be trusted by the people that you lie to, 

So that when they turn their backs on you, 

You’ll get the chance to put the knife in. 

Ένα σκυλί που επιδιώκει να φτάσει στο επίπεδο του γουρουνιού, δίνει συμβουλές σε ένα ανερχόμενο σκυλί. Δηλώνει πως μόνο όσοι έχουν τεράστια ανάγκη ή αδιάκοπη θέληση είναι αυτοί που θα φτάσουν πολύ ψηλά. Για να είσαι πολύ επιτυχημένος, πρέπει να ‘χεις αστείρευτη δίψα για δύναμη. Το επιτυχημένο σκυλί πρέπει να είναι σε διαρκή επαγρύπνηση, όπως και το θύμα αλλά και ο θύτης. Σας θυμίζει κάτι μήπως;

You gotta keep one eye looking over your shoulder. 

You know it’s going to get harder, and harder, and harder as you get older. 

Η ηθική τους περιγράφεται από μία απλή αρχή: Όλα είναι δίκαια και αποδεκτά, αρκεί να επιτυγχάνεται ο βασικός στόχος, ο οποίος δεν είναι άλλος από τη δύναμη και τη δόξα. Το μεγάλο σκυλί αντιλαμβάνεται, όσο περιγράφει όλο και περισσότερα, ότι περιγράφει την ίδια του τη ζωή: 

And when you loose control, you’ll reap the harvest you have sown. 

And as the fear grows, the bad blood slows and turns to stone. 

And it’s too late to lose the weight you used to need to throw around. 

So have a good drown, as you go down, all alone, 

Dragged down by the stone. 

Έπειτα από όλα αυτά, ο πρωταγωνιστής φαίνεται να προσπαθεί να απελευθερώσει τον εαυτό του από τις ιδεολογικές δομές που του επιβάλλουν ποιος είναι και πώς λειτουργεί, βλέποντας πέρα από τα οφέλη που του προσφέρει ο καπιταλισμός, δηλαδή την οικονομική ευημερία και το κοινωνικό status. Αρχίζει να αμφιβάλλει, να νιώθει μπερδεμένος, να έχει τις αμφιβολίες και τις επιφυλάξεις του, να συνειδητοποιεί ότι οι σχέσεις δεν είναι αληθινές έτσι, ότι όλοι είναι εν δυνάμει εχθροί.

I gotta admit that I’m a little bit confused. 

Sometimes it seems to me as if I’m just being used. 

Gotta stay awake, gotta try and shake off this creeping malaise. 

If I don’t stand my own ground, how can I find my way out of this maze? 

Deaf, dumb, and blind, you just keep on pretending 

That everyone’s expendable and no-one has a real friend. 

And it seems to you the thing to do would be to isolate the winner 

And everything’s done under the sun, 

And you believe at heart, everyone’s a killer. 

Τα δύο επόμενα τραγούδια είναι τα ‘Pigs (Three Different Ones)’ και ‘Sheep’, που περιγράφουν τους καπιταλιστές και τους πολίτες αντιστοίχως. Τα γουρούνια, εμφανίζονται ως λαίμαργα και ανήθικα, υποφέροντας από αυτά τα ελαττώματα του χαρακτήρα τους, παρότι είναι στην κορυφή της κοινωνικής ιεραρχίας, ενώ τα πρόβατα εμφανίζονται ως ανόητα και πλήρως ελεγχόμενα από ιδεολογικά κατασκευάσματα.

Harmlessly passing your time in the grassland away; 

Only dimly aware of a certain unease in the air. 

You better watch out, 

Τhere may be dogs about 

I’ve looked over Jordan, and I have seen 

Things are not what they seem. 

What do you get for pretending the danger’s not real. 

Meek and obedient you follow the leader 

Down well trodden corridors into the valley of steel. 

What a surprise! 

A look of terminal shock in your eyes. 

Now things are really what they seem. 

No, this is no bad dream. 

Το ‘Animals’ είναι ένας δίσκος που παρουσιάζει τη σύγχρονη δομή της κοινωνίας ως απάνθρωπη, σχεδόν σαδιστική. Και οι τρεις τάξεις ανθρώπων, είναι δυστυχισμένες, ανεξαρτήτως της θέσης τους. Σε αντίθεση με το βιβλίο του George Orwell, τα πρόβατα κυριαρχούν. Το σύστημα φαντάζει αδιαπέραστο, αλλά φαίνεται πως ο καθένας ξεχωριστά μπορεί να ξεφύγει απ’ αυτό, μέσω των διαπροσωπικών σχέσεων.

The Wall (1979)

Το ‘The Wall’ είναι ο ορισμός του concept album. Εξερευνά την απομόνωση και τη μοναξιά, οι οποίες συμβολίζονται από ένα μεταφορικό τοίχο. Τα γεγονότα που περιγράφονται, αποτελούν τη ζωή ενός φανταστικού χαρακτήρα, του Pink, ενός χαρακτήρα που έχει στοιχεία από τον Syd Barrett και τον Roger Waters, με τον δεύτερο να έχει χάσει τον πατέρα του κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Pink, λοιπόν, έχοντας χάσει τον πατέρα του και όντας μεγαλωμένος από την υπερπροστατευτική μητέρα του (‘Mother’), βασανίζεται στο σχολείο από τον αυταρχικό και καταχρηστικό καθηγητή, ο οποίος διαβάζει τους στίχους που γράφει (παρεμπιπτόντως είναι οι στίχοι του ‘Money’) και τον ρεζιλεύει. Όλα αυτά τα τραύματα αποτελούν τα “τούβλα του τοίχου” (bricks in the wall) που περιγράψαμε παραπάνω.

We don’t need no education 

We don’t need no thought control 

No dark sarcasm in the classroom 

Teachers leave them kids alone 

Hey! Teachers! Leave them kids alone! 

All in all it’s just another brick in the wall. 

All in all you’re just another brick in the wall. 

Τελικά, εξελίσσεται σε ροκ σταρ, ενώ οι σχέσεις του χαρακτηρίζονται από την αβεβαιότητα, τη χρήση ναρκωτικών και τις εκρήξεις βίας. Γνωρίζει μία γυναίκα, την οποία παντρεύεται, αλλά σύντομα αρχίζει να εκδηλώνεται ο αυτοκαταστροφικός χαρακτήρας του (‘One Of My Turns’), απόρροια των ψυχολογικών τραυμάτων που του άφησε η παιδική του ηλικία, αλλά και των προβλημάτων αλκοολισμού και ναρκωτικών. Φυσικά ο γάμος του δεν “αντέχει” (‘Don’t Leave Me Now’) και όταν “καταστρέφεται”, το “χτίσιμο” του τοίχου τελειώνει, ολοκληρώνοντας την απομόνωσή του (‘Goodbye Cruel World’) και απομακρύνοντάς τον από κάθε έννοια ανθρώπινης επαφής.
Η κρίση κλιμακώνεται, με αποκορύφωμα μια παραίσθηση του Pink ότι είναι δικτάτορας και εμφανίζεται σε συναυλία παρόμοια με συλλαλητήριο Νεο-Ναζί. Πλημμυρισμένος από τύψεις, οριοθετεί τον εαυτό του (‘Stop’) και τον βάζει σε μια εσωτερική δίκη (‘Trial’), με τον εσωτερικό του κόσμο να του επιτάσσει να γκρεμίσει τον τοίχο (‘Outside The Wall’). Αυτή η ιστορία μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο, 3 χρόνια αργότερα και σίγουρα θα μπορούσαμε να πούμε πως το μήνυμά της ήταν ισχυρό και άμεσο.
Από το άλμπουμ δε λείπουν οι αναφορές στον Syd Barrett, με το ‘Nobody Home’ να περιγράφει την κατάστασή του κατά τη διάρκεια ενός αποτυχημένου tour της μπάντας το 1967.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κομμάτια του δίσκου, με εξίσου δυνατή σκηνή στην ταινία, ήταν το ‘Comfortably Numb’, εμπνευσμένο από μια μυοχαλαρωτική ένεση που είχε κάνει ο Roger Waters κατά τη διάρκεια του In the Flesh Tour για να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα της υπατίτιδας. Από την ταινία απουσιάζει το ‘Hey You’, το οποίο, ωστόσο, περιέχει μερικούς από τους πιο χαρακτηριστικούς στίχους των Pink Floyd:

Hey you, out there on the road 

Always doing what you’re told, 

Can you help me? 

Hey you, out there beyond the wall, 

Breaking bottles in the hall, 

Can you help me? 

Hey you, don’t tell me there’s no hope at all 

Together we stand, divided we fall. 

Ένας ακόμη δίσκος, λοιπόν, από τους Pink Floyd, οι οποίοι επιχείρησαν ξανά να εξερευνήσουν τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου και το πώς συνδέονται τα βιώματα στην παιδική ηλικία με την υπόλοιπη ζωή του ανθρώπου. Ένα από τα πιο ισχυρά βιώματα, ήταν ο χαμός του πατέρα του Roger Waters στο πόλεμο, και κάπως έτσι έρχεται εντελώς φυσικά, να “δέσει” με την υπόλοιπη δισκογραφία τους, ο επόμενος δίσκος, The Final Cut.

The Final Cut’ (1983)

Το αντιπολεμικό μήνυμα είναι αυτό που χαρακτηρίζει τον εν λόγω δίσκο. Η ειρήνη μετά τον πόλεμο, ήταν ένα όραμα των στρατιωτών που πολέμησαν πιστεύοντας ότι έπειτα από τη νίκη τους, οι ηγέτες δε θα ήθελαν πια να λύνουν τις διαφορές τους με πολεμικές συρράξεις. Ένας απ’ όσους θυσιάστηκαν γι’ αυτό το όραμα, ήταν και ο πατέρας του Roger Waters, κάτι που τον είχε επηρέασει βαθύτατα. Ωστόσο, είχαν αρχίσει να εμφανίζονται πολλά “σύννεφα” στις σχέσεις των μελών, με το album (στίχοι, μουσική, artwork) να είναι αποκλειστική δουλειά του Roger Waters και να αποτελεί -μοιραία- έναν από τους χειρότερους δίσκους της μπάντας, αφού ήταν περισσότερο ένα προσωπικό project παρά μια ομαδική δουλειά.
Όμως, οι σκέψεις και ο προβληματισμός, δε λείπουν σε κανένα σημείο του δίσκου, ο οποίος είναι πάλι γεμάτος μηνύματα. Στα ‘One of the Few’ και ‘The Hero’s Return’ ο δάσκαλος του ‘The Wall’ παρουσιάζεται ως ένας ήρωας πολέμου, που δυσκολεύεται να προσαρμοστεί και πάλι στην κανονική ζωή, ενώ βασανίζεται από τύψεις για το χαμένο του πλήρωμα κατά τη διάρκεια του πολέμου. Σειρά έχει το ‘The Gunner’s Dream’, που περιγράφει τη μεταπολεμική ελπίδα για έναν κόσμο χωρίς τυράννους και φόβο τρομοκρατικών επιθέσεων.

Floating down through the clouds 

Memories come rushing up to meet me now. 

In the space between the heavens 

and in the corner of some foreign field 

I had a dream. 

I had a dream. 

Good-bye Max. 

Good-bye Ma. 

Ακολουθεί ο “ξεπεσμός” του δασκάλου, που γίνεται αλκοολικός ‘Paranoid Eyes’, ενώ η συνέχεια του δίσκου είναι γεμάτη μηνύματα σχετικά με τον πόλεμο, όπως την επιστροφή των στρατιωτών από το πεδίο της μάχης. Η ελπίδα του Roger Waters για ολοκαύτωμα στους Leonid Brezhnev, Menachem Begin και Margaret Thatcher (ηγέτες της εποχής) εκφράζεται στο ‘The Fletcher Memorial Home’ και ο δίσκος κλείνει με το ‘Two Suns in the Sunset’, που περιγράφει ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα, δηλαδή το τελικό αποτέλεσμα ενός κόσμου “εθισμένου” στον πόλεμο και στην επιθυμία να ελέγχει τα πάντα. Τα είπαν όλα.
Η μόνη λύση για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο, είναι η ανθρώπινη επικοινωνία. Κάτι που μας οδηγεί στο τελευταίο concept album της μπάντας, που δεν είναι άλλο από το ‘The Division Bell’, αν και απ’ αυτό απουσίαζε ο Roger Waters.

The Division Bell’ (1994)

Μεταξύ του ‘The Final Cut’ και του ‘The Division Bell’, μεσολάβησε το ‘A Momentary Lapse Of Reason’, κάτι σαν μεταβατικό στάδιο για την μετά-Waters εποχή και εξίσου απογοητευτικό -αν και με ορισμένα καλά σημεία- με το ‘The Final Cut’. Το 1994, όμως, ήρθε άλλο ένα concept album από τους Pink Floyd, αντάξιο της φήμης και της αξίας τους. Αν και οι στίχοι ήταν σαφώς πιο “ρηχοί” (το ταλέντο του Waters στη στιχουργική είναι κάτι αδιαμφησβήτητο και αδιαπραγμάτευτο), ο δίσκος καταφέρνει να αγγίξει τον ακροατή, έχοντας ως κύριο θέμα την επικοινωνία και το πώς μπορεί να λύσει τα ανθρώπινα προβλήματα.
Με έντονες επιρροές στους στίχους από τη γυναίκα του David Gilmour, Polly Sampson, το αποτέλεσμα ήταν σίγουρα πιο άρτιο από την προηγούμενή δουλειά τους. Ο τίτλος, ‘The Division Bell’, είναι εμπνευσμένος από το καμπανάκι που χτυπάει στη βρετανική Βουλή και καλεί τους βουλευτές σε ψηφοφορία. Ο ντράμερ, Nick Mason, είχε πει: «Σαφώς και έχει νόημα. Είναι για τους ανθρώπους που κάνουν τις επιλογές τους, τα ναι και τα όχι.»
Το στιχουργικό highlight του δίσκου δεν είναι άλλο από τα λόγια του Stephen Hawking στην ανατριχιαστική έναρξη του ‘Keep Talking’. Σε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά λόγια που έχουν ειπωθεί ποτέ σε τραγούδια των Pink Floyd, ο μεγάλος θεωρητικός φυσικός εξυμνεί την ομιλία, ισχυριζόμενος ότι είναι “υπεύθυνη” για την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Ποιος μπορεί να το αμφισβητήσει;

For millions of years mankind lived just like the animals 

Then something happened which unleashed the power of our imagination 

We learned to talk 

Και… τι πρέπει να γίνεται όταν δε μιλάμε; Όταν καθόμαστε μόνοι στη γωνία για να μη μας ενοχλήσει κανείς και χάνεται η επικοινωνία;

It doesn’t have to be like this 

All we need to do is make sure we keep talking 

Το τέλος του δίσκου έρχεται να μας αφήσει άναυδους. Το ‘High Hopes’, ένα από τα καλύτερα τραγούδια της μπάντας, είναι η αυτοβιογραφική ματιά του David Gilmour σχετικά με το τι μπορεί κανείς να κερδίσει και να χάσει στη ζωή του. Ανακαλώντας στη μνήμη του την παιδική του ηλικία, ο Gilmour κάνει μια σύντομη περίληψη της ζωή του και καταλήγει σε διδάγματα όπως αυτό: 

Encumbered forever by desire and ambition 

There’s a hunger still unsatisfied 

Our weary eyes still stray to the horizon 

Though down this road we’ve been so many times 

The grass was greener 

The light was brighter 

The taste was sweeter 

The nights of wonder 

With friends surrounded 

The dawn mist glowing 

The water flowing 

The endless river 

Με αυτόν τον τρόπο τελειώνει και η δισκογραφία των Pink Floyd, πριν μας εκπλήξουν με την κυκλοφορία του ‘The Endless River’ το 2014, το οποίο ωστόσο δεν είχε στίχους, παρά μόνο σε ένα τραγούδι.
Η αλήθεια είναι ότι το αφιέρωμα βγήκε τεράστιο, αλλά αλήθεια είναι και το γεγονός ότι στους Pink Floyd, εκπτώσεις δεν γίνονται. Η αναζήτηση της αλήθειας είναι το αιώνιο ερώτημα και το μεγαλύτερο όλων, γι’ αυτό και η απάντησή του έπρεπε να ήταν εξίσου μεγάλη. Φυσικά, η τελευταία πρόταση είναι μεταξύ σοβαρού κι αστείου, μιας και παρόλο που πιστεύω ότι η αλήθεια είναι κάτι απόλυτο, με την καλή έννοια της λέξης, δεν μπορεί να αποτυπωθεί από το έργο μιας μόνο μπάντας, πόσο μάλλον ενός ανθρώπου (του Roger Waters, αυτός ήταν υπεύθυνος για σχεδόν όλους στίχους των concept album των Pink Floyd εκτός του ‘The Division Bell’).
Ωστόσο, οι Pink Floyd κατάφεραν να την προσεγγίσουν με τον καλύτερο τρόπο. Ναι, οι στίχοι είναι “ξυράφι”, άλλοτε έχοντας σαν αφορμή προσωπικά βιώματα και καταστάσεις και άλλοτε όντας απλοί, καθημερινοί, αποτέλεσμα αληθινών και αυθόρμητων φράσεων ανθρώπων που συνεργάστηκαν με την μπάντα.
Η αλήθεια, όμως, δε βρίσκεται μόνο στους στίχους τους. Βρίσκεται στις γεμάτες νοσταλγία και συναίσθημα νότες της κιθάρας του David Gilmour, στα έντονα πλήκτρα του Richard Wright, στα ατμοσφαιρικά ντραμς του Nick Mason, στο πάθος του Roger Waters που τραγουδούσε με όλη του την ψυχή τους στίχους που ο ίδιος έγραφε, στα φωνητικά της Clare Torry που φαντάστηκε το θάνατο στο ‘The Great Gig In The Sky’, στους ήχους της φύσης (‘Echoes’), της ταμειακής μηχανής (‘Money’), ακόμα και των μαχαιροπίρουνων (‘Alan’s Psychedelic Breakfast’), που χρησιμοποίησαν οι Pink Floyd στα τραγούδια τους, στα 20λεπτα έπη τους, που ακόμα κι αν δεν έχουν πολλά λόγια, σου δίνουν τροφή για σκέψη και σου αφήνουν αρκετό χρόνο για να την “καταναλώσεις” ακούγοντας τις απαλές, ταξιδευτικές και ψυχεδελικές μελωδίες τους.
Εκεί, φίλοι μου, βρίσκεται η αλήθεια...

του Γιώργου Κορμπάκη
Πηγή: http://straightonmusic.com/h-alhtheia-vrisketai-stoys-pink-floyd/

Ψηφίζω την οργή της νέας γενιάς...

Δυο διαφορετικοί κοινωνικά και ηλικιακά κόσμοι, καιρό τώρα, βρίσκονται στα πρόθυρα σύγκρουσης. Αναφέρομαι στους πενηντάρηδες και στην δικιά μου γενιά, τους τριαντάρηδες. Και οι δυο έχουν τα δίκια τους και τα επιχειρήματά τους έχουν κάποιες βάσεις. Τα συμφέροντα της μιας ομάδας θίγουν τα συμφέροντα της άλλης. Οι μεν θέλουν να προστατεύσουν τα δεδουλευμένα τους, από μία περίοδο σκοτεινή και διεφθαρμένη και οι δε θέλουν επιτέλους να ανασάνουν και να υλοποιήσουν τα όνειρά τους. Να ζήσουν τη ζωή που κάποιοι άλλοι τους στερούν. Ποτέ όμως δε θα συγκρουστούν οι δυο αυτές γενιές διότι βρίσκονται σε μία εσκεμμένη και πλήρης υπαρξιακή αλληλοεξάρτηση. Μία σχέση που έχει οδηγήσει και τις δύο πλευρές στη στασιμότητα και στη καταστροφή. 

Είμαι βέβαιος πως η ελπίδα δεν θα έρθει από τη δικιά μου γενιά. 

Η δικιά μου γενιά είναι αποβλακωμένη, κακομαθημένη κι απαίδευτη. 

Η δικιά μου γενιά θα σβηστεί από το χάρτη με την πάροδο του χρόνου. 

Οι εκλογές που μας πλασάρει το σύστημα είναι απλά μία πολιτική συνουσία χωρίς νόημα κι αξία, η οποία παρατείνει τη προχωρημένη μας κοινωνική σήψη. Όμως αυτή η θνήσκουσα κατάσταση έχει αρχίσει να ζέχνει απαίσια. Κρύβουμε τα αρρωστημένα βλέμματά μας πίσω από τα φλας σκηνοθετημένων selfies. Καλύπτουμε το εσωτερικό μας κενό με υλιστικά αγαθά και καταπολεμούμε την ανασφάλειά μας με την υπερκατανάλωση. Είμαστε μία γενιά τελειωμένη, πολύ πριν μπει στη δημιουργική και παραγωγική της φάση. Οι πολιτικοί λόγοι στις καθημερινές κουβέντες και η ανέλπιστη αφύπνιση του καλοκαιριού είναι σημάδια προόδου αλλά το τραίνο για μας έχει πια περάσει.

Είναι φανερό πως η αλλαγή θα ρθει από τη νέα γενιά. Τα πιτσιρίκια του σήμερα, φτωχά από τις ανέσεις της δικιάς μας παιδικότητας θα ισοπεδώσουν τη σάπια κοινωνία μας. Εκείνα είναι που θα μηδενίσουν το κοντέρ και θα ξεκινήσουν να χτίζουν έναν νέο θαυμάσιο κόσμο από την αρχή.

Αυτό όμως δε σημαίνει πως εμείς πρέπει να επαναπαυθούμε στην ήττα μας. Υπάρχει ακόμα ένας ρόλος που οφείλουμε να παίξουμε.

Το μόνο που μας μένει είναι να κάνουμε στην άκρη τις γενιές της χούντας και της μεταπολίτευσης και να ετοιμάσουμε το δρόμο για τη επόμενη γενιά. Μοναδικός μας σκοπός είναι να μη γίνουμε εμπόδια στους νέους που αρχίζουν σιγά σιγά να πατούν με θράσος στα πόδια τους. Ούτε να τους καθοδηγήσουμε, είμαι βέβαιος πως θα βρουν το δρόμο τους, αλλά να τους εφοδιάσουμε με εμπειρίες και εικόνες που συλλέξαμε από την οικονομική κι ανθρωπιστική κρίση και να τους παρουσιάσουμε τα λάθη τα δικά μας και των προηγουμένων για να μην επαναληφθούν. Ας γίνουμε το παράδειγμα προς αποφυγήν...

Στις ερχόμενες γελοίες εκλογές, η δικιά μου ψήφος θα πάει σ' αυτή τη γενιά... 

Στα 25 καλύτερα του κόσμου το Μουσείο Ακρόπολης

Στα 25 καλύτερα μουσεία παγκοσμίως συγκαταλέγεται το Μουσείο της Ακρόπολης, σύμφωνα με τη λίστα που έδωσε την Τρίτη στη δημοσιότητα το Tripadvisor.
Η λίστα αυτή δημιουργείται βάσει ενός αλγορίθμου που μετρά την ποιότητα και την ποσότητα των αξιολογήσεων για μία χρονική περίοδο ενός έτους.
Εξαιρετικές κριτικές για τον περασμένο χρόνο έλαβε το Ινσιτούτο Τέχνης του Σικάγο, που καταλαμβάνει την πρώτη θέση της λίστας, ενώ το δικό μας Μουσείο Ακρόπολης βρίσκεται στην 8η. 
Τα αποτελέσματα όμως έχουν και εκπλήξεις. Το μουσείο Λούβρου στο Παρίσι, που δέχεται τους περισσότερους επισκέπτες παγκοσμίως, βρίσκεται στη 19η θέση της κατάταξης, πίσω από λιγότερο γνωστά μουσεία, όπως το Vasa της Στοκχόλμης (13η θέση) και το Instituto Ricardo Brennand στη Βραζιλία (17η).

Η λίστα
1. Art Institute of Chicago (Σικάγο)
2. Museo Nacional de Antropologia (Μεξικό)
3. Ερμιτάζ (Ρωσία)
4. The Getty Center (Λος Άντζελες)
5. Galleria dell’Accademia/Statue of David (Ιταλία)
6. Musee d’Orsay (Παρίσι)
7. The Metropolitan Museum of Art (Νέα Υόρκη)
8. Μουσείο Ακρόπολης (Αθήνα)
9. Πράδο (Μαδρίτη)
10.Yad Vashem Μνημείο Ολοκαυτώματος (Ιερουσαλήμ)
11. The National WWII Museum (Λουιζιάνα)
12. Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου (Λονδίνο)
13. Vasa Museum (Στοκχόλμη)
14. National Gallery of Art (ΗΠΑ)
15. Βρετανικό Μουσείο (Λονδίνο)
16. Μουσείο Αγιάς Σοφιάς/Ναός Αγιάς Σοφιάς (Κωνσταντινούπολη)
17. Instituto Ricardo Brennand (Βραζιλία)
18. Borghese Gallery (Ρώμη)
19. Μουσείο Λούβρου (Παρίσι)
20. The Rijksmuseum (National Museum) (Αμστερνταμ)
21. Smithsonian National Air and Space Museum (ΗΠΑ)
22. The Museum of Qin Terra-cotta Warriors and Horses (Κίνα)
23. Ιnhotim (Βραζιλία)
24. Μουσείο της Νέας Ζηλανδίας (Te Papa Tongarewa)
25. Museo del Oro (Μπογκοτά)

Καινοτομίες και πρωτότυπες εκθέσεις έχει εντάξει στην ατζέντα του το Μουσείο της Ακρόπολης δίνοντας «βήμα» στο διαδραστικό στοιχείο.
Το 2013 η βρετανική εφημερίδα Sunday Times κατέταξε το μουσείο στην τρίτη θέση στη λίστα με τα 50 καλύτερα μουσεία του κόσμου, ενώ το νέο κτήριο του μουσείου βρέθηκε ανάμεσα στις έξι επικρατέστερες υποψηφιότητες για το βραβείο σύγχρονης αρχιτεκτονικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Mies van der Rohe».
Το 2010 ψηφίσθηκε ως το Καλύτερο Μουσείο του Κόσμου σε διαγωνισμό της Ένωσης Δημοσιογράφων Τουριστικών Συντακτών Μεγάλης Βρετανία, και το 2009 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κάρολο Παπούλια, παρουσία πολλών ξένων ηγετών.
Το χρονικό διάστημα από το Μάιο του 2014 μέχρι και το Μάιο του 2015 το Μουσείο της Ακρόπολης επισκέφθηκαν 1.460.135 άτομα. Από αυτούς οι 170.764 ήταν έλληνες και ξένοι μαθητές.
Να σημειωθεί ότι αρθρογράφος του Guardian είχε δηλώσει, σε μια συζήτηση για τα Ελγίνεια Μάρμαρα, πως η Ελλάδα διαθέτει ένα «μοντέρνο μουσείο, ιδανικό για να τα προβάλλει. Συγκριτικό πλεονέκτημα έχει η Αθήνα σε σχέση με το Λονδίνο όσον αφορά στη θέαση του Παρθενώνα μέσα από τον γυάλινο τοίχο του μουσείου της Ακρόπολης. Η τέχνη συνδέεται αισθησιακά με την αρχιτεκτονική της ''οικείας'' της».

Πηγή: Έθνος

Ευρώπη και προσφυγικό ζήτημα

του Θεόδωρου Γεωργίου
(καθηγητή πολιτικής φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)

Ήδη από τον Απρίλιο του 2015 το προσφυγικό ζήτημα έχει εξελιχθεί σε μείζον και σε φλέγον πολιτικό ζήτημα όχι μόνον για τα επιμέρους κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής ένωσης όπως είναι η Ελλάδα και η Ιταλία τα οποία υποδέχονται τους πρόσφυγες, αλλά και για την ίδια την Ευρώπη όπως αυτή αυτοπροσδιορίζεται σε γραφειοκρατικό επίπεδο στις Βρυξέλλες. Τα θαλάσσια σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας και Ιταλίας-Λιβύης δεν αποδείχθηκαν φιλόξενοι τόποι για τους πρόσφυγες, αλλά τελικά μετατράπηκαν σε σύγχρονες «Γκουέρνικες» όπως εύστοχα εικονογράφησε στο σκίτσο του ο Γιάννης Καλαϊτζής που δημοσίευσε στο πρωτοσέλιδό της η «Εφημερίδα των Συντακτών» στο φύλλο της 14ης Σεπτεμβρίου 2015.
Το ερώτημα που διατυπώνεται δεν είναι άλλο παρά το εξής: μπορεί η Ευρώπη ως πολιτική οντότητα να αντιμετωπίσει το προσφυγικό ζήτημα; Πρόκειται για ζήτημα, το οποίο δεν επιλύεται με γραφειοκρατικά, διοικητικά και νομοθετικά μέτρα. Η πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη με αφορμή το προσφυγικό ζήτημα αναφέρεται στην ίδια την υπαρξιακή υπόστασή της. Η λύση στο προσφυγικό πρόβλημα μόνον πολιτική μπορεί να είναι και συνδέεται άρρηκτα με τον ριζικό επανασχεδιασμό της ίδιας της Ευρώπης ως πολιτικής οντότητας. Η ιστορική στιγμή είναι μοναδική και ως τέτοια θα πρέπει να τη στοχαστούμε όλοι μας, πολίτες και πολιτικοί.
Πριν από 25 χρόνια χάθηκε η ιστορική ευκαιρία πολιτικού αναστοχασμού της Ευρώπης με αφορμή την «πτώση του τείχους». Τότε η Ευρώπη αντί να προχωρήσει σε μία ριζική αναδιάρθρωση και δομικό ανασχεδιασμό της πολιτικής της οντότητας, επέλεξε να οργανωθεί γραφειοκρατικά και διοικητικά με την ένταξη και την ενσωμάτωση των κρατών της πρώην Ανατολικής Ευρώπης. Με τους όρους του γερμανού φιλοσόφου Έντμουντ Χούσερλ η Ευρώπη τότε (το 1989) ως πραγματικότητα δεν ανταποκρίθηκε στην ιδέα της, η οποία δεν είναι παρά «ιστορική αλληλουχία ελλόγων στόχων».
Στην τωρινή συγκυρία οι άνθρωποι τους οποίους ονομάζουμε: πρόσφυγες θα πρέπει να βρουν κατά κάποιο τρόπο έναν τόπο εντός της Ευρώπης να ζήσουν. Αυτό είναι το πρόβλημα. Αυτό είναι το μείζον ζητούμενο. Το υφιστάμενο νομικό καθεστώς είναι απηρχαιωμένο. Όπως και να ονομάζεται αυτό το καθεστώς δεν μπορεί πια σήμερα να ισχύει και να εφαρμόζεται. Πολύ περισσότερο είναι αδιανόητο να κατασκευάζονται τείχη και φράχτες όπως γίνεται στον Έβρο ή στη μεθόριο Ουγγαρίας – Σερβίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλ. οι Βρυξέλλες ως γραφειοκρατική Ευρώπη μπροστά στο προσφυγικό ζήτημα είναι αμήχανη. Τα μέτρα που προτείνει είναι διοικητικά και γραφειοκρατικά. Δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα. Αντιπροσωπεύουν μία ιδέα για την Ευρώπη, σύμφωνα με την οποία η ίδια η ανθρώπινη ζωή είναι ένα πράγμα (με τη φιλοσοφική έννοια του όρου), το οποίο είναι μετρήσιμο, έχει έκταση, έχει μέγεθος, έχει ποσότητα, εντάσσεται σε αιτιακές σχέσεις, τελικά μπορεί να το διαχειριζόμαστε όπως κάνουμε με τη φύση.
Πρόκειται, εννοείται, για μία αυταπάτη και για μία ψευδαίσθηση, γιατί και οι ίδιες οι φυσικές επιστήμες μας διδάσκουν ότι η φύση δεν είναι αδρανής ύλη. Ωστόσο η γραφειοκρατική Ευρώπη επιμένει να μεταχειρίζεται την ανθρώπινη ζωή στην περίπτωση των προσφύγων κατά το πρότυπο του πράγματος που ονομάζεται φύση. Ο πρόσφυγας που επιβιβάζεται στην πλαστική βάρκα για να φθάσει στο Αγαθονήσι δεν είναι πολιτική ύπαρξη, αλλά επιβεβαιώνει τη «γυμνή ζωή» του για την γραφειοκρατική Ευρώπη. Κουβαλάει από τη Συρία, την πατρίδα του, την ιδιότητα του πολίτη, την οποία στα θαλάσσια σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας την παραδίδει σε κάποιους ευρωπαίους γραφειοκράτες, επειδή πιστεύει ότι στην Ευρώπη θα βρει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια που έχασε στην πατρίδα του. Στο δρόμο προς την προσφυγιά χάνει όμως τη ζωή του. Και εμείς οι ευρωπαίοι πολίτες ακόμη εκπονούμε σχέδια, προγράμματα και μελέτες για να ενσωματώσουμε στις πολιτικές κοινωνίες μας τους πρόσφυγες.
Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση των πραγμάτων εύλογο είναι το ερώτημα που διατυπώνεται: τί μπορεί να κάνει η γραφειοκρατική Ευρώπη για το προσφυγικό ζήτημα; Για να απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα, θα πρέπει προηγουμένως να ορίσουμε κατά αναλυτικό τρόπο τα δύο ζητήματα τα οποία συνδέονται μεταξύ τους: το ζήτημα της Ευρώπης και των εθνικών κρατών τα οποία αποτελούν την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ζήτημα των προσφύγων, δηλ. των ατόμων, τα οποία εγκαθίστανται στα εδάφη (;), στις πολιτικές κοινωνίες (;), στις χώρες (;) των ευρωπαϊκών κρατών. Εάν δεχθούμε τη θέση, σύμφωνα με την οποία η Ευρώπη θα λύσει το προσφυγικό ζήτημα μόνον εάν η ίδια επαναπροσδιορισθεί σε πολιτικό επίπεδο, τότε μπορούμε να κάνουμε κάποιες περαιτέρω σκέψεις. 
Πρώτον, εάν επιχειρηθεί αυτό που αρχικώς έκανε η καγκελάριος της Γερμανίας να υποδέχεται χωρίς προγραμματισμό και σχέδιο χιλιάδες πρόσφυγες θα οδηγηθούμε ως γραφειοκρατική Ευρώπη στην αυτοκαταστροφή.
Δεύτερον, είναι φανερό, ότι η ιστορική επινόηση του εθνικού κράτους δεν μπορεί να ισοδυναμεί με τη «φυσική ιστορία». Όταν σε μία πολιτική κοινωνία, εκ των πραγμάτων, ο πληθυσμός δεν εντάσσεται στο εθνοτικό σχήμα, τότε ο δρόμος προς την πολυπολιτισμικότητα είναι ανοικτός. 
Τρίτον, διανύουμε τη δεύτερη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα και πολλές κοινωνίες στον ευρωπαϊκό χώρο βρίσκονται ακόμη στη φάση του πρώιμου εθνικισμού, όπως π.χ. συμβαίνει στην ουγγρική κοινωνία με πρωθυπουργό τον Ορμπάν.
Τέταρτον, όλα αυτά τα πραγματικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι η πολιτική βούληση για να λυθεί το κατεξοχήν πολιτικό ζήτημα της προσφυγιάς απουσιάζει, επειδή σε πολιτισμικό επίπεδο οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν έχουν και δεν πρόκειται να αποκτήσουν κοινή στάση. Στην περίπτωση αυτή ισχύει η πρόταση: ο πολιτισμός προηγείται της πολιτικής. Στη ρωγμή που δημιουργείται φυτρώνει η τεχνοκρατία και η γραφειοκρατία.
Όσον αφορά, τέλος, στα άτομα που ονομάζουμε: πρόσφυγες, θα πρέπει να τονίσουμε, ότι οι ίδιοι αδιαφορούν για τις «ετικέτες» που οι ευρωπαίοι πολίτες χρησιμοποιούν για να τους αναγνωρίσουν. Εκείνο που τους ενδιαφέρει είναι ο δικός τους προσωπικός ανεξαργύρωτος, ενδεχομένως, άφατος αγώνας αναγνώρισης σε μία Ευρώπη, η οποία βρίσκεται σε κρίση. Σε μία Ευρώπη, η οποία είναι φυσιοκρατική όσον αφορά στην ανθρώπινη ζωή και γραφειοκρατική όσον αφορά στην οργάνωση και λειτουργία της. Η Ευρώπη δε θα λύσει το προσφυγικό εάν η ίδια δεν αλλάξει ως πολιτική οντότητα: αυτό είναι το συμπέρασμά μας.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Η Ευρώπη της απανθρωπιάς...

Η ανθρωπιά σταμάτησε στην Ουγγαρία... 

Η σημερινή Ευρώπη δε παύει να μας απογοητεύει μέρα με την μέρα. 

Η Γερμανία έπαιξε το παιχνίδι προπαγάνδας της. Η Μέρκελ βγήκε φωτογραφία με τους πρώτους πρόσφυγες κι αμέσως έκλεισε τα σύνορά της. Μονομερώς αποφάσισε να καταργήσει τη συνθήκη Σένγκεν. Η χώρα που κατηγορούσε την Ελλάδα για μονομερείς ενέργειες, αποφάσισε μόνη της να κλείσει τα σύνορα με την Αυστρία.

Και δεν έφτανε μόνο αυτό. Η Ουγγαρία βάζει το κερασάκι στην τούρτα της απάνθρωπης νεοφιλελεύθερης Ευρώπης, με το να κυνηγάει ποινικά τους πρόσφυγες. 

Η σημερινή φωτογραφία της μητέρας που έχει συλληφθεί αλλά κρατάει σφιχτά το παιδί της, θα μείνει στις μνήμες μας για να μας επισημάνει πως δε διδαχτήκαμε τίποτα από την Ιστορία μας...

Φεύγοντας από τη δικιά τους Αιολική Γη...

Καθημερινά ενημερώνομαι για τους πρόσφυγες. Έχω παραμερίσει τις κωμικοτραγικές εκλογές μας, προσπαθώντας να διακρίνω τη δύναμη που κρύβουν τα μάτια αυτών των κυνηγημένων ανθρώπων και την ελπίδα που έχει σβήσει χρόνια τώρα από τα δικά μας.

Μου κάνει εντύπωση πως αρκετοί συμπολίτες μου τους θεωρούν ξένους κι απόμακρους, τη στιγμή που η νεώτερη ιστορία μας είναι πλούσια με αντίστοιχες στιγμές προσφυγιάς και μετανάστευσης. Γι' αυτό και είναι τόσο έντονη η ανθρωπιά και η αλληλεγγύη όσων συνανθρώπων μου στέκονται στο πλευρό τους.

Για μένα, οι περιγραφές της προγιαγιάς μου απέκτησαν πλέον υπόσταση. Στο βλέμμα κάθε μικρού παιδιού αναγνωρίζω τη μορφή της, μιας κι εκείνη ήταν παιδί όταν έφυγε από την Σμύρνη. 

Αλλά ακόμα κι αν δεν έχουμε προσφυγικές ρίζες, ο νεοελληνικός πολιτισμός μας έχει προσφέρει απλόχερα την πικρή γεύση του ξεριζωμού. Στο Θίασο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, όπου ένας πρόσφυγας μας εξιστορεί τη ζωή του μέσα σε ένα βαγόνι τραίνου. Στο Μεγάλο μας Τσίρκο, του Ιάκωβου Καμπανέλλη, όπου ο Νίκος Ξυλούρης με την εξαιρετική Τζένη Καρέζη, ερμηνεύουν σπαρακτικά τον Ξεριζωμό. Επίσης η Φιλιώ Χαϊδεμένου μας έχει προσφέρει συγκινητικές και ζωντανές περιγραφές της Καταστροφής της Σμύρνης. Και φυσικά οι συγγραφείς της γενιάς του '30 που μας κληρονόμησαν υπέροχα κείμενα, όπως ο Ηλίας Βενέζης με την Αιολική Γη. 

Κάθε φορά που βλέπω τα προσωπάκια των παιδιών, καθώς φτάνουν στα νησιά μας, θυμάμαι τον Πέτρο, την Αγάπη, την Λένα, την Άρτεμη και την πρόγιαγιά μου την Στέλλα...

Κάθε φορά που μαθαίνω πως μία νέα βάρκα έφτασε στα ελληνικά νησιά, μου 'ρχεται στο μυαλό ένα απόσπασμα της Αιολικής Γης. Ένα κομμάτι του κειμένου που φανερώνει το πείσμα για τα όνειρα και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο αυτών των ψυχών. Σας το προσφέρω...

...Τα άστρα όλα έχουν βγει. Ταξιδεύουν στο Αιγαίο τα παιδικά όνειρά μας. Το κύμα χτυπά τη μάσκα του καϊκιού μας και τα κοιμίζει. Κοιμηθείτε όνειρά μας. Στην ξένη χώρα που πάμε, πρόσφυγες, τι άραγες να μας περιμένει, τι μέρες να είναι ν' ανατείλουν;...

Ας είναι καλοτάξιδα τα όνειρα αυτών των ανθρώπων σε μία άκρως απάνθρωπη κι αφιλόξενη Ευρώπη...

«Αν με βρείτε νεκρό, καλέστε αυτό το νούμερο, είναι της μάνας μου...»

«Μαμά να ξέρεις ότι σ' αγαπώ». Το συγκινητικό αυτό μήνυμα βρέθηκε γραμμένο επάνω σε ένα από τα σωσίβια που χρησιμοποιούν πρόσφυγες και μετανάστες για να περάσουν διαμέσου της Μεσογείου στην Ευρώπη.
Κάθε σωσίβιο φέρει το βάρος της διάσωσης των ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον εφιάλτη του πολέμου και αναζητούν μια καλύτερη ζωή. Κουβαλάει ωστόσο και μια σύντομη ανθρώπινη ιστορία. Ευχές και προσευχές των προσφύγων για ένα ασφαλές ταξίδι ή τα τηλέφωνα συγγενών και φίλων μαζί με ένα μήνυμα για να ενημερωθούν σε περίπτωση που ο άνθρωπος που φοράει το σωσίβιο δεν καταφέρει να φτάσει ζωντανός.
«Το όνομά μου είναι Αμπτιραχμάν Αλί Γιουσούφ. Αν με βρείτε, καλέστε αυτό το νούμερο. Αυτή είναι η μάνα μου» σημειώνεται χαρακτηριστικά σε ένα από τα σωσίβια αυτά.
«Τα περισσότερα σωσίβια που έχουν βρει οι ομάδες των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα» έχουν πάνω γραμμένο ένα τηλέφωνο μελών της οικογένειας των προσφύγων μαζί με ένα μήνυμα. Πρέπει να κατανοήσουμε ότι τα σωσίβια είναι πολλές φορές ένας τρόπος γι' αυτούς τους ανθρώπους να διασωθούν παρά το γεγονός ότι δεν είναι της καλύτερης ποιότητας» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής προγραμμάτων του ελληνικού τμήματος των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα», Απόστολος Βεΐζης.
«Ορισμένες φορές, όσοι δεν φορούν σωσίβια, γράφουν τηλέφωνα και μηνύματα στην μπλούζα τους. «Κάποιες φορές βρίσκουμε τις μπλούζες χωρίς να βρούμε τον άνθρωπο. Και εκεί έχουμε το δίλημμα, να πάρουμε τηλέφωνο να ενημερώσουμε τους δικούς του ή μπορεί να βρεθεί ζωντανός;» υπογραμμίζει ο κ. Βεΐζης.
Όπως προσθέτει ο ίδιος, τα μηνύματα αυτά αποτελούν μια επιβεβαίωση του γεγονότος ότι οι πρόσφυγες γνωρίζουν τους κινδύνους του ταξιδιού που επιχειρούν: «Όπως μου έλεγε μια μητέρα από τη Συρία, όταν είμαστε στη Συρία είναι σίγουρο ότι θα πεθάνουμε είτε από μια βόμβα είτε από τις δυνάμεις του Άσαντ είτε από το Ισλαμικό Κράτος. Το να μπω με τα παιδιά μου σε μια βάρκα για να φύγω προς την Ευρώπη είναι για μένα μια επιλογή που έχει το ρίσκο να πεθάνουμε. Έχουμε όμως μια πιθανότητα να επιβιώσουμε από αυτό το ταξίδι και να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο αύριο».
Από τις αρχές Μαΐου οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» έχουν διασώσει περισσότερα από 15.000 άτομα στη Μεσόγειο και από τον Ιούνιο πάνω από 60 άτομα στο Αιγαίο. Ωστόσο, από τις αρχές του έτους ο αριθμός των νεκρών και των αγνοούμενων στη Μεσόγειο ξεπερνάει τις 3.000.
«Είμαστε παρόντες σε 60 χώρες. Ωστόσο, για πρώτη φορά τις εικόνες που βλέπουμε δεν χρειάζεται να τις περιγράψουμε, γιατί ως κοινωνία τις έχουμε δει αυτές τις εικόνες. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν ένα πρόσωπο, για παράδειγμα το πρόσωπο του μικρού Αϊλάν. Όμως, χτες στο Φαρμακονήσι χάθηκαν 34 άνθρωποι, ανάμεσά τους και 15 παιδιά. Γι' αυτούς τους ανθρώπους θα μιλήσει κανείς;».

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Η εκπομπή στο ad hoc (11/09/15)

Την Παρασκευή 11.9.15, ο Αριστοτέλης Τσαγκαρογιάννης φιλοξένησε ad hoc στο ID Radio πέντε δημιουργικούς νέους, σε μια συζήτηση προσέγγισης της οπτικής τους για τη σύγχρονη πραγματικότητα. Στο στούντιο βρέθηκαν Τo Skouliki Tom, o Γιώργος Χατζελένης και ο Γιάννης Καραμαγκάλης, και σε σύνδεση οι Γιώργης Σαράτσης και Άρης Τσολογιάννης, εκπροσωπώντας την περιφέρεια.
Ο Γιώργης Σαράτσης γράφει, διαβάζει και βολτάρει με τον σκύλο του. Ασκεί και ασκείται ως γυμναστής. Αγαπά το καλό ραδιόφωνο, τις ιδιαίτερες μουσικές και τους συνηθισμένους ανθρώπους. Κείμενά του δημοσιεύονται κατά καιρούς στον τύπο και το διαδίκτυο. Το 2012 κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο με τίτλο «Θα φύγεις Νύχτα«. Έχει τρία ιστολόγια: Αποτύπωμα, Αθώες Συνήθειες, Θα φύγεις νύχτα.
Τo Skouliki Tom, από τους The Three Mooges, είναι γνωστός και αγαπημένος blogger.
Ο δεκαοχτάχρονος Άρης Τσολογιάννης διαβάζει, αναλύει και γράφει για το Νόστιμον ἦμαρ. Θα ασχοληθεί με τις Πολιτικές Επιστήμες.
Ο Γιώργος Χατζελένης σπούδασε συντήρηση αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, αρθρογραφεί στην ευρωπαϊκή διαδικτυακή πλατφόρμα OneEurope και έχει εκδώσει δύο βιβλία, το Βαλκανεύοντας και την Καθημερανοητότητα. 

Η αρχόντισσα των Κυκλάδων...

Χρόνια άκουγα για την ομορφιά αυτής της πόλης. Η Ερμούπολη με είχε γοητεύσει χρόνια πριν την επισκεφθώ. Και η αλήθεια είναι πως όχι μόνο επιβεβαίωσε τη φήμη της αλλά μου πρόσφερε ακόμα περισσότερες ομορφιές απ' αυτές που πρόσμενα,  μ' αποτέλεσμα να φύγω όχι μόνο ικανοποιημένος αλλά κι ερωτευμένος με τον τόπο αυτό.
Κάθε συνοικία της Ερμούπολης έχει την δικιά της ομορφιά και μπορεί να θεωρηθεί ως μία διαφορετική οντότητα μέσα στην αφήγηση των περιπλανήσεών μου. Αν κάτσεις στο λιμενοβραχίονα της πόλης μπορείς να δεις από την μία μεριά την αριστοκρατική γειτονιά "Στα βαπόρια" (00:04) κι από την άλλη την πανοραμική όψη της Ερμούπολης με την Άνω Σύρο για κορώνα (00:08-0:14). Νότια της πόλης βρίσκονται τα ναυπηγία (00:16-00:22), πηγή πλούτου για το νησί. Όπως ήταν οι ναυτικοί με τους εφοπλιστές. Οπότε δεν είναι τυχαίο πως μερικά σπίτια διακοσμούν τις εισόδους τους με μοντέλα φορτηγών πλοίων (00:24).
Σε κάθε μητροπολιτική πόλη, όπως ήταν η Ερμούπολη, μπορεί να συναντήσει κανείς αρκετά αρχιτεκτονικά είδη. Εξάλλου οι συναλλαγές δεν έφερναν μόνο χρήμα αλλά και ύφος. Αυτό προσφέρει μία ακόμη απόλαυση στις βόλτες. Οι αρχιτεκτονικές εναλλαγές (00:27-00:54). Μαρμάρινες προσόψεις με επιγραφές, πετρόχτιστα αρχοντικά σπίτια, προσφυγικά οικήματα, όλα μαζί αρμονικά δεμένα σε μία πόλη.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό στοιχεία της Σύρου είναι ο μεγάλος πληθυσμός γατών (00:56-01:08). Τις συναντάς παντού. Να κοιμούνται πάνω σε μαντρότοιχους ή σε παράθυρα, να χαλαρώνουν στα σκαλοπάτια, να περπατάνε αμέριμνες δίπλα σου, μα πάνω απ' όλα να νιώθουν κυρίαρχοι του νησιού. Από το νησί μου γνωρίζω πως τα χωριά μεταξύ τους ανταγωνίζονταν στον αριθμό των γατιών. Όσο πιο πλούσιος είναι ένας τόπος τόσο περισσότερες γάτες έχει, με το σκεπτικό πως υπάρχει τόσο φαΐ για να χορτάσουν και τα ζωντανά πολυτελείας. Στη Σύρο έμαθα πως οι κάτοικοι τιμούν και προσέχουν τις γάτες επειδή τους γλίτωσαν από τα ποντίκια.
Όσο κατηφορίζεις προς την κεντρική πλατεία της Ερμούπολης παρατηρείς πως πέρα από την ομορφιά, ο τόπος σφύζει από ζωή κι όμορφα στέκια (01:09-01:14). Ένας τόπος που δεν ερημώνει όταν φεύγει το καλοκαίρι, κάτι που δυστυχώς συμβαίνει στα υπόλοιπα νησιά.
Θα ξεκινήσω τις περιπλανήσεις μου από την περιοχή της πανέμορφης εκκλησίας του Αγίου Νικολάου (01:17-02:15). Εκεί βρίσκεται η αριστοκρατική περιοχή "Στα βαπόρια" και ο χιώτικος Βροντάδος. Η περιοχή αυτή είχε ερημώσει για αρκετά χρόνια. Τα αρχοντικά είχαν αφεθεί στην φθορά του χρόνου. Τα τελευταία χρόνια όμως έχει πάρει πάλι τα πάνω της. Αρκετά αρχοντικά έχουν ανακαινιστεί και κάποια λειτουργούν ως πολυτελή ξενοδοχεία. Η ομορφιά του τοπίου συνοδεύεται πέρα από τα κομψά οικήματα και με την άγρια ομορφιά των ακτογραμμών. Απότομα βράχια καταλήγουν σχεδόν κάθετα στα τυρκουάζ νερά του Αιγαίου.
Σύνορο της συνοικίας αυτής με την υπόλοιπη πόλη είναι η εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Σπάνια με γοητεύει τόσο πολύ μία εκκλησία. Για την συγκεκριμένη είχε ενδιαφερθεί ο βασιλιάς Όθωνας. Ο ναός θεμελιώθηκε το 1848 κι εγκαινιάστηκε το 1870. Ευεργέτες του ναού ήταν η βασίλισσα Όλγα, ο τσάρος Νικόλαος, ο βαρόνος Σίνας, ο τότε δήμαρχος της Σύρου Δ. Βαφιαδάκης και διάφοροι πλοιοκτήτες. Η πανύψηλη αυλή στην οποία βρίσκεται ο τεράστιος ναός, του προσθέτει ακόμη μεγαλύτερο ύψος. Ειδικά όταν στέκεσαι στην κάτω πλευρά μιας μικρής πλατείας που βρίσκεται μπροστά του, νιώθεις πως τα καμπαναριά ακουμπάνε στον ουρανό. Για τον συγκεκριμένο ναό άκουσα μία όμορφη ιστορία ενός γεροντάκου Συριανού που συνάντησα στην Πελοπόννησο το περασμένο σαββατοκύριακο. Μου είπε πως στην Κατοχή, οι Γερμανοί είχαν τρία αντιτορπιλικά στο λιμάνι της Ερμούπολης. Κάθε μέρα γύρω στις 4 με 5 το απόγευμα, ερχόταν ένα συμμαχικό αεροπλάνο και χτυπούσε βιαστικά τα καράβια. Άλλες φορές τα πετύχαινε κι άλλες όχι. Πιο πολύ το ένοιαζε να εκνευρίζει τους Γερμανούς παρά να τους προκαλεί ζημιά. Ο ευγενικός γεροντάκος μου είπε πως παιδάκι τότε ανέβαινε με φίλους του σε μία πλαγιά κάθε μέρα και περίμεναν αυτό το υπερθέαμα. Συμπλήρωσε πως το αεροπλάνο έκανε συνήθως τρεις κύκλους πάνω από την πόλη και πάντα περνούσε ανάμεσα από τα καμπαναριά της εκκλησιάς του Αγίου Νικολάου. Τον είχαν θαυμάζει πολύ τον πιλότο. Όχι μόνο επειδή ήταν τότε σύμμαχος (διότι αργότερα η Αγγλία μας πούλησε) αλλά κι επειδή τους πρόσφερε το θέαμα αυτό.
Λίγο πιο κάτω από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου, βρίσκεται το θέατρο Απόλλων (02:16-02:26). Η ύπαρξη του βασίστηκε στην θεατρική άνθηση της πόλης την τριακονταετία 1830-1860. Το θέατρο Απόλλων θεμελιώθηκε το 1862 κι εγκαινιάστηκε το 1864. Έτσι ένα όνειρο των κατοίκων του νησιού πραγματοποιήθηκε, οπότε οι παραστάσεις που μέχρι τότε παίζονταν σε ξύλινες αποθήκες και καφενεία, κατάφεραν να αποκτήσουν την δικιά τους εκλεπτυσμένη στέγη. Μετά τον πόλεμο, το θέατρο υπέστη μεγάλες καταστροφές. Έγιναν αρκετές επεμβάσεις οι οποίες επέφεραν αρκετές αλλοιώσεις στο εσωτερικό του. Για πολλά χρόνια έμεινε αναξιοποίητο. Όμως την δεκαετία του '90 ξεκίνησε ένας νέος κύκλος ανακαινίσεων και το θέατρο παραδόθηκε ξανά στο κοινό του το 2000. Σήμερα προσφέρει στους κατοίκους της πόλης πέρα από παραστάσεις και συναυλίες, και προβολές ταινιών. Το κτίριο αυτό έχει δεχτεί αρκετές επιρροές από τη φημισμένη Σκάλα του Μιλάνου, το ακαδημαϊκό θέατρο στο Καστελφράνκο και το Τεάτρο ντελα Πέργκολα της Φλωρεντίας.
Κομψοτεχνήματα δε συναντάς μόνο στους εσωτερικούς χώρους τον κτιρίων αλλά και τις προσόψεις τους. Υπέροχες τοιχογραφίες μορφών μέσα σε θόλους και πίσω από παράθυρα, όμορφα αρχιτεκτονικά στοιχεία, πέτρα και μάρμαρο μαζί. Μέσα στα σοκάκια της Ερμούπολης μπορείς να συναντήσεις χαρακτηριστικές λεπτομέρειες αρκετών ευρωπαϊκών πόλεων. Από τα στενά της μεσαιωνικής Σιένα, βγαίνεις σε κεντρικούς δρόμους της αριστοκρατικής Βιέννης για να συναντήσεις κομψά κτίρια της Αθήνας του Τσίλερ.
Και μιας κι αναφέρθηκα στο Τσίλερ κι αφού όλοι δρόμοι της πόλης κατηφορίζουν προς την κεντρική πλατεία Μιαούλη, ήρθε η στιγμή να μιλήσω και για το πανέμορφο Δημαρχείο της Ερμούπολης (03:44-04:10). Χρειάστηκε 22 χρόνια για να χτιστεί. Θεμελιώθηκε το 1876 και εγκαινιάστηκε το 1898. Αρχιτέκτονας αυτού του διαμαντιού ήταν ο Ερνέστος Τσίλερ κι ολοκληρώθηκε επί δημαρχίας Δ. Βαφιαδάκη. Το κτίριο αυτό πέρα του ότι ομορφαίνει την πόλη, είναι κι ανοιχτό για το κοινό. Ελεύθερα κινούνται άνθρωποι στο εσωτερικό του για να θαυμάσουν τους υπέροχους χώρους του, την ιδιαίτερη σκάλα που ανεβαίνει στον πάνω όροφο και τις αίθουσες συνεδριάσεων που σε ταξιδεύουν σε άλλες εποχές. Μάλιστα διαθέτει καφετέρια. Ένα ζωντανό κτίριο αξιοζήλευτο για άλλα όμοιά του στις διάφορες πόλεις της Ελλάδος και της Ευρώπης.
Η Ερμούπολη μου πρόσφερε όμορφες στιγμές και ζεστή φιλοξενία και μου απέδειξε πως είναι πιο εύκολο να βρούμε υψηλό μορφωτικό και κοινωνικό επίπεδο σ' αυτές τις γωνιές της Ελλάδος παρά στις μεγάλες πόλεις της. Όμως περισσότερο με ερέθισε η αρχοντιά της. Μία αρχοντιά που έχει λείψει όχι μόνο από την Αθήνα αλλά κι από την Χίο. Κι όταν αναφέρομαι στην αρχοντιά δεν εννοώ μόνο τα κτίρια αλλά και τη συμπεριφορά των ανθρώπων.
Υπέροχη η Σύρος.
Αρχόντισσα η Ερμούπολη.
Άξιοι χαρακτηρισμοί...

"Μη φοβάστε τους φόβους τους!"

Μη φοβάστε τους φόβους τους...
Μη φοβάστε τους φόβους τους!
ΜΗ ΦΟΒΑΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΤΟΥΣ!
Ο καρκίνος δεν είναι ασθένεια....

Ατελείωτη συναυλία. Και ποιος ήθελε να τελειώσει. Όρθιοι, μαγεμένοι, μεθυσμένοι, εκστασιασμένοι, με υγρά μάτια τραγουδούσαμε δυνατά τους υπέροχους στίχους των εφηβικών μας χρόνων για ώρες πολλές.
Κύματα αγάπης, πάθους και ζωής ξεχύνονταν από τη σκηνή προς όλες τις μεριές του χώρου της Τεχνόπολις, κι εμείς σηκωνόμασταν στις μύτες των ποδιών μας για να τα αγκαλιάσουμε.
Εξάλλου τι είναι αυτό που θέλουμε;
Την παλιά μας ζωή να ζήσουμε ξανά...
Ένα τόσο απλό αλλά συνάμα τόσο σημαντικό αγαθό. Ένα αγαθό που κανένα πολιτικός δε θα κατανοήσει και κανένας υπάνθρωπος Ευρωπαίος τεχνοκράτης δε θα μπορέσει ποτέ να αφουγκραστεί. Γι' αυτό και μας φέρονται με μίσος και φθόνο τη στιγμή που εμείς τραγουδάμε με αγάπη και πάθος. Συναισθήματα που μπορεί να βιώσει κάποιος έντονα σε ροκ συναυλίες. Πόσο μάλλον στις χθεσινές.
Τα δυο προηγούμενα βράδια ο Θάνος Ανεστόπουλος φώναξε δυνατά την πιο πολιτική λέξη που δεν έχει ακουστεί και δεν πρόκειται να ακουστεί στα συστημικά μέσα μαζικής ενημέρωσης κι από κανενός πολιτικού το στόμα. Μία τόσο απλή λέξη που πολλοί από μας έχουμε ξεχάσει. "Ζωή!".
Κι εκεί ο χρόνος σταμάτησε. Ονειροπόλοι, αιώνιοι έφηβοι, αμετανόητοι επαναστάτες μιας δίκαιης ζωής, κυνηγοί ουτοπικών κοινωνιών ακούγαμε τους στίχους και τραγουδούσαμε δυνατά,

Τα περασμένα σβήσανε, το τώρα δε θα μείνει. 

Τροφή των χοίρων έγιναν και οι πιο λευκοί μας κρίνοι. 

Μα τάχα πρέπει τους νεκρούς αιώνια να θρηνούμε;

Κάποιοι αλήτες έφαγαν και τα πιο αγνά μας όνειρα. Ήρθε όμως ο καιρός να τελειώσουν οι θρήνοι. Η ζωή κυλάει μέσα από τα χέρια μας κι ο βαρκάρης περιμένει. Τι μας απομένει; Το θράσος...

Άκουσε δε βιαζόμαστε να φύγουμε βαρκάρη. 

Μα σαν είναι ώρα γνέψε μας, δε σου ζητούμε χάρη. 

Μα όσο να φύγεις πρόσμενε κι αν θέλεις σε κερνούμε

Δύσκολα συγκρατείς τα δάκρυα στα μάτια. Ειδικά όταν ακούς αυτούς τους στίχους να τους τραγουδάει με δυναμισμό ένας άνθρωπος που κοιτάει τον θάνατο στα μάτια και τον πολεμάει καθημερινά. Μα το κυριότερα, πως μέσα σ' αυτήν την άνιση μάχη δεν έχει γονατίσει ούτε μία φορά. Ένας ουμανιστής ήρωας που έχουμε τόσο πολύ ανάγκη στις σκοτεινές μέρες που διανύουμε. 

Ο Θάνος θα βγει νικητής. Είναι ήδη νικητής. Η αγάπη που μας πρόσφερε όλα αυτά τα χρόνια των εφηβικών μας στιγμών την εισέπραξε διπλά τις τελευταίες δύο μέρες. 

Το ένιωσε.

Το κατάλαβε.

Γι' αυτό έπαιζε πολλές ώρες κι όταν κουραζόταν απλά καθόταν για να συνεχίσει από κει να μας προσφέρει την αγάπη του. Την αγάπη για ζωή. 

Εξάλλου όπως κι ο ίδιος είπε: "Ζούμε, όση ζωή θελήσουμε να ζήσουμε!"

Ζητείται θράσος...

Μήνες τώρα οι τηλεοράσεις μας είναι κλειστές. Προτιμάμε τις λαθραίες αναγνώσεις σε επιλεγμένα πρωτοσέλιδα εφημερίδων που βρίσκονται κρεμασμένες στα περίπτερα ή περιοριζόμαστε στις διαδικτυακές μας περιηγήσεις. Έχουμε γυρίσει τις πλάτες μας σε ένα συστημικό κατεστημένο μαζικής ενημέρωσης, υπεύθυνο για την κοινή μας αποβλάκωση.
Η οικονομική κρίση και οι πολιτικές εξελίξεις της χρονιάς, έχουν φέρει ξανά τον πολιτικό λόγο στις παρέες και στα στέκια. Μόνο που αυτά που λέγονται στους δρόμους και στα τραπεζάκια, δεν ακούγονται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κι από τους πολιτικούς μας εκπροσώπους. Ένα χάσμα ύπουλο κι αδικαιολόγητο. Ένα χάσμα που μας έχει αποξενώσει από τις δουλικές κυβερνήσεις των τελευταίων ετών.
Παράλληλα έχουμε βαρεθεί τις στημένες συνεντεύξεις πολιτικών προσώπων και τις ανούσιες αναλύσεις των κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών καταστάσεων από τα τηλεοπτικά πηγαδάκια. Γι' αυτό και οι τηλεοράσεις είναι σβηστές και τα ραδιόφωνα αποσυντονισμένα...
Από την άλλη ο γραπτός λόγος της δικιάς μας άποψης δεν είναι τόσο αποτελεσματικός στο σύγχρονο κόσμο της εικόνας και του ήχου.
Πρέπει να ακουστεί και η δική μας φωνή.
Είναι πλέον αναγκαίο το θράσος κι από την δικιά μας πλευρά.
Το βήμα για μία ξεχωριστή κουβέντα πολιτικού περιεχόμενου με μεγάλη απούσα την ίδια την πολιτική, το δίνει ο ραδιοφωνικός παραγωγός Αριστοτέλης Τσαγκαρογιάννης μέσα από την εκπομπή του ad hoc στο διαδικτυακό ραδιοφωνικό σταθμό ID radio.
Καλεσμένοι στην σημερινή εκπομπή (και πρώτη για τη φετινή σεζόν) είναι ο αγαπητός μου φίλος και συγγραφέας-ποιητής Γιωργής Σαράτσης, ο ιδιαίτερος μπλόγκερ Skouliki Tom του The Three Mooges , ο αρθρογράφος του Νόστιμον Ημαρ Άρης Τσολογιάννης κι εγώ.
Συντονιστείτε το απόγευμα από τις 18:00 μέχρι τις 20:00 στο ID radio.
Καλή ακρόαση!

«…τούτο τον πικρό μήνα Σεπτέμβρη του 1973…»

«… τούτο τον πικρό μήνα Σεπτέμβρη του 1973… » Ο Πάμπλο Νερούδα, ο μεγάλος Χιλιανός ποιητής, στήριξε τον Αλιέντε και την κυβέρνηση της Λαϊκής Ενότητας από την πρώτη στιγμή. Όταν ο Πινοτσέτ κατέλαβε την εξουσία μέσω του αμερικανοκίνητου πραξικοπήματος, ο Νερούδα «απάντησε» με το ποίημα Σατράπες, που έμελλε να είναι και το τελευταίο του καθώς πέθανε μερικές ημέρες μετά, στις 23 Σεπτεμβρίου 1973:

Νίξον, Φρέϋ και Πινοτσέτ
ως τώρα, ως τούτο τον πικρό
μήνα Σεπτέμβρη του 1973,
με τον Μπορνταμπέρι, τον Γκαρατσάτσου και τον Μπαντζέρ,
ύαινες αχόρταγες, τρωκτικά,
σιγοτρώνε τα λάβαρα,
τα καταχτημένα με τόσο αίμα, με τόση φωτιά,
στα τσιφλίκια ποδοπατημένα,
διαβολικοί δραγουμιστές,
σατράπες, μύριες φορές πουλημένοι,
ξεπουλητάδες βαλτοί
από τους λύκους της Νέας Υόρκης…

πεινασμένες για δολλάρια μηχανές,
σημαδεμένοι από τα θύματα
των λαών που θυσιάσατε,
εκπορνευμένοι μικροπωλητές
ψωμιού και αέρα αμερικάνικου,
εγκληματικοί βούρκοι, συμμορίες
από μαστρωπούς μπόσηδες
δίχως άλλο νόμο απ’τα βασανιστήρια
και την πείνα που μαστιγώνει τους λαούς…

Πηγή: http://www.press-gr.com/2015/09/1973.html

Το νόημα της χαρμολύπης...

Η Pixar έχει βάλει σκοπό να μην μας απογοητεύσει με καμία δημιουργία της. Αυτό έχει ως συνέπεια, να μας προσφέρει όμορφες κινηματογραφικές στιγμές. Ένα ακόμη δώρο της συγκεκριμένης εταιρίας για να κλείσει ευχάριστα ένα κακό κινηματογραφικό καλοκαίρι. 

Η ταινία κερδίζει τις εντυπώσεις και μόνο για το κεντρικό της όραμα, ο συμπλεγματικός μας ψυχικός κόσμος. Οι δημιουργοί της μας τοποθετούν στο μυαλό ενός μικρού κοριτσιού. Η ιστορία εξελίσσεται από τη γέννησή της μέχρι λίγο πριν μπει στην εφηβεία, (πιθανόν περιμένουμε σίκουελ για το οποίο είμαι από τώρα βέβαιος πως θα είναι ακόμα καλύτερο). Βρήκα άκρως σωστή την επιλογή κοριτσιού ως βασικό ήρωα στο συγκεκριμένο κινηματογραφικό εγχείρημα μιας και ο γυναικείος εσωτερικός κόσμος είναι πολύ πολύπλοκος από τον αντρικό. 

Τα βασικά συναισθήματα της μικρής ηρωίδας και των υπολοίπων χαρακτήρων, παρουσιάζονται σε πέντε μορφές. Η χαρά, η θλίψη, η αηδία, ο φόβος κι ο θυμός. Οι πέντε αυτές μορφές παίζουν καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση της μνήμης. Κάθε εικόνα που αποθηκεύεται συνοδεύεται από ένα συναίσθημα με διαφορετική απόχρωση, κόκκινη για την οργή, μωβ για τον φόβο, κίτρινη για την χαρά, μπλε για την θλίψη και πράσινη για την αηδία. Οι εικόνες αυτές συγκεντρώνονται στο τέλος της μέρας και πλάθουν την προσωπικότητα της μικρής. 

Όμως ο χαρακτήρας εξελίσσεται. Στην συγκεκριμένη ιστορία γίνεται με ένα "ατύχημα" στον πύργο ελέγχου όπου κατοικούν τα συναισθήματα. Η χαρά και η θλίψη περιφέρονται στις μνήμες του παρελθόντος αναζητώντας λύσεις στο συναισθηματικό αδιέξοδο της ηρωίδας. Σοκαρισμένη και μουδιασμένη η μικρή κυριεύεται από τον φόβο, τον θυμό και την αηδία (η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί κι ως απόρριψη σε κάθε τι). Μέσα σ' αυτήν την διαδικασία, η πιτσιρίκα αποκόβεται από την παιδικότητά της και ετοιμάζεται να μπει σε έναν πολύ πιο δύσκολο κόσμο, αυτόν της εφηβείας...

Η ταινία είναι πλούσια σε συμβολισμούς. Οι διάλογοι είναι αρκετά δύσκολοι για τα μικρά παιδιά αλλά πολύ καλή τροφή για τους μεγάλους (που είμασταν μειοψηφία στο θερινό). Το χιούμορ είναι αρκετά έξυπνο κι ώριμο, κι αυτό φάνηκε στ' ότι γελούσαν οι μεγάλοι παρά τα παιδιά που ήταν εντυπωσιασμένα μόνο από τις εναλλαγές των έντονων χρωμάτων της οθόνης. 

Η βίαιη αποκοπή με το παρελθόν με ταρακούνησε. Μαζί με την ηρωίδα, ανακάλυπτα πως οι όμορφες στιγμές των παιδικών μας χρόνων παύουν να μας προσφέρουν μόνο χαρά. Τη θέση της την καταλαμβάνει παράλληλα και το άλγος. Το άλγος για στιγμές και καταστάσεις που γνωρίζουμε πως δε πρόκειται να ζήσουμε ποτέ ξανά. Το συνονθύλευμα των συναισθημάτων μας οδηγεί σε νέες ψυχικές καταστάσεις. Πλημμυρίζουμε ταυτόχρονα από χαρά και λύπη. Κι εκεί είναι που ανακαλύπτουμε την αξία της χαρμολύπης, της νοσταλγίας και του ρομαντισμού...

Η ταινία κλείνει προσφέροντάς μας έναν θλιμμένο πόνο στην καρδιά. Ποιος δε σκέφτεται τα παιδικά του χρόνια; Ποιος δεν αναπολεί όμορφες στιγμές με αγαπημένα του πρόσωπα. Που μας οδηγεί το αύριο;...

Το αστείο φινάλε με τους τίτλους τέλους απλά ανακουφίζει τον πόνο που μας προκάλεσε η ταινία. Αξίζει να την δείτε. Δείτε το ως ένα όμορφο κι ανάλαφρο ξεκίνημα για τη χειμερινής σεζόν. 

Βαθμολογία: 8/10

Το πρόβλημα να είσαι άνθρωπος, Ελληνας και κομμουνιστής…

του Δημήτρη Γκιώνη

Τυπικό εκπρόσωπο της λεγόμενης «χαμένης γενιάς» αποκαλούσε τον εαυτό του ο Βασίλης Ραφαηλίδης – και εξηγούσε γιατί: «Αυτής που στον πόλεμο ήταν παιδιά, στον εμφύλιο πόλεμο έφηβοι, στην πρώτη καραμανλική περίοδο περίπου νέοι άντρες, στη χούντα άντρες απλά, και σήμερα, που όλα καταρρέουν, είτε ώριμοι είτε ετοιμόρροποι άντρες, έτοιμοι είτε για τη συγκομιδή είτε για την κατεδάφιση.
»Αυτός που υπογράφει τούτα τα κείμενα έτυχε να ζήσει ολόκληρη αυτή τη δύσκολη για την Ελλάδα περίοδο από μέσα και να βιώσει καταστάσεις που συχνά ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια του ρεαλισμού για να αγγίξουν τα όρια του σουρεαλισμού. Κατά κάποιο τρόπο, αυτά τα κείμενα είναι η σουρεαλιστική ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας».
«Αυτά τα κείμενα» περιλαμβάνονται στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο (ένα από τα πολλά που κυκλοφόρησαν με την υπογραφή του) «Μνημόσυνο για έναν ημιτελή θάνατο, Η ζωή ενός ταλαίπωρου Ελληνα» («Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου», 1992). Του Βασίλη Ραφαηλίδη, που στις 8 Σεπτεμβρίου συμπληρώνονται 15 χρόνια από τον θάνατό του – στα 66 του.
Του Ραφαηλίδη, του κινηματογραφικού κριτικού (οξύς και σαρωτικός για τον εμπορικό ειδικότερα κινηματογράφο), του πολιτικού αρθρογράφου, του επιφυλλιδογράφου, του σχολιαστή, του δάσκαλου, μ’ έναν λόγο διεισδυτικό, φιλοσοφικό, γλαφυρό, χιουμοριστικό - γραπτό αλλά και προφορικό (στις περιπτώσεις που τον καλούσαν σε τηλεοπτικές εκπομπές, όπου αξίωνε να πληρωθεί, καθώς ήταν εναντίον τής τζάμπα δουλειάς).
Συν εκδότη, προδικτατορικά, του περιοδικού «Ελληνικός Κινηματογράφος», που έκλεισε η χούντα, οπότε και συνελήφθη για την αντιδικτατορική δράση του, συν (όπως είναι αυτονόητο) αριστερός από κούνια.
Είχα την τύχη να συγκατοικήσω μαζί του στην προδικτατορική «Δημοκρατική Αλλαγή» (μαζί με άλλους κινηματογραφιστές – τα γνωστά: Θόδωρος Αγγελόπουλος, Τώνια Μαρκετάκη, Φώτος Λαμπρινός, Αλέξης Γρίβας, που είχαν επιστρέψει με λαμπρές σπουδές από τα ξένα και, ώσπου να βρουν τον δρόμο τους, δημοσιογραφούσαν για βιοπορισμό), ενώ, πριν φύγει από τη ζωή, συγκατοικήσαμε και στην «Ελευθεροτυπία».

Μπέρδεμα…

Ο Ραφαηλίδης δεν βρίσκεται στη ζωή (και θα είχε τόσα να πει στις μέρες μας…), ευτυχώς όμως υπάρχουν τα βιβλία του, όπως το προαναφερόμενο, απ’ όπου μερικά χαρακτηριστικά διαχρονικά αποσπάσματα:
■ «Το να γεννηθείς άνθρωπος είναι ήδη ένα πρόβλημα. Το να γεννηθείς Ελληνας είναι ένα δεύτερο πρόβλημα. Αν όμως είσαι άνθρωπος, Ελληνας και κομουνιστής μαζί, χέστα! Στο αρχικό υπαρξιακό σου πρόβλημα προσθέτεις ένα αιματολογικό, και στο αιματολογικό ένα ιδεολογικό, οπότε τα πράγματα μπερδεύονται πολύ. Εδώ οι άλλοι δυσκολεύονται να τα καταφέρουν μόνο με την ιδιότητα του Ελληνα, και συ περιμένεις να τα καταφέρεις με την ιδιότητα του ανθρώπου, του Ελληνα και την επιπρόσθετη του κομουνιστή;»
■ «Δοσίλογοι, ως γνωστόν, λέγονται αυτοί που έχουν να δώσουν λόγο για τις πράξεις τους. Στην Ελλάδα πάντως δοσίλογοι είναι αυτοί που δεν δίνουν ποτέ λόγο σε κανέναν. Τούτο συμβαίνει διότι η Ελλάδα είναι φορτωμένη κάργα με πατριώτες, που ποτέ δεν παίρνουν τα βουνά από στρίμωγμα, ή έστω τρέλα. Συμβιβάζονται με τους πάντες και τα πάντα, ακόμα και με τους κατακτητές».

Για το φαΐ!

■ «Κέρδισε τη μάζα τότε ο Λένιν διότι της υποσχέθηκε φαΐ. Και οι διάδοχοί του έχασαν τη μάζα διότι δεν κράτησαν την υπόσχεση. Κι αλίμονό σου αν δεν δώσεις στη μάζα το φαΐ που της υποσχέθηκες. Θα σε φάει. Δοκιμάσατε ποτέ να μη δώσετε στο παιδί τη σοκολάτα που του υποσχεθήκατε;»
■ «Το στομάχι είναι σπουδαιότερο όργανο απ’ το κεφάλι. Στο κάτω κάτω, χωρίς ιδέες ζει κανείς, χωρίς φαΐ δεν ζει. Η αλήθεια του μαρξισμού, με την έμφαση που δίνει στην οικονομική βάση κι όχι στο ιδεολογικό εποικοδόμημα, δεν διαψεύστηκε ποτέ. Και η πτώση του σοσιαλισμού στις πρώην κομουνιστικές χώρες είναι μια επιβεβαίωση και όχι μια διάψευση του μαρξισμού».
■ «Η ευκολία, λοιπόν, με την οποία σε χρήζει κομουνιστή η Ασφάλεια είναι η βασική αιτία που τούτος ο τόπος γέμισε με κομουνιστές άνευ κομουνιστικών ιδεών. Λες, έχω που έχω το όνομα, δεν κάθομαι να μου βγάλουν το μάτι; Κι έτσι το ΚΚΕ γέμισε μονόφθαλμους Κύκλωπες, που δεν παρεκκλίνουν ποτέ από τη γραμμή».
■ «Χρειάστηκε καιρός για να καταλάβω πως, σε τούτο τον τόπο, όσο πιο βλαξ είσαι τόσο καλύτερος εθνικόφρων γίνεσαι».

Στο πλαίσιο

Υπάρχει… παράδοση, όσοι πολιτικοί διεκδικούν την εξουσία, σε αντίθεση με εκείνους που κυβερνούν, να ισχυρίζονται ότι έχουν τις σωστές λύσεις για τα προβλήματα που απασχολούν έναν τόπο και τους πολίτες. Οι οποίοι κυβερνώντες, όταν απολέσουν την εξουσία και περάσουν στην αντιπολίτευση, εμφανίζουν τις ίδιες συμπεριφορές. Με τα μέχρι υπερβολής ταξίματα. («Θα σας φτιάξουμε και γεφύρια». «Μα δεν έχουμε ποτάμια!» «Θα σας φτιάξουμε και ποτάμια!» - το παλιό πολιτικό ανέκδοτο.)
Είναι που υπολογίζουν στην αδύναμη μνήμη του εκλογικού σώματος ή επειδή πιστεύουν αυτά που λένε; Είτε έτσι όμως είτε αλλιώς, φτάνει κάποια στιγμή που… σπάει ο διάολος το ποδάρι του και κατακτούν την εξουσία – οπότε πρέπει να πραγματοποιήσουν όσα έχουν τάξει. Και αν μεν ανήκουν στην πρώτη περίπτωση, δεν χάλασε ο κόσμος – καλά να πάθουν που τους πίστεψαν. Αν όμως ανήκουν στη δεύτερη, εκεί τα δύσκολα…
Εκτιμώ (όχι ως πολιτικός συντάκτης, αλλά ως απλός πολίτης) ότι η ημέτερη πρώτη αριστερή κυβέρνηση ανήκε στη δεύτερη κατηγορία – και ως εκ τούτου στην πιο δραματική, επειδή δεν υπήρχε τάξιμο που να μην είχε κάνει, με μια ανυπομονησία μάλιστα να κατακτήσει την εξουσία για να τα πραγματοποιήσει: «Θα ξεσκίσουμε τα μνημόνια», όχι σε οποιαδήποτε επιλογή των κυβερνώντων, «δεν πληρώνω, δεν πληρώνω», ναι σε οποιαδήποτε ανομία. Και ιδού τώρα που ως κυβέρνηση όφειλε να τα πραγματοποιήσει –ώσπου έπεσε στον λάκκο των θηρίων– με τα γνωστά αποτελέσματα. Αλλά να που το αποσπασμένο κομμάτι της κατέρχεται με τα ίδια ακριβώς –και μάλιστα πιο δυναμικά– ταξίματα…
ΚΑΙ… «…οπότε τα πράγματα μπερδεύονται πολύ», που λέει παραδίπλα ο Βασίλης Ραφαηλίδης.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Επαναστάσεις με τη μορφή κωλοτρυπίδας...

Προς αναζήτηση μιας τέχνης
που αγνοούμε
επαναστάσεις με τη μορφή κωλοτρυπίδας
ξέρεις καλά γιατί στραβοπατάς
γράψε την ποίηση στα παλαιότερα των υποδημάτων σου
μάσησε καλά πριν φτύσεις
τη μαλακία του καιρού σου
η ζωή συγχωρεί –
δεν συγχωρείται..

ποίηση: Γιωργής Σαράτσης
σχέδιο: Man Ray: L'oeil dans la bouche, 1933 (;) Oil on leather

Τι πάει στραβά στη δική μου χώρα;

Γερμανοί φίλαθλοι αναρτούν πανό υπέρ των προσφύγων στις κερκίδες των γηπέδων.

Γερμανοί πολίτες υποδέχονται με εγκάρδιο και φιλόξενο τρόπο τους Σύριους που φτάνουν στη χώρα τους. 

Αυστριακοί εργαζόμενοι στα τραίνα δουλεύουν εθελοντικές υπερωρίες για να βοηθήσουν τους χιλιάδες πρόσφυγες να φτάσουν εγκαίρως στην Γερμανία ενώ οι Αυστριακοί ελεγκτές επιμένουν πως προτεραιότητα έχει η ασφαλής μεταφορά κι όχι η πώληση εισιτηρίων (σε αντίθεση με τα ελληνικά καράβια). 

Ισλανδοί δηλώνουν έτοιμοι να φιλοξενήσουν στα σπίτια τους Σύριους πολίτες...

Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν τη στιγμή που στην χώρα μου, χρεώνουν τα μπουκαλάκια με το νερό και την φόρτιση των κινητών με 3 και 5 ευρώ. Την ώρα που ο κρατικός μηχανισμός αντί να στείλει στην Μυτιλήνη περισσότερους αστυνομικούς για να γίνεται πιο γρήγορη κι αποτελεσματική η ταυτοποίηση των προσφύγων, στέλνει ηλίθιους κι επικίνδυνους ματατζήδες για να ξεσπάσουν όλο τους το κόμπλεξ πάνω στους ταλαιπωρημένους ανθρώπους. Τις νύχτες που ενώ τα προσφυγόπουλα κοιμούνται στις προβλήτες των λιμανιών, κάποιοι ανεγκέφαλοι κι ανήλικοι εγκληματίες πετάνε βόμβες μολότοφ για να τα κάψουν ζωντανά. 

Αναφερόμαστε σε μία χώρα που έχει ζήσει στην πρόσφατη ιστορία της τόσο την μετανάστευσης όσο και την προσφυγιά. Ειδικά τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Ντρέπομαι για τον κρατικό μηχανισμό αυτής της χώρας αλλά και για ένα μέρος των συμπολιτών μου που εκφράζουν φανερά και πρακτικά τα  ακροδεξιά κι εθνικιστικά τους φρονήματα. Αυτοί οι άνθρωποι γράφουν τις ντροπιαστικές σελίδες της σύγχρονης Ιστορίας μας.

Παρ' όλα αυτά δεν αγιοποιώ την υπόλοιπη Ευρώπη, μιας και είναι ακόμα πρόσφατες οι απαίσιες εικόνες όπως ο φράκτης της Ουγγαρίας, το γράψιμο των προσωπικών στοιχείων των προσφύγων με ανεξίτηλο στυλό στο δέρμα τους στην Τσεχία και την κοροϊδία των αρχών των δυο παραπάνω κρατών να στείλουν τους πρόσφυγες σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στις χώρες τους κι όχι στην Γερμανία. Όλα αυτά θα μείνουν χαραγμένα στις μνήμες μας. 

Ούτε όμως θα υποτιμήσω τις φιλότιμες προσπάθειες αρκετών κατοίκων της Ελλάδος να βοηθήσουν τους πρόσφυγες. Εξαιρέσεις πάντα θα υπάρχουν για να φωτίζουν λίγο τους σκοτεινούς καιρούς που ζούμε. Δυστυχώς όμως είναι μικρές, αδύναμες κι αβοήθητες από το κράτος, οπότε είναι δύσκολο να αντιμετωπίσουν τόσο το ανθρωπιστικό πρόβλημα όσο και τις εγκληματικές δράσεις των νεοναζιστικών καθαρμάτων κάτω από την απαθή στάση της αστυνομίας.

Όμως γιατί ασκείται τόση βία στη χώρα μας όταν οι ίδιοι οι πρόσφυγες ζητάνε απλά να περάσουν κι όχι να μείνουν εδώ;...

Γιατί να υπάρχει τόσο μίσος απέναντι σε έναν δοκιμασμένο λαό; 

Γιατί ο κρατικός μηχανισμός κάνει τόσα λάθη κι αποφεύγει να ενεργοποιηθεί παρ' όλο που έχουν δοθεί ευρωπαϊκά κονδύλια για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης;

Και μέσα σ' όλον αυτόν τον πανικό, το σύστημα μας ζητάει την ψήφο μας τις επόμενες μέρες. Θα πέσει πολύ μαύρο. Οι ερχόμενες εκλογές θα είναι το πανηγύρι των τρελών. 

Απαξιώ να ασχοληθώ μ' αυτό. Θα αναφερθώ μόνο σε μία εικόνα που με συγκλόνισε. Η δύναμη ενός Σύριου, ο οποίος με ακρωτηριασμένο πόδι, διέσχισε όλα τα Βαλκάνια για να βρεθεί στην Γερμανία. Είναι ένας ήρωας πραγματικός...

Του αξίζει μία καλύτερη ζωής.

Δικαίωμα στη φρίκη

Το περιοδικό «American Photo» ήταν το πρώτο που δέχτηκε να δημοσιεύσει αυτή την εικόνα στις ΗΠΑ

Πότε δικαιούμαστε να εκθέτουμε την εικόνα ενός νεκρού; Υπάρχουν όρια στην απεικόνιση της φρίκης και, αν ναι, ποιος θα αποφασίσει ποια είναι αυτά;

❝Δουλειά του δημοσιογράφου είναι να γίνεται μάρτυρας της Ιστορίας❞

Ρόμπερτ Φισκ 

Φθινόπωρο του 2003. Σε μια εγκαταλειμμένη βάση του βρετανικού στρατού (εκεί όπου κάποτε εκπαιδεύονταν μέλη των ομάδων ανορθόδοξου πολέμου για αποστολές στη Βόρεια Ιρλανδία), ένας εκπαιδευτής μάς δείχνει σε βίντεο φρικιαστικές εικόνες με ξεκοιλιασμένα πτώματα στρατιωτών και αμάχων.
Ηταν ένα από τα πολλά σεμινάρια πολεμικών ανταποκριτών που παρακολουθήσαμε μαζί με συναδέλφους του BBC. Μέχρι που κάποια στιγμή συνειδητοποιήσαμε ότι ορισμένες από τις εικόνες, που στόχο είχαν να δοκιμάσουν τις αντοχές μας στη θέα διαμελισμένων πτωμάτων, προέρχονταν από την ταινία «Η διάσωση του στρατιώτη Ράιαν».
Θυμήθηκα το περιστατικό μερικά χρόνια αργότερα, ακούγοντας τον βετεράνο πολεμικό ανταποκριτή Ρόμπερτ Φισκ να αναρωτιέται γιατί οι κοινωνίες της Δύσης επιτρέπουν να βλέπουμε ξεκοιλιασμένα πτώματα σε σκηνοθετημένες παραγωγές του Χόλιγουντ, αλλά φροντίζουν να μη φτάνουν σε εμάς πανομοιότυπες εικόνες από τα αληθινά πεδία των μαχών.
Η απάντηση που έδινε ο ίδιος θα μπορούσε να τερματίσει οριστικά κάθε συζήτηση για το δικαίωμα (ή την υποχρέωση) των μέσων ενημέρωσης να παρουσιάζουν φρικτές εικόνες καταστροφών: «Αν σας δείχναμε αυτά που πραγματικά βλέπουμε στις μάχες, δεν θα υπήρχε κανένας άνθρωπος που θα δεχόταν να ξαναγίνει πόλεμος – ποτέ και για καμία αιτία».
Μία από τις συνήθεις απαντήσεις που δίνονται σε αυτό το επιχείρημα στηρίζεται στη θεωρία του compassion fatigue (κόπωση συμπόνοιας), στο γεγονός δηλαδή ότι η συνεχής προβολή εικόνων φρίκης προκαλεί ένας είδος «ανοσίας» στον θεατή, ο οποίος αρxίζει να αντιμετωπίζει τη δυστυχία του άλλου σαν φυσιολογική κατάσταση.
Προκειμένου να ξεπεράσουν αυτή την κόπωση, αναφέρει η θεωρία, τα μέσα ενημέρωσης (ή ακόμη και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις) αυξάνουν συνεχώς τη σκληρότητα της προβαλλόμενης εικόνας καταλήγοντας σε ένα είδος «πορνογραφίας του πόνου».
Τίποτα δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την πραγματικότητα, επέμενε ο Ρόμπερτ Φισκ, υποστηρίζοντας πως το πτώμα ενός βρέφους ή μιας μητέρας παραμένει εξίσου φρικιαστικό όσες φορές και αν το δεις.
Το δεύτερο επιχείρημα που χρησιμοποιείται κατά κόρον το τελευταίο διάστημα είναι ότι η εικόνα ενός πτώματος, ακόμη και αν αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, προσβάλλει τη μνήμη του νεκρού. Εδώ ο παραλογισμός μπαίνει αθόρυβα από το παράθυρο: Οι κοινωνίες που δεν σεβάστηκαν τη ζωή αυτών των ανθρώπων και τους μετέτρεψαν σε διαμελισμένα πτώματα εισβάλλοντας στις χώρες τους ή απαγορεύοντάς τους να ξεφύγουν από τον θάνατο ως πρόσφυγες μάς ζητούν να τους σεβαστούμε μόνο όταν είναι νεκροί. Πρόκειται ίσως για την πιο χυδαία μορφή μιας πολιτικά ορθής νεκροφιλίας.
Σε κάθε περίπτωση, η έκθεση της εικόνας του θύματος εξαρτάται πολύ συχνότερα από πολιτικούς και λιγότερο από ανθρωπιστικούς παράγοντες. Οι κοινωνίες, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, δεν κρύβουν τα θύματα αλλά αποφασίζουν μέσω διαφόρων μηχανισμών ποια θύματα θα προβάλλουν. Η εικονογραφία, λόγου χάριν, του Χριστού να αιμορραγεί με τα χέρια καρφωμένα στον σταυρό εισέρχεται χωρίς αντιστάσεις ακόμη και σε σχολικές αίθουσες.
Αντίθετα, οι φρικιαστικές εικόνες από τις μπουλντόζες που μάζευαν τα σκελετωμένα θύματα του Ολοκαυτώματος (εικόνα τόσο χρήσιμη για την ολοκληρωτική καταδίκη του φασισμού και του ναζισμού) ήταν σχετικά άγνωστες μέχρι τη δεκαετία του ’60. Ευτυχώς, έγιναν ευρύτερα γνωστές τις επόμενες δεκαετίες, αν και συχνά συνδέθηκαν με αυτό που ο καθηγητής Νόρμαν Φίνκελστιν αποκαλεί «βιομηχανία του Ολοκαυτώματος» - την εκμετάλλευση δηλαδή των θυμάτων για πολιτικούς λόγους από το ισραηλινό λόμπι.
Ακόμη όμως και σε σύγχρονες καταστροφές και πολεμικές αναμετρήσεις, η προβολή των θυμάτων καθορίζεται πολύ συχνά από καθαρά πολιτικές και γεωπολιτικές ισορροπίες. Ενα παιδί Ισραηλινών που τραυματίστηκε από θραύσματα αυτοσχέδιας παλαιστινιακής ρουκέτας «δικαιούται» συνήθως πολύ περισσότερο χρόνο από τα εκατοντάδες παιδιά των Παλαιστινίων που πολτοποιούνται στις επιδρομές του πανίσχυρου ισραηλινού στρατού.
Ούτε είναι φυσικά τυχαίο ότι μια από τις θρυλικότερες φωτογραφίες του πρώτου πολέμου του Περσικού Κόλπου, με το απανθρακωμένο πτώμα ενός Ιρακινού, ήταν για χρόνια «απαγορευμένη» από τους αρχισυντάκτες και τους photo editors των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης. Η συγκεκριμένη φωτογραφία, μαζί με εικόνες από σκυλιά της ερήμου τα οποία έτρωγαν τα διαμελισμένα πτώματα γυναικών και παιδιών που πέθαναν στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, διέλυε την εικόνα των «χειρουργικών επεμβάσεων» που προέβαλλε το αμερικανικό Πεντάγωνο στα διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Προτεραιότητα λοιπόν δεν είναι να αναζητούμε τα επίπεδα της φρίκης που μπορεί να ανεχτεί μια κοινωνία, αλλά το ποιος ελέγχει τους μηχανισμούς μέσω των οποίων διοχετεύεται η φρίκη και πώς τους χρησιμοποιεί για τους δικούς του πολιτικούς στόχους.
Ισως το γεγονός ότι οι πρώτες ηχηρές αντιδράσεις για τη δημοσίευση φωτογραφιών από πτώματα προσφύγων προήλθαν από νεοφιλελεύθερα τρολ των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που θεωρούσαν ότι έτσι θίγεται η εικόνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, θα έπρεπε να μας λέει πολλά.

Info

Δείτε

Η διάσωση του στρατιώτη Ράιαν Από τις πιο αληθοφανείς απεικονίσεις του πολέμου και πρωτοπόρος ταινία στις τεχνικές κινηματογράφησης. Δυστυχώς αξιοθρήνητα φτωχή σε πολιτικό περιεχόμενο

From Beirut to Bosnia Ντοκιμαντέρ του Ρόμπερτ Φισκ που λογοκρίθηκε, μετά την πρώτη του προβολή, από το Discovery ύστερα από παρεμβάσεις φιλο-ισραηλινών οργανώσεων

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Στα σοκάκια της Φραγκοσυριανής...

Πριν ξεκινήσω να περιγράφω τις εικόνες μου από τις βόλτες στην Άνω Σύρο, θα ήθελα να μιλήσω λίγο για ένα υπέροχο βιβλίο που μου πρόσφερε ιδιαίτερη συντροφιά στο ταξίδι. Αναφέρομαι στην Μεγάλη Χίμαιρα του Καραγάτση. Καταπληκτική γραφή, ενδιαφέρουσα ανάλυση του εσωτερικού κόσμου των ηρώων (κυρίως της Μαρίνας και του Μηνά) αλλά κι άψογη περιγραφή στην κοινωνική ζωή της Ερμούπολη των μεγάλων εφοπλιστών και των λαϊκών ναυτικών της Άνω Σύρου. Έχοντας μπροστά μου τις εικόνες μίας πόλης που προσπαθεί με μεγάλη επιτυχία να αναστήσει το πρόσφατο κάλλος της, ζούσα την ιστορία του βιβλίου ανάμεσα σε αρχοντικά σπίτια και στενά σοκάκια.
Έτσι αποφάσισα να ξεκινήσω το βίντεο με το "Κοκκινόσπιτο" στο Επισκοπειό. Είναι το σπίτι από το οποίο εμπνεύστηκε την ιστορία ο Καραγάτσης για το συγκεκριμένο βιβλίο. Υπάρχουν πολλοί θρύλοι για την οικία αυτή, η οποία πλέον προκαλεί φόβο σε όποιον σκέφτεται να την κατοικήσει. Ο χρόνος και η φθορά έχουν αφήσει πίσω τους ένα λείψανο του ένδοξου παρελθόντος της. Σημάδια αριστοκρατίας στα ψηλοτάβανα δωμάτια και στις υπέροχες τοιχογραφίες καθώς και στα μεγάλα παράθυρα που κοιτούν στη θάλασσα. Με πόνο παρατηρούσα την οροφή του πάνω ορόφου καθώς κρεμόταν επικίνδυνα, φουσκωμένη από τα νερά και την υγρασία, λίγα μέτρα πάνω από το δάπεδο. Η αλλοίωση της επιφάνειάς της έχει ήδη καταστρέψει ένα μεγάλο κομμάτι των υπέροχων σχεδίων της. Ίσως να είμαστε τα τελευταία μάτια που θαυμάζουμε το κομψοτέχνημά της. Πιο δίπλα το μπαλκόνι που καθόταν η "λογοτεχνική" Μαρίνα και διάβαζε τους αρχαίους Έλληνες περιμένοντας τον Γιάννη να ξεμπαρκάρει. Ίσως στο διπλανό δωμάτιο να έμενε η μικρή Αννούλα. Στο ισόγειο συναντάμε την κουζίνα και σίγουρα το σκοτεινό δωμάτιο δίπλα στην κεντρική πόρτα, το οποίο πιθανόν να ήταν το υπνοδωμάτιο της Ρεϊζίνας, της μητέρας του Γιάννη και πεθεράς της Μαρίνας. Τώρα θα αναρωτηθείτε γιατί τα αναφέρω όλα αυτά. Ίσως όσοι έχουν διαβάσει το βιβλίο να μπορούν να κατανοήσουν τον ενθουσιασμό μου μετά την επίσκεψή μου σ' αυτό το σπίτι (00:04-00:44).
Μετά το Κοκκινόσπιτο, ακολουθεί η ανάβαση στην Άνω Σύρο. Στους πρόποδες της απότομης πλαγιάς βρίσκεται ένα εγκαταλελειμμένο χαμάμ (00:44), παραδομένο σε γκραφιτάδες. Άσχημη εικόνα για έναν τόπο με υψηλό επίπεδο.
Για να πάω Άνω Σύρο πήρα ταξί από την Ερμούπολη, το οποίο με άφησε κοντά στην καθολική εκκλησία του Άγιου Γιώργου, απ' όπου και κατηφόρισα, περπατώντας μέσα στα στενά σοκάκια της συνοικίας. Όμως στο φωτογραφικό βίντεο θα αρχίσω από τα χαμηλά προς τα πάνω.
Οι σκάλες (00:48-01:00) είναι μία αφορμή να σκεφτεί κανείς την ανάβαση (και την κατάβαση) παραπάνω από δύο φορές. Η θέα όμως που σου προσφέρει στη κορυφή είναι ανεκτίμητη. Κοιτώντας τα σκαλιά και τα πρώτα σπίτια, θυμήθηκα τον μεγάλο θρήνο των ναυτικών οικογενειών που έχασαν τους δικούς τους στο ναυάγιο της "Μαρίνας". Ίσως σ' αυτό το σημείο να στεκόταν και η ηρωίδα του βιβλίου ακούγοντας παγωμένη τα κλάματα των οικογενειών...
Η Άνω Σύρος (01:00-02:20) κρατάει τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα των Κυκλάδων, σε αντίθεση με την Ερμούπολη που είναι αρχοντική πόλη. Εκεί πάνω κυριαρχούν οι λευκοί ασβεστωμένοι τοίχοι με τα μπλε παράθυρα. Όμως οι κάτοικοι δεν αρκούνται στη συγκεκριμένη λιτή όψη, κι αυτό φαίνεται στις υπέροχες μπουκαμβίλιες με τα έντονα μωβ λουλούδια τους και σε διάφορες πολύχρωμες πινελιές (όπως η συλλογή με τα καπέλα) στα σοκάκια τους. Το τοπίο γεμίζει τους διαβάτες με συναισθήματα και χρώματα...
Η Άνω Σύρος αν και μικρή σαν πόλη έχει δύο μοναστήρια, ένα των καπουτσίνων κι ένα των ιησουιτών, ενώ στη κορυφή δεσπόζει ο Καθεδρικός του Αγίου Γεωργίου (02:20-02:28 και 02:52-03:06). Ο πρώτος ναός χτίστηκε το 1200 μ.Χ. ενώ ο σημερινός ναός χρονολογείται από το 1834. Η διακόσμηση μέσα είναι λιτή. Αυτός ήταν ένας λόγος παραπάνω να μου τραβήξει την προσοχή ένα καραβάκι κρεμασμένο στην οροφή του δυτικού κλίτους της εκκλησίας. Από το προαύλιο μπορεί κανείς να απολαύσει όλη την πόλη της Ερμούπολης με τα ναυπηγία και στο βάθος τα βουνά της Τήνου.
Η Άνω Σύρος αξίζει να περπατηθεί και τη νύχτα (02:28-02:52). Τότε είναι που τα στενά αποκτούν ένα μυστηριακό φως από τα μικρά γραφικά φαναράκια που στέκονται πάνω από τα κεφάλια των περαστικών, ενώ τα γήινα χρώματα των κτιρίων αποκτούν μία ιδιαίτερη ζεστασιά. Ακόμα και ο καθεδρικός του Αγίου Γεωργίου, αποκτά μία φλόγινη όψη.
Η μαγεία στα σοκάκια γίνεται ακόμα πιο όμορφη όταν στον ουρανό δεσπόζει η πανσέληνος, πόσο μάλλον η τελευταία του καλοκαιριού. Η θέα είναι απερίγραπτη, καθώς εμφανίζεται μία φωτεινή λεωφόρος πάνω στη θάλασσα, ακριβώς κάτω από το φεγγάρι, κάτι που ωθεί το μυαλό μας να ταξιδέψει προς τον ορίζοντα, διασχίζοντας το δρόμο που χαράζει η σελήνη.
Ενώ η Ερμούπολη αντιπροσώπευε την αριστοκρατική τάξη, η Άνω Σύρος ήταν η κοιτίδα των λαϊκών στρωμάτων και των ναυτικών. Μία αυθεντιά που υπάρχει μέχρι σήμερα στα βλέμματα των κατοίκων της. Ανθρώπων που ζουν αρμονικά με τη μοναξιά του τοπίου, έχοντας συνηθίσει το επίπονο καθημερινό ανέβοκατέβασμα από τις σκάλες της πόλης.
Η Άνω Σύρος είναι η μόνη περιοχή του νησιού που προσφέρει την κυκλαδίτικη αύρα σε όσους επιλέγουν να επισκεφθούν το νησί της Σύρου.Μπορεί μετά από μία πολύωρη βόλτα να επιστρέφεις στην Ερμούπολη με πρησμένες γάμπες κι εξαντλημένος, αλλά αποζημιωμένος και δροσερός με το αεράκι του κεντρικού Αιγαίου...

Σ' έναν άλλο κόσμο ιδανικό και δίκαιο...

Είναι η αγνότητα ενός μικρού παιδιού απειλή για τον δυτικό πολιτισμό;
Σε τι διαφέρει η ψυχή των παιδιών διαφορετικής εθνικότητας;
Οι θάλασσες υπάρχουν για να μας γαληνεύουν και να μας ενώνουν. Όχι για να μας χωρίζουν και να μας πνίγουν.
Η ψυχή του μικρού Αϊλάν και των άλλων θυμάτων της Μεσογείου, θα στοιχειώνουν από τώρα και στο εξής την χαμένη αξιοπρέπεια και των ανύπαρκτο ανθρωπισμό της Δύσης...

Αποχαιρετισμός στην ανθρωπιά...

Δεν υπάρχουν λόγια.

Ο πόνος είναι μεγάλος. 

Κλείνει το στόμα ερμητικά 

κι αφήνει τα μάτια ελεύθερα να εκφραστούν.

Να χυθούν ποταμοί δακρύων,

που θα ξεπλύνουν τη ψυχούλα του,

θα την καθαρίσουν από τη βρωμιά του κόσμου αυτού,

και θα την οδηγήσουν σε τόπους γαλήνιους κι ειρηνικούς...

Σεπτέμβριος 2015

(μετάφραση σκίτσου: H ανθρωπότητα έχει προχωρήσει τόσο πολύ που πλέον χάθηκε απ τα μάτια μας)

Θερινός από χρυσό...

Όπως ανέφερα και σε παλιότερη ανάρτησή μου, το φετινό καλοκαίρι ήταν το πιο φτωχό σε κινηματογραφικές συγκινήσεις. Το απόλυτο μηδέν. Δεν είναι τυχαίο πως η πρώτη προβολή που απόλαυσα σε θερινό κινηματογράφο φέτος, συνέβη λίγες μέρες μετά τον δεκαπενταύγουστο (!) με το αριστουργηματικό Αλάτι της Γης.
Μία μέρα όμως πριν φύγει το καλοκαίρι, αποφάσισα να παρακολουθήσω μία ακόμη ταινία σε θερινό. Ήταν η μόνη φορά που δεν επέλεξα το έργο αλλά τον χώρο προβολής, μιας κι αποφάσισα να κλείσω τις βόλτες μου στην Σύρο με μία προβολή κοντά στην πλατεία του υπέροχου δημαρχείου.
Ένας μεγάλος χώρος με χαμηλό τοίχο με περίμενε μετά την στενή είσοδο. Το γήινο χρώμα των τοίχων έδινε μία ιδιαίτερη ζεστασιά στη φιλοξενία του κινηματογράφου, ενώ η θεόρατη μπουκαμβίλια πρόσφερε έναν υπέροχο τόνο χρωματικής αντίθεσης μέσα στο μπεζ και το γκρίζο. Πίσω από την μεγάλη οθόνη, στέκονταν δύο μεγάλα ανακαινισμένα αρχοντικά της πόλης. Τόσο όμορφα, σαν σκηνικά θεάτρου. Ένας φίλος από την παρέα μου είπε πως σε κάθε κτίριο κατοικούσε κάποτε μόνο μία οικογένεια. Με τα χρόνια εγκαταλείφθηκαν, μαράζωσαν, σχεδόν γκρεμίστηκαν αλλά ήρθε ο καιρός που ανακαινίστηκαν και χωρίστηκαν σε ευρύχωρα και ψηλοτάβανα διαμερίσματα.
Προσπαθούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να κατοικεί σε ένα απ' αυτά τα διαμερίσματα, με θέα το υπέροχο δημαρχείο της Ερμούπολης και τη γαλάζια θάλασσα των Κυκλάδων. Κατά τη διάρκεια της προβολής, παρατηρούσα τις φιγούρες των ενοίκων που κινούνταν πίσω από τα παράθυρα και ζήλευα την τύχη τους.
Σ' όλη τη διάρκεια της προβολής ένιωθα το δροσερό αεράκι των Κυκλάδων, φορτωμένο με αρώματα από τα τριγύρω νησιά. Από πάνω ο ουρανός ήταν καθαρός κι έναστρος. Και μια πολιτισμένη ηρεμία μέσα στο χώρο του θερινού καθώς η συμπεριφορά των θεατών ήταν διακριτική κι αθόρυβη.
Μέσα σ' αυτήν την τόσο μαγευτική βραδιά υπήρχε και μία ταινία. Όπως όμως έχω αναφέρει και παραπάνω, το φτωχό κινηματογραφικό καλοκαίρι συνεχίζει το καταστροφικό του έργο. Ο τίτλος της ταινίας, "Γυναίκα από Χρυσό".
Το θέμα της αρκετά ενδιαφέρον. Οι επιλογές των ηθοποιών και οι ερμηνείες τους ήταν επιεικώς απαράδεκτες. Η Έλεν Μίλεν μάλλον κολλάει ένσημα για την σύνταξή της, ο Ράιαν Ρέινολντ απελπιστικά αδιάφορος κι ατάλαντος, η Κέιτ Χόλμς σε μία ακόμη κατρακύλα της αδιάφορη κινηματογραφική της καριέρας, ενώ ο Ντάνιελ Μπρουλ προσπάθησε να σώσει λίγη από την αξιοπρέπειά του και προσωπικά πιστεύω πως τα κατάφερε εν μέρει.
Κι αναφέρομαι σε ναυάγιο διότι το θέμα της ταινίας ήταν ενδιαφέρον αλλά έπεσε σε λάθος χέρια. Οι διάλογοι ήταν ρηχοί και βαρετοί. Η υποτυπώδης ύπαρξη χιούμορ χαλούσε ακόμα περισσότερο την εικόνα της ταινίας. Οι δραματικές αποκορυφώσεις ήταν γελοίες κι αδιάφορες. Οι ερμηνείες ήταν τηλεοπτικού επιπέδου. Οι μόνες καλογυρισμένες σκηνές ήταν μόνο αυτές της ναζιστικής περιόδου, μόνο που κι εκεί προκαλούσε άσχημη εντύπωση η φλεγματική βρετανική κακία απέναντι σε κάθε ιστορικό εχθρό. Δυστυχώς ένα καλό χαρτί καταστράφηκε από τις λανθασμένες αποφάσεις ενός σκηνοθέτη.
Όμως δε θέλω να μείνω στην ταινία, της οποίας η βαθμολογία είναι 3/10. Προτιμώ να μιλήσω κι άλλο για την υπέροχη βραδιά στον θερινό της Ερμούπολης. Εκείνος χτυπάει με άνεση το δεκάρι...

Η Ευρώπη πρέπει να επιτρέψει την είσοδο των μεταναστών

του Φιλίπ Λεγκρέν*

Οι βάρβαροι παραβίασαν τις πύλες. Η Ευρώπη δέχεται επιδρομή. Ο πολιτισμός και η ευημερία μας κινδυνεύουν. Αυτή είναι η ουσία του ηθικού πανικού που αφορά τους ανεπιθύμητους αιτούντες άσυλο που πολιορκούν φέτος το καλοκαίρι την Ευρώπη. Αντί να αντιμετωπίζουν αυτούς τους θαρραλέους και πολυμήχανους νεοεισερχόμενους σαν απειλή, οι Ευρωπαίοι πρέπει να τους καλωσορίσουν για τη συνεισφορά τους.
Τα δάκρυα για τον θάνατο των μεταναστών που προσπαθούν να διασχίσουν τη Μεσόγειο έχουν δώσει τη θέση τους στους φόβους σχετικά με την επίδραση που θα έχουν όσοι τα καταφέρουν να φτάσουν ζωντανοί στην Ευρώπη.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Φίλιπ Χάμοντ, προειδοποιεί για τις «επιδρομές» των μεταναστών στο γαλλικό λιμάνι του Καλέ, στην προσπάθειά τους να φτάσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσω του Channel Tunnel.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό της, να διατηρήσει το βιοτικό της επίπεδο και τις κοινωνικές της υποδομές, εάν πρέπει να απορροφήσει εκατομμύρια μετανάστες από την Αφρική», τόνισε.
Ο Νικολά Σαρκοζί, ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας και πιθανώς και ο επόμενός της, συγκρίνει την άφιξη των μεταναστών με το πλημμύρισμα του σπιτιού σας. Τα ακροδεξιά κόμματα ισχυρίζονται ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε οριακό σημείο.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολύ περισσότεροι απελπισμένοι ξένοι θα αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή στην Ευρώπη. Περίπου 340.000 άνθρωποι έχουν επιχειρήσει μέχρι τον Ιούλιο να εισέλθουν στην Ε.Ε. χωρίς άδεια. Και αυτό σε σύγκριση με τους συνολικά 280.000 του περασμένου χρόνου.
Η Ε.Ε. όμως αριθμεί 28 χώρες με 508 εκατομμύρια ανθρώπους, έτσι ώστε οι ανεπιθύμητες νέες αφίξεις αυτόν τον χρόνο να ανέρχονται σε μόλις 0,07% του πληθυσμού. Σ’ ένα πλήθος 1.500 ανθρώπων, μόνο ένας θα ήταν «ανεπιθύμητος νεοεισερχόμενος».
Οι περισσότεροι απ’ όσους αναζητούν καταφύγιο στην Ευρώπη προέρχονται από τη Συρία, το Αφγανιστάν και την Ερυθραία. Οι Σύροι προσπαθούν να διαφύγουν από έναν φονικό εμφύλιο πόλεμο και τις βάρβαρες σφαγές του «Ισλαμικού κράτους».
Το Αφγανιστάν, από το οποίο οι αμερικανικές δυνάμεις αποχώρησαν στα τέλη του περασμένου έτους, ταλαιπωρείται από τη βία των Ταλιμπάν και από τους συμμάχους της Αλ Κάιντα, αλλά και τους ντόπιους συνεργάτες του «Ισλαμικού κράτους». Η Ερυθραία διοικείται από μια βάρβαρη δικτατορία.
Η Υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) θεωρεί ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη προσφυγική κρίση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι βιαίως εκτοπισμένοι παγκοσμίως εκτιμώνται στα 59,9 εκατομμύρια. Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται 19,5 εκατομμύρια πρόσφυγες (εκ των οποίων 14,4 εκατομμύρια εμπίπτουν στην εντολή της UNHCR και οι υπόλοιποι 5,1 εκατομμύρια είναι Παλαιστίνιοι), 1,8 εκατομμύριο αιτούντες άσυλο και 38,2 εκατομμύρια εκτοπισμένοι μέσα στην ίδια τους τη χώρα.
Ομως αυτή η παγκόσμια προσφυγική κρίση επηρεάζει κυρίως χώρες έξω από την εύπορη και ασφαλή Ευρώπη. Εξι στους επτά πρόσφυγες βρίσκονται σε φτωχές χώρες. Η Τουρκία φιλοξενεί 1,6 εκατομμύριο, περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο βρίσκονται διεσπαρμένοι στην Ευρώπη. Ο μικροσκοπικός Λίβανος έχει υποδεχτεί 1,2 εκατομμύριο - αυτός ο αριθμός αντιστοιχεί σε έναν πρόσφυγα για κάθε τέσσερις ντόπιους. Στο μεταξύ, η Βρετανία βρίσκεται σε παροξυσμό για τους περίπου 3.000 ανθρώπους που βρίσκονται στο Καλέ.
Οι αριθμοί των ανθρώπων που αναζητούν άσυλο στην Ευρώπη είναι επίσης μικροί σε σύγκριση με τα εκατομμύρια των Ευρωπαίων εκτοπισμένων μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τα περισσότερα εκατομμύρια που μετακινήθηκαν μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, αλλά και τους πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία τη δεκαετία του 1990. Πόσο γρήγορα ξεχνούν οι Ευρωπαίοι!
Σίγουρα, οι νέες αφίξεις μπορούν να δημιουργήσουν μεγάλη ένταση στις μικρές κοινότητες στις οποίες καταλήγουν. Οι περισσότεροι ανεπιθύμητοι μετανάστες φτάνουν στην Ευρώπη από τη Μεσόγειο. Από τις 240.000 που έφτασαν από τη Μεσόγειο φέτος, οι 135.000 μπήκαν στην Ελλάδα, η οποία βιώνει τη δική της δεινή κρίση.
Συνήθως προσεγγίζουν τέσσερα μικρά νησιά κοντά στην Τουρκία: τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο και την Κω, τα οποία παλεύουν να διαχειριστούν την κατάσταση. Ομως οι περισσότεροι νεοεισερχόμενοι θέλουν να φύγουν και αυτό κάνουν.
Πρώτα απ’ όλα πρέπει να φτάσουν στη μη νησιωτική Ελλάδα. Στη συνέχεια κινούνται μέσω Βαλκανίων προς την Ουγγαρία. Από εκεί μπορούν να ταξιδέψουν ελεύθερα στις 26 χώρες της ζώνης του Σένγκεν, η οποία καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της Ε.Ε. και ορισμένες γειτονικές χώρες. 
Παρότι η Ουγγαρία είναι περισσότερο μια χώρα διαμετακόμισης (transit) παρά τελικός προορισμός, η αυταρχική εθνικιστική κυβέρνησή της χτίζει ένα σιδερόφραχτο τείχος κατά μήκος των συνόρων της με τη Σερβία, προκειμένου να αποτρέψει τους μετανάστες.
Η άλλη κύρια οδός προς την Ευρώπη είναι από τη Λιβύη προς την Ιταλία. Η θαλάσσια απόσταση εδώ είναι μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη. Μέχρι σήμερα για φέτος 2.300 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους προσπαθώντας να διασχίσουν τα νερά της Μεσογείου, συχνά με επικίνδυνα και υπερφορτωμένα πλοιάρια, τα οποία χρησιμοποιούν πωρωμένοι δουλέμποροι, στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τους ελέγχους.
Ας συγκρίνουμε αυτόν τον αριθμό με τους 105 καταγεγραμμένους θανάτους μεταναστών στα σύνορα μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικού. Ομως όσοι τα καταφέρνουν να φτάσουν στην Ιταλία μπορούν εύκολα να περάσουν στη Γαλλία, στη Γερμανία και αλλού.
Με την αξιοσημείωτη εξαίρεση της Σουηδίας, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες κάνουν ό,τι μπορούν για να μεταθέσουν το «βάρος» της υποδοχής αιτούντων άσυλο στους υπόλοιπους. Επισήμως, οι αιτούντες άσυλο υποτίθεται ότι αναζητούν άσυλο στην πρώτη ασφαλή χώρα.
Ωστόσο ελάχιστοι απ’ αυτούς επιθυμούν να μείνουν στη χτυπημένη από την κρίση Ελλάδα, η οποία από την πλευρά της επίσης δεν τους θέλει, έτσι ώστε συχνά οι αξιωματούχοι να κάνουν τα στραβά μάτια για εκείνους που διασχίζουν τη χώρα. Αυτό αυξάνει τους ελέγχους στις πλούσιες βορειοευρωπαϊκές χώρες, όπου καταλήγουν οι περισσότεροι αιτούντες άσυλο.
Η Γερμανίδα καγκελάριος, Ανγκελα Μέρκελ, δηλώνει ότι η προσφυγική κρίση «μάς αφορά περισσότερο απ’ ό,τι η Ελλάδα και η σταθερότητα του ευρώ». Εύστοχα, η γερμανική κυβέρνηση πρόσφατα διπλασίασε τις εκτιμήσεις στις 800.000 για το πόσοι αιτούντες άσυλο θα φτάσουν φέτος στη χώρα. Αυτός ο αριθμός είναι αβάσιμος.
Μέχρι σήμερα στη Γερμανία έχουν φτάσει 260.000, με τις αιτήσεις πολλών να πρόκειται να απορριφθούν. Ωστόσο, το πολιτικό θέμα είναι ξεκάθαρο. Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών προειδοποιεί ότι η ελεύθερη διακίνηση εντός της Ευρώπης δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς μια κοινή πολιτική ασύλου.
Επειτα από αίτημα της Κομισιόν, οι ηγέτες της Ε.Ε. έχουν κάνει μια αρχή παρά τη θέλησή τους. Εχουν συμφωνήσει να μοιραστούν 32.000 αιτούντες άσυλο. Μόνο η Βρετανία, η Αυστρία και η Ουγγαρία αρνήθηκαν να συμμορφωθούν. Η εθνικιστική κυβέρνηση της Σλοβακίας δηλώνει ότι θα δεχτεί μόνο διακόσιους, με την προϋπόθεση ότι θα είναι χριστιανοί.
Αλλά αντί του πανικού ότι θα κατακλυστεί η Ευρώπη ή της διαμάχης σχετικά με το «βάρος» που θα επωμιστεί ο καθένας, η ήπειρος θα έπρεπε να καλωσορίσει τη συμβολή που οι άνθρωποι αυτοί μπορούν να έχουν.
Η Ευρώπη χρειάζεται τους μετανάστες. Ο ενεργός πληθυσμός της μειώνεται και ο αριθμός των συνταξιούχων που οι εργαζόμενοι πρέπει να συντηρούν φτάνει στα ύψη, καθώς η μεταπολεμική χρυσή γενιά συνταξιοδοτείται μαζικά.
Νέοι, σκληρά εργαζόμενοι και φορολογούμενοι νεοεισερχόμενοι θα έδιναν ζωή στη γηράσκουσα ευρωπαϊκή οικονομία. Θα συνέβαλλαν να μοιραστεί το βάρος του δημόσιου χρέους σε περισσότερους ώμους προς όφελος του υπάρχοντος πληθυσμού. Μπορούν να κάνουν σκληρές δουλειές, τις οποίες οι νέοι Ευρωπαίοι με υψηλότερες προσδοκίες απορρίπτουν, όπως το μάζεμα των φρούτων και η φροντίδα των ηλικιωμένων.
Πολλοί απ’ αυτούς έχουν αξιοσημείωτα προσόντα, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν, όπως σε νοσοκομεία, στις κατασκευές ή στους υπολογιστές. Αλλοι μπορεί να γίνουν επιχειρηματίες. Η μετανάστευση μοιάζει λίγο με την έναρξη μιας επιχείρησης: Είναι ένα ριψοκίνδυνο τόλμημα που απαιτεί σκληρή δουλειά για να αποδώσει καρπούς.
Και γι’ αυτούς που φτάνουν σε μια νέα χώρα χωρίς επαφές («γνωριμίες») ή μια συμβατική καριέρα, είναι ο φυσικός τρόπος για να προχωρήσουν μπροστά. Τέλος, η ποικιλομορφία και ο δυναμισμός των νεοεισερχομένων μπορούν να βοηθήσουν τη διασπορά νέων ιδεών, από τις οποίες εξαρτάται το μέλλον της Ευρώπης.
Απελπισμένοι και πολυμήχανοι άνθρωποι δεν πρόκειται να σταματήσουν να έρχονται στην Ευρώπη. Γι’ αυτό αντί να τους αφήνουμε στα χέρια αδίστακτων διακινητών, προκαλώντας χάος και θάνατο στα σύνορα της Ευρώπης, σίγουρα θα ήταν καλύτερο να ανοίξουμε ασφαλείς και νόμιμους δρόμους γι’ αυτούς τους ανθρώπους.
Η ελευθερία κίνησης κατά μήκος της Ε.Ε. λειτουργεί καλά για τους Ευρωπαίους πολίτες. Η Σουηδία επιτρέπει στις επιχειρήσεις να μισθώνουν εργαζομένους όλων των ειδικοτήτων απ’ όλο τον κόσμο με μια ανανεούμενη ανά δύο χρόνια βίζα. Η Ευρώπη πρέπει να επιτρέψει στους ανθρώπους να έρθουν να δουλέψουν εδώ.

Μετάφραση - επιμέλεια: Τάσος Τσακίρογλου

*Βρετανός δημοσιογράφος, οικονομικός αναλυτής και συγγραφέας

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στις 24 Αυγούστου στο περιοδικό «Foreign Policy» και αναδημοσιεύεται αποκλειστικά στην «Εφημερίδα των Συντακτών» με την άδεια του συγγραφέα του.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών